Regeling voor de voldoening van de belasting (30.06.2021)

BOEKWERK IV: Voldoening van de belasting

Hoofdstuk 13: Regeling voor de voldoening van de belasting

Bijwerking 30.06.2021 – Vorige versie: [01.07.2018]

Structuur

Afdeling 1. Wetgevend kader

Afdeling 2. Algemeenheden

Afdeling 3. Informatieve aangiften en keuzeverklaringen

Afdeling 4. Facturering

Afdeling 5. Uitreiking van een ticket van een geregistreerd kassasysteem (GKS), een rekening of ontvangstbewijs

Afdeling 6. Btw-aangiften van de belastbare handelingen en betaling van de verschuldigde belasting aan de Schatkist

Afdeling 7. Boekhouding

Afdeling 8. Jaarlijkse opgave van de handelingen met afnemers-belastingplichtigen

Afdeling 9. Opgave van de intracommunautaire handelingen

Afdeling 10. Schuldenaar van de belasting

F. Vermeldingen die het stuk dient te bevatten, dat moet worden opgemaakt door een lid van een btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, ingevolge dienstprestaties die hem als Belgische vestiging van een niet in België gevestigde belastingplichtige werden verstrekt door die laatste

G. Vermeldingen op het door de belastingplichtige op te maken stuk ingevolge de aan hem verrichte leveringen van goederen of verstrekte diensten waarvoor geen verplichting tot facturering bestaat

H. Vermeldingen welke de door de medecontractant opgemaakte factuur dient te bevatten

I. Vermeldingen welke het door de belastingplichtigen en door de niet-belastingplichtige rechtspersonen op te maken stuk dient te bevatten wat betreft de handelingen waarvoor zij schuldenaar zijn van de btw en waarvoor zij noch de factuur, noch het als zodanig geldend stuk ontvangen hebben

J. Vermeldingen welke het verbeterende stuk dient te bevatten

K. Vermeldingen welke de vereenvoudigde factuur (minstens) dient te bevatten

L. Vorm van de factuur

M. Model van een factuur

N. Elektronische facturering

6. Bijzondere gevallen

A. Voorschotfactuur en eindfactuur

B. Verzamelfactuur

C. Pro forma factuur

D. Openbare verkoop van roerende goederen van een gefailleerde belastingplichtige

E. Verkoop op proef, zending op zicht of in consignatie

F. Overdracht van een algemeenheid van goederen of van een bedrijfsafdeling

G. Door de aansprakelijke vertegenwoordiger van een niet in België gevestigde belastingplichtige op te maken stuk

H. Belastingplichtige onderworpen aan een bijzondere regeling

7. Andere aan belastingplichtigen en niet-belastingplichtigen opgelegde verplichtingen met betrekking tot de uit te reiken, op te maken of te ontvangen stukken

A. Bewaring en mededeling

B. Sancties

Afdeling 5 – Uitreiking van een ticket van een geregistreerd kassasysteem (GKS), een rekening of ontvangstbewijs

1. Wetgevend kader

2. Opmerking betreffende voorafgaande reglementering

3. Rekening of ontvangstbewijs (artikel 22 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd)

A. Vermeldingen aan te brengen door een erkende drukker

B. Aan te vullen vermeldingen

C. Materiële voorstelling van de stukken

D. Tijdstip waarop de stukken moeten worden uitgereikt

E. Dagelijkse aantekening

F. Bewaring en voorlegging

4. Ticket van een geregistreerd kassasysteem (artikel 21bis van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd): Verplichtingen in de horecasector

A. Drempel van 25.000 euro, exclusief btw

B. Ontheffingen

a. Onderaanneming

b. Hoteluitbaters

* Eerste Sector: hotelactiviteit

* Tweede Sector: andere dan hotelactiviteit

c. Uitbaters van bedrijfsrestaurants

C. Meerdere horecazaken onder één btw-identificatienummer

D. Referentieperiode voor de berekening van de drempel

E. Verplichting tot het uitreiken van een rekening of ontvangstbewijs tijdens de periode tussen de registratie en de ingebruikname van het geregistreerd kassasysteem

F. Vrijstelling artikel 44 van het Btw-Wetboek

G. Vrijstelling artikel 42 van het Btw-Wetboek

H. Forfaitaire regeling artikel 56 van het Btw-Wetboek

I. Vrijstellingsregeling artikel 56bis van het Btw-Wetboek

J. Verschaffers van lichte maaltijden

K. Frituuruitbaters

L. Vergunning Aanschrijving nr. 6 van 27.04.1999

M. Vergunning Beslissing nr. E.T.103.592 van 02.06.2003

5. Ticket van een geregistreerd kassasysteem (artikel 21bis van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd): Gevolgen van het overschrijden van de drempel

A. Kastickets van een geregistreerd kassasysteem

B. Kasticket ongeacht de aard van de handelingen

a. Uitzondering niet-voedingswinkel

b. Uitzondering supermarkt

c. Uitzondering automaten

d. Uitzondering internationaal passagiersvervoer

C. Kasticket ongeacht de hoedanigheid van de klant

D. Tijdstip van uitreiking van het kasticket

a. Eerste optionele afwijkende regeling voor tijdstip van uitreiking

b. Tweede optionele afwijkende regeling voor het tijdstip van uitreiking voor de cateringdiensten B2B en B2G

E. Bijzondere regels opeisbaarheid

a. Particuliere klanten: incasseringsprincipe

b. Ontvangst van een voorschot

F. Facturatie

G. Dagboek van ontvangsten

H. Einde van het gebruik van het geregistreerde kassasysteem

a. Voorbeeld café

b. Voorbeeld restaurant

I. Technische opstelling van een geregistreerd kassasysteem

J. Technische problemen

K. Bewaring

Afdeling 6 - Btw-aangiften van de belastbare handelingen en betaling van de verschuldigde belasting aan de Schatkist

1. Principe

2. Periodieke btw-aangiften (maand- en kwartaalaangiften)

A. Personen gehouden tot het indienen van periodieke aangiften

a. Principe

b. Uitzondering op de verplichting tot indiening van periodieke aangiften

c. Niet in België gevestigde belastingplichtigen

d. Btw-eenheden

B. Periode waarop de periodieke aangifte betrekking heeft

a. Principe

b. Afwijking

C. Overgang van een regeling naar een andere

D. Elektronische indiening van de periodieke aangifte

E. Indiening van de periodieke aangifte op papier

F. Indieningsdatum van de periodieke aangifte

G. Inhoud van de periodieke aangifte

H. Verplichting tot voldoening van de belasting

a. Belasting waarvan de opeisbaarheid blijkt uit de aangifte

b. Voorschot te voldoen door belastingplichtigen gehouden tot het indienen van maandaangiften

c. Voorschotten te voldoen door belastingplichtigen gehouden tot het indienen van kwartaalaangiften

3. Bijzondere btw-aangiften

A. Personen gehouden tot het indienen van de bijzondere btw-aangifte

a. Inkomende handelingen

b. Uitgaande handelingen

B. Handelingen waarvoor de btw-belastingplichtigen die geen periodieke btw-aangiften indienen schuldenaar zijn van de belasting of de belasting moeten voldoen in de plaats van de leverancier van de goederen of van de dienstverrichter

a. Intracommunautaire verwervingen van goederen en ermee gelijkgestelde handelingen

b. Diensten waarvoor de ontvanger van de diensten schuldenaar is van de belasting

c. Levering van gas via een op het grondgebied van de Gemeenschap gesitueerd aardgassysteem of een op een dergelijk systeem aangesloten net, levering van elektriciteit of levering van warmte of koude via warmte- of koudenetten

d. Diensten verstrekt aan een lid van een btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek door een van zijn niet in België gevestigde vestigingen.

e. Andere handelingen verstrekt door niet in België gevestigde belastingplichtigen.

C. Handelingen waarvoor de niet-belastingplichtige rechtspersonen schuldenaar zijn van de belasting

D. Periode waarop de bijzondere btw-aangifte betrekking heeft

E. Elektronische indiening van de bijzondere btw-aangifte

F. Indiening van de bijzondere btw-aangifte op papier

G. Indieningsdatum van de bijzondere btw-aangifte

H. Inhoud van de bijzondere aangifte

I. Verplichting tot betaling van de belasting

4. Andere aangiften en betalingswijzen

A. Bijzondere btw-aangifte inzake de intracommunautaire verwervingen van nieuwe vervoermiddelen

B. De aangifte ten verbruik op het stuk van de accijns

C. De aangifte van de toevallige vervreemding van een gebouw of gedeelte van een gebouw en het bijhorend terrein, de vestiging, de overdracht of de wederoverdracht van een zakelijk recht op een dergelijk goed (koninklijk besluit nr. 14 met betrekking tot de vervreemdingen van gebouwen, gedeelten van gebouwen en het bijhorende terrein en de vestigingen, overdrachten en wederoverdrachten van een zakelijk recht in de zin van artikel 9, tweede lid, 2°, van het Wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde op zulke goederen)

D. De verzamelaangifte curator

E. De aangifte MOSS

F. De OSS-aangiften

G. De specifieke btw-aangifte manifestaties, beurzen en merchandising

H. De specifieke btw-aangifte inzake bezoldigd personenvervoer

I. Verklaring nr. 110/1 met betrekking tot de toepassing van het verlaagd btw-tarief van 12 % op bepaalde handelingen met betrekking tot privéwoningen en woningcomplexen die bestemd zijn voor de huisvesting in het kader van het sociaal beleid – Privé-initiatief

Afdeling 7. - Boekhouding

1. Algemeen

2. De btw-boekhouding van de belastingplichtigen, uitgezonderd degenen bedoeld in de artikelen 44, 56bis en 57 van het Btw-Wetboek

3. Boek voor inkomende facturen

A. In te schrijven stukken

B. Vermeldingen die het boek voor inkomende facturen moet bevatten

4. Boek voor uitgaande facturen

A. In te schrijven stukken

B. Vermeldingen die het boek voor uitgaande facturen moet bevatten

5. Dagboek van ontvangsten en centralisatieregister

A. Voornaamste reglementaire bepalingen

B. Keuze voor papier of digitaal en gevolgen

C. Betrokken belastingplichtigen

D. Inhoud

a. Het dagboek van ontvangsten

b. Het centralisatieboek

E. Vorm

a. Het dagboek van ontvangsten

Het dagboek van ontvangsten, gehouden op papier

Het dagboek van ontvangsten, gehouden op digitale wijze

b. Het centralisatieboek

Centralisatieboek gehouden op papier

Centralisatieboek gehouden op digitale wijze

F. Beoogde periode

G. Bewaring en voorlegging van de registers

6. Tabel van de bedrijfsmiddelen

7. De klantenrekeningen

8. Het register voor materiële werken of expertises met betrekking tot andere goederen dan uit hun aard onroerende goederen

A. Principe

B. Vermeldingen die het register moet bevatten

9. Btw-register van de motorvoertuigen

A. Principe

B. Regeling

a. Beoogde handelingen en personen

b. Inschrijvingen in het register

c. Definities

d. Plaats van bewaring - voorlegging van het register

e. Codes die de aard van de handeling vaststellen

10. Register van niet-overbrengingen

A. Principe

B. Vermeldingen in te schrijven in het register

11. Het consignantenregister

A. Principe

B. Vermeldingen door het register te bevatten

12. Het consignatarisregister

A. Principe

B. Vermeldingen door het register te bevatten

13. De boekhouding van de belastingplichtigen, bedoeld in artikel 56bis van het Btw-Wetboek (kleine ondernemingen, onderworpen aan de vrijstellingsregeling van belasting)

A. Boek voor inkomende en boek voor uitgaande facturen

B. Dagboek van ontvangsten

C. Andere verplichtingen

14. De boekhouding van de belastingplichtigen bedoeld in artikel 57 van het Btw-Wetboek (bijzondere landbouwregeling)

15. De boekhouding van de niet-belastingplichtige rechtspersonen en de belastingplichtigen die uitsluitend handelingen verrichten die krachtens artikel 44 van het Btw-Wetboek van de belasting zijn vrijgesteld en waarvoor zij geen enkel recht op aftrek hebben

16. Het register dat moet bijgehouden worden door de belastingplichtigen onderworpen aan de vrijstellingsregeling van belasting, de belastingplichtigen onderworpen aan de bijzondere regeling van de landbouwondernemingen, de belastingplichtigen die uitsluitend handelingen verrichten die krachtens artikel 44 van het Btw-Wetboek van de belasting zijn vrijgesteld en waarvoor zij geen recht op aftrek hebben en de niet-belastingplichtige rechtspersonen

Afdeling 8 - Jaarlijkse opgave van de handelingen met afnemers-belastingplichtigen

1. Principe

2. Personen die de jaarlijkse lijst moeten opmaken

3. In te schrijven afnemers

4. Te vermelden handelingen

5. Gegevens welke de klantenlisting moet bevatten

6. Vorm van de klantenlisting en modaliteiten voor de indiening

7. ‘Nihil’-klantenlisting

8. Waarmerk, datum en handtekening

Afdeling 9 - Opgave van de intracommunautaire handelingen

1.Principe

2. Personen gehouden tot het opstellen van de btw-opgave van de intracommunautaire handelingen

3. Wijzigingen op 1 januari 2020

4. Deel 1 van de btw-opgave van de intracommunautaire handelingen

A. In te schrijven afnemers

B. Aan te geven handelingen

C. Inschrijvingen in deel 1 van de btw-opgave van de intracommunautaire handelingen

5. Deel 2 van de btw-opgave van de intracommunautaire handelingen

A. In te schrijven afnemers

B. Correcties

6. Periodiciteit van de btw-opgave van de intracommunautaire handelingen

7. Invullen en indienen van de btw-opgave van de intracommunautaire handelingen

8. De btw-opgave van de intracommunautaire handelingen (delen 1 en 2) in te dienen door de landbouwondernemers bedoeld in artikel 57 van het Btw-Wetboek

9. Waarmerk, datum en handtekening

Afdeling 10 - Schuldenaar van de belasting

1. Principes inzake de bepaling van de schuldenaar

2. Algemene regels ter bepaling van de schuldenaar

A. De belastingplichtige die in België een belastbare levering van goederen of een belastbare dienst verricht

B. Degene die in België een belastbare intracommunautaire verwerving van goederen verricht

a. intracommunautaire verwerving van goederen andere dan nieuwe vervoermiddelen en accijnsprodukten

b. intracommunautaire verwerving van accijnsprodukten

c. intracommunautaire verwerving van een nieuw vervoermiddel

C. Eenieder die op een factuur of op een als zodanig geldend stuk de belasting over de toegevoegde waarde vermeldt, zelfs indien hij geen goed heeft geleverd, noch een dienst heeft verstrekt

3. Verlegging(en) van heffing als voorzien in artikel 51, § 2, van het Btw-Wetboek

A. Situaties als bedoeld in artikel 51, § 2, eerste lid, 1°, 2°, 5° en 6°, van het Btw-Wetboek

1. Dienst die krachtens artikel 21, § 2, van het Btw-Wetboek geacht wordt plaats te vinden in België en verricht wordt door een niet in België gevestigde dienstverrichter (artikel 51, § 2, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek)

1° de belastingplichtige die de handeling verricht is niet gevestigd in België,

2° de ontvanger van de dienst is een belastingplichtige in de zin van artikel 21, § 1, van het Btw-Wetboek

3° de belastbare handeling bestaat in een dienst waarvan de plaats geacht wordt zich in België te bevinden krachtens artikel 21, § 2, van het Btw-Wetboek

2. Driehoeksverkeer ABC (artikel 51, § 2, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek)

3. Veralgemeende verlegging van heffing (artikel 51, § 2, eerste lid, 5°, van het Btw-Wetboek)

1) de belastingplichtige die de handeling verricht is niet gevestigd in België

2) de klant van de handeling is :

3) de belastbare handeling is niet bedoeld in artikel 51, § 2, eerste lid, 1°, 2° of 6°, van het Btw-Wetboek, noch vrijgesteld of verricht met vrijstelling van de belasting krachtens de artikelen 39 tot 44bis van het Btw-Wetboek.

a. Levering van goederen met vervoer

b. Levering van goederen met installatie of montage door de verkoper of voor zijn rekening

c. Diensten verricht aan in België gelegen onroerend goed uit zijn aard wanneer de afnemer een belastingplichtige is in de zin van artikel 21, § 1, van het Btw-Wetboek

d. De toekenning van het recht op toegang tot culturele, artistieke, sportieve, wetenschappelijke, educatieve, vermakelijkheids- of soortgelijke evenementen, zoals beurzen en tentoonstellingen, en de met de toegangverlening samenhangende diensten.

e. Restaurant- en cateringdiensten, met uitzondering van die welke materieel worden verricht aan boord van een schip, vliegtuig of trein tijdens het in de Gemeenschap verrichte gedeelte van een passagiersvervoer

4. De levering van gas via een aardgassysteem, van electriciteit of van warmte of koude via warmte- of koudenetten (artikel 51, § 2, eerste lid, 6°, van het Btw-Wetboek).

1. De belastingplichtige die de handeling verricht is niet gevestigd in België.

2. De afnemer van de handeling is in België voor btw-doeleinden geïdentificeerd overeenkomstig artikel 50, § 1, van het Btw-Wetboek.

3. de belastbare handeling bestaat in een levering van goederen die krachtens artikel 14bis van het Btw-Wetboek geacht wordt plaats te vinden in België.

a. De afnemer is een koper-wedervekoper

b. De afnemer is een eindverbruiker

5. Verplichtingen van de leverancier of de dienstverrichter

6. Verplichtingen van de medecontractant, schuldenaar van de belasting

B. Leveringen van goederen of diensten bedoeld in de artikelen 39, § 2, en 39 quater van het Btw-Wetboek (artikel 51, § 2, eerste lid, 3°, van het Btw-Wetboek)

C. De onttrekking van goederen, geplaatst onder één van de regelingen bedoeld in de artikelen 39, § 2 en 39 quater (artikel 51, § 2, eerste lid, 4°, Btw-Wetboek)

4. Verlegging van heffing, in uitvoering van artikel 51, § 4, van het Btw-Wetboek

A. Verlegging van heffing inzake werk in onroerende staat (artikel 20 van het koninklijk besluit nr. 1)

a. Principe

b. Hoedanigheid van de dienstverrichter

c. Bedoelde belastingplichtigen

d. Bedoelde handelingen

* Het bouwen, het verbouwen, het onderhouden, het afwerken, het inrichten, het herstellen, het reinigen en het afbreken, geheel of ten dele, van een uit zijn aard onroerend goed.

* De handeling die erin bestaat een roerend goed te leveren en het meteen op zodanige wijze aan te brengen aan een onroerend goed dat het onroerend uit zijn aard wordt.

* Andere handelingen van levering en aanhechting aan een gebouw en die bedoeld zijn in artikel 20, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1.

Centrale verwarming en airconditioning.

Sanitaire installatie

Elektrische installatie

Elektrische belinstallatie, brand- en alarmtoestellen, telefooninstallatie

Kasten, gootstenen en dampkappen.

Luiken, rolluiken, rolgordijnen

Wandbekledingen en vloerbedekkingen

Het aanhechten, het plaatsen, het herstellen, het onderhouden en het reinigen

* De terbeschikkingstelling van personeel

e. De verplichtingen van de dienstverrichter en van de leverancier van de goederen

Facturering

* Periodieke aangifte

* Voldoening van de belasting

* Boekhouding

* Jaarlijkse opgave van de afnemers-belastingplichtigen

f. De verplichtingen van de medecontractant

* Periodieke btw-aangifte

* Aftrek

* Voldoening van de belasting

g. Werk in onroerende staat voor een gedeeltelijke belastingplichtige

h. Opmerking met betrekking tot artikel 19, § 2, van het Btw-Wetboek

B. Verlegging van heffing inzake goud en beleggingsgoud (artikel 20bis van het koninklijk besluit nr. 1)

a. Principe

b. Hoedanigheid van de leverancier

c. Bedoelde belastingplichtigen

d. Bedoelde handelingen

e. De verplichtingen van de leverancier van het goud in het kader van de verlegging van de heffing

C. Verlegging van heffing inzake broeikasgassen (artikel 20ter van het koninklijk besluit nr. 1)

a. Principe

b. Hoedanigheid van de dienstverrichter

c. Bedoelde belastingplichtigen

d. Verplichtingen van de dienstverrichter in het kader van de verlegging van de heffing

5. Heffing van de aanvullende belasting, die verschuldigd is in het kader van een schattingsprocedure teneinde de normale waarde te bepalen van onroerende goederen en werk in onroerende staat (artikel 51, § 3, van het Btw-Wetboek)

6. Hoofdelijkheid tot voldoening van de belasting

A. Hoofdelijkheid bedoeld in artikel 51bis van het Btw-Wetboek

a. Principe

b. Ontslag van hoofdelijkheid

c. Toepassingsgebied

d. Bijzonder geval van § 1bis van artikel 51bis van het Btw-Wetboek

B. Hoofdelijkheid bedoeld in artikel 51ter van het Btw-Wetboek

a. Principe

b. Afzwakking van het principe

C. Hoofdelijkheid tot voldoening van de belasting voor wat betreft de handelingen verricht met belastingplichtigen die niet gevestigd zijn in België, noch voor btw-doeleinden zijn geïdentificeerd in België (artikel 5 van het koninklijk besluit nr. 31, in uitvoering van artikel 55, § 6, van het Btw-Wetboek)

a. Minnelijk akkoord tussen de leverancier/dienstverrichter, zijn medecontractant en de administratie

b. De leverancier/dienstverrichter zet spontaan geen enkele stap

[Top]

Afdeling 1 – Wetgevend kader

1. Overzicht bepalingen Btw-Wetboek

Artikel 51

Artikel 51bis

Artikel 51ter

Artikel 53

Artikel 53bis

Artikel 53ter

Artikel 53quater

Artikel 53quinquies

Artikel 53sexies

Artikel 53octies

Artikel 53nonies

Artikel 53decies

Artikel 54bis

Artikel 55

Artikel 56bis

Artikel 57

Artikel 58

2. Overzicht bepalingen koninklijke besluiten en ministeriële besluiten

Koninklijk besluit nr. 1 van 29.12.1992 met betrekking tot de regeling voor de voldoening van de btw

Koninklijk besluit nr. 3 van 10.12.1969 met betrekking tot de aftrekregeling voor de toepassing van de btw

Koninklijk besluit nr. 4 van 29.12.1969 met betrekking tot de teruggaven inzake btw

Koninklijk besluit nr. 10 van 29.12.1992 met betrekking tot de uitoefeningsmodaliteiten van de keuzen, bedoeld in de artikelen 15, § 2, derde lid en 25ter, § 1, tweede lid, 2°, tweede lid, van het Wetboek van de btw, de aangiften van aanvang, wijziging, stopzetting van activiteit en de voorafgaande kennisgevingen inzake de btw

Koninklijk besluit nr. 23 van 09.12.2009 met betrekking tot de jaarlijkse lijst van de btw-belastingplichtige afnemers

Koninklijk besluit nr. 24 van 29.12.1992 met betrekking tot de voldoening van de btw

Koninklijk besluit nr. 31 van 02.04.2002 met betrekking tot de toepassingsmodaliteiten van de btw ten aanzien van de handelingen verricht door niet in België gevestigde belastingplichtigen

Koninklijk besluit nr. 46 van 29.12.1992 tot regeling van de aangifte van de intracommunautaire verwerving van vervoermiddelen en van de betaling van de ter zake verschuldigde btw

Koninklijk besluit nr. 50 van 09.12.2009 met betrekking tot de btw-opgave van de intracommunautaire handelingen

Koninklijk besluit nr. 51 van 14.04.1993 met betrekking tot de vereenvoudigingsregeling voor intracommunautaire verwerving van accijnsproducten op het stuk van de btw

Koninklijk besluit nr. 55 van 09.03.2007 met betrekking tot de regeling voor belastingplichtigen die een btw-eenheid vormen

Koninklijk besluit van 30.12.2009 tot het bepalen van de definitie en de voorwaarden waaraan een geregistreerd kassasysteem in de horecasector moet voldoen

[Top]

Afdeling 2 – Algemeenheden

Hoofdstuk 13 handelt over de bepalingen van de artikelen 50 tot 51ter en 53 tot 53decies van het Btw-Wetboek, die de betaling van de btw moeten verzekeren.

Deze bepalingen worden inzonderheid gepreciseerd in de koninklijke besluiten nrs. 1, 10, 23, 31 en 50.

Bijzondere verplichtingen worden anderzijds soms opgelegd in het kader van in andere hoofdstukken van deze Handleiding onderzochte besluiten (teruggaafregister, zie ‘Boekwerk IV: Voldoening van de belasting - Hoofdstuk 14: Teruggaaf van de belasting; inkoop of invoer met vrijstelling van btw met het oog op de uitvoer’, zie ‘Boekwerk II: Bepaling van de belastbare basis en het toepasselijke tarief - Hoofdstuk 8: Vrijstellingen voor uitvoer, intracommunautaire leveringen en verwervingen, invoer en internationaal vervoer’).

Achtereenvolgens worden in afzonderlijke afdelingen toegelicht:

• Informatieve aangiften en keuzeverklaringen

• Facturering

• Uitreiking van een ticket van een geregistreerd kassasysteem (GKS), een rekening of ontvangstbewijs

• Btw-aangiften van de belastbare handelingen en betaling van de verschuldigde belasting aan de Schatkist

• Boekhouding

• Jaarlijkse opgave van de handelingen met afnemers-belastingplichtigen

• Opgave van de intracommunautaire handelingen

• Schuldenaar van de btw

[Top]

Afdeling 3 – Informatieve aangiften en keuzeverklaringen

1. Aangiften van aanvang, wijziging en stopzetting van activiteit

A. Aangifte van aanvang van activiteit

Eenieder moet, vooraleer een economische activiteit uit te oefenen waardoor hij belastingplichtige wordt voor de toepassing van de belasting over de toegevoegde waarde, daarvan aangifte doen op het bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum). Die aangifte wordt gedaan door middel van het formulier 604 A (Artikel 1 van het koninklijk besluit nr. 10 van 29.12.1992 met betrekking tot de uitoefeningsmodaliteiten van de keuzen, bedoeld in de artikelen 15, § 2, derde lid, 21bis, § 2, 9°, vierde lid, 25ter, § 1, tweede lid, 2°, tweede lid en 44, § 3, 2°, d, van het Wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde, de aangiften van aanvang, wijziging, stopzetting van activiteit en de voorafgaande kennisgevingen inzake de belasting over de toegevoegde waarde).

De belastingplichtigen gehouden tot de indiening van de aangifte van aanvang van activiteit, dienen die aangiften in langs elektronische weg. Zij zijn echter vrijgesteld van de verplichting tot indiening langs elektronische weg zolang zij, en in voorkomend geval de persoon die gemachtigd is de bedoelde aangiften namens hen in te dienen, niet over de nodige geïnformatiseerde middelen beschikken om aan deze verplichting te voldoen (artikel 6, van het koninklijk besluit nr. 10, voornoemd). De elektronische indiening gebeurt via de toepassing e604 (circulaire 2019/C/129 van 12.12.2019 met betrekking tot de wijzigingen aangebracht aan de koninklijk besluiten nrs. 4, 10, 19, 51 en 54 met betrekking tot de Btw en tot opheffing van het koninklijk besluit nr. 47 door het koninklijk besluit van 28.06.2019)

Deze inlichtingen dienen enkel te worden verstrekt voor zover ze niet reeds aan de Kruispuntbank van Ondernemingen bedoeld in de wet van 16.01.2003 tot oprichting van een Kruispuntbank van Ondernemingen, tot modernisering van het handelsregister, tot oprichting van erkende ondernemingsloketten en houdende diverse bepalingen, werden medegedeeld. De bedoelde inlichtingen kunnen eveneens aan het bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum) worden verstrekt door bemiddeling van een overeenkomstig de voormelde wet erkend ondernemingsloket (artikel 7bis van het koninklijk besluit nr. 10, voornoemd).

Deze aangifte vermeldt inzonderheid: de benaming en de juridische vorm waaronder de aangever zijn economische activiteit uitoefent, naargelang het geval, het adres van de maatschappelijke zetel of van de woonplaats, het adres van de administratieve hoofdzetel en van de bedrijfszetel van de aangever, een nauwkeurige omschrijving van de economische activiteit, de datum van aanvang van de economische activiteit die zal worden uitgeoefend en een raming van de omzet die zal verwezenlijkt worden.

Indien de aangever niet in België is gevestigd en hij geen aansprakelijke vertegenwoordiger laat erkennen, vermeldt deze aangifte bovendien een adres in België waar de boeken en stukken die de aangever overeenkomstig artikel 60 van het Btw-Wetboek moet bewaren ter inzage zullen worden voorgelegd op ieder verzoek van de ambtenaren van de administratie belast met de belasting over de toegevoegde waarde overeenkomstig artikel 61, § 1, van het Btw-Wetboek (artikel 1 van het koninklijk besluit nr. 10, voornoemd).

Indien de aangever wel in België gevestigd is, wordt de plaats van vestiging bepaald door het fiscaal domicilie van de betrokkene. Het fiscaal domicilie van een vennootschap, of meer algemeen, van een rechtspersoon, moet altijd overeenstemmen met de plaats waar het effectieve dagelijkse beheer van deze vennootschap plaatsvindt en waar de boekhouding wordt gehouden en wordt gecentraliseerd (schriftelijke parlementaire vraag nr. 404 van de heer Volksvertegenwoordiger Ludo Van Campenhout van 28.05.2004). Het fiscaal domicilie van een vennootschap zal dus de plaats zijn waar men effectief de fiscale situatie van de vennootschap kan controleren, waarbij het vanzelfsprekend aan de controlerende ambtenaar toegestaan is een bepaald element of andere gegevens op een andere plaats te gaan controleren, waar een deel van de activiteit wordt uitgeoefend. Voor natuurlijke personen blijft het fiscaal domicilie, in principe, de woonplaats van de belastingplichtige.

Wordt ontheven van de verplichting tot aangifte van aanvang van activiteit, de persoon die in de uitoefening van zijn economische activiteit uitsluitend handelingen verricht die bij toepassing van artikel 44 van het Btw-Wetboek zijn vrijgesteld en die hem geen recht op aftrek verlenen met uitzondering van de zelfstandige groeperingen van personen bedoeld in artikel 44, § 2bis, van het Btw-Wetboek.

De in artikel 44, § 2bis, van het Btw-Wetboek bedoelde zelfstandige groepering van personen is er overeenkomstig artikel 44, § 2bis, derde en vierde lid, van het Btw-Wetboek eveneens toe gehouden binnen de maand die volgt op de aanvang van haar activiteit aan het bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum) op papier of in elektronisch formaat een lijst voor te leggen met de naam, rechtsvorm, adres, ondernemingsnummer en de aard van de activiteit van haar leden (artikel 1 van het koninklijk besluit nr. 10, voornoemd).

Elke btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, moet, bij haar oprichting, een gemotiveerd verzoek in naam en voor rekening van alle leden die de voorwaarden vervullen om deel uit te maken van een btw-eenheid, indienen bij het bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum).

Dit door de vertegenwoordiger van de btw-eenheid overeenkomstig artikel 2, § 2, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 55 van 09.03.2007 met betrekking tot de regeling voor belastingplichtigen die een btw-eenheid vormen, ingediende verzoek, op basis van een door alle leden van de btw-eenheid ondertekende volmacht, geldt als aangifte van aanvang van werkzaamheid in de zin van artikel 53, § 1, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van het formulier 606 A.

Overeenkomstig artikel 1, § 3, derde lid, van het koninklijk besluit nr. 55, voornoemd, duiden de leden van de btw-eenheid inderdaad één van hen aan om, in hun naam en voor hun rekening, de rechten en verplichtingen van die btw-eenheid, uit te oefenen. Dit lid wordt, voor de toepassing van dit koninklijk besluit, de vertegenwoordiger van de btw-eenheid genoemd.

Het door de vertegenwoordiger van de btw-eenheid ingediende verzoek vermeldt inzonderheid: de benaming waaronder de btw-eenheid werd opgericht, het adres waar zij is gevestigd en dat overeenstemt met het adres van het fiscaal domicilie van de vertegenwoordiger van die btw-eenheid, een nauwkeurige omschrijving van de externe economische hoofd- en nevenactiviteiten van de btw-eenheid, de datum van aanvang van de btw-eenheid, een raming van de omzet die met betrekking tot de externe handelingen zal worden gerealiseerd en de btw-regeling die op haar toepasselijk zal zijn: indiening van maandaangiften, kwartaalaangiften, btw-eenheid die uitsluitend vrijgestelde handelingen verricht zonder recht op aftrek met toekenning van een btw-identificatienummer.

B. Aangifte van wijziging van activiteit

Bovendien moet iedere belastingplichtige, gehouden tot het indienen van voornoemde aangifte, die zijn woonplaats of maatschappelijke zetel verplaatst, die de benaming of de juridische vorm waaronder hij zijn economische activiteit uitoefent, wijzigt, die een administratieve zetel, een bedrijfszetel of een bedrijfsinrichting opricht, verplaatst of afschaft, die zijn economische activiteit geheel of gedeeltelijk wijzigt, die het communicatieadres als beoogd in artikel 61, § 1, zesde lid, van het Btw-Wetboek wijzigt of die uitsluitend nog vrijgestelde handelingen als bedoeld in artikel 44 van het Btw-Wetboek zal verrichten, daarvan binnen een termijn van één maand aangifte doen op het bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum) (artikel 2 van het koninklijk besluit nr. 10, voornoemd). Die aangifte wordt gedaan door middel van het formulier 604 B.

De belastingplichtigen gehouden tot de indiening van de aangifte van wijziging van activiteit, dienen die aangiften in langs elektronische weg. Zij zijn echter vrijgesteld van de verplichting tot indiening langs elektronische weg zolang zij, en in voorkomend geval de persoon die gemachtigd is de bedoelde aangiften namens hen in te dienen, niet over de nodige geïnformatiseerde middelen beschikken om aan deze verplichting te voldoen (artikel 6, van het koninklijk besluit nr. 10, voornoemd) De elektronische indiening gebeurt via de toepassing e604. (circulaire 2019/C/129 van 12.12.2019 met betrekking tot de wijzigingen aangebracht aan de koninklijk besluiten nrs. 4, 10, 19, 51 en 54 met betrekking tot de Btw en tot opheffing van het koninklijk besluit nr. 47 door het koninklijk besluit van 28.06.2019) Deze inlichtingen dienen enkel te worden verstrekt voorzover ze niet reeds aan de Kruispuntbank van Ondernemingen bedoeld in de wet van 16.01.2003 tot oprichting van een Kruispuntbank van Ondernemingen, tot modernisering van het handelsregister, tot oprichting van erkende ondernemingsloketten en houdende diverse bepalingen, werden medegedeeld. De bedoelde inlichtingen kunnen eveneens aan het bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum) worden verstrekt door bemiddeling van een overeenkomstig de voormelde wet erkend ondernemingsloket (Artikel 7bis van het koninklijk besluit nr. 10, voornoemd).

Schriftelijke parlementaire vraag nr. 4-3.774 van de heer Senator Jurgen Ceder van 09.07.2009 bevestigt dat wanneer de benaming, het adres van de maatschappelijke zetel of de rechtsvorm van een onderneming wijzigt, in principe geen formulier 604B moet worden ingediend. Dergelijke wijzigingen worden opgenomen in de KBO en de kantoren worden van deze wijzigingen op de hoogte gebracht via een systematische gegevensuitwisseling met de KBO.

In afwijking van het eerste lid, licht de in artikel 44, § 2bis, derde lid, van het Btw-Wetboek bedoelde zelfstandige groepering van personen, overeenkomstig artikel 44, § 2bis, derde lid, van het Btw-Wetboek, op papier of in elektronisch formaat, het bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum) in van elke wijziging, geheel of gedeeltelijk, van haar economische activiteit, binnen de maand volgend op die gebeurtenis.

In geval van toetreding of vertrek van een lid van een in artikel 44, § 2bis, van het Btw-Wetboek bedoelde zelfstandige groepering van personen of bij wijziging van de activiteit van één van haar leden, licht de groepering overeenkomstig artikel 44, § 2bis, derde en vierde lid, van het Btw-Wetboek binnen de maand volgend op die gebeurtenis dezelfde dienst op papier of in elektronisch formaat daarvan in (artikel 2 van het koninklijk besluit nr. 10, voornoemd).

Elke belastingplichtige die recht heeft op de teruggaaf bedoeld in artikel 81, van het koninklijk besluit nr. 4, en die zijn bankgegevens of de wijziging van zijn bankgegevens, inclusief IBAN en BIC, nog niet aan de administratie heeft meegedeeld, dient deze gegevens op te nemen in het formulier 604 B overeenkomstig de modaliteiten voorzien in artikel 2, eerste lid van het koninklijk besluit nr. 10, voornoemd. De kennisgeving van deze gegevens heeft uitwerking op de eerste dag van de tweede maand die volgt op het tijdvak waarop het terug te geven belastingoverschot betrekking heeft, wanneer deze wijziging wordt ingediend voor het einde van de maand volgend op datzelfde tijdvak.

Voorbeeld:

De belastingplichtige X geniet een belastingkrediet met betrekking tot het eerste kwartaal van 2010 en wijzigt zijn bankrekeningnummer op datum van 25.03.2010. Hij deelt de nieuwe gegevens mee aan de hand van het formulier 604 B dat hij op 10.04.2010 naar zijn bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum) stuurt.

Aangezien de belastingplichtige zijn nieuw rekeningnummer meedeelt vóór het einde van de maand april, zijnde de maand volgend op het tijdvak waarop het terug te betalen belastingkrediet betrekking heeft, heeft de wijziging uitwerking op 01.05.2010. De terugbetaling aan de belastingplichtige kan op het nieuw rekeningnummer gebeuren op de reglementair voorziene datum, met name ten laatste op 30.06.2010.

Wat de btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek betreft, is haar vertegenwoordiger gehouden om het voor die btw-eenheid bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum), in kennis te stellen van elke in hoofde van die laatste opgetreden wijziging.

Die aangifte kan betrekking hebben op:

• een wijziging van de gegevens met betrekking tot de identificatie van de btw-eenheid (verandering van benaming, van fiscaal domicilie, wijziging van alle of van een deel van de externe activiteiten, wijziging van de regeling van indiening van de periodieke aangiften)

• een wijziging van de persoonlijke gegevens van één of meerdere leden van de btw-eenheid (adreswijziging van een lid, wijziging van de ganse of van een deel van de interne of externe economische activiteit van een lid, stopzetting van de activiteit in hoofde van een lid)

• de toetreding, na optie, van een nieuw lid tot de btw-eenheid (artikel 4, § 1 van het koninklijk besluit nr. 55, voornoemd)

• de verplichte toetreding van een nieuw lid tot de btw-eenheid (artikel 4, § 2, eerste lid van het koninklijk besluit nr. 55, voornoemd)

• de vrijwillige uittreding van een lid van de btw-eenheid na het verstrijken van de verplichte termijn (artikel 5, § 1, eerste lid van het koninklijk besluit nr. 55, voornoemd)

• de verplichte uittreding van een lid dat de voorwaarden voor lidmaatschap van een btw-eenheid niet langer vervult (artikel 5, § 2, tweede lid van het koninklijk besluit nr. 55, voornoemd)

• de verplichte uittreding van een lid dat verwikkeld is in een insolvabiliteit-procedure (artikel 6, § 2 van het koninklijk besluit nr. 55, voornoemd)

• de vrijwillige of verplichte uittreding van de vertegenwoordiger van de btw-eenheid of de stopzetting van diens lastgeving (artikel 6, § 3 van het koninklijk besluit nr. 55, voornoemd)

Deze door de vertegenwoordiger van de btw-eenheid verrichte kennisgeving op basis van de door alle leden van de btw-eenheid ondertekende volmacht, geldt als een aangifte van wijziging van werkzaamheid in de zin van artikel 53, § 1, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek.

C. Aangifte van stopzetting van activiteit

Elke belastingplichtige die alle economische activiteit stopzet waarvoor hij belastingplichtige is, moet daarvan eveneens binnen een termijn van één maand aangifte doen op het bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum) (artikel 3 van het koninklijk besluit nr. 10, voornoemd). Die aangifte wordt gedaan door middel van het formulier 604 C.

De belastingplichtigen gehouden tot de indiening van de aangifte van stopzetting van activiteit, dienen die aangiften in langs elektronische weg. Zij zijn echter vrijgesteld van de verplichting tot indiening langs elektronische weg zolang zij, en in voorkomend geval de persoon die gemachtigd is de bedoelde aangiften namens hen in te dienen, niet over de nodige geïnformatiseerde middelen beschikken om aan deze verplichting te voldoen (artikel 6, van het koninklijk besluit nr. 10, voornoemd). De elektronische indiening gebeurt via de toepassing e604.

(circulaire 2019/C/129 van 12.12.2019 met betrekking tot de wijzigingen aangebracht aan de koninklijk besluiten nrs. 4, 10, 19, 51 en 54 met betrekking tot de Btw en tot opheffing van het koninklijk besluit nr. 47 door het koninklijk besluit van 28.06.2019)

Deze inlichting dient enkel te worden verstrekt voor zover ze niet reeds aan de Kruispuntbank van Ondernemingen werd medegedeeld. Ze kan eveneens aan het bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum) worden verstrekt door bemiddeling van een erkend ondernemingsloket (artikel 7bis van het koninklijk besluit nr. 10, voornoemd).

De hoedanigheid van btw-belastingplichtige gaat slechts verloren zo de werkzaamheid waardoor die hoedanigheid ontstond definitief een einde neemt.

Zo verliest een handelaar, natuurlijke persoon, die een werkzaamheid uitoefent die hem de hoedanigheid van btw-belastingplichtige verleent, in principe slechts die hoedanigheid op het tijdstip waarop hij de vereffening van zijn onderneming beëindigt en dientengevolge geen handelingen meer kan verrichten die in het Btw-Wetboek zijn bedoeld.

Wanneer tot de ontbinding van een vennootschap wordt besloten, behoudt die vennootschap eveneens de hoedanigheid van btw-belastingplichtige tot de definitieve sluiting van de vereffening. De registratie van een vennootschap in vereffening mag nochtans, op haar verzoek, worden doorgehaald van zodra vaststaat dat die vennootschap geen handelingen meer kan verrichten waardoor ze tegenover de Staat schuldenares van belasting kan worden. Die doorhaling kan onder meer worden toegestaan wanneer de vennootschap in vereffening geen realiseerbare activa meer bezit en haar werkzaamheid nog slechts bestaat in het invorderen van haar schuldvorderingen tegenover derden (schriftelijke parlementaire vraag nr. 175 van de heer Senator Jean-Pierre de Clippele van 11.04.1983).

Wanneer de erfgenamen de onderneming van de overleden belastingplichtige vereffenen of overdragen, moeten zij alle verplichtingen nakomen die de belastingplichtige had moeten naleven indien hij zelf zijn zaak zou hebben uitverkocht of overgedragen. Inzonderheid moeten zij, binnen vijftien dagen na de sluiting van de vereffening of na de overdracht, de aangifte van stopzetting van werkzaamheid indienen (schriftelijke parlementaire vraag nr. 57 van de heer Senator Maurits Coppieters van 27.06.1979).

Ingeval van faillissement, moet de curator binnen een maand na de sluiting van het faillissement een aangifte van stopzetting van activiteit indienen. Hij mag ze vroeger indienen zodra blijkt dat er geen handelingen meer worden verricht die de belasting opeisbaar maken (aanschrijving nr. 26/1978 van 31.08.1978, randnummer 25 en schriftelijke parlementaire vraag nr. 446 van de heer Volksvertegenwoordiger Alfons Borginon van 05.09.2000). Het btw-nummer mag in principe niet afgesloten worden vóór de aanrekening van het ereloon van de curator (nrs. 150 – 153 van de circulaire 47/2013 van 20.11.2013) (nrs. 124 e.v. van de beslissing ET 126 564 van 18.07.2014)

Wat de btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek betreft, is haar vertegenwoordiger gehouden, overeenkomstig artikel 3, § 1, van het koninklijk besluit nr. 55, voornoemd, om het voor die btw-eenheid bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum), in kennis te stellen van de stopzetting van de btw-eenheid.

De btw-eenheid kan worden stopgezet omwille van de twee volgende redenen:

• De voorwaarden voor het bestaan van de eenheid als bedoeld in artikel 1, § 1, van het koninklijk besluit nr. 55, voornoemd, zijn niet meer vervuld in hoofde van de leden van die eenheid.

• De btw-eenheid verzoekt op vrijwillige basis om haar stopzetting, ofschoon de voorwaarden voor haar bestaan nog steeds worden vervuld.

Deze kennisgeving geldt als een aangifte van stopzetting van werkzaamheid van de btw-eenheid in de zin van artikel 53, § 1, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek. Die kennisgeving moet worden gedaan aan het voor de btw-eenheid bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum) binnen de maand na dat feit.

[Top]

Afdeling 4 – Facturering

1. Belang van de facturering binnen het btw-systeem

Het btw-stelsel kan enkel goed functioneren zo de factureringsplicht gewaarborgd is. Deze plicht en de uitreiking van facturen in het algemeen worden behandeld in de artikelen 219bis tot 225 van de richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28.11.2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde.

De regels inzake de factuurinhoud en die met betrekking tot papieren facturen en elektronische facturen worden bepaald door de artikelen 226 tot 237 van diezelfde richtlijn. Deze factureringsregels werden grondig gewijzigd door de richtlijn 2010/45/EU van de Raad van 13.07.2010 tot wijziging van richtlijn 2006/112/EG, richtlijn die met ingang op 01.01.2013 werd omgezet in Belgisch recht.

In de praktische toepassing van de btw vormt de factuur immers de spil van het aftrekmechanisme. Het is aan de hand van zijn aankoopfacturen dat elke belastingplichtige die als zodanig handelt het bedrag van de hem door zijn leveranciers of dienstverrichters aangerekende btw (voorbelasting genoemd) aantoont en geheel of gedeeltelijk in aftrek kan brengen, terwijl het in de regel aan de hand van zijn verkoopfacturen is dat hij het door hem aan de Staat verschuldigde btw-bedrag bepaalt.

Voormeld basisprincipe, dat teruggaat op artikel 178 van de richtlijn 2006/112/EG (en de voorgaanden ervan), werd als zodanig ingeschreven in artikel 3, § 1, 1°, van het koninklijk besluit nr. 3 van 10.12.1969 met betrekking tot de aftrekregeling voor de toepassing van de btw, dat bepaalt dat een belastingplichtige, om zijn recht op aftrek van de voorbelasting geheven van de aan hem geleverde goederen en verrichte diensten te kunnen uitoefenen, in het bezit moet zijn van een factuur uitgereikt overeenkomstig de artikelen 53, § 2 en 53decies, § 2, van het Btw-Wetboek waarop de vermeldingen voorkomen bedoeld in artikel 5, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1 van 29.12.1992 met betrekking tot de regeling voor de voldoening van de btw.

Alleen het originele exemplaar van de factuur mag in principe gelden als bewijs voor (de uitoefening van) het recht op aftrek. Wanneer dus verscheidene exemplaren van een factuur worden uitgereikt, moet de leverancier op de aan de afnemer uitgereikte bijkomende exemplaren duidelijk de vermelding ‘duplicaat’ aanbrengen of enige andere vermelding waaruit blijkt dat een andere exemplaar van de factuur het originele exemplaar is dat alleen mag worden aangewend voor de aftrek van de belasting (aanschrijving nr. 91/1970 van 21.12.1970).

Opgemerkt wordt dat de administratie, onder druk van coherente rechtspraak van het Europese Hof van Justitie ter zake, haar rigide standpunt als voormeld betreffende de factuur als voorwaarde voor het uitoefenen van het recht op aftrek inzake btw, heeft genuanceerd (circulaire 2017/C/64 (nr. E.T. 131.409) van 12.10.2017).

De factuur, de factureringsplicht en de factuurinhoud maken het voorwerp uit van de artikelen 1, § 13, 53, §§ 2 en 3, 53decies en 54 van het Btw-Wetboek en van de artikelen 1 tot en met 13 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd.

De ‘factuur’ als basisbegrip wordt door artikel 1, § 13, 1°, van het Btw-Wetboek omschreven als ‘elk document of bericht op papier of in elektronisch formaat dat voldoet aan de voorwaarden vastgesteld in het Btw-Wetboek en zijn uitvoeringsbesluiten’ (artikel 218 van de richtlijn 2006/112/EG). Overeenkomstig artikel 53, § 2, van het Btw-Wetboek ‘geldt ieder document of bericht dat wijzigingen aanbrengt in en specifiek en ondubbelzinnig verwijst naar de oorspronkelijke factuur, als factuur’ (artikel 219 van de richtlijn 2006/112/EG).

Bovendien bepaalt artikel 60, § 5, eerste lid, van het Btw-Wetboek, ook dat, gezien de facturen een nauwkeurige weerspiegeling moeten zijn van de werkelijke verrichte leveringen van goederen en/of diensten, de authenticiteit van de herkomst, de integriteit van de inhoud en de leesbaarheid van elke factuur, op papier of in elektronisch formaat, moeten worden gewaarborgd vanaf het tijdstip waarop de factuur wordt uitgereikt tot het einde van de bewaringstermijn.

De richtlijn 2010/45/EU van de Raad van 13.07.2010 tot wijziging van richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijk stelsel van btw wat de factureringsregels betreft laat de methode om die waarborgen te bieden over aan de keuze van de btw-plichtige en vermeldt inzonderheid als voorbeeld, naast de geavanceerde elektronische handtekening en de elektronische uitwisseling van gegevens (EDI), ook de bedrijfscontroles die een betrouwbaar controlespoor tussen een factuur en een levering van goederen of een dienstprestatie opleveren. Het gebruik van deze controles was trouwens al mogelijk sinds de datum van inwerkingtreding van het koninklijk besluit van 15.12.2009 tot wijziging van het Btw-Wetboek, dat dit precies als doelstelling had (schriftelijke parlementaire vraag nr. 239 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 21.01.2011).

Aangezien zowel voor de papieren factuur als voor de elektronische factuur elke belastingplichtige vrij is om te bepalen op welke wijze hij aan deze drie voorwaarden gaat voldoen, legt de genoemde bepaling geen bijkomende administratieve lasten op met betrekking tot papieren facturen. Bedrijfscontroles die een betrouwbaar controlespoor vormen tussen een factuur en een levering van een goed of dienst, zijn slechts een voorbeeld van de wijze waarop aan de vermelde voorwaarden kan worden voldaan (schriftelijke parlementaire vraag nr. 601 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 03.12.2012).

Deze nieuwe benadering van de factuur, die teruggaat op overweging nr. 10 van de voormelde richtlijn 2010/45/EU van de Raad van 13.07.2010, heeft tot gevolg dat de administratie voortaan de rol van de factuur als hét basisdocument voor de uitoefening van het recht op aftrek loslaat en eist dat er naast de factuur een aantal bijkomende elementen moet voorhanden zijn dat toelaat om de juistheid van de factuur en de waarachtigheid van de handeling die achter de factuur schuilgaat op afdoende wijze na te gaan. Er is meer dan de factuur op zich, inzonderheid wat betreft de uitoefening van het recht op aftrek.

Deze en andere bepalingen van de Richtlijn 2010/45/EU, die principieel moesten worden toegepast met ingang op 01.01.2013, werden in nationaal recht omgezet middels:

• de wet van 17.12.2012 tot wijziging van het Btw-Wetboek, gepubliceerd in het BS dd. 21.12.2012, tweede editie, p. 86994 tot 87005,

• het koninklijk besluit van 19.12.2012 tot wijziging van het koninklijk besluit nr. 1 met betrekking tot de regeling voor de voldoening van de belasting over de toegevoegde waarde, gepubliceerd in het BS dd. 31.12.2012, eerste editie, p. 88563 tot 88573.

Naar aanleiding van de voormelde wetswijzigingen, werd door de Administratie van Fiscale Zaken (nu de Stafdienst BEO) de circulaire AFZ nr. 02/2013 van 23.01.2013 houdende een Eerste commentaar van de Wet van 17.12.2012 tot wijziging van het Btw-Wetboek, met bijlage 1, 2 en 3 uitgebracht. De hierin verstrekte commentaar gaat hoofdzakelijk gesteund op de ‘explanatory notes’ die de Europese Commissie en met name de DG TAXUD op 05.10.2011 heeft gepubliceerd (in 21 talen) bij de nieuwe factureringsregels van de voormelde richtlijn 2010/45/EU. Deze toelichting is niet wettelijk bindend, maar wil enkel richtinggevend zijn op een praktische en informele manier.

Het standpunt dat er meer is dan de factuur op zich, inzonderheid wat betreft de uitoefening van het recht op aftrek, werd trouwens onlangs nogmaals bevestigd én uitgebreid in de recent gepubliceerde circulaire 2017/C/64 (nr. E.T. 131.409) van 12.10.2017 betreffende de factuur, voorwaarde voor het uitoefenen van het recht op aftrek inzake btw.

Behoudens de gehele of gedeeltelijke verwerping van het recht op aftrek, kunnen de overtredingen van de wettelijke bepalingen van de artikelen 53, § 2, en 60 van het Btw-Wetboek, ook aanleiding geven tot het opleggen van administratieve geldboeten en desgevallend laattijdigheidsinteresten.

2. Factureringsregels versus bewaringsregels

Bij gebreke aan voldoende uniformiteit ter zake op communautair vlak in het verleden, werd middels artikel 1, 12) van de richtlijn 2010/45/EU, het artikel 219bis ingevoegd in de richtlijn 2006/112/EU, artikel dat de bevoegdheden verduidelijkt van de lidstaten voor de regels die inzake facturering van toepassing zijn, meer bepaald op het vlak van de uitreiking, de inhoud en de maatregelen inzake vereenvoudiging, maar met uitsluiting van de regels in verband met de bewaring van facturen. Deze inzake de papieren én elektronische facturering geldende regels werden omgezet via de bepalingen van artikel 53decies, van het Btw-Wetboek (circulaire AAFisc nr. 14/2014 (nr. E.T. 120.000) van 04.04.2014 met betrekking tot de elektronische facturering, basisvoorwaarden, aanbevelingen en voorbeelden).

Beknopt gesteld gelden voor de facturering principieel de regels die van toepassing zijn in de lidstaat waar de levering van het goed of de dienst geacht wordt te zijn verricht, onder voorbehoud weliswaar van hetgeen volgt.

Immers en in afwijking van dit principe, gelden voor de facturering de regels die van toepassing zijn in de lidstaat waar de leverancier of de dienstverrichter de zetel van zijn economische activiteit of een vaste inrichting heeft gevestigd van waaruit hij de levering van het goed of de dienst verricht, of bij gebreke aan een dergelijke zetel of inrichting, waar hij zijn woonplaats of zijn gebruikelijke verblijfplaats heeft, wanneer:

• de leverancier of de dienstverrichter niet gevestigd is in de lidstaat waar de levering van het goed of de dienst geacht wordt te zijn verricht, of zijn vaste inrichting in die lidstaat niet betrokken is bij het verrichten van de levering van het goed of de dienst én de tot voldoening van de belasting gehouden persoon degene is voor wie de levering van het goed of de dienst wordt verricht. Indien in dit geval de afnemer zelf de factuur uitreikt, is evenwel de basisregel van toepassing en is de factuur onderworpen aan de regels die van toepassing zijn in de lidstaat waar de levering van de goederen of de dienstprestatie geacht wordt te zijn verricht.

• de levering van het goed of de dienst niet geacht wordt in de Gemeenschap te zijn verricht

De facturering is dus onderworpen aan de regels die in België van toepassing zijn, indien:

• deze facturering leveringen van goederen of diensten betreft die geacht worden te zijn verricht in België of die plaatsvinden buiten de Gemeenschap én de leverancier of de dienstverrichter zijn zetel van zijn economische activiteit of zijn vaste inrichting van waaruit hij de levering van het goed of de dienst verricht, in België heeft gevestigd

• deze facturering leveringen van goederen of diensten betreft die geacht worden te zijn verricht in België en de leverancier of dienstverrichter de schuldenaar van de belasting is, zelfs als hij niet in België is gevestigd

• de leverancier of de dienstverrichter gevestigd is in een andere lidstaat dan België (hij heeft noch zijn zetel van zijn economische activiteit, noch zijn vaste inrichting van waaruit hij de levering van het goed of de dienst verricht, in België gevestigd) en de afnemer is zowel schuldenaar van de belasting in België als uitreiker van de factuur (self-billing)

• de leverancier of dienstverrichter gevestigd is in België en leveringen van goederen of diensten verricht die geacht worden te zijn verricht in een andere lidstaat, voor een afnemer, gevestigd in die andere lidstaat, die er schuldenaar is van de belasting en die niet zelf de factuur uitreikt

• de leverancier of de dienstverrichter gevestigd is buiten de Gemeenschap (hij heeft noch zijn zetel van zijn economische activiteit, noch zijn vaste inrichting van waaruit hij leveringen van goederen of diensten verricht, gevestigd in België of in een andere lidstaat) en leveringen van goederen of diensten verricht die geacht worden plaats te vinden in België

Voor een beter overzicht van de bevoegdheidsregels inzake van facturering wordt verwezen naar de tabel die vervat gaat onder hoofdstuk II, A, van de voormelde circulaire AFZ nr. 02/2013 van 23.01.2013 houdende een Eerste commentaar van de Wet van 17.12.2012 tot wijziging van het Btw-Wetboek, inclusief bijlage 1, 2 en 3.

Bovendien wordt verwezen naar de tabel in hoofdstuk IV van de circulaire AFZ nr. 53/2013 van 16.12.2013, met betrekking tot de regels van toepassing op de factuur in geval van self-billing.

Bijzondere regels voor de handelingen waarvoor de belastingplichtige gebruik maakt van één van de bijzondere regelingen OSS

In afwijking van deze regel bepaalt artikel 53decies, § 1, vierde lid, (nieuw) van het Btw-Wetboek, van toepassing vanaf 01.07.2021, dat de bevoegde lidstaat diegene is waar de belastingplichtige die gebruikmaakt van één van de bijzondere regelingen van het OSS-systeem bedoeld in titel XII, hoofdstuk 6, van richtlijn 2006/112/EG (regeling EU, niet-EU of invoerregeling), voor de toepassing van die regeling is geïdentificeerd.

De plaats waar de bedoelde handeling voor btw-doeleinden geacht wordt plaats te vinden heeft geen belang; die kan dus ook plaatsvinden in een andere lidstaat dan degene waarin de belastingplichtige voor de toepassing van de bijzondere regeling is geïdentificeerd.

Deze regel heeft tot doel de regels inzake aangifte, betaling en facturering van handelingen waarvoor de belastingplichtige gebruik maakt van één van deze bijzondere regelingen inzake territoriale bevoegdheid op elkaar af te stemmen.

Voor een gedetailleerde omschrijving van die bepalingen wordt verwezen naar hoofdstuk 16, Afdeling 10, titels 2, 3 en 4.

Echter, de lidstaat die bevoegd is voor de factureringsregels is daarom niet altijd dezelfde als de lidstaat die bevoegd is voor de regels inzake de bewaring van de facturen.

3. Verplichting tot het uitreiken van een factuur of een als zodanig geldend stuk

A. Principe

Overeenkomstig artikel 53, § 2, eerste lid, van het Btw-Wetboek, dient de belastingplichtige die andere leveringen van goederen of diensten verricht dan die welke krachtens artikel 44, van het Btw-Wetboek, zijn vrijgesteld en andere dan die welke bedoeld zijn in artikel 135, lid 1, punten a) tot g) van richtlijn 2006/112/EG, een factuur uit te reiken aan zijn medecontractant en een kopie ervan op te stellen of ervoor te zorgen dat in zijn naam en voor zijn rekening, door zijn medecontractant of een derde een factuur wordt uitgereikt en een kopie daarvan wordt opgesteld:

• wanneer hij een levering van goederen of een dienst heeft verricht voor een belastingplichtige of een niet-belastingplichtige rechtspersoon

• wanneer hij een levering van goederen heeft verricht bedoeld in artikel 15, §§ 1 of 2, voor elke niet-belastingplichtige natuurlijke persoon, behalve wanneer hij gebruikmaakt van de bijzondere regeling bedoeld in titel XII, hoofdstuk 6, afdeling 3, van de richtlijn 2006/112/EG;

(regeling OSS (regeling EU of OSS Unie) voor de intracommunautaire afstandsverkopen)

Voor een omschrijving van de regels van toepassing inzake de factureringsverplichting voor de belastingplichtigen die afstandsverkopen van goederen verrichten die plaatsvinden op basis van artikel 15, §§ 1 of 2, en die zich al dan niet beroepen op één van de bijzondere regelingen bedoeld in de artikelen 58quater en 58quinquies, van het Btw-Wetboek, wordt verwezen naar hoofdstuk 16, Afdeling 10, titels 2 en 3.

• wanneer hij een in artikel 39bis, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek bedoelde intracommunautaire levering van nieuwe vervoermiddelen in de zin van artikel 8bis, § 2, van het Btw-Wetboek, heeft verricht voor elke niet-belastingplichtige persoon

• wanneer de belasting opeisbaar wordt over de gehele of een deel van de prijs van de handeling, bij toepassing van de artikelen 17, § 1, derde lid en § 4 en 22bis, § 1, derde lid, § 2, tweede lid en § 4, van het Btw-Wetboek, vooraleer een levering van een goed of een dienst bedoeld in 1° en 2°, wordt verricht

Opdat een belastingplichtige verplicht zou zijn een factuur uit te reiken is het evenwel niet voldoende dat hij een goed levert of een dienst verricht. De factureringsplicht geldt immers enkel en alleen ten aanzien van de handelingen die worden verricht in de uitoefening van zijn economische activiteit. Daarbij moet geen onderscheid worden gemaakt naargelang de afnemer een belastingplichtige is, een in artikel 44 van het Btw-Wetboek bedoelde belastingplichtige, een niet belastingplichtige rechtspersoon of om 't even welke andere persoon of nog naargelang de handeling effectief aan de belasting onderworpen is, vrijgesteld is krachtens de artikelen 39 tot 42 van het Btw-Wetboek of eenvoudig niet belastbaar omdat zij niet hier te lande plaatsvindt.

Wat de btw-eenheden in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek betreft, rust de verplichting om een factuur uit te reiken op het lid dat de handeling verricht waarvoor, krachtens hetgeen voorafgaat, verplicht een factuur moet worden uitgereikt. De verplichting om overeenkomstig artikel 53, § 2, eerste lid, van het Btw-Wetboek, een factuur uit te reiken, heeft geen betrekking op de handelingen die het lid van een btw-eenheid verricht met andere leden van dezelfde btw-eenheid.

Van de factuur dient ook steeds een kopie te worden opgemaakt.

Voorbeelden:

• Een groothandelaar in kosmetische producten die scheercrème, tandpasta, enzovoort, verkoopt aan een haarkapper, is verplicht een factuur uit te reiken.

• Diezelfde groothandelaar is tevens verplicht een factuur uit te reiken wanneer die haarkapper bij de bestelling een voorschot betaalt. In dit geval is de belasting immers verschuldigd over het bedrag van het ontvangen voorschot.

• De handelaar in kosmetische producten is niet verplicht een factuur uit te reiken wanneer hij uit zijn privéverzameling een schilderij verkoopt, zelfs niet wanneer de koper een belastingplichtige is (bijvoorbeeld een handelaar in kunstvoorwerpen). In dit geval handelt de verkoper immers niet in de uitoefening van zijn activiteit waarvoor hij belastingplichtige is.

• Wanneer deze groothandelaar een goed zou verkopen dat hij in de uitoefening van zijn activiteit als belastingplichtige heeft gebruikt, is hij echter wel verplicht een factuur uit te reiken. Dit zou onder meer het geval zijn wanneer hij een door hem gebruikt kasregister verkoopt aan een belastingplichtige of een niet-belastingplichtige rechtspersoon.

• Een fabrikant van machines verkoopt een machine aan een in Frankrijk gevestigde firma. Hij verricht zelf het vervoer van de machine naar zijn afnemer in Frankrijk. Hoewel deze handeling krachtens artikel 39bis, 1°, van het Btw-Wetboek vrijgesteld is, dient de fabrikant een factuur uit te reiken.

• Diezelfde fabrikant ontvangt, voor dezelfde handeling, een voorschot van zijn Franse afnemer. Aangezien de ontvangst van het voorschot in dit geval geen aanleiding geeft tot het opeisbaar worden van btw (artikel 17, § 2, van het Btw-Wetboek), is de fabrikant er niet toe gehouden een factuur uit te reiken voor het ontvangen voorschot (artikel 53, § 2, eerste lid, 4°, van het Btw-Wetboek).

B. Tijdstip van uitreiking

a. Belang

Een factuur wordt geacht te zijn uitgereikt wanneer de leverancier of de dienstverrichter, een derde die optreedt in diens naam, of de afnemer zelf bij self-billing, de factuur beschikbaar stelt zodat deze door de afnemer kan ontvangen worden. Bovendien is het vaststellen van de datum waarop de factuur wordt geacht te zijn uitgereikt belangrijk, zowel voor de leverancier/dienstverrichter die de verplichting heeft om een factuur uit te reiken binnen de voorgeschreven periode, maar ook voor de ontvanger die verplichtingen heeft met betrekking tot de bewaring van facturen (circulaire AFZ nr. 02/2013 van 23.01.2013 houdende een Eerste commentaar van de Wet van 17.12.2012 tot wijziging van het Btw-Wetboek, randnummers 45 en 46.

b. Wettelijke termijn voor de diensten en leveringen van goederen andere dan vrijgestelde intracommunautaire leveringen van goederen en andere dan de diensten bedoeld in artikel 22, § 2, van het Btw-Wetboek

Artikel 4, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, bepaalt dat de factuur en het in artikel 3, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, bedoeld stuk moeten worden uitgereikt of opgesteld uiterlijk de vijftiende dag van de maand na die waarin het belastbare feit van de belasting heeft plaatsgevonden overeenkomstig de artikelen 16 en 22 van het Btw-Wetboek.

In afwijking van het eerste lid, worden de factuur en het in artikel 3, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, bedoeld stuk respectievelijk uitgereikt of opgesteld uiterlijk de vijftiende dag van de maand na die waarin de belasting overeenkomstig de artikelen 17, § 1, derde lid en § 4, en 22bis, § 1, derde lid en § 4, van het Btw-Wetboek, opeisbaar wordt over het geheel of een deel van de prijs.

Een factuur van 10 februari zal aldus evengoed op een levering van 31 januari als op een levering van 6 januari kunnen slaan, met dien verstande dat de belastingplichtige maandaangever, die op 10 februari een factuur uitreikt met betrekking tot handelingen van januari, deze handelingen moet opnemen in zijn periodieke aangifte betreffende de maand februari, het is te zeggen op het moment waarop overeenkomstig artikel 17, § 1, van het Btw-Wetboek, de belasting opeisbaar wordt. De datum van de levering moet overigens steeds op de factuur worden vermeld. De afnemer, die op 10 februari een factuur betreffende leveringen van januari ontvangt, kan in de hypothese dat hij maandaangever is, pas ten vroegste de btw die erop is vermeld in aftrek brengen in zijn aangifte betreffende de handelingen van de maand februari (artikel 2, 1°, van het koninklijk besluit nr. 3, voornoemd).

Zoals hiervoor gesteld, moet de belastingplichtige die een onttrekking of een ingebruikneming als bedoeld in artikel 12 of een handeling die door artikel 19 van het Btw-Wetboek met een dienst wordt gelijkgesteld verricht, een stuk opmaken dat die handeling vaststelt uiterlijk de vijftiende dag van de maand na die waarin de belasting opeisbaar wordt over het geheel of een deel van de prijs. Ook het lid van de btw-eenheid aan wie een in artikel 19bis van het Btw-Wetboek bedoelde dienst wordt verstrekt is gehouden om binnen diezelfde termijn als voormeld een stuk op te maken dat die handeling vaststelt (artikelen 3 en 4, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Het voor de handelingen, verricht tussen leden van een btw-eenheid, op te maken stuk moet eveneens worden uitgereikt uiterlijk de vijftiende dag van de maand na die waarin het goed of de dienst aan een ander lid werd verstrekt. Evenwel, wanneer de prijs of een deel ervan werd ontvangen vóór de levering van het goed of het verrichten van de dienst, moet het stuk worden uitgereikt uiterlijk de vijftiende van de maand na die van de ontvangst van de prijs of een deel ervan (artikel 4, § 4, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

c. Wettelijke termijn voor de intracommunautaire leveringen van goederen

Voor de intracommunautaire leveringen van goederen, moeten de factuur en het in artikel 2 bedoelde stuk, overeenkomstig artikel 4, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, worden uitgereikt respectievelijk opgesteld uiterlijk de vijftiende dag van de maand na die waarin de levering werd verricht.

Een factuur van 10 februari, waarop de datum van het belastbare feit van de intracommunautaire levering steeds moet worden vermeld, zal aldus evengoed op een intracommunautaire levering van 31 januari als op een intracommunautaire levering van 6 januari kunnen slaan, met dien verstande dat de belastingplichtige, die op 10 februari een factuur uitreikt met betrekking tot handelingen van januari, deze handelingen moet opnemen in zijn periodieke aangifte met betrekking tot de maand februari zo hij maandaangever is (de belasting wordt opeisbaar op 10 februari. De belastingplichtige verwerver die op 10 februari een factuur betreffende intracommunautaire leveringen van januari ontvangt, moet, via zijn aangifte betreffende de handelingen van de maand februari, binnen de wettelijke termijn de betaling van de btw verrichten en kan, in voorkomend geval, de aftrek van de btw uitoefenen.

d. Wettelijke termijn voor de doorlopende leveringen en diensten

Voor de leveringen van goederen bedoeld in artikel 16, § 2, eerste lid, van het Btw-Wetboek en de diensten bedoeld in artikel 22, § 2, eerste lid, van het Btw-Wetboek, die aanleiding geven tot opeenvolgende afrekeningen of betalingen, wordt de factuur uitgereikt uiterlijk de vijftiende dag van de maand na het verstrijken van de periode waarop de afrekening of de betaling betrekking heeft (artikel 4, § 3, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd). Bedoeld worden hier onder andere de leveringen van gas, elektriciteit, water en de verstrekking van telecommunicatiediensten zoals telefonie en internet.

Voor doorlopende diensten die gedurende een periode langer dan één jaar geen aanleiding geven tot afrekeningen of betalingen in die periode, bedoeld in artikel 22, § 2, tweede lid, van het Btw-Wetboek, wordt de factuur uitgereikt uiterlijk de vijftiende dag na het verstrijken van elke kalenderjaar (artikel 4, § 3, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

e. Bijzonder geval: werk in onroerende staat

Inzake werk in onroerende staat ontstaan er dikwijls na het feitelijk beëindigen van het werk betwistingen tussen de partijen omtrent de omvang en de kwaliteit ervan, zodat het soms moeilijk is de juiste datum vast te stellen waarop het werk overeenkomstig de bepalingen van het contract voltooid werd. Om deze reden zal er geen kritiek worden uitgebracht wanneer de factuur is uitgereikt uiterlijk op het einde van de derde maand na die waarin de aannemer heeft opgehouden te werken (schriftelijke parlementaire vraag nr. 49 van de heer Senator Alfons Verbist van 28.03.1972). Het hoeft evenwel geen betoog dat indien vóór het verstrijken van de hier bedoelde termijn aan de aannemer een betaling wordt gedaan, dit feit de belasting opeisbaar maakt over het ontvangen bedrag en een factuur moet worden uitgereikt binnen de termijn gesteld onder subrubriek a, hiervoor.

C. Facturering van de leveringen van goederen en de diensten verricht voor natuurlijke personen die ze bestemmen voor hun privégebruik

a. Principe

Uit de lezing van artikel 53, § 2, van het Btw-Wetboek volgt dat er in hoofde van de belastingplichtige geen verplichting bestaat tot het uitreiken van een factuur met betrekking tot de levering van goederen of het verstrekken van diensten aan een natuurlijke persoon die deze goederen of diensten bestemt voor zijn privégebruik.

Deze niet-verplichting tot het uitreiken van een factuur betreft dus de aankopen, verricht door natuurlijke personen, al dan niet btw-belastingplichtigen, wanneer zij deze goederen of diensten bestemmen voor hun privégebruik.

Worden dus niet bedoeld: de aanschaf van goederen en diensten door al dan niet btw-belastingplichtige rechtspersonen (bijvoorbeeld een handelsvennootschap, een vzw, openbare instellingen, verenigingen en federaties, kloostergemeenschappen, hospitalen, scholen, enzovoort).

Voorbeeld:

• Verkoop van een slaapkamer door een kleinhandelaar in meubelen aan een loontrekkende, een slager, een notaris: er is ontheffing van de factureringsplicht.

• Dezelfde meubelhandelaar verkoopt een kantoormeubel aan een arts of een tandarts: deze personen zijn belastingplichtigen die door artikel 44 van het Btw-Wetboek vrijgestelde handelingen verrichten en die handelen in de uitoefening van hun economische activiteit: er is dus geen ontheffing van factureringsplicht.

b. Vrijwillige facturering

De belastingplichtige behoudt de mogelijkheid om een factuur uit te reiken wanneer er daartoe geen verplichting is. Zijn keuze heeft evenwel gevolgen ten aanzien van zijn boekhoudkundige en fiscale verplichtingen, waar die factuur verplicht alle factuurvermeldingen van artikel 5, § 1 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, moet bevatten én worden ingeschreven in het boek voor uitgaande facturen van de belastingplichtige.

c. Tijdstip waarop de belasting opeisbaar wordt

Wanneer de belastingplichtige die niet gehouden is een factuur uit te reiken, er daadwerkelijk geen uitreikt, volgt hieruit geen belastingvrijstelling: de btw blijft opeisbaar overeenkomstig de artikelen 17, § 3, en, 22bis, § 3, van het Btw-Wetboek over het ontvangen bedrag op het tijdstip waarop de betaling of de subsidies als bedoeld in artikel 26, eerste lid, van het Btw-Wetboek worden ontvangen.

Wanneer de belastingplichtige, hoewel hij niet gehouden is een factuur uit te reiken, toch een factuur uitreikt aan een natuurlijke persoon die handelt voor privédoeleinden, wordt de belasting opeisbaar volgens diezelfde regels.

d. Boekhoudverplichtingen

Wanneer de belastingplichtige, voor handelingen met natuurlijke personen die de hen verstrekte goederen of diensten voor hun privégebruik bestemmen, daadwerkelijk geen factuur uitreikt, moet hij, met het oog op de aangifte en de betaling van de opeisbare belasting, de ontvangsten met betrekking tot deze handelingen inschrijven in een dagboek van ontvangsten.

Zodoende is ook de notaris verplicht om de handelingen waarvoor hij niet gehouden is een factuur op te maken en waarvoor hij er daadwerkelijk geen uitreikt (bijvoorbeeld het opstellen van een aangifte van nalatenschap en/of de verdeling van een nalatenschap), in te schrijven in het dagboek van ontvangsten dat de notaris moet houden op grond van artikel 14, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd. Artikel 15, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, bepaalt dat de inschrijvingen in het dagboek van ontvangsten gesteund moeten zijn op gedateerde verantwoordingsstukken (schriftelijke parlementaire vraag nr. 248 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 08.03.2012). Aangezien er geen factuur wordt uitgereikt (door de notaris), kan er op het duplicaat van het (door hem af te leveren fiscaal) ontvangstbewijs ook geen nummer van inschrijving (van die factuur) in het boek voor uitgaande facturen worden vermeld. De hiervoor voorbehouden plaats blijft dan ook ontdaan van elke inschrijving (schriftelijke parlementaire vraag nr. 247 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 07.03.2013).

Wanneer de belastingplichtige over meerdere bedrijfszetels beschikt, moet hij een dagboek van ontvangsten houden per bedrijfszetel en moet hij bovendien een centralisatiedagboek houden waarin hij op het einde van elke aangifteperiode, per tarief, het totaalbedrag van de ontvangsten inschrijft van dat tijdvak, ingeschreven in de verschillende dagboeken van ontvangsten (artikel 14, § 2, eerste lid, 3°, en vierde lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

In de regel worden de ontvangsten niet handeling per handeling ingeschreven, maar wel gegroepeerd per dag en per tarief. In sommige gevallen is een afzonderlijke inschrijving evenwel verplicht.

Wanneer de belastingplichtige, hoewel hij er niet toe is gehouden, toch een factuur uitreikt aan een natuurlijke persoon die de hem verstrekte goederen of diensten bestemt voor zijn privégebruik, dan moeten de betrokken ontvangsten niet in het dagboek van ontvangsten worden ingeschreven, vermits die factuur in het boek voor uitgaande facturen dient ingeschreven te worden en de opeisbare belasting aldus in de periodieke aangifte opgenomen zal worden (artikel 14, § 2, 2°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

In dit kader kan worden vermeld dat bepaalde belastingplichtigen die overeenkomstig de btw-reglementering geen factuur moeten uitreiken aan hun klanten, mits naleving van de daartoe gestelde voorwaarden, gebruik kunnen maken van een kasregister en dus de gegevens van de door hen verrichte handelingen uitsluitend op digitale wijze kunnen bewaren. Het onmiddellijk uitreiken van een kassaticket aan de klant voor elke verrichte handeling is één van deze voorwaarden. Zij zijn ervan ontheven om per bedrijfszetel een dagboek van ontvangsten bij te houden. Het bijhouden van een centralisatieregister blijft wel verplicht (beslissing nr. E.T. 103.018 van 27.06.2002 en 02.06.2003 en de beslissing nr. E.T. 103.592 van 02.06.2003).

De administratie aanvaardt dat dit kassaticket wordt uitgereikt aan de klant hetzij op papier onder de voorwaarden vastgelegd door de beslissing nr. E.T. 103.018 van 27.06.2002 en 02.06.2003, hetzij op digitale wijze indien alle daartoe gestelde voorwaarden worden gerespecteerd (beslissing nr. E.T. 124.772 van 20.10.2014).

D. Uitzonderingen op de mogelijkheid om geen factuur uit te reiken

Overeenkomstig artikel 1 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, moet voor de volgende handelingen, wanneer ze overeenkomstig de artikelen 14, 14bis, 15 en 21bis van het Btw-Wetboek plaatsvinden in België of wanneer, vóór de handeling, de belasting opeisbaar wordt over de gehele of een deel van de prijs van de handeling bij toepassing van de artikelen 17, § 1, derde lid, en 22bis, § 1, derde lid, van het Btw-Wetboek, altijd een factuur worden uitgereikt, zelfs indien de medecontractant een natuurlijke persoon is die handelt voor privédoeleinden:

1. de leveringen:

a. van voor personen- of goederenvervoer bestemde nieuwe of tweedehandse landvoertuigen, voorzien van een motor met een cilinderinhoud van meer dan 48 kubieke centimeter of met een vermogen van meer dan 7,2 kilowatt, alsmede hun aanhangwagens, met inbegrip van de auto’s voor dubbel gebruik en de kampeerwagens

b. van jachten en plezierboten

c. van vliegtuigen, watervliegtuigen, hefschroefvliegtuigen, zweefvliegtuigen, vrije of bestuurbare luchtballonnen en andere dergelijke luchtvaartuigen, ongeacht of ze zwaarder of lichter zijn dan de lucht, met of zonder motor

2. de leveringen van goederen bedoeld in artikel 1, § 9, van het Btw-Wetboek alsook de vestigingen, overdrachten en wederoverdrachten van zakelijke rechten op zulke goederen die niet overeenkomstig artikel 44, § 3, 1°, van het Btw-Wetboek van de belasting zijn vrijgesteld.

Hier worden de nieuwe gebouwen in de zin van het Btw-Wetboek bedoeld alsmede de vestigingen, overdrachten en wederoverdrachten van zakelijke rechten met betrekking tot dergelijke gebouwen.

3. de in artikel 20, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, vermelde handelingen.

Het betreft alle werk in onroerende staat in de zin van artikel 19, § 2, van het Btw-Wetboek alsmede een aantal onderscheiden handelingen met betrekking tot onroerende goederen uit hun aard.

4. de leveringen van goederen en de diensten bestemd voor de oprichting van een gebouw bedoeld in artikel 64, § 4, van het Btw-Wetboek

5. de verkopen op afbetaling en de huurkopen.

Voor de toepassing van dit 5°, dient onder verkoop op afbetaling meer bepaald te worden verstaan ieder contract van kredietverstrekking dat, ongeacht de benaming of de vorm ervan, aanleiding geeft tot de verwerving van lichamelijke goederen of diensten en waarvan de prijs voldaan wordt, bij wege van periodieke betalingen, in minstens drie termijnen, het voorschot niet inbegrepen.

Het stuk (contract) waarbij de handeling verplicht wordt vastgesteld, mag als factuur gelden op voorwaarde dat alle vermeldingen erop voorkomen die vereist zijn opdat het voor de toepassing van de btw als een factuur zou worden aangemerkt. In dat geval moet het opschrift van het stuk worden aangevuld met het woord ‘factuur’. De maatstaf van heffing omvat noch de bedongen interesten, noch de kosten inherent met de dienstverrichting (aanschrijving nr. 2/1983 van 08.02.1983, randnummer 8).

6. de leveringen:

a.van goederen die, gelet op de aard ervan, de wijze waarop zij worden aangeboden, de verkochte hoeveelheden of de toegepaste prijzen, kennelijk bestemd zijn voor een economisch gebruik.

Ter zake dient aangestipt dat als kennelijk bestemd voor een handels- of beroepsgebruik (m.a.w. een economisch gebruik) moeten worden aangemerkt de goederen die uitsluitend of in hoofdzaak voor gebruik of verhandeling in een handelszaak of de uitoefening van een beroepsactiviteit in aanmerking komen of waarvan de wijze van aanbieding, zoals verpakking, gebruiksaanwijzing, hoeveelheden, expliciet of impliciet op zodanig gebruik of zodanige verhandeling is ingesteld (bijvoorbeeld gespecialiseerd gereedschap, kopieermachines, elektrische meet- en controletoestellen, leder en rubber in grote platen, producten zoals verbeteraars die speciaal worden bereid voor gebruik door bakkers, banketbakkers of andere ambachtslui, cosmeticaproducten voor haarkappers- en kapsters, spijkers en schroeven voor schrijnwerkers en andere vaklui, jam en bereide vruchten voor banketbakkers, andere producten waarvan de aard en de wijze van aanbieding doen blijken dat het gaat om leveringen in hoeveelheden die de normale behoeften van particulieren overstijgen) (aanschrijving nr. 95/1971 van 08.06.1971).

Zo heeft het Hof van Beroep van Brussel geoordeeld dat, gelet op de hoeveelheid geleverde vaten bier aan particulieren, er mag worden van uitgegaan dat de vaten bestemd waren voor economisch gebruik, waardoor een factuur diende opgemaakt te worden overeenkomstig artikel 1, §1, 6° van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd (Arrest van het hof van beroep te Brussel nr. B06/2 van 21.09.2006).

Goederen zijn daarenboven, door hun aard of wijze van aanbieding, alleen dan niet meer kennelijk voor handels- of beroeps- (economisch) gebruik bestemd wanneer ze in zulke mate ook door particulieren worden gekocht dat bij het publiek, wanneer het met die goederen of die wijze van aanbieding wordt geconfronteerd, geen spontane associatie met handels- of beroepsgebruik wordt gewekt (Arrest van het Hof van Cassatie nr. C.02.0245.F van 21.11.2003).

b.van goederen van dezelfde soort als deze waarin de verkrijger handel drijft of die hij normaal bestemt voor de uitoefening van zijn economische activiteit.

Dit laatste geldt zelfs al verklaart de verkrijger te kopen als particulier, voor zijn privégebruik (bijvoorbeeld de aankoop van levensmiddelen door een kruidenier, van parfumerie-artikelen door een kapper …) (aanschrijving nr. 109/1972 van 20.11.1972, randnummer 3).

7. de leveringen verricht in inrichtingen of op plaatsen die normaal niet toegankelijk zijn voor particulieren.

Bedoeld worden hier de inrichtingen die, in principe, slechts toegankelijk zijn voor andere kopers dan particulieren, zelfs indien uitzonderlijk bepaalde particulieren worden toegelaten. Dit geldt bijvoorbeeld voor de inrichtingen die ‘cash and carry’ worden genoemd of voor de verkoopzalen of veilingen waarvan de toegang voorbehouden is aan handelaars of ambachtslieden (aanschrijving nr. 95/1971 van 08.06.1971, randnummer 9).

Echter, de ondernemingen die aan hun personeelsleden goederen leveren zijn ontheven van de verplichting om deze verkopen door facturen vast te stellen op voorwaarde dat de handelingen afzonderlijk worden opgetekend in een register of op lijsten (met vermelding van datum, naam en adres van de kopers, geleverde goederen, totale prijs en tarief) die voor ieder aangiftetijdvak worden opgesteld. Deze afwijking geldt niet voor de handelingen bedoeld in 1°, 2°, 3°, 5° en 9°, b, van onderhavige rubriek D (aanschrijving nr. 119/1971 van 29.07.1971).

8. de leveringen verricht door voortbrengers- of grossiersbedrijven.

In dit geval moet er steeds een factuur worden uitgereikt en dit ongeacht of zo’n bedrijf al dan niet bijzonder ingericht is voor de verkoop in het klein en of de medecontractant een natuurlijke persoon is die handelt voor privédoeleinden (Arrest van het hof van beroep te Antwerpen, van 08.02.2005).

Om te voorkomen dat een onderneming haar kosten en administratieve lasten zou zien toenemen, staat de administratie evenwel een afwijking toe voor zover de onderneming bestaat uit twee bedrijfsafdelingen in de zin van artikel 11 van het Btw-Wetboek en de ondernemer binnen zijn onderneming, doch onafhankelijk van elkaar zowel een ‘groothandel’ als een ‘kleinhandel’ uitbaat die, vanuit technisch oogpunt beide in staat zijn door eigen middelen te functioneren (schriftelijke parlementaire vraag nr. 232 van de heer Senator Luk Vandenberghe van 08.04.1997).

Te dien einde en met het oog op de beoordeling van het al dan niet bestaan van twee afzonderlijke bedrijfsafdelingen onderzoekt de administratie, geval per geval, iedere bijzondere situatie die haar wordt voorgelegd, rekening houdend met alle omstandigheden eigen aan de zaak in kwestie.

In bevestigend geval – er is met andere woorden sprake van een aparte winkelinrichting geschikt voor de verkoop in het klein en die vrij toegankelijk is voor particulieren - en onder voorbehoud van de andere bepalingen van artikel 1 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, mag de handelaar gebruik maken van de ontheffing van de factureringsplicht voor zijn leveringen aan particulieren, op voorwaarde dat hij voor iedere handeling waarvoor hij gebruik maakt van deze ontheffing, in zijnen hoofde kan aantonen dat hij effectief als kleinhandelaar heeft gehandeld ten overstaan van een fysieke persoon handelend voor zijn privégebruik, daarbij rekening houdend met de aard van de geleverde goederen, de wijze waarop zij worden aangeboden, de verkochte hoeveelheden en de toegepaste prijzen. Dit bewijs kan worden geleverd met alle middelen van het gemeen recht, met uitzondering van de eed. Het kan inzonderheid bestaan uit de dubbels van de door de leverancier opgemaakte en uitgereikte stukken (bijvoorbeeld kastickets).

Anderzijds, wanneer een handelaar zich op enigerlei wijze (bijvoorbeeld door middel van reclame) in de relatie met potentiële klanten uitgeeft als voortbrenger of grossier, ofschoon hij dit in werkelijkheid niet is, moet die handelaar als dusdanig worden aangemerkt voor de toepassing van het bepaalde in het vorige lid. Dit geldt zelfs wanneer hij zich als dusdanig uitgeeft in de relatie met bepaalde potentiële klanten en niet met andere potentiële klanten.

Opgemerkt wordt dat de ontheffing van de factureringsplicht in hoofde van een onderneming voor de aan haar personeelsleden verrichte leveringen van goederen onder de in 7°, tweede lid, hiervoor vermelde voorwaarden, is eveneens toepasselijk op de in dit 8° bedoelde handelingen.

Bovendien heeft de administratie, gelet op de praktische en bedrijfsorganisatorische moeilijkheden eigen aan die sector, aanvaard dat groothandelaars in bouwmaterialen geen factuur dienen uit te reiken aan natuurlijke personen die handelen voor privédoeleinden wanneer strikt voldaan is aan de volgende cumulatieve voorwaarden:

• de natuurlijke persoon moet de goederen ter plekke komen afhalen

• er moet een leveringsbon worden uitgereikt met een minimum aan vermeldingen

• een dubbel van de leveringsbon moet door de groothandelaar bewaard worden en is een verplicht verantwoordingsstuk voor de inschrijvingen in het dagboek van ontvangsten

• het maximumbedrag van de totale bestelling van bouwmaterialen bedraagt 500 euro (inclusief btw)

• de levering moet gevolgd worden door de onmiddellijke betaling voor het volledige bedrag via een betaalterminal, met andere woorden op moment van afhalen dient de betaling elektronisch te gebeuren

Een handelaar in bouwmaterialen zal van deze gunstregeling worden uitgesloten wanneer niet zeer strikt voldaan wordt aan alle bovenvermelde voorwaarden, bijvoorbeeld wanneer zou blijken dat de bestelling wordt opgesplitst over verschillende leveringsbonnen ten einde het maximumbedrag van 500 euro (inclusief btw) niet te overschrijden.

Deze regeling geldt onder de hiervoor gestelde voorwaarden als een tolerantie op de factureringsplicht ingevolge artikel 1, 8°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, onverminderd de andere bepalingen inzake factureringsplicht voor leveringen en diensten verricht voor natuurlijke personen die ze bestemmen voor hun privégebruik. In die zin zullen de leveringen bedoeld in het artikel 1, 4° en 6°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, steeds het voorwerp moeten uitmaken van een factuur (beslissing nr. E.T. 125.414 van 08.10.2014).

Deze algemene factureringsplicht door voortbrengers- en grossiersbedrijven geldt eveneens ongeacht het bedrag of de verkochte hoeveelheden. Wanneer evenwel die factureringsplicht in het kader van bepaalde uitzonderlijke stockverkopen voor de betrokkenen aanleiding zou geven tot praktische problemen, is de administratie steeds bereid geval per geval te onderzoeken of hiervan kan worden afgeweken en of eventueel een vergunning kan worden verleend om de verkopen anderszins te registreren, bijv. door gebruik te maken van een kasregister, en dit onder de door de administratie te bepalen voorwaarden. Rekening houdend met de principiële factureringsplicht kan in casu de aanschaf of het gebruik van een elektronisch kasregister door de administratie niet worden geëist, tenzij het gebruik van dergelijk register noodzakelijk wordt geacht in het kader van een eventuele afwijking op deze plicht. Inzake btw is er geen specifieke meldingsplicht van toepassing en dienen de betrokkenen evenmin een toelating of vergunning aan te vragen voor de bedoelde verkopen (schriftelijke parlementaire vraag nr. 314 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Ingrid Claes van 14.01.2010).

9.

a. de leveringen van onderdelen, toebehoren en uitrustingsstukken voor de onder 1° hiervoor vermelde goederen, wanneer de prijs (btw inbegrepen), meer bedraagt dan 125 euro. Bijvoorbeeld: motoren, lampen, achteruitkijkspiegels, wieldoppen, bagagedragers, brandblusapparaten, banden, batterijen.

b. de werken, andere dan het wassen, verricht aan de in 1° hiervoor vermelde goederen, met inbegrip van de levering van de goederen die worden verbruikt voor de uitvoering van deze werken, wanneer de prijs (btw inbegrepen) meer bedraagt dan 125 euro. Bijvoorbeeld: smeren, verversen van olie, schilderen, geven van een beschermende behandeling, installeren van een alarm- of antidiefstalsysteem.

Met de onder 9, b), hiervoor vermelde werken worden bedoeld elk herstellings- of onderhoudswerk aan de onder 1° hiervoor vermelde voertuigen, daaronder begrepen de eventuele levering van goederen (onderdelen, benodigdheden, smeerolie, enzovoort).

Echter, die bepaling is niet van toepassing op de levering van brandstoffen, noch op de levering van banden of batterijen, met of zonder plaatsing, noch op de levering, zonder plaatsing, van onderdelen. Ze is evenmin van toepassing op de levering van benodigdheden, buiten enig herstellings- of onderhoudswerk, ook al gaat die levering noodzakelijkerwijze gepaard met een bepaald montagewerk (aanschrijving nr. 95/1971 van 08.06.1971, randnummer 12 a).

10. de verrichtingen van verhuizing of meubelbewaring en de bij die handelingen behorende prestaties.

De uitreiking van een factuur is niet alleen verplicht wanneer de dienstverrichter gespecialiseerd is in de verrichtingen van verhuizing of meubelbewaring, maar eveneens wanneer het een andere belastingplichtige is die het voertuig waarover hij beschikt gebruikt om een verhuizing te doen. Met bijhorende prestaties worden o.a. bedoeld: het inpakken, het uitpakken, het uit elkaar nemen, het ineenzetten, het ter beschikking stellen van kisten, zielen of dekens, het wegnemen en terugplaatsen van tapijten, gordijnen, overgordijnen of verwarmingstoestellen (aanschrijving nr. 10/1976 van 25.06.1976).

Op te merken valt dat voor de in de nummers 4°, 5°, 6°, 7°, 8°, 9° b, en 10° hiervoor bedoelde handelingen, de factuur die uitgereikt wordt aan een natuurlijke persoon die de hem verstrekte goederen of diensten bestemt voor zijn privégebruik, het btw-bedrag niet afzonderlijk moet vermelden. Er mag dus inclusief belasting gefactureerd worden en het volstaat het tarief van de btw op de factuur te vermelden. Deze factuur moet dan wel de volgende vermelding dragen: ‘Handeling met een natuurlijke persoon. Prijs gefactureerd btw inbegrepen. Aanschrijving 119/1971’. Wat de levering van gebruikte goederen, kunstvoorwerpen, voorwerpen voor verzamelingen en antiquiteiten evenals de gebruikte vervoermiddelen onder de bijzondere regeling van heffing over de winstmarge bij toepassing van artikel 58, § 4, van het Btw-Wetboek betreft, moet de prijs gefactureerd worden btw inbegrepen. Op de factuur of het als zodanig geldend stuk dient bovendien, naar gelang het geval, de volgende vermelding te worden aangebracht: ‘Bijzondere regeling – gebruikte goederen’, ‘Bijzondere regeling – kunstvoorwerpen’, ‘Bijzondere regeling – voorwerpen voor verzamelingen of antiquiteiten’ (artikel 5, § 1, 10° ter, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, en de aanschrijving nr. 1/1995 van 02.01.1995 en de aanschrijving nr. 2/1995 van 02.01.1995).

11. de leveringen van goederen en dienstverrichtingen beoogd in artikel 42, § 3, eerste lid, 1° tot 8°, van het Btw-Wetboek (de leveringen van goederen en diensten aan internationale instellingen, diplomaten en ambassades)

12. de leveringen van beleggingsgoud, zoals gedefinieerd in artikel 1, § 8, van het Btw-Wetboek, waarvan het bedrag meer dan 2.500 euro bedraagt, waaronder beleggingsgoud dat belichaamd is in certificaten voor toegewezen of niet-toegewezen goud of dat verhandeld wordt op goudrekeningen, en waaronder, in het bijzonder, goudleningen en swaps, die een eigendoms- of vorderingsrecht op beleggingsgoud belichamen, evenals voor handelingen betreffende beleggingsgoud bestaande in future- en termijncontracten die leiden tot de overdracht van een eigendoms- of vorderingsrecht met betrekking tot beleggingsgoud.

Die maatregel heeft uitsluitend tot doel het uitreiken van een factuur verplicht te maken voor de leveringen van goud die vrijgesteld zijn krachtens artikel 44bis van het Btw-Wetboek en waarvan het bedrag meer dan 2.500 euro bedraagt wanneer de klant een natuurlijk persoon is die dit goud bestemt voor zijn persoonlijk gebruik (aanschrijving nr. 3/2000 van 12.10.2000).

E. Uitreiking van de factuur door de medecontractant (self-billing)

Teneinde rekening te houden met bepaalde bijzondere situaties (situaties waarin met name de medecontractant beter dan zijn leverancier geplaatst is om aan de factureringsverplichting tegemoet te komen, meer bepaald omdat hij over het algemeen vóór hem beschikt over de noodzakelijke gegevens voor het opmaken van de factuur, bijvoorbeeld in de verhouding tussen de suikerraffinaderijen of de melkerijen en hun respectievelijke leveranciers van suikerbieten of van melk) mag de factuur, overeenkomstig artikel 53, § 2, tweede lid, van het Btw-Wetboek, in naam en voor rekening van de leverancier of dienstverrichter worden uitgereikt door de medecontractant voor de aan hem verrichte levering van goederen of de aan hem verstrekte dienst op voorwaarde dat:

1. de partijen voorafgaand onderling overeenkomen om de procedure van self-billing toe te passen. Dit akkoord moet bestaan alvorens de medecontractant de eerste factuur uitreikt of moet uitreiken. Het bestaan zelf van dit voorafgaandelijk akkoord moet steeds, op verzoek van de administratie, kunnen worden aangetoond door elk van de partijen, maar moet niet worden voorgelegd of meegedeeld aan de administratie om geldig te zijn. Om die reden is het aangewezen dat partijen beschikken over een schriftelijk voorafgaand akkoord.

2. elke factuur het voorwerp moet uitmaken van een procedure van aanvaarding door de belastingplichtige die de goederen levert of de diensten verricht. De aanvaarding van een factuur kan, naar keuze van de partijen, hetzij expliciet (uitdrukkelijk), hetzij impliciet (stilzwijgend) gebeuren. De gekozen wijze en termijn van aanvaarding moeten evenmin worden genotificeerd aan of goedgekeurd door de administratie.

3. de Belgische factureringsregels zijn overeenkomstig de bepalingen van artikel 53decies, § 1, van het Btw-Wetboek in geval van self-billing van toepassing voor:

a. alle handelingen verricht in België, en dit ongeacht de plaats waar de leverancier of dienstverrichter of zijn medecontractant gevestigd is

b. alle handelingen die plaatsvinden buiten de Europese Unie die zijn verricht door een leverancier of dienstverrichter gevestigd in België (circulaire AAFisc nr. 53/2013 van 16.12.2013, randnummers 17 tot en met 19)

4. de factuur uitgereikt door de medecontractant zichtbaar dezelfde vermeldingen moet bevatten als de factuur die zou zijn uitgereikt door de leverancier of dienstverrichter, namelijk deze opgesomd in artikel 5, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd. Verschillend en bijkomend zal ze de in 9°ter van dit artikel bedoelde vermelding ‘Factuur uitgereikt door afnemer’ moeten dragen. In voorkomend geval kan een vereenvoudigde factuur in de zin van artikel 13 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, worden uitgereikt.

5. in geval van toepassing van de verlegging van heffing in het kader van self-billing (zie voor de toepassingsvoorwaarden de randnummers 36 en 37 van de circulaire AAFisc nr. 53/2013 van 16.12.2013) stelt de medecontractant de dienst van de administratie belast met de belasting over de toegevoegde waarde waaronder hij ressorteert in kennis van zijn keuze om deze verlegging van heffing toe te passen voor welbepaalde handelingen (alle handelingen van een bepaald type). Correlatief moet de leverancier of dienstverrichter de dienst van de administratie belast met de belasting over de toegevoegde waarde waaronder hij ressorteert de identiteit van al zijn medecontractanten die hebben geopteerd voor deze verlegging, alsmede de aard van de verrichte handelingen meedelen.

De procedure van self-billing is slechts van toepassing in de gevallen waar krachtens het Btw-Wetboek en zijn uitvoeringsbesluiten in beginsel verplicht een factuur moet worden uitgereikt door de belastingplichtige die een goed levert of een dienst verstrekt.

Voor meer details in verband met het bijzondere stelsel van self-billing wordt verwezen naar de circulaire AAFisc nr. 53/2013 van 16.12.2013.

Outsourcing (door de medecontractant) van self-billing is eveneens toegestaan (zie titel 2, rubriek F, infra).

F. Uitreiking van de factuur door een derde in naam en voor rekening van de leverancier/dienstverrichter (outsourcing)

Artikel 53, § 2, van het Btw-Wetboek stelt dat de belastingplichtige hetzij zelf een factuur moet (opmaken en) uitreiken aan zijn medecontractant en een kopie ervan opstellen, hetzij ervoor moet instaan dat in zijn naam en voor zijn rekening door een derde (naar keuze) die factuur wordt uitgereikt aan zijn medecontractant en een kopie daarvan wordt opgemaakt.

Het uitbesteden (outsourcing) van de handeling van het uitreiken van de factuur door een belastingplichtige is bijgevolg toegestaan voor de btw.

De verantwoordelijkheid voor het uitreiken van de factuur, dit wil zeggen het opstellen, het uitreiken en het overhandigen ervan aan de klant, berust eerst en vooral bij de belastingplichtige die de bedoelde handeling verricht. Dit niettegenstaande het feit dat er tussen die laatste en de derde noodzakelijkerwijs en verplicht een voorafgaande overeenkomst wordt gesloten over de uitbesteding van de uitreiking van de facturen van de leverancier/dienstverrichter.

Dergelijke facturen moeten geen specifieke wettelijke vermelding, verwijzend naar die outsourcing, bevatten. Dit belet niet dat de derde op die facturen gewag maakt van zijn coördinaten, gevolgd door een vermelding in de zin van ‘Facturering in naam en voor rekening van X (de leverancier/dienstverrichter)’ en de coördinaten van die laatste. Een dergelijke vermelding, indien aangebracht op de factuur, mag evenwel niet van aard zijn om bij de klant enige verwarring aangaande de tot uitreiking gehouden persoon te veroorzaken.

Opgemerkt wordt dat outsourcing aan een derde, beheerder van een webportaal of elektronisch platform, die voor de via dat portaal/platform verstrekte en betaalde leveringen en diensten verzamelfacturen uitreikt aan zowel de leveranciers/dienstverrichters als aan hun klanten, door de administratie op individuele basis kan worden vergund, mits invulling van een aantal specifieke voorwaarden.

Outsourcing (door de medecontractant) van self-billing is eveneens toegestaan.

G. Bijzondere gevallen van ontheffing van de factureringverplichting

a. Leveringen aan personeel

Aanvaard wordt dat de ondernemingen die aan hun personeelsleden goederen leveren, ontheven zijn van de verplichting om die verkopen door facturen vast te stellen mits ze die handelingen aantekenen in een register of inschrijven op lijsten die voor ieder aangiftetijdvak worden opgesteld. Voor de in dit register of die lijsten op te nemen vermeldingen en de van deze tolerantie uitgesloten handelingen wordt verwezen naar de aanschrijving nr. 119/1971 van 29.07.1971.

Deze tolerantie geldt ook voor wat betreft de aan de btw onderworpen voordelen in natura die een onderneming toestaat aan een personeelslid, zaakvoerder of bestuurder. In dat geval moet de inschrijving preciseren of het de onderneming of de rechthebbende van het voordeel in natura is die de btw ten laste neemt (beslissing nr. E.T. 41.331 van 03.02.1982).

b. Openbaar vervoer

Gelet op de bijzondere omstandigheden waarin de maatschappijen voor openbaar vervoer aan de reizigers vervoerbewijzen uitreiken, zijn deze maatschappijen bij de afgifte van de vervoerbewijzen, reisbiljetten, kaarten, abonnementen die voor beroepsbehoeften worden gekocht, ervan ontheven een factuur uit te reiken (beslissing nr. E.T. 16.172 van 31.07.1975 en schriftelijke parlementaire vraag nr. 963 van de heer Volksvertegenwoordiger Louis Michel van 01.07.1997).

Wat inzonderheid het vervoer per spoor betreft, kunnen btw-plichtige reizigers in de stations een kwitantie krijgen waarbij voor internationale biljetten melding wordt gemaakt van het Belgische aandeel in de prijs van het biljet en van de erop betrekking hebbende btw, begrepen in het bedrag vermeld op het vervoerbewijs (schriftelijke parlementaire vraag nr. 1358 van de heer Volksvertegenwoordiger Jean-Pierre de Clippele van 10.01.1995).

c. Esthetische ingrepen

Ingrepen en behandelingen met een esthetisch karakter zijn met ingang van 01.01.2016 uitgesloten van de btw-vrijstellingen bedoeld in artikel 44, § 1, 1° en § 2, 1°, a), van het Btw-Wetboek. Aangezien die prestaties uitsluitend betrekking hebben op het menselijke lichaam, is de medecontractant van de dienstverrichter steeds een natuurlijke persoon en nooit een rechtspersoon, zelf niet indien de natuurlijke persoon zijn beroepsactiviteit verricht middels deze rechtspersoon.

In het uitzonderlijke geval dat de patiënt in eigen naam en voor eigen rekening een beroepsactiviteit uitoefent waarvoor hij de hoedanigheid van belastingplichtige heeft én de esthetische ingreep of behandeling in enigerlei mate verband heeft met de uitoefening van die activiteit, dient de zorgverlener aan zijn medecontractant een factuur uit te reiken uiterlijk de vijftiende dag van de maand volgend op de maand waarin de esthetische prestatie werd verricht of, indien een bedrag wordt ontvangen voorafgaand aan de datum van de voltooiing van de prestatie, op de datum van de ontvangst van dat bedrag (beslissing nr. E.T. 127.740 van 22.03.2016, randnummers 63 en 64 en beslissing nr. E.T. 127.740/2 van 31.05.2016).

d. Deeleconomie

Bij koninklijk besluit van 07.11.2019 (BS 25.11.2019) worden, in het kader van de vereenvoudiging inzake deeleconomie, de in artikel 50, § 4, van het Btw-Wetboek bedoelde belastingplichtigen ervan ontheven om facturen uit te reiken voor de diensten bestemd voor het privé-gebruik van natuurlijke personen (artikel 1, 2^de lid, koninklijk besluit nr. 1 van 29.12.1992).

4. Andere stukken die moeten worden opgemaakt en, in voorkomend geval, overhandigd aan de medecontractant

A. Verplichting een stuk op te maken voor de met leveringen van goederen of dienstverrichtingen gelijkgestelde handelingen en het tijdstip waarop dit stuk moet worden opgemaakt

a. Handelingen gelijkgesteld met een intracommunautaire levering van goederen: de overbrengingen van goederen ter bestemming van een andere lidstaat

Overeenkomstig artikel 12bis van het Btw-Wetboek, wordt de verzending van een lichamelijk goed, buiten België maar binnen de Gemeenschap door een belastingplichtige voor bedrijfsdoeleinden, onder de in dit artikel uiteengezette omstandigheden, gelijkgesteld met een intracommunautaire levering van goederen onder bezwarende titel. Deze stof wordt besproken in hoofdstuk 8, naar hetwelk verwezen wordt (‘Boekwerk II: Bepaling van de belastbare basis en het toepasselijke tarief - Hoofdstuk 8: Vrijstellingen voor uitvoer, intracommunautaire leveringen en verwervingen, invoer en internationaal vervoer’). Deze handelingen moeten, krachtens artikel 2 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, vastgesteld worden in een door de belastingplichtige op te maken stuk en kopie ervan. Dit stuk wordt meestal aangeduid met de term ‘overbrengingsstuk’ (circulaire AOIF nr. 38/2006 van 28.08.2006).

Overeenkomstig artikel 4, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, moet het stuk dat dient opgemaakt te worden ter vaststelling van die handelingen worden uitgereikt uiterlijk de vijftiende dag van de maand na die waarin de levering werd verricht.

b. Handelingen gelijkgesteld met een andere levering dan een intracommunautaire levering van goederen of met een dienstverrichting

Bepaalde handelingen worden, ingevolge artikel 12, respectievelijk artikel 19 van het Btw-Wetboek, gelijkgesteld hetzij met een levering van goederen in de zin van artikel 10, § 1, van het Btw-Wetboek, hetzij met een dienst in de zin van artikel 18, § 1, van voornoemd Wetboek. Deze handelingen worden uitvoerig behandeld in de ‘Boekwerk I: Belastingplicht en belastbare handelingen - Hoofdstuk 2: Leveringen van goederen en Hoofdstuk 3: Diensten’. Met het oog op de voldoening van de belasting die uit hoofde van deze handelingen opeisbaar is, dient de belastingplichtige, krachtens artikel 3, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, een stuk op te maken dat de handeling vaststelt.

Voor een dienstprestatie, bedoeld in artikel 19bis (oud) van het Btw-Wetboek, was het lid van de btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, dat zulke dienst ontving, overeenkomstig artikel 3, tweede lid (oud), van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, gehouden een stuk op te maken dat deze handeling vaststelt. Het betrof in dit geval de gelijkstelling met een dienst verricht onder bezwarende titel, van het verstrekken van een andere dienst dan die bedoeld in artikel 21, § 3, van het Btw-Wetboek, door een niet in België gevestigde belastingplichtige voor één van zijn vestigingen die lid is van een btw-eenheid in België. Deze verplichting werd opgeheven met ingang op 07.01.2016, als logisch gevolg van de opheffing van artikel 19bis van het Btw-Wetboek op datum van 27.12.2015.

Overeenkomstig artikel 4, § 1, eerste lid van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, dient het ter vaststelling van dergelijke handelingen op te maken stuk te worden opgesteld uiterlijk de vijftiende dag van de maand na die waarin het belastbare feit heeft plaatsgevonden overeenkomstig de artikelen 16 en 22 van het Btw-Wetboek (onttrekking van een goed of het verrichten van de met een dienst gelijkgestelde handeling).

In afwijking daarvan, moet het in artikel 3, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, bedoelde stuk worden opgesteld uiterlijk de vijftiende dag van de maand na die waarin de belasting overeenkomstig de artikelen 17, § 1, derde lid, en § 4, en 22bis, § 1, derde lid, en § 4, van het Btw-Wetboek opeisbaar wordt over het geheel of een deel van de prijs.

B. Verplichting voor het lid van een btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, om een stuk op te maken dat de verstrekking van goederen en diensten aan een ander lid van dezelfde btw-eenheid vaststelt

a. Principe

De handelingen die tot stand komen tussen de leden van eenzelfde btw-eenheid, behoren niet tot het toepassingsgebied van de btw-reglementering. Bijgevolg is er geen btw verschuldigd over die handelingen en moeten zij dan ook niet het voorwerp uitmaken van een factuur, opgesteld binnen de termijn en volgens de vormvoorschriften van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd. Nochtans belet niets het lid dat de handeling verricht om aan zijn medecontractant een volgens de wettelijke voorschriften opgemaakte factuur uit te reiken. In dat geval moet geen enkel ander stuk worden uitgereikt om de handeling tussen de leden vast te stellen (schriftelijke parlementaire vraag nr. 3-6.893 van mevrouw de Senator Clotilde Nyssens van 30.01.2007).

Als er geen factuur wordt opgemaakt is het lid dat de handeling stelt, overeenkomstig artikel 53, § 3, van het Btw-Wetboek, evenwel gehouden aan zijn medecontractant (het andere lid) een bijzonder stuk uit te reiken dat deze handeling vaststelt en een kopie daarvan op te stellen of ervoor te zorgen dat in zijn naam en voor zijn rekening, door zijn medecontractant of door een derde, een dergelijk stuk wordt opgesteld of uitgereikt (circulaire AOIF nr. 42/2007 (nr. E.T. 111.702) van 09.11.2007).

Indien het stuk wordt opgemaakt door de medecontractant in naam en voor rekening van het lid dat de levering of dienst verstrekt, moeten ook de voorwaarden inzake self-billing worden ingevuld.

b. Tijdstip waarop dit stuk moet worden opgemaakt

Dit bijzonder stuk, eveneens intern stuk genoemd, moet aan het lid worden uitgereikt uiterlijk de vijftiende dag van de maand na die waarin het goed of de dienst aan het andere lid werd verstrekt (artikel 4, § 4, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Evenwel, wanneer de prijs of een deel ervan werd ontvangen vóór de levering van het goed of het verrichten van de dienst, wordt het stuk uitgereikt uiterlijk de vijftiende dag van de maand na die van de ontvangst van de prijs of een deel ervan (artikel 4, § 4, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

c. Ontheffing van de verplichting om het stuk op te maken

Het lid van de btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek is echter niet gehouden zulk stuk op te maken in de mate waarin het vrijwillig aan het andere lid binnen de termijn, voorzien in artikel 4, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, een factuur uitreikt die de in artikel 5, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, bedoelde vermeldingen bevat.

Naar analogie met de regel, vervat in artikel 53, § 2, eerste lid, van het Btw-Wetboek inzake de uitreiking van de factuur, eist de administratie de uitreiking van dit stuk niet wanneer de handeling die werd verricht voor een ander lid van de btw-eenheid buiten het stelsel van de btw-eenheid, vrijgesteld zou zijn geweest krachtens artikel 44 van het Btw-Wetboek of zou zijn bedoeld in artikel 135, lid 1, punten a) tot g), van richtlijn 2006/112/EG.

C. Op een belastingplichtige rustende verplichting om een stuk op te maken voor de leveringen van goederen en de diensten die hem werden verstrekt door een niet-belastingplichtige of door een belastingplichtige die niet gehouden is een factuur uit te reiken

a. Verplichting om een stuk op te maken

De belastingplichtige, die leveringen van goederen of diensten verricht, andere dan deze die vrijgesteld zijn door artikel 44 van het Btw-Wetboek, waarvoor hij geen recht op aftrek heeft, stelt op de dag zelf van de handeling een stuk in twee exemplaren op voor de voor zijn economische activiteit bestemde goederen en diensten, die hem onder bezwarende of om niet worden verstrekt door een niet-belastingplichtige of door een belastingplichtige die niet gehouden is een factuur uit te reiken (artikel 10 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Dit stuk wordt door beide contracterende partijen voor akkoord ondertekend, met vermelding van de hoedanigheid van de ondertekenaars; een exemplaar van het stuk wordt overhandigd aan de leverancier van de goederen of aan de dienstverrichter.

b. Tijdstip van het opmaken van dit stuk

Het in artikel 10, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, bedoelde stuk (zie hiervoor) dient de dag zelf van de levering van de goederen of de dienst te worden opgemaakt.

c. Ontheffing van de verplichting om het stuk op te maken

De belastingplichtige is ervan ontheven het in artikel 10, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, bedoelde stuk op te stellen, wanneer zijn medecontractant aan hem een stuk uitreikt dat de handeling vaststelt.

Anderzijds heeft de administratie, rekening houdend met de handelspraktijken van bepaalde sectoren, de volgende afwijkingen toegestaan (schriftelijke parlementaire vraag nr. 1.452 van de heer Volksvertegenwoordiger de Jean-Pierre de Clippele van 06.03.1995):

• Voornoemd document mag worden vervangen door andere stukken waaruit het akkoord van de partijen blijkt (contract, ondertekende bestelbon …) of door een document dat de betaling vaststelt (ontvangstbewijs, kwitantie, rekeninguittreksel, document bedoeld in artikel 320 van het Wetboek der Inkomstenbelastingen …), maar voor zover welteverstaan de reden van de betaling kan worden aangetoond.

• In het specifieke geval van onroerende verhuur is de belastingplichtige die een gebouw huurt ervan ontheven om voormeld document op te stellen wanneer het huurcontract geregistreerd is.

• In afwijking van artikel 14, § 2, 1°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, moeten de in 1° en 2° hierboven beoogde documenten niet worden ingeschreven in het boek voor inkomende facturen van de belastingplichtige.

Deze afwijkende bepalingen zijn evenwel niet van toepassing op de volgende aan de belastingplichtige verstrekte handelingen:

• leveringen van goederen zoals handelsgoederen, grondstoffen en hulpstoffen

• diensten, werken en studies, in de mate dat deze diensten, werken en studies als zodanig het voorwerp uitmaken van een doorfacturering aan de klanten of rechtstreeks betrekking hebben op de aan klanten gefactureerde producten

• leveringen van bedrijfsmiddelen en dienstverrichtingen die strekken of bijdragen tot de totstandkoming, het omvormen of het verbeteren van een bedrijfsmiddel

D. Stuk op te maken door de belastingplichtigen en de niet-belastingplichtige rechtspersonen die schuldenaar zijn van de belasting en tijdstip waarop dit stuk moet worden opgemaakt

Elke belastingplichtige en niet-belastingplichtige rechtspersoon, die schuldenaar van de belasting is, moet, behalve ingeval de factuur moet worden uitgereikt door de medecontractant in naam en voor rekening van de leverancier of dienstverrichter (self-billing) uiterlijk de vijftiende dag van de maand na die waarin de belasting overeenkomstig de artikelen 16, § 1, 17, § 1, 22, § 1, 22bis, § 1 of 25sexies, § 2, tweede lid, van het Btw-Wetboek opeisbaar wordt, een stuk (ook ‘wachtdocument’ genoemd) opmaken, wanneer zij voor de bedoelde handeling nog niet in het bezit zijn van de factuur of het transfertdocument (overbrengingsstuk) met betrekking tot de handeling op de datum waarop de factuur of het transfertdocument wettelijk moest worden uitgereikt (artikel 9, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, en de circulaire AFZ nr. 7/2007 van 07.05.2007):

• voor hun intracommunautaire verwervingen van goederen (artikel 51, § 1, 2°, van het Btw-Wetboek)

• voor de door een niet in België gevestigde belastingplichtige verstrekte diensten waarvan de plaats geacht wordt zich in België te bevinden krachtens artikel 21, § 2, van het Btw-Wetboek (artikel 51, § 2, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek en ‘Boekwerk I: Belastingplicht en belastbare handelingen - Hoofdstuk 3: Diensten’)

• voor de leveringen van goederen in België, aansluitend op een door een niet in België gevestigde, maar voor de btw in een andere lidstaat geïdentificeerde belastingplichtige verrichte verwerving van goederen, waarvoor de afnemer wordt aangewezen als schuldenaar van de belasting (driehoeksverkeer - artikel 51, § 2, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek en ‘Boekwerk II: Bepaling van de belastbare basis en het toepasselijke tarief - Hoofdstuk 8: Vrijstellingen voor uitvoer, intracommunautaire leveringen en verwervingen, invoer en internationaal vervoer’)

• voor de door een niet in België gevestigde belastingplichtige verrichte leveringen van goederen of verstrekte diensten (andere dan deze bedoeld in artikel 51, § 2, eerste lid, 1°, 2° en 6°, van het Btw-Wetboek) die hier te lande belastbaar zijn en niet zijn vrijgesteld of worden verricht met vrijstelling van btw ingevolge de artikelen 39 tot 44bis van het Btw-Wetboek, waarvoor de afnemer de btw moet voldoen (artikel 51, § 2, eerste lid, 5°, van het Btw-Wetboek)

• voor de door een niet in België gevestigde belastingplichtige verrichte leveringen van gas via een aardgassysteem of een op een dergelijk systeem aangesloten net op het grondgebied van de Gemeenschap, van elektriciteit of van warmte of koude via warmte- of koudenetten, die overeenkomstig artikel 14bis van het Btw-Wetboek, geacht worden in België plaats te vinden (artikel 51, § 2, eerste lid, 6°, van het Btw-Wetboek)

• voor het werk in onroerende staat verricht door een in België gevestigde belastingplichtige zoals bedoeld in artikel 20 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd

• voor de leveringen van goud zoals bedoeld in artikel 20bis van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd

• voor de overdracht van broeikasgasemissierechten zoals bedoeld in artikel 20ter van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd

Wanneer zij de factuur of het als zodanig geldend stuk hebben ontvangen dienen dezelfde personen hierop een verwijzing naar het stuk dat zij hebben moeten opmaken (wachtdocument) aan te brengen, en op laatstgenoemd stuk dienen ze een verwijzing naar de factuur of het transfertdocument aan te brengen (artikel 9, § 4, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

E. Verbeterende stukken

Ieder document dat wijzigingen aanbrengt in en specifiek en ondubbelzinnig verwijst naar de oorspronkelijke factuur geldt als factuur (artikel 53, § 2, derde lid, van het Btw-Wetboek). Inzake btw heeft het begrip ‘verbeterend stuk’ een ruimere draagwijdte dan het begrip ‘creditnota’ (of ‘debetnota’) (schriftelijke parlementaire vraag nr. 3-6.211 van mevrouw de Senator Clotilde Nyssens van 03.11.2006).

De belastingplichtigen zijn ertoe gehouden om een verbeterend stuk uit te reiken wanneer de factuur, en bijvoorbeeld de verplichte facturen aan particulieren, het overbrengingsstuk of het stuk ter vaststelling van de levering van een goed of een dienst aan hem door een niet-belastingplichtige of een niet tot factureren gehouden belastingplichtige, na de uitreiking ervan moeten worden verbeterd, alsook om een kopie ervan op te maken.

Onder de in artikel 53, § 2, tweede lid, van het Btw-Wetboek bedoelde voorwaarden (inzake van self-billing) mag dit verbeterend stuk worden vervangen door een door de medecontractant opgestelde verbeterende afrekening (artikel 12, § 1 en 4, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Opgemerkt wordt dat, tot 01.01.2013, artikel 53, § 2, derde lid, van het Btw-Wetboek bepaalde dat het verbeterend stuk diende te worden uitgereikt door dezelfde persoon als degene die de oorspronkelijke factuur heeft uitgereikt en dat voornoemd artikel niet in strijd is met richtlijn 2006/112/EG (schriftelijke parlementaire vraag nr. 233 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 06.03.2012).

De belastingplichtigen en niet-belastingplichtige rechtspersonen zijn ertoe gehouden om een verbeterend stuk op te maken wanneer bijvoorbeeld het stuk tot vaststelling van een onttrekking of een ingebruikneming, het stuk tot vaststelling van de levering van een goed of een dienst aan hem door een niet-belastingplichtige of een niet tot factureren gehouden belastingplichtige, moet worden verbeterd na de inschrijving ervan in het boek voor inkomende facturen of in het voor deze doeleinden gehouden register (artikel 12, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

De genoemde verbeterende stukken moeten een verwijzing bevatten naar de te verbeteren factuur of naar het te verbeteren stuk (artikel 12, § 3, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Voor de toepassing van artikel 10 (van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd), moeten het verbeterend stuk en de kopie ervan voor akkoord worden ondertekend door beide partijen met vermelding van hoedanigheid van de ondertekenaars (artikel 12, § 5, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Aangezien de juiste factuurvermeldingen in principe geen voorwerp kunnen uitmaken van een rechtzetting, zal een uitgereikte factuur in de regel door één enkel document worden verbeterd, nl. het verbeterend stuk, dat zich zal beperken tot het verbeteren of vervolledigen van de foutieve of ontbrekende vermeldingen op deze factuur. In dat geval vormen de onjuiste oorspronkelijke factuur en het verbeterend stuk samen de uitgereikte factuur.

Wanneer echter de oorspronkelijke factuur verkeerdelijk werd opgemaakt op naam van een andere persoon dan de klant van de handeling, dan dient ze volledig geannuleerd te worden door een verbeterend stuk en moet er een nieuwe factuur worden uitgereikt aan de juiste klant.

De administratie aanvaardt evenwel een afwijking op het principe van de verbetering door middel van één enkel stuk zoals hiervoor bedoeld, wanneer de begane vergissing in de oorspronkelijke factuur tot gevolg heeft dat de handeling, geheel of gedeeltelijk, moet worden opgenomen in een ander rooster van Kader II (Uitgaande handelingen: roosters 00 tot en met 47) van de periodieke btw-aangifte. In dat geval staat het de leverancier of de dienstverrichter vrij om deze factuur volledig te annuleren door middel van een creditnota en tegelijkertijd een nieuwe factuur uit te reiken aan zijn medecontractant.

Bijgevolg, wanneer een factuur een fout bevat die geen impact heeft op de maatstaf van heffing of op de verschuldigde btw, dient er een onderscheid te worden gemaakt naargelang het type vergissing dat begaan werd in de uitgereikte, oorspronkelijke factuur:

• Indien de begane vergissing geen aanleiding geeft tot opname van de bedoelde handeling in een ander rooster van Kader II van de periodieke btw-aangifte, dan dient de uitreiker van de oorspronkelijke factuur deze te verbeteren door middel van één enkel stuk. Het verbeterend stuk beperkt zich tot het verbeteren of vervolledigen van de foutieve of ontbrekende vermeldingen op deze factuur.

• Indien de begane vergissing echter leidt tot de opname van de handeling in een ander rooster van Kader II van de periodieke btw-aangifte, dan heeft de uitreiker van de oorspronkelijke factuur de keuze (om) hetzij enkel een verbeterend stuk uit te reiken dat zich beperkt tot het verbeteren of vervolledigen van de foutieve of ontbrekende vermeldingen op deze factuur, hetzij tegelijkertijd een creditnota die de oorspronkelijke factuur volledig annuleert én een nieuwe factuur uit te reiken (schriftelijke parlementaire vraag nr. 102 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 14.01.2009).

Voor een voorbeeld van de rechtzetting van een factuur middels één enkel verbeterend stuk wordt verwezen naar het antwoord op de schriftelijke parlementaire vraag nr. 429 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 23.04.2009).

F. Vereenvoudigde facturen

In uitvoering van artikel 53decies, § 2, van het Btw-Wetboek, bepaalt artikel 13, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, dat belastingplichtigen een vereenvoudigde factuur mogen uitreiken in de volgende gevallen:

• wanneer het bedrag van de factuur niet hoger dan 100 euro is, exclusief btw

• wanneer, onder de voorwaarden te bepalen door de minister van Financiën, de handels- of administratieve praktijken van de betrokken bedrijfssector of de technische voorwaarden waaronder die facturen worden uitgereikt, de naleving bemoeilijken van alle bedoelde verplichtingen

• wanneer het uitgereikte document of bericht met een factuur wordt gelijkgesteld overeenkomstig artikel 53, § 2, derde lid, van het Btw-Wetboek (zie onder 4, E, supra)

De vereenvoudigde factuur moet in elke geval alle vermeldingen, bedoeld in artikel 13, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, bevatten (zie onder 5, infra).

Een dergelijke vereenvoudigde factuur mag evenwel niet worden uitgereikt voor:

• de leveringen met installatie en montage, bedoeld in artikel 14, § 3, van het Btw-Wetboek

• de verkopen op afstand, bedoeld in artikel 15, §§ 1 en 2, van het Btw-Wetboek

• de intracommunautaire leveringen, bedoeld in artikel 39bis van het Btw-Wetboek

• de intracommunautaire verwervingen, bedoeld in artikel 25ter van het Btw-Wetboek

• de handelingen waarvoor de btw verschuldigd is door de medecontractant krachtens artikel 51, §§ 2 of 4 van het Btw-Wetboek

Deze bepalingen zijn de omzetting van de artikelen 220bis, 221 en 226ter van de btw-richtlijn in Belgisch recht en vervangen sinds 01.01.2013 de vroegere, weze het minder expliciete bepalingen ter zake.

De administratie behoudt desondanks en tot nader order de op het oude versie artikel 13 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, gebaseerde afwijkingen inzake factuurvermeldingen. Onder deze afwijkende regelingen wordt onder andere toegestaan dat:

• de landbouwondernemer door een nummer wordt geïdentificeerd op de afrekeningen die door zuivelfabrieken worden gericht aan landbouwondernemers die onderworpen zijn aan de bijzondere landbouwregeling (aanschrijving nr. 56/1971 van 09.04.1971, randnummer 3)

• de distributiebedrijven op hun facturen met betrekking tot hun leveringen van water, gas en elektriciteit en hun bijkomende prestaties, o.a. mogen vermelden: de verbruiksperiode én datum van de meteropname in de plaats van de datum van uitreiking, het abonneenummer als volgnummer, de totale prijs (inclusief btw), het bedrag van de btw en het btw-tarief i.p.v. de maatstaf van heffing, voor de aanduiding van de niet-belastingplichtige klant de vermelding van het bezet onroerend goed of het bezet gedeelte van een onroerend goed of voor een belastingplichtige klant, van diens naam en adres opdat de factuur als regelmatig kan worden beschouwd en gelden als bewijs voor de aftrek (aanschrijving nr. 65/1971 van 27.04.1971, randnummer 1)

• voor de leveringen van brandstoffen waarvan de betaling gebeurt door middel van een BANCONTACT-kaart, de koper kan kiezen tussen de volgende 2 mogelijkheden: de onmiddellijke uitreiking van een vereenvoudigde factuur, analoog aan die voorzien in de aanschrijving nr. 22 van 04.12.1981, of de onmiddellijk uitreiking van een ticket (met vermelding van ‘BTW NIET RECUP’) en de opmaak, voor de leveringen van brandstof verricht gedurende een maand, van een verzamelfactuur die aan de koper wordt uitgereikt uiterlijk de vijfde werkdag van de daarop volgende maand. (Deze termijn is door de wijziging van artikel 4 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, voortaan verlengd tot de vijftiende werkdag van de daarop volgende maand. In verband met de vereenvoudigde factuur wordt opgemerkt dat met ingang van 01.01.2013 de bepalingen van artikel 13 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, van toepassing zijn.) In verband met de verzamelfactuur wordt opgemerkt dat het de vennootschap BANCONTACT is die maandelijks, voor rekening van de leveranciers van brandstof, opmaakt en uitreikt zowel één verzamelfactuur per klant, bestemd voor die klant en waarin de leveringen verricht door verschillende leveranciers aan die klant zijn opgenomen, als één dubbel van de factuur per leverancier voor de door hem gedane leveringen en waarin leveringen aan verschillende klanten worden opgenomen (aanschrijving nr. 9/1983 van 13.07.1983)

• voor de leveringen van brandstoffen waarvan de betaling gebeurt door middel van een Mister Cash-kaart golden gelijkaardige vereenvoudigingen. Gezien de betrokken debetkaart niet meer bestaat, is deze regeling de facto komen te vervallen (aanschrijving nr. 1/1986 van 14.02.1986)

5. Inhoud en vorm van de factuur en van de verschillende als zodanig geldende stukken

A. Vermeldingen welke de factuur dient te bevatten

De vermeldingen die op een factuur moeten voorkomen worden nauwkeurig opgesomd in artikel 5, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd. Zij moeten opgenomen worden op elke factuur die wordt uitgereikt waarop de Belgische factureringsregels van toepassing zijn. De vuistregel is dat de lidstaat waar de levering of de dienst plaatsvindt, de factureringsregels bepaalt (artikel 53decies, § 1, eerste lid, van het Btw-Wetboek).

Er zijn echter uitzonderingen op bovenvermelde algemene regel. Zo gelden voor de facturering de regels van de lidstaat waar de leverancier of de dienstverrichter de zetel van zijn economische activiteit of een vaste inrichting heeft gevestigd van waaruit hij de levering van het goed of de dienst verricht, of, bij gebreke van een dergelijke zetel of vaste inrichting, de lidstaat waar de leverancier of dienstverrichter zijn woonplaats of zijn gebruikelijke verblijfplaats heeft, wanneer:

• de leverancier of de dienstverrichter niet gevestigd is in de lidstaat waar de levering van het goed of de dienst geacht wordt te zijn verricht, of zijn vaste inrichting in die lidstaat niet betrokken is bij het verrichten van de levering van het goed of de dienst, en de tot voldoening van de belasting gehouden persoon degene is voor wie de levering van het goed of de dienst wordt verricht.

Wanneer in dat geval de afnemer evenwel zelf de factuur uitreikt (self-billing), moet de algemene regel van het eerste lid van artikel 53decies, § 1, van het Btw-Wetboek, altijd worden toegepast en zal de factuur dus onderworpen zijn aan de regels van toepassing in de lidstaat waar de levering van het goed of de dienst geacht wordt te zijn verricht.

• de levering van het goed of de dienst niet geacht wordt te zijn verricht in de

Gemeenschap

Nog in afwijking van artikel 53, § 1, eerste lid, van het Btw-Wetboek is de facturering onderworpen aan de regels die van toepassing zijn in de lidstaat waar de belastingplichtige die gebruikmaakt van één van de bijzondere regelingen bedoeld in titel XII, hoofdstuk 6, van de richtlijn 2006/112/EG (OSS Unieregeling, OSS niet-Unie-regeling en IOSS), is geïdentificeerd (artikel 53decies, § 1, derde lid, van het Btw-Wetboek).

Voor het gemak worden de vermeldingen hierna voorgesteld in tabelvorm, waar nodig wordt een summiere uitleg verstrekt.

B. In meerdere exemplaren uitgereikte factuur

Wanneer een factuur in meerdere exemplaren wordt uitgereikt, moet de leverancier op het of de bijkomende exemplaren die aan de afnemer worden bezorgd duidelijk de vermelding ‘duplicaat’ of ‘dubbel’ of enige andere vermelding aanbrengen, die aangeeft dat een ander exemplaar het origineel uitmaakt en enkel dat voor aftrek kan dienen (aanschrijving nr. 91/1970 van 21.12.1970, in fine, en aanschrijving nr. 22/1981 van 04.12.1981, randnummer 7).

Als het originele exemplaar evenwel per toeval verloren is gegaan of vernietigd is, mag de belasting in aftrek worden gebracht op zicht van een dubbel dat bestemd is om de verloren gegane of vernietigde factuur te vervangen, overeenkomstig en onder naleving van de voorwaarden die ter zake worden gesteld (aanschrijving nr. 10/1974 van 09.08.1974 betreffende het verlies of de vernietiging van facturen en de aftrek).

C. Intern stuk dat de verstrekking van goederen en diensten tussen leden van dezelfde btw-eenheid vaststelt

De vermeldingen die op dit stuk moeten voorkomen, worden opgesomd in artikel 5, § 1bis, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd. Krachtens deze bepaling moet dit intern stuk de volgende vermeldingen bevatten:

D. Stuk met betrekking tot de intracommunautaire overbrenging van goederen

Dit stuk, ook ‘overbrengingsstuk’ genoemd, moet, behalve de vermeldingen die een factuur moet bevatten, inzonderheid de naam of de maatschappelijke benaming, het adres en het btw-identificatienummer dat in de lidstaat van bestemming van de goederen aan de belastingplichtige is toegekend, vermelden (artikel 5, § 1, 3°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

E. Stuk met betrekking tot de met een andere dan een intracommunautaire levering van goederen of met een dienstverrichting gelijkgestelde handeling

Wanneer de belastingplichtige een door artikel 12 van het Btw-Wetboek met een levering van goederen of een door artikel 19 van het Btw-Wetboek met een dienst gelijkgestelde handeling stelt, is hij gehouden een stuk op te maken dat de handeling vaststelt (artikel 3, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd). De vermeldingen die op dit stuk moeten voorkomen zijn in de hiernavolgende tabel opgenomen.

F. Vermeldingen die het stuk dient te bevatten, dat moet worden opgemaakt door een lid van een btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, ingevolge dienstprestaties die hem als Belgische vestiging van een niet in België gevestigde belastingplichtige werden verstrekt door die laatste

De verplichting tot opmaak van dit stuk werd opgeheven met ingang op 07.01.2016, als logisch gevolg van de opheffing van artikel 19bis van het Btw-Wetboek op datum van 27.12.2015.

Het stuk dat het lid van de btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek overeenkomstig artikel 3, tweede lid, (oud) van het koninklijk besluit nr. 1 , voornoemd, diende op te maken tot vaststelling van de verstrekking van een dienst die hem als Belgische vestiging van een niet in België gevestigde belastingplichtige werd verstrekt door die laatste, diende de volgende vermeldingen te bevatten die opgenomen waren in artikel 5, § 2bis, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, die eveneens met ingang van 07.01.2016 werden opgeheven:

G. Vermeldingen op het door de belastingplichtige op te maken stuk ingevolge de aan hem verrichte leveringen van goederen of verstrekte diensten waarvoor geen verplichting tot facturering bestaat

Het stuk dat de belastingplichtige moet opmaken ingevolge de leveringen van goederen en de diensten die hem worden verstrekt en waarvoor geen verplichting tot facturering bestaat (zie titel 4, rubriek C, hiervoor), bevat de volgende vermeldingen:

Overeenkomstig het bepaalde in artikel 10, § 1, derde lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, wordt dit stuk door beide partijen voor akkoord ondertekend, met vermelding van de hoedanigheid van de ondertekenaars. Een exemplaar van het stuk wordt overhandigd aan de leverancier van de goederen of aan de dienstverrichter.

H. Vermeldingen welke de door de medecontractant opgemaakte factuur dient te bevatten

De factuur die wordt opgemaakt door de medecontractant van de leverancier of dienstverrichter (ook ‘afrekening’ of ‘self-bill’ genoemd) dient alle in titel 5, rubriek A, tabel, 1° tot 18°, hiervoor bedoelde vermeldingen te bevatten.

Verschillend van de factuur uitgereikt door de leverancier of dienstverrichter, zal de door de medecontractant uitgereikte factuur ook de vermelding ‘Factuur uitgereikt door afnemer’ dragen.

In geval van verlegging van heffing naar de medecontractant in het kader van de toepassing van het stelsel ‘self-billing’ (circulaire AAFisc nr. 53/2013 van 16.12.2013, randnummers 36 en 37), bevat de factuur eveneens de vermelding ‘Btw verlegd’ in plaats van de vermelding van de btw-tarieven en van het totaalbedrag van de verschuldigde belasting (artikel 5, § 1, 9°bis en 9°ter, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

I. Vermeldingen welke het door de belastingplichtigen en door de niet-belastingplichtige rechtspersonen op te maken stuk dient te bevatten wat betreft de handelingen waarvoor zij schuldenaar zijn van de btw en waarvoor zij noch de factuur, noch het als zodanig geldend stuk ontvangen hebben

Dit stuk dient de volgende vermeldingen te bevatten:

J. Vermeldingen welke het verbeterende stuk dient te bevatten

Gezien het verbeterende stuk door artikel 53, § 2, van het Btw-Wetboek wordt gelijkgesteld met een factuur, moet dat stuk in principe alle verplichte factuurvermeldingen van artikel 5, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd bevatten.

Bovendien moet het verbeterende stuk ook een verwijzing bevatten naar de factuur of het stuk dat zij verbeteren (artikel 12, § 3, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Daarenboven moet, om het recht op teruggaaf te kunnen uitoefenen, op het verbeterende stuk (creditnota) de vermelding ‘Btw terug te storten aan de Staat in de mate waarin ze oorspronkelijk in aftrek werd gebracht’ worden aangebracht. Dit verbeterende stuk moet eveneens worden ingeschreven in het teruggaafregister (artikel 4 van het koninklijk besluit nr. 4, van 29.12.1969 met betrekking tot de teruggaven inzake btw).

De leverancier of dienstverrichter is evenwel niet verplicht om teruggaaf van btw te vragen wanneer de oorspronkelijke handeling betrekking heeft op een levering of een dienst, die in België werd verricht voor een belastingplichtige die gehouden is periodieke btw-aangiften in te dienen en die de hem oorspronkelijk in rekening gebrachte btw integraal en definitief in aftrek heeft kunnen brengen. In dat geval maakt de creditnota geen melding van de btw en moet de medecontractant ook geen btw aan de Staat terugstorten (aanschrijving nr. 78/1970 van 24.11.1970, randnummer 30).

K. Vermeldingen welke de vereenvoudigde factuur (minstens) dient te bevatten

De verplicht op de vereenvoudigde factuur aan te brengen vermeldingen worden weergegeven in de tabel hieronder.

L. Vorm van de factuur

Het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd legt geen uniform factuurmodel op. Iedere belastingplichtige bepaalt bijgevolg vrij op welke wijze hij zijn factuur zal opmaken voor zover uiteraard de factuur alle verplichte vermeldingen bevat.

Bovendien staat het de belastingplichtige vrij een factuur op te maken in zoveel exemplaren als hij verkiest. Het voorgeschreven minimum is echter een factuur in tweevoud, namelijk een origineel (dat moet worden uitgereikt aan de medecontractant) en een kopie (welke hij zelf dient te bewaren) (artikel 53, § 2, eerste lid, van het Btw-Wetboek).

Aan de afnemer mag de leverancier of de dienstverrichter een factuur uitreiken in zoveel exemplaren als hij wil, maar aangezien alleen het originele exemplaar van een factuur als bewijs voor het recht op aftrek mag gelden, moet op de bijkomende exemplaren duidelijk de vermelding ‘duplicaat’ of ‘dubbel’ worden aangebracht of een andere vermelding waaruit blijkt dat een ander exemplaar van de factuur het origineel is (aanschrijving nr. 22/1981 van 04.12.1981, randnummer 7).

M. Model van een factuur

Hierna volgt een model van een factuur opgemaakt in euro met drie tarieven, waarop de meest voorkomende bijzonderheden opgenomen zijn:

• De commerciële korting (of handelskorting) van 10% wordt van de totale prijs afgetrokken voor de berekening van de btw, omdat ze definitief verworven is op het tijdstip van de levering.

• De vervoerkosten moeten bij de prijs worden gevoegd, maar worden eenvormig belast tegen het laagste tarief dat op de factuur is toegepast.

• de afzonderlijk gefactureerde verpakkingskosten (3,75 euro) worden niet in de maatstaf van heffing opgenomen, omdat verpakkingsmiddelen waarvoor statiegeld aangerekend wordt, mogen worden teruggezonden aan de leverancier tegen terugbetaling van de gewaarborgde som.

• Het disconto (korting voor contante betaling of financiële korting) van 2% wordt voor de heffing van de prijs afgetrokken, ongeacht of de klant al dan niet binnen tien dagen betaalt. Merk op dat het hier gaat om een disconto van 2% van de brutoprijs.

N. Elektronische facturering

Het begrip ‘elektronische factuur’ wordt in artikel 1, § 13, 2°, van het Btw-Wetboek omschreven als ‘een factuur die de in het Btw-Wetboek en zijn uitvoeringsbesluiten voorgeschreven gegevens bevat en in om het even welke elektronische vorm wordt uitgereikt en ontvangen’.

Op heden moeten deze elektronische facturen voldoen aan de volgende 2 basisvoorwaarden:

• Gezien de facturen een correcte weerspiegeling moeten zijn van één of meer werkelijk verrichte levering(en) van goederen en/of dienst(en), moeten de authenticiteit van de herkomst, de integriteit van de inhoud en de leesbaarheid van de (papieren zowel als elektronische) facturen worden gewaarborgd en dat vanaf het tijdstip waarop de factuur wordt uitgereikt tot op het einde van de verplichte bewaringstermijn.

• Wat inzonderheid de elektronische facturen betreft, is het gebruik ervan enkel toegestaan mits hun aanvaarding door de afnemer.

Voor wat betreft de invulling van de laatste voorwaarde, vervat in artikel 53, § 2, vierde lid, van het Btw-Wetboek, moet, gelet op de gelijkstelling van papieren en elektronische facturen, de aanvaarding van een elektronische factuur door de afnemer op dezelfde manier worden bepaald als zijn aanvaarding van een papieren factuur. Het kan hierbij dus gaan om een schriftelijke, al dan niet formele aanvaarding, of een aanvaarding op grond van een stilzwijgende overeenkomst, bijvoorbeeld door de verwerking of betaling van de ontvangen factuur.

Wat de eerste voorwaarde betreft, dienen enerzijds onder de begrippen ‘authenticiteit van herkomst’, respectievelijk ‘integriteit van inhoud’ te worden verstaan, ‘het waarborgen van de identiteit van de leverancier of de uitreiker van de factuur’, respectievelijk ‘het feit dat de inhoud die voorgeschreven is door de toepasselijke regels inzake facturering geen wijzigingen heeft ondergaan’ (artikel 60, § 5, tweede en derde lid, van het Btw-Wetboek). De leesbaarheid van een factuur anderzijds betekent dat de factuur leesbaar moet zijn voor mensen, met andere woorden dat de factuur moet worden getoond in een stijl waarin alle btw-gegevens van de factuur duidelijk leesbaar zijn, op papier of op een scherm, zonder dat daarvoor buitensporig veel onderzoek of interpretatie nodig is. Voor elektronische facturen wordt deze voorwaarde geacht te zijn vervuld als de factuur op verzoek binnen een redelijke termijn in een voor mensen leesbare vorm op het scherm of via afdrukken kan worden voorgelegd ter inzage, zonder onnodig uitstel, ook na een omzettingsproces (circulaire AFZ nr. 2/2013 van 23.01.2013 en de circulaire AAFisc nr. 14/2014 van 04.04.2014).

Bovendien voorziet artikel 60, § 5, van het Btw-Wetboek, dat elke btw-plichtige zelf bepaalt hoe de authenticiteit van de herkomst, de integriteit van de inhoud en de leesbaarheid van de factuur worden gewaarborgd. In de mate dat een bedrijfscontrole een betrouwbaar controlespoor aantoont tussen een factuur en een levering van een goed of een dienst, kan deze gebruikt worden om deze waarborg te leveren (schriftelijke parlementaire vraag nr. 601 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 22.10.2012).

Artikel 233, van de richtlijn 2006/112/EG, zoals gewijzigd door de richtlijn 2010/45/EU van 13.07.2010, vermeldt de methode van de bedrijfscontroles die een betrouwbaar controlespoor oplevert, alsook de toepassing van technologieën van de gekwalificeerde elektronische handtekening enerzijds en van EDI of Electronic Data Interchange en de betrokken Interchange-agreements anderzijds ten titel van voorbeelden van wijzen waarop de authenticiteit van de herkomst, de integriteit van de inhoud en de leesbaarheid van de factuur kunnen worden gewaarborgd. Echter, de vermelding van die ‘voorbeelden’ sluit het gebruik van een andere methode, procedure of technologie niet uit, mits die toelaat om de invulling van drie voormelde, noodzakelijke factuurkenmerken te verzekeren.

Het gebruik van een zuiver technologische oplossing, zoals de geavanceerde of de gekwalificeerde elektronische handtekening, een bepaalde EDI-toepassing of een andere technologie, ontheft evenwel noch de verstrekker, noch de afnemer van de handeling van de verplichting om de werkelijkheid van de handeling achter de factuur aan te tonen, bijvoorbeeld door bijkomend gebruik te maken van elke mogelijke bedrijfscontrole die een betrouwbaar controlespoor tussen een factuur en een verrichte handeling oplevert.

Elke belastingplichtige op zich is gehouden om zelf het nodige bewijs te leveren van het door hem of in zijn hoofde vervuld en gewaarborgd zijn van de voormelde voorwaarden of factuurkenmerken. Bovendien moet hij dat bewijs steeds en op elk verzoek kunnen voorleggen aan de bevoegde controleagenten.

Voor meer details met betrekking tot de omschrijving van die voorwaarden en de diverse mogelijke wijzen waarop de partijen die authenticiteit van herkomst, integriteit van inhoud en leesbaarheid van de facturen kunnen waarborgen, aanbevelingen en praktijkvoorbeelden incluis, wordt verwezen naar de desbetreffende circulaire AAFisc nr. 14/2014 van 04.04.2014. Voor wat betreft de verdere uitbouw van de elektronische factuur, wordt verwezen naar het antwoord op de schriftelijke parlementaire vraag nr. 66 van de heer Volksvertegenwoordiger Vincent Van Quickenborne van 25.11.2014.

6. Bijzondere gevallen

A. Voorschotfactuur en eindfactuur

Wanneer een factuur wordt uitgereikt omdat een voorschot op de prijs van het goed of van de dienst werd betaald, wordt het bedrag van dit voorschot en, in voorkomend geval, het bedrag van de daarover verschuldigde btw vermeld.

De latere uitgereikte eindfactuur moet verwijzen naar de voorschotfactuur (of -facturen). Ze mag de medecontractant niet opnieuw debiteren voor het btw-bedrag dat reeds op de voorschotfactuur (of - facturen) was vermeld (titel 5, rubriek A, tabel, 17°, hiervoor).

Met betrekking tot intracommunautaire leveringen moet evenwel opgemerkt worden dat er geen verplichting bestaat om een factuur uit te reiken voor elk voorschot dat gestort werd vóór de datum van opeisbaarheid van de belasting. De definitieve factuur die de handeling vaststelt, herneemt de volledige maatstaf van heffing en verwijst naar de wetsbepaling die de vrijstelling van belasting instelt (titel 5, rubriek A, tabel, 16°, hiervoor) wanneer er toch voorschotfacturen werden uitgereikt, aangezien het voorschot, in dit geval, de belasting niet opeisbaar maakt.

In verband met voorschotfacturen en opeisbaarheid wordt verwezen naar de circulaire 2018/C/20 (nr. E.T. 131.539) van 12.02.2018 betreffende de aanpassingen aan het Btw-Wetboek door de wet van 29.11.2017.

B. Verzamelfactuur

Een belastingplichtige mag zich ertoe beperken uiterlijk de vijftiende dag van iedere maand één enkele verzamelfactuur aan zijn afnemer uit te reiken waarin alle handelingen van de afgelopen maand met die afnemer (contant of op krediet) zijn opgenomen en waarin het totale btw-bedrag verschuldigd voor die maand, in rekening wordt gebracht.

Op te merken valt tevens dat de verzamelfactuur enkel de handelingen mag bevatten die in de loop van de maand waarop ze betrekking heeft, werden verricht.

Dergelijke verzamelfacturen kunnen eveneens worden opgemaakt en uitgereikt, op papier of elektronisch, in naam en voor rekening van de belastingplichtige leverancier of dienstverrichter door diens medecontractant (self-billing) of een derde.

C. Pro forma factuur

Gezien de uitoefening van het recht op aftrek overeenkomstig de btw-regelgeving het bezit van een regelmatige factuur in de zin van artikel 5, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, veronderstelt, is het uitgesloten dat een belastingplichtige zijn recht op aftrek van de btw zou kunnen uitoefenen op grond van enig ander stuk met betrekking tot de belastbare handeling, welke ook de aan dat stuk toegekende functie of benaming is (bijvoorbeeld ‘pro forma factuur’). Ofschoon een dergelijk stuk door de belastingplichtige niet moet worden ingeschreven in zijn boek voor inkomende facturen, dient het wel te worden beschouwd als een stuk met betrekking tot de uitgeoefende werkzaamheid in de zin van artikel 60, § 1 (nu § 4), tweede lid, van het Btw-Wetboek, dat moet worden bewaard gedurende zeven jaar te rekenen vanaf de eerste januari volgend op zijn datum (schriftelijke parlementaire vraag nr. 276 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Ingrid Claes van 02.02.2009).

D. Openbare verkoop van roerende goederen van een gefailleerde belastingplichtige

Bij de openbare verkoop van roerende goederen van een gefailleerde belastingplichtige mag de factuur worden vervangen door een door de instrumenterende notaris of gerechtsdeurwaarder op basis van het proces-verbaal van toewijzing opgesteld stuk dat aan de koper wordt uitgereikt, onder de volgende voorwaarden (artikel 6 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd):

• Het proces-verbaal en het stuk bevatten, per toegewezen lot, de in titel 5, rubriek A, opgesomde vermeldingen, met uitzondering van het volgnummer in het boek voor uitgaande facturen, en, voor leveringen aan overeenkomstig artikel 50 van het Btw-Wetboek voor btw-doeleinden geïdentificeerde belastingplichtigen, hun btw-identificatienummer.

In het proces-verbaal mogen deze vermeldingen evenwel worden vervangen door een refertenummer dat aan ieder stuk wordt toegekend.

• Een dubbel van het stuk wordt aan de curator overhandigd.

Voor de andere gevallen waarin en voorwaarden waaronder het door de instrumenterende notaris of gerechtsdeurwaarder aan de koper uitgereikte uittreksel van het proces-verbaal van toewijzing kan worden aangemerkt als factuur, wordt verwezen naar de aanschrijving nr. 26/1978 van 31.08.1978, aangevuld door de aanschrijving nr. 8/1994 van 29.03.1994.

E. Verkoop op proef, zending op zicht of in consignatie

In geval van verkoop op proef of van zending op zicht of in consignatie, dient de belastingplichtige, bij de overhandiging of de verzending van de goederen, aan de geadresseerde of de consignataris een stuk uit te reiken waarop worden vermeld, benevens de naam en het adres van de bij de handeling betrokken partijen, een volgnummer dat aan het stuk werd toegekend, de datum van de overhandiging of de verzending van de goederen, de gebruikelijke benaming ervan en de hoeveelheid van de overhandigde of de verzonden goederen (artikel 7, § 1, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

De hiervoor bedoelde belastingplichtige dient eveneens aan de geadresseerde of aan de consignataris een stuk uit te reiken bij de ontvangst van de goederen die hem door laatstgenoemden, geheel of gedeeltelijk, worden teruggegeven. Dit stuk bevat de vermeldingen bedoeld in het vorige lid, met uitzondering van de datum van de overhandiging of van de verzending van de goederen, die wordt vervangen door de datum van ontvangst van de goederen. (artikel 7, § 1, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

De belastingplichtige stelt een kopie op van de hiervoor bedoelde stukken (artikel 7, § 1, derde lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

De factuur, die de belastingplichtige moet uitreiken aan de geadresseerde of de consignataris wanneer deze eigenaar wordt van de goederen, moet verwijzen naar de in de eerste twee leden hiervoor bedoelde stukken (artikel 7, § 1, laatste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Wanneer evenwel een afrekening met betrekking tot goederen die zich in een depot bevinden door de consignataris wordt overgelegd en de éénheidsprijs van de verzonden goederen niet meer bedraagt dan 125 euro (exclusief btw), dient de factuur niet te verwijzen naar het overeenkomstige stuk of de overeenkomstige stukken opgemaakt bij de overhandiging of de verzending (aanschrijving nr. 86/1971 van 19.05.1971).

Wanneer de voormelde stukken verbeterd moeten worden, is de belastingplichtige gehouden een verbeterend stuk in tweevoud op te maken (artikel 12, §§ 1 en 4, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Geen enkel stuk dient opgemaakt te worden wanneer de belastingplichtige, in geval van verkoop op proef of van zending op zicht, het in artikel 23 bedoelde bijzonder register der niet-overbrengingen dient aan te vullen of in geval van consignatieverkoop, wanneer hij voor de overdracht van de goederen naar een andere lidstaat met het oog op deze verkoop, het in titel 4, rubriek A, subrubriek a, hiervoor bedoelde overbrengingsstuk dient uit te reiken of wanneer de belastingplichtige het in artikel 24bis bedoelde register in het kader van de regeling voor voorraden op afroep moet aanvullen. (artikel 7, § 1, vierde lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Overigens, wanneer de belastingplichtige, die goederen op proef verkoopt of ze op zicht of in consignatie zendt, niet in België is gevestigd en evenmin gehouden is om het in artikel 7, § 1, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd bedoelde stuk op te maken, is de belastingplichtige die de goederen ontvangt, gehouden zelf een stuk op te maken waarop de in voornoemd lid bedoelde gegevens voorkomen, met uitzondering van de verzendingsdatum die wordt vervangen door de datum van ontvangst van de goederen (artikel 7, § 2, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Diezelfde belastingplichtige, die de goederen heeft ontvangen, dient eveneens een stuk op te stellen bij de gehele of gedeeltelijke teruggave van de goederen. Dit stuk bevat dezelfde vermeldingen, met uitzondering van de datum van ontvangst van de goederen die wordt vervangen door de datum van hun teruggave (artikel 7, § 2, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Wanneer hij eigenaar wordt van de goederen, brengt de belastingplichtige op de factuur die aan hem wordt uitgereikt een verwijzing aan naar het opgestelde stuk (artikel 7, § 2, derde lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd) en maakt hij een verbeterend stuk op in geval het stuk dat hij diende op te stellen verbeterd moet worden na de inschrijving ervan in het boek voor inkomende facturen (artikel 12, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

De bepalingen van het eerste, het tweede en het derde lid zijn niet van toepassing in geval van consignatieverkoop wanneer de belastingplichtige die de goederen ontvangt het in artikel 24ter bedoelde register in het kader van de regeling voor voorraden op afroep bedoeld in artikel 17bis van de richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28.11.2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde moet aanvullen (artikel 7, § 2, vierde lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

De nieuwe regeling voorraad op afroep is één geharmoniseerde vereenvoudigingsregeling die in alle lidstaten onder dezelfde voorwaarden van toepassing is en die doel heeft te vermijden dat de consignant zich voor btw-doeleinden moet identificeren in de lidstaat van aankomst van de goederen. Deze regeling is uiteengezet in nr. 6 van de circulaire 2020/C/50 van 02.04.2020 betreffende het btw-stelsel van het B2B intracommunautair handelsverkeer van goederen.

F. Overdracht van een algemeenheid van goederen of van een bedrijfsafdeling

De in artikel 11 van het Btw-Wetboek bedoelde overdracht van een algemeenheid van goederen of van een bedrijfsafdeling, evenals de in artikel 18, § 3, van het Btw-Wetboek bedoelde handelingen, moeten worden vastgesteld in een stuk dat door de bij de overdracht betrokken partijen wordt opgesteld en waarvan elke partij een exemplaar ontvangt (artikel 11 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Dit stuk moet inzonderheid de volgende vermeldingen bevatten:

• de datum van de overdracht of van de handelingen

• de naam of de maatschappelijke benaming en het adres van de betrokken partijen en, in voorkomend geval, hun btw-identificatienummer

• een nauwkeurige beschrijving van het voorwerp van de overdracht of van de handeling

• de prijs

Wanneer dit stuk, na de inschrijving ervan in de door artikel 14 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, voorgeschreven boeken, verbeterd dient te worden, zijn de partijen gehouden een verbeterend stuk op te maken (artikel 12, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

G. Door de aansprakelijke vertegenwoordiger van een niet in België gevestigde belastingplichtige op te maken stuk

De aansprakelijke vertegenwoordiger van een niet in België gevestigde belastingplichtige of de vooraf erkende persoon die hem vertegenwoordigt moet, op zicht van de factuur die deze belastingplichtige hem toezendt, het door artikel 4 van het koninklijk besluit nr. 31 van 02.04.2002 met betrekking tot de toepassingsmodaliteiten van de btw ten aanzien van de handelingen verricht door niet in België gevestigde belastingplichtigen, voorgeschreven stuk opmaken. Dit stuk moet aan de medecontractant van de niet in België gevestigde belastingplichtige worden uitgereikt binnen de wettelijke termijn voorzien voor het uitreiken van facturen (zie titel 3, rubriek B, hiervoor). Dit stuk dient de vermeldingen van de factuur als bedoeld in titel 5, rubriek A, hiervoor te bevatten. De aansprakelijke vertegenwoordiger stuurt het origineel van dat stuk naar de medecontractant van de niet in België gevestigde belastingplichtige na de factuur welke die belastingplichtige voor zijn medecontractant heeft bestemd eraan gehecht te hebben. Hij bewaart het dubbel van dat stuk. Dit stuk dient te worden beschouwd als noodzakelijk deel uitmakend van de factuur die wordt uitgereikt door de niet in België gevestigde belastingplichtige (artikel 4, § 2, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 31, voornoemd).

Ingevolge een zekere vertraging, opgelopen bij het overzenden van de factuur waaraan noch de niet in België gevestigde belastingplichtige, noch de aansprakelijke vertegenwoordiger enige schuld heeft, gebeurt het dat deze laatste niet in de mogelijkheid verkeert het hiervoor bedoelde stuk binnen de vereiste termijn uit te reiken.

In die omstandigheden wordt toegestaan dat de aansprakelijke vertegenwoordiger, indien hij niet in de mogelijkheid verkeert het stuk uit te reiken binnen de voorgeschreven termijn, het nog geldig kan uitreiken tot bij het verstrijken van de bedoelde maand (in plaats van tot de vijftiende dag van deze maand).

Er dient daarenboven op gewezen te worden dat de aansprakelijke vertegenwoordiger, onder bepaalde voorwaarden en op grond van artikel 4, § 3, van het koninklijk besluit nr. 31, voornoemd kan ontheven worden van de verplichting tot het opstellen van voormeld stuk, wanneer de door de niet in België gevestigde belastingplichtige opgemaakte factuur alle in titel 5, rubriek A, hiervoor, opgesomde vermeldingen bevat. De afwijking bedoeld in voorgaand lid kan slechts worden ingeroepen als de aansprakelijke vertegenwoordiger voorafgaandelijk het hoofd van het Team Beheer 1 van het Centrum Buitenland hiervan schriftelijk in kennis heeft gesteld en het voordeel ervan kan door de administratie worden ingetrokken indien de opgelegde voorwaarden niet worden vervuld (circulaire AOIF nr. 4/2003 van 04.03.2003, randnummers 155 tot 157).

H. Belastingplichtige onderworpen aan een bijzondere regeling

Voor de verplichtingen die op het stuk van de facturering moeten worden nagekomen door de aan de bijzondere regeling van de landbouwondernemers en aan de belastingvrijstellingsregeling onderworpen belastingplichtigen, wordt verwezen naar ‘Boekwerk V: Bijzondere regelingen -Hoofdstuk 15: Bijzondere regelingen’.

7. Andere aan belastingplichtigen en niet-belastingplichtigen opgelegde verplichtingen met betrekking tot de uit te reiken, op te maken of te ontvangen stukken

A. Bewaring en mededeling

Behoudens een door of vanwege de minister van Financiën toe te stane afwijking, dienen de inkomende facturen en stukken en de kopieën van de uitgaande facturen en stukken bewaard te worden gedurende zeven jaar te rekenen vanaf de eerste januari die volgt op hun datum (artikel 60 van het Btw-Wetboek).

Bovendien dienen de inkomende facturen en stukken en de kopieën van de uitgaande facturen en stukken, zonder verplaatsing, ter inzage te worden voorgelegd op ieder verzoek van de ambtenaren van de administratie belast met de belasting over de toegevoegde waarde (artikel 61 van het Btw-Wetboek).

Wat betreft de wijzen van bewaring en voorlegging van (papieren) facturen wordt verwezen naar de circulaire AOIF nr. 16/2008 van 13.05.2008 inzake btw en bewaring en haar bijlagen (bijlage 1 en bijlage 2). De krachtlijnen hiervan werden later ook door de administratie belast met de inkomstenbelasting onderschreven middels de circulaire AOIF nr. 15/2010 (nr. Ci. RH 81/593.456) van 19.02.2010. Voor wat betreft de wettelijke bewijswaarde van digitaal gearchiveerde facturen wordt verwezen naar het antwoord op de schriftelijke parlementaire vraag nr. 628 van de heer Volksvertegenwoordiger Peter Dedecker van 04.11.2015.

B. Sancties

Alle overtredingen van de bepalingen van de artikelen 60, 61 en 62 van het Btw-Wetboek worden, overeenkomstig artikel 70, § 4, eerste lid, van het Btw-Wetboek, bestraft met een niet-proportionele fiscale geldboete van 50 euro tot 5.000 euro per overtreding. Het bedrag van deze geldboete wordt naargelang van de aard en de ernst van de overtreding bepaald volgens de schaal, die vervat gaat in het koninklijk besluit nr. 44 van 09.07.2012 tot vaststelling van het bedrag van de niet-proportionele fiscale geldboeten op het stuk van de belasting over de toegevoegde waarde.

Echter, wanneer de factuur of het als zodanig geldend stuk, waarvan de uitreiking is voorgeschreven door de artikelen 53, 53decies en 54, van het Btw-Wetboek of door de ter uitvoering ervan genomen besluiten, niet is uitgereikt of onjuiste vermeldingen bevat ten aanzien van het identificatienummer, de naam of het adres van de bij de handeling betrokken partijen, de aard of de hoeveelheid van de geleverde goederen of verstrekte diensten, de prijs of het toebehoren ervan, wordt een geldboete opgelegd gelijk aan het dubbel van de op de handeling verschuldigde belasting, zonder dat ze minder mag bedragen dan 50 euro (artikel 70, § 2, eerste lid, van het Btw-Wetboek).

Gevat door een prejudiciële vraag ter zake van het Hof van Cassatie, heeft het Grondwettelijk Hof voor recht verklaard dat artikel 70, § 2, van het Btw-Wetboek, de artikelen 10 en 11 van de Grondwet schendt in zoverre het de rechtbank van eerste aanleg niet mogelijk maakt de in die bepaling bedoelde geldboeten gepaard te laten gaan met een uitstel, maar dat artikel 70 van het Btw-Wetboek niet onbestaanbaar is met de artikel 10 en 11 van de Grondwet, al dan niet in samenhang gelezen met artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, in zoverre het de rechtbank van eerste aanleg niet mogelijk maakt een maatregel tot opschorting van de uitspraak toe te kennen (Arrest van het Grondwettelijk Hof nr. 13/2013 van 21.02.2013).

Die geldboete is verschuldigd individueel door de leverancier of de dienstverrichter en door zijn medecontractant, behoudens wanneer de overtreding als louter toevallig kan worden aangemerkt of wanneer de leverancier of de dienstverrichter geen ernstige reden had om te twijfelen aan de niet-belastingplichtigheid van de medecontractant (artikel 70, § 2, tweede lid, van het Btw-Wetboek). In deze situatie en in de mate dat het niet gaat om een overtreding van de verplichting de btw te voldoen, worden de overtredingen bestraft met de niet-proportionele geldboeten bedoeld in artikel 70, § 4, van het Btw-Wetboek en overeenkomstig de barema’s opgenomen in de bijlagen bij het koninklijk besluit nr. 44, voornoemd.

Op te merken valt dat die geldboete kan worden verminderd overeenkomstig de in tabel C van de bijlage bij het koninklijk besluit nr. 41 van 30.01.1987 tot vaststelling van het bedrag van de proportionele fiscale geldboeten op het stuk van de belasting over de toegevoegde waarde, bepaalde verminderingsschaal.

De aandacht wordt eveneens gevestigd op de hoofdelijke aansprakelijkheid voor de voldoening van de btw van de medecontractant van de schuldenaar van de belasting, wanneer de factuur niet werd opgemaakt of onjuiste vermeldingen bevat. Overeenkomstig artikel 51bis, § 2, van het Btw-Wetboek evenwel is de medecontractant die de identiteit van zijn leverancier of dienstverrichter aantoont en bewijst hem de prijs en de bijhorende belasting of een deel daarvan te hebben betaald in diezelfde mate ontslagen van die hoofdelijke aansprakelijkheid (Arrest van het hof van beroep te Antwerpen nr. 2013/AR/1359 van 08.11.2016).

Krachtens artikel 73bis, eerste lid, van het Btw-Wetboek, wordt gestraft met een gevangenisstraf van een maand tot vijf jaar en met een geldboete 250 euro tot 500.000 euro of met één van die straffen alleen hij die, met het oogmerk om een van de in artikel 73, van het Btw-Wetboek bedoelde misdrijven te plegen, valsheid pleegt in openbare geschriften, in handelsgeschriften of in private geschriften of in informatica, zoals bedoeld in artikel 210bis, § 1, van Boek II van het Strafwetboek of die van een zodanig vals geschrift gebruik maakt.

Artikel 73bis van het Btw-Wetboek, aldus geïnterpreteerd dat het misdrijf van gebruik van valse stukken blijft voortduren, zelfs zonder een nieuw feit van de dader en zonder zijn herhaald optreden, zolang het door hem beoogde doel niet volledig is bereikt en zolang de hem verweten beginhandeling, zonder verzet van zijn kant, het nuttige gevolg heeft dat hij ervan verwachtte, schendt niet de artikelen 12, tweede lid, en 14 van de Grondwet, al dan niet in samenhang gelezen met artikel 7 van het Europees verdrag voor de rechten van de mens (Arrest van het Grondwettelijk Hof nr. 17/2010 van 25.02.2010).

[Top]

Afdeling 5 – Uitreiking van een ticket van een geregistreerd kassasysteem (GKS), een rekening of ontvangstbewijs

1. Wetgevend kader

• Artikel 21bis en artikel 22 van het koninklijk besluit nr. 1 van 29.12.1992 met betrekking tot de regeling voor de voldoening van de btw

• Koninklijk besluit van 30.12.2009 tot het bepalen van de definitie en de voorwaarden waaraan een geregistreerd kassasysteem in de horecasector moet voldoen

• Circulaire 2017/C/70 (nr. E.T. 129.043) van 06.11.2017 betreffende het geregistreerde kassasysteem

Met betrekking tot de technische aspecten van het geregistreerde kassasysteem wordt bovendien verwezen naar de volgende teksten:

• Wet van 30.07.2013 met betrekking tot de certificatie van een geregistreerd kassasysteem in de horecasector

• Koninklijk besluit van 01.10.2013 met betrekking tot de toepassingsmodaliteiten ten aanzien van de certificatie van een geregistreerd kassasysteem in de horecasector

• Circulaire AAFisc Nr. 33/2016 (nr. E.T. 124.747) van 08.11.2016

2. Opmerking betreffende voorafgaande reglementering

De oorspronkelijke reglementering wat betreft het geregistreerde kassasysteem in de horecasector, met name het oorspronkelijke artikel 21bis, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, bepaalde dat een belastingplichtige een geregistreerd kassasysteem in gebruik moest nemen indien hij regelmatig restaurant- of cateringdiensten verrichtte. Deze regel werd door de administratie geïnterpreteerd door middel van de zogenaamde ‘10% regel’: Een belastingplichtige verricht regelmatig restaurant- of cateringdiensten, indien de omzet uit de restaurant- en cateringdiensten 10% of meer bedraagt van zijn totale omzet gerealiseerd door horeca-activiteiten.

De Raad van State was echter van mening dat er sprake was van een schending van het gelijkheidsbeginsel, aangezien het onderscheidingscriterium – het begrip ‘regelmatig’ – niet voldoende objectief vast te stellen is en aldus ruimte laat voor willekeur. Het oorspronkelijke artikel 21bis, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, werd aldus vernietigd ten gevolge de arresten van de Raad van State nr. 232.545 en nr. 232.548 van 14.10.2015. De beslissing nr. E.T. 123.798 van 24.01.2014 die deze wetgeving toelichtte, werd vernietigd ten gevolge het arrest van de Raad van State nr. 232.549 van 14.10.2015. De beslissing nr. E.T. 127.190 van 26.11.2014 verschafte bijkomende toelichting in een aantal bijzondere gevallen en werd vernietigd ten gevolge het arrest van de Raad van State nr. 237.674 van 16.03.2017 omwille van problemen wat betreft delegatie en omwille van het ten onrecht niet vooraf voor advies voorleggen aan de afdeling wetgeving van de Raad van State.

3. Rekening of ontvangstbewijs (artikel 22 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd)

A. Vermeldingen aan te brengen door een erkende drukker

De rekening of het ontvangstbewijs, eveneens btw-bonnetje genoemd, is een formulier, dat op voorhand op kosten van de belastingplichtige of het lid van de btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek door een erkende drukker moeten worden gedrukt dat in ieder geval de nagenoemde gegevens moet bevatten (artikel 22, § 2, tweede tot vierde lid van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd):

• de naam en de voornaam of, voor een rechtspersoon, de maatschappelijke benaming, alsmede het adres van de belastingplichtige of van het lid van de btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, die de documenten zal gebruiken

• het btw-identificatienummer van de betrokkene

• een kader waarvan de afmetingen niet kleiner mogen zijn dan 6 cm bij 3 cm en waarin moeten worden gedrukt:

o de vermeldingen ‘Belasting over de toegevoegde waarde’ en ‘Rekening’ of ‘Ontvangstbewijs’

o een waarmerk bestaande uit een leeuw in het midden en de letter B

o een volgnummer bestaande uit vijf cijfers dat wordt genomen uit een reeks van 00.001 tot 99.999 en dat wordt gevolgd door een of meer letters van het alfabet om de reeks aan te duiden (voorbeeld: 00.025 AA)

o de coördinaten van de drukker

o een druknummer dat de maand en het jaar aangeeft waarin de documenten werden gedrukt (voorbeeld: 09/18 voor de documenten die worden gedrukt in september 2018)

• de vermelding ‘kopie’ op het dubbel van de rekening of het ontvangstbewijs

De drukkers die wensen te worden erkend voor het drukken van rekeningen of ontvangstbewijzen, moeten een verzoek richten tot de Algemene Administratie van de Fiscaliteit, Centrale diensten, Operationele Expertise en Ondersteuning, Taxatieprocedure en verplichtingen, Afdeling operationele expertise, North Galaxy, Toren A, Koning Albert II-laan 33, bus 25, te 1030 Brussel.

B. Aan te vullen vermeldingen

De rekening of het ontvangstbewijs wordt in tweevoud opgemaakt door de belastingplichtige of het lid van de btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek en bevat de volgende vermeldingen (artikel 22, § 2, eerste lid van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd):

• de datum

• het bedrag, belasting over de toegevoegde waarde inbegrepen, verschuldigd of betaald door de klant

• in voorkomend geval, het aantal verbruikte maaltijden evenals het onderscheid tussen het bedrag voor het verschaffen van de maaltijden en het bedrag voor het verschaffen van de dranken (in geval van uitreiking voor het verschaffen van maaltijden en daarbij horende dranken, artikel 22, § 1, 2° van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd)

C. Materiële voorstelling van de stukken

Onder voorbehoud van de voormelde verplichtingen, is de materiële voorstelling van die stukken niet gereglementeerd, zodat de gebruikers daar vrij kunnen over beslissen. Het volstaat bijgevolg dat die documenten enkel de hiervoor bedoelde gegevens bevatten, maar ze mogen ook worden gecombineerd, bijvoorbeeld met de traditionele hotel- of restaurantrekening, zodat ze in feite het detail van de verstrekte diensten en bepaalde teksten of elementen met publicitaire doeleinden bevatten. Ze mogen eveneens worden opgemaakt in de vorm van een echte factuur (met vermelding van de klant).

Anderzijds moeten deze stukken worden opgemaakt in twee exemplaren, waarvan het door de belastingplichtige te bewaren exemplaar moet worden gerangschikt volgens de datum ervan (artikel 22, § 6, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd), derwijze dat de inschrijvingen op het origineel tegelijkertijd kunnen worden overgebracht op het dubbel, door middel van carbonpapier, van een laag carbon op de keerzijde van het origineel of door enig ander procedé. Het dubbel moet de vermelding ‘kopie’ dragen. De stukken mogen worden samengevoegd in boekjes. Ze mogen ook op losse bladen worden opgemaakt.

D. Tijdstip waarop de stukken moeten worden uitgereikt

De rekening of het ontvangstbewijs moet worden uitgereikt aan de klant op het tijdstip waarop de dienst voltooid is (artikel 22, § 4, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd), met andere woorden:

• ten aanzien van de hotels, wanneer het verblijf van de klant in het hotel ophoudt of wanneer er een gedeeltelijke afrekening wordt opgemaakt

• ten aanzien van de inrichtingen waar maaltijden worden verbruikt, wanneer de klant zijn maaltijd heeft beëindigd of ten laatste wanneer hij de inrichting verlaat. Echter, voor maaltijden die in hotel-restaurants verschaft worden aan personen die er verblijven, is het niet nodig een apart btw-ontvangstbewijs uit te reiken wanneer de prijs van de maaltijden niet onmiddellijk wordt betaald. In dergelijk geval moet de prijs van de maaltijden worden opgenomen in de globale hotelrekening.

• ten aanzien van het wassen van voertuigen, wanneer het gewassen voertuig ter beschikking wordt gesteld van de eigenaar

De rekening of het ontvangstbewijs moet onmiddellijk aan de klant worden overhandigd, zelfs wanneer die klant op dat moment niet betaalt en, bijvoorbeeld, de hotel- of restauranthouder de gewoonte heeft op bepaalde tijdstippen een verzamelfactuur uit te reiken. In dat geval wordt aangeraden dat op de factuur een verwijzing wordt aangebracht naar de nummers van de overeenstemmende rekeningen of ontvangstbewijzen.

Evenwel is de belastingplichtige niet gehouden de rekening of het ontvangstbewijs op te maken voor zover hij op het tijdstip waarop de dienst is beëindigd aan de klant een factuur uitreikt die de vermeldingen bedoeld in artikel 5, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, bevat of een kasticket uitreikt overeenkomstig artikel 21bis van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd.

De verplichting om een rekening of ontvangstbewijs uit te reiken bij de voltooiing van de dienst wijzigt in geen enkel opzicht de oorzaak van de opeisbaarheid van de belasting.

E. Dagelijkse aantekening

De nummers van de rekeningen of van de ontvangstbewijzen die in de loop van de dag worden gebruikt moeten dagelijks worden aangetekend in het dagboek van ontvangsten bedoeld in artikel 14, § 2, 3°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd (zie Afdeling 7, dagboek van ontvangsten), na de inschrijving van de ontvangsten ten aanzien waarvan de belastingplichtige gebruik heeft gemaakt van de ontheffing van de factureringsplicht (artikel 22, § 5 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd). Indien meerdere reeksen rekeningen of ontvangstbewijzen gelijktijdig worden gebruikt (zie de ondernemingen die afzonderlijke reeksen laten gebruiken door de verschillende personeelsleden of in de verschillende verbruiksinrichtingen), moeten de nummers van iedere reeks worden aangetekend.

Er bestaat geen bezwaar tegen dat een bijzonder register, onderscheiden van het dagboek van ontvangsten, wordt gebruikt voor de dagelijkse inschrijving van de nummers van de gebruikte rekeningen of ontvangstbewijzen.

F. Bewaring en voorlegging

De belastingplichtige of het lid van de btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, moet op ieder verzoek van de ambtenaren die belast zijn met de controle van de btw, de dubbels van de stukken die hij aan de klanten heeft uitgereikt, alsook de stukken die hij heeft laten drukken maar nog niet heeft gebruikt, ter inzage voorleggen. Hij moet eveneens kunnen aantonen welke bestemming hij heeft gegeven aan de stukken die hij van de drukker heeft ontvangen (artikel 22, § 7 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Bovendien moeten die stukken worden bewaard gedurende 7 jaar te rekenen vanaf de eerste januari van het jaar dat volgt op hun datum (artikel 60 van het Btw-Wetboek).

4. Ticket van een geregistreerd kassasysteem (artikel 21bis van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd): Verplichtingen in de horecasector

Naar aanleiding van de tariefverlaging van 21% naar 12% voor restaurant- en cateringdiensten (het verschaffen van dranken daaronder niet inbegrepen) met ingang van 01.01.2010, werd aan de sector een extra inspanning gevraagd voor de juiste rapportering van de verrichte handelingen. Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van het geregistreerde kassasysteem in de horecasector. Het concept werd als dusdanig ontwikkeld dat elke poging tot omzeiling ervan of fraude, in tegenstelling tot vroeger, detecteerbaar wordt (schriftelijke parlementaire vraag nr. 491 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Kattrin Jadin van 28.07.2015 en schriftelijke parlementaire vraag nr. 588 van de heer Volksvertegenwoordiger Stefaan Vercamer van 23.10.2015 en schriftelijke parlementaire vraag nr. 379 van de heer Volksvertegenwoordiger Vincent Scourneau van 02.06.2015)

A. Drempel van 25.000 euro, exclusief btw

De exploitant van een inrichting waar maaltijden worden verbruikt en de traiteur die cateringdiensten verricht, moeten kastickets uitreiken met behulp van een geregistreerd kassasysteem wanneer de jaaromzet, exclusief btw, met betrekking tot de restaurant- en cateringdiensten, met uitsluiting van het verschaffen van dranken, meer bedraagt dan 25.000 euro (artikel 21bis, § 1, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

De drempel wordt berekend met bedragen exclusief btw en omvat de omzet uit restaurant- en cateringdiensten. Wordt niet meegenomen in de berekening van de drempel, de omzet uit:

• het verschaffen van dranken bij een maaltijd

• het verschaffen van dranken buiten een maaltijd

• de leveringen van meeneemmaaltijden

• de verkopen van voeding in het algemeen

• andere (horeca-)activiteiten

Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen de belastingplichtige die zelf de restaurant- of cateringdiensten verstrekt en de belastingplichtige die hiervoor een beroep doet op een onderaannemer (commissionairsprincipe). Iedere belastingplichtige, hoofd- of onderaannemer, moet berekenen of hij de drempel overschrijdt of niet.

De verhuur van tafels, stoelen, borden, glazen, personeel voor bediening en dergelijke meer waarvoor een afzonderlijke prijs wordt aangerekend (niet begrepen in de prijs van de maaltijd), wordt niet meegenomen in de berekening van de drempel. Indien de drempel van 25.000 euro wordt overschreden, moeten er voor dergelijke verhuur enkel kastickets van een geregistreerd kassasysteem worden uitgereikt indien de verhuur verband houdt met een evenement waar de betrokken belastingplichtige ook restaurant- of cateringdiensten verricht.

Bijkomende activiteiten, zoals de verkoop van meubels, toegang tot wellness, casino, bowling, binnenspeeltuin, optredens of animatie, inkomgeld dancing… zijn geen restaurant- of cateringdiensten en worden dus niet in de berekening van de drempel opgenomen. Indien de drempel van 25.000 euro wordt overschreden, hoeven er ook geen kastickets van een geregistreerd kassasysteem uitgereikt te worden voor deze activiteiten.

De omzet uit restaurant- en cateringdiensten die in het buitenland worden verricht, moet niet opgenomen worden in de berekening van de drempel. Er moeten geen kastickets van een geregistreerd kassasysteem worden uitgereikt voor in het buitenland verrichte handelingen (gezien de Belgische wetgeving niet van toepassing is op dergelijke handelingen). De in het buitenland verrichte handelingen mogen wel, op vrijwillige basis, worden opgenomen in het geregistreerde kassasysteem (ermee rekening houdend dat in de Belgische btw-aangifte, deze handelingen verricht in het buitenland duidelijk te onderscheiden moeten zijn van de handelingen verricht in België).

Indien de belastingplichtige voor maximum 25.000 euro omzet, exclusief btw, restaurant- en cateringdiensten, met uitsluiting van het verschaffen van dranken, verricht, is hij er niet toe gehouden kastickets met behulp van een geregistreerd kassasysteem uit te reiken. Hij moet echter wel rekeningen of ontvangstbewijzen uitreiken voor de verschafte maaltijden en bijhorende dranken. Hij kan er echter steeds voor opteren vrijwillig een geregistreerd kassasysteem te gebruiken. Alle verplichtingen en gevolgen die gelden voor de belastingplichtige die de drempel overschrijdt, zijn ook van toepassing op diegene die vrijwillig een geregistreerd kassasysteem gebruikt.

B. Ontheffingen

Artikel 21bis van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, voorziet in drie ontheffingen van de verplichting een kasticket met behulp van een geregistreerd kassasysteem uit te reiken. Deze ontheffingen worden steeds toegepast per inrichting.

a. Onderaanneming

Er wordt voorzien in een ontheffing van de verplichting een kasticket met behulp van een geregistreerd kassasysteem uit te reiken voor de belastingplichtige die aan een eindconsument restaurant- en cateringdiensten verstrekt en hiervoor voor de totaliteit van zijn activiteit van verrichter van restaurant- en cateringdiensten een beroep doet op een onderaannemer die gehouden is het kasticket uit te reiken, op voorwaarde dat de belastingplichtige op geen enkele manier tussenkomt bij de voorbereiding van de maaltijden noch bij de aankoop van niet bereide voedingsmiddelen (artikel 21bis, § 1, vijfde lid, 1°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Bij wijze van tolerantie is de belastingplichtige die op grond van deze ontheffing niet gehouden is een geregistreerd kassasysteem te gebruiken, eveneens ontheven van het uitreiken van rekeningen of ontvangstbewijzen voor de verschafte maaltijden en bijhorende dranken. Alle handelingen die hij verricht liggen namelijk reeds volledig vast in de ontvangen kastickets van het geregistreerde kassasysteem van de onderaannemer.

De onderneming dient een dagboek van ontvangsten te houden en de inschrijvingen te verrichten op basis van gedateerde verantwoordingsstukken, volgens de normale regels van artikelen 14 en 15 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd. Deze verantwoordingsstukken kunnen bijvoorbeeld zijn: tickets van een gewone kassa, bewijzen van elektronische betalingen …

b. Hoteluitbaters

De belastingplichtige die gemeubeld logies verschaft als bedoeld in artikel 18, § 1, tweede lid, 10°, van het Btw-Wetboek, is niet gehouden tot het uitreiken van kastickets met behulp van een geregistreerd kassasysteem ten aanzien van het verschaffen van spijzen en dranken, voor zover deze worden aangerekend en opgenomen in de globale hotelrekening aan de gasten die er verblijven (artikel 21bis, § 1, vijfde lid, 2°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

* Eerste Sector: hotelactiviteit

Deze sector omvat het verschaffen van gemeubeld logies (dat al dan niet gepaard gaat met het verschaffen van spijzen en dranken of met bijkomende diensten) door een exploitant van een hotelinrichting en dergelijke aan hotelgasten én die verrekend worden via de globale hotelrekening.

Meer algemeen betreft deze sector al wie een inrichting drijft waar aan betalende gasten onderdak wordt verschaft.

Voor deze handelingen moet overeenkomstig artikel 22, § 1, 1°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, een rekening of ontvangstbewijs worden uitgereikt en dit op het tijdstip waarop de dienst is voltooid. De rekening of het ontvangstbewijs mag vervangen worden door een volledige factuur op naam van de klant, voor zover deze wordt uitgereikt op het tijdstip waarop de dienst is voltooid.

De drempel van 25.000 euro inzake het geregistreerd kassasysteem kan nooit toepassing vinden in deze eerste sector.

Enkel de belastingplichtige die zich beperkt tot de handelingen bedoeld in deze eerste sector die steeds worden opgenomen op de globale hotelrekening, kan de rekening of het ontvangstbewijs nog vervangen door een kasticket dat gegenereerd werd door een kasregister met een vergunning bedoeld in de beslissing nr. E.T. 103.592 van 02.06.2003.

* Tweede Sector: andere dan hotelactiviteit

Binnen deze sector dient men de drempel van 25.000 euro inzake het geregistreerde kassasysteem toe te passen om te bepalen of men gebruik moet maken van hetzij rekeningen of ontvangstbewijzen, hetzij kastickets van het geregistreerde kassasysteem.

Het drempelbedrag omvat de omzet uit de restaurant- en cateringdiensten met uitsluiting van het verschaffen van dranken (waaronder begrepen de maaltijden verstrekt aan niet-hotelgasten en aan hotelgasten voor zover de maaltijden niet zijn opgenomen in de globale hotelrekening). Voor de drempel wordt dus geen rekening gehouden met de logies, het ontbijt of andere maaltijden verschaft aan hotelgasten, opgenomen in de globale hotelrekening.

c. Uitbaters van bedrijfsrestaurants

De belastingplichtige werkgever die een bedrijfsrestaurant uitbaat, is niet gehouden kastickets met behulp van een geregistreerd kassasysteem uit te reiken (artikel 21bis, § 1, vijfde lid, 3°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd) wanneer de volgende voorwaarden samen vervuld zijn:

• De activiteit van de onderneming is een andere activiteit dan een activiteit met betrekking tot restaurant- en cateringdiensten.

• Het bedrijfsrestaurant is slechts toegankelijk voor personeelsleden van de onderneming en voor personeelsleden van een verbonden onderneming. Wordt eveneens bedoeld het bedrijfsrestaurant dat door verschillende ondernemingen gemeenschappelijk wordt uitgebaat en dat slechts toegankelijk is voor personeelsleden van deze ondernemingen (waarvan de zetel zich bijvoorbeeld in hetzelfde gebouw bevindt). Bij wijze van tolerantie mogen de personen die door middel van een outsourcingscontract op middellange of op lange termijn tewerkgesteld zijn bij de outsourcer (bijvoorbeeld inzake IT), ook als (gelieerde) personeelsleden worden beschouwd voor het gebruik van het bedrijfsrestaurant. Bij wijze van tolerantie mogen, in zeer beperkte mate, ook genodigden gebruik maken van het bedrijfsrestaurant (de genodigden mogen maximum 5 % van de omzet exclusief btw uitmaken).

• Het bedrijfsrestaurant is slechts toegankelijk tijdens de werkuren van de onderneming.

Bij wijze van tolerantie is de belastingplichtige die een bedrijfsrestaurant uitbaat en die op grond van deze ontheffing niet gehouden is een geregistreerd kassasysteem te gebruiken, eveneens ontheven van het uitreiken van rekeningen of ontvangstbewijzen voor de maaltijden verschaft aan zijn personeelsleden en aan de personeelsleden van een gelieerde onderneming en voor de bijhorende dranken.

De onderneming dient een dagboek van ontvangsten te houden en de inschrijvingen te verrichten op basis van gedateerde verantwoordingsstukken, volgens de normale regels van artikelen 14 en 15 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd. Deze verantwoordingsstukken kunnen bijvoorbeeld zijn: tickets van een gewone kassa, bewijzen van elektronische betalingen …

Wanneer een derde de maaltijden verstrekt in een bedrijfsrestaurant moet aangenomen worden dat er tussen de onderneming(en) en de derde een contract bestaat met betrekking tot het verstrekken van cateringdiensten. Wanneer kan beschouwd worden dat, ingevolge dat contract of anderzijds, de onderneming voor de totaliteit van haar activiteit van verrichter van restaurantdiensten aan haar personeelsleden of aan de personeelsleden van een gelieerde onderneming, een beroep doet op een derde, de onderaannemer die gehouden is kastickets van een geregistreerd kassasysteem uit te reiken aan de onderneming, is de ontheffing van kastickets van een geregistreerd kassasysteem in de relatie tussen de onderneming en bedoelde personeelsleden ingevolge onderaanneming mogelijk (artikel 21bis, § 1, vijfde lid, 1°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd). De van toepassing zijnde ontheffing is niet die ingevolge een bedrijfsrestaurant zoals bedoeld in artikel 21bis, § 1, vijfde lid, 3°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd.

Tot slot wordt opgemerkt dat wanneer de derde de bedoelde maaltijden volledig onafhankelijk aan de personeelsleden van de onderneming of van een gelieerde onderneming zou verstrekken, bijvoorbeeld ingevolge een concessieovereenkomst tussen de derde en de onderneming tot uitbating van een restaurant, zijn de gewone regels inzake het geregistreerde kassasysteem van toepassing in de relatie tussen de derde en de bedoelde personeelsleden. De onderneming komt in dit geval niet tussen in de prijs van de maaltijden die de personeelsleden ontvangen. De onderneming verstrekt geen restaurant- of cateringdiensten. De ontheffingen ingevolge ondernaanneming of ingevolge een bedrijfsrestaurant zijn niet van toepassing.

C. Meerdere horecazaken onder één btw-identificatienummer

Indien onder hetzelfde btw-identificatienummer, meerdere horecazaken worden uitgebaat, moet de drempel van 25.000 euro per inrichting (artikel 21bis § 1, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd) worden bekeken. Elke inrichting volgt dus haar eigen regeling.

Indien het echter gaat om inrichtingen die materieel met elkaar verbonden zijn, waarbij de klanten zich vrij, en zonder het gebouw te verlaten, kunnen verplaatsen tussen de verschillende inrichtingen, moet de drempel worden berekend over het geheel van deze inrichtingen.

Het gaat bijvoorbeeld over een ijsverkoper met een verbruikssalon enerzijds en een mobiele ijskar anderzijds, de verschillende eet- en drinkgelegenheden binnen één pretpark of voetbalstadion, alsook de slager met een slagerij enerzijds en cateringdiensten anderzijds (schriftelijke parlementaire vraag nr. 1.789 van de heer Volksvertegenwoordiger Michel de Lamotte van 16.08.2017).

D. Referentieperiode voor de berekening van de drempel

Wanneer de belastingplichtige bij de indiening van de periodieke btw-aangifte, vaststelt dat de totale omzet exclusief btw, met betrekking tot de restaurant- en cateringdiensten, met uitsluiting van het verschaffen van dranken, gerealiseerd tijdens het lopende kalenderjaar 25.000 euro overschrijdt, is hij gehouden zich te laten registreren bij de FOD Financiën uiterlijk bij het verstrijken van de tweede maand die volgt op het betreffende btw-aangiftetijdvak (artikel 21bis, § 3, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd). De belastingplichtige moet uiterlijk op het einde van de derde maand die volgt op het betreffende btw-aangiftetijdvak, een geregistreerd kassasysteem in gebruik nemen in die inrichting (artikel 21bis, § 3, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

De belastingplichtige die zijn activiteit aanvangt, is gehouden te verklaren, onder controle van de administratie die belast is met de belasting over de toegevoegde waarde, dat naar alle waarschijnlijkheid het bedrag van zijn jaaromzet exclusief btw, met betrekking tot restaurant- en cateringdiensten, met uitsluiting van het verschaffen van dranken, bedoeld in § 1, eerste lid, van artikel 21bis van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, 25.000 euro niet zal overschrijden. Indien de belastingplichtige van oordeel is dat zijn jaaromzet het bedrag van 25.000 euro zal overschrijden, is hij gehouden zich te laten registreren uiterlijk bij het verstrijken van de tweede maand die volgt op de datum van aanvang van zijn activiteit (artikel 21bis, § 2, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd). De belastingplichtige moet uiterlijk op het einde van de derde maand die volgt op de datum van aanvang van zijn activiteit, een geregistreerd kassasysteem in gebruik nemen in die inrichting (artikel 21bis, § 2, derde lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

De omzet van de restaurant- en cateringdiensten dient door de exploitant te worden geraamd (hij kan zich bijvoorbeeld baseren op een realistisch businessplan). Deze schatting moet voorgelegd kunnen worden op moment van controle. Iemand die een zaak overneemt zonder toepassing van artikel 11 van het Btw-Wetboek, wordt beschouwd als een starter.

Een belastingplichtige wordt als een overnemer beschouwd indien de overname gebeurt met toepassing van artikel 11 van het Btw-Wetboek. Dit is het geval wanneer het gaat om de overdracht van een algemeenheid van goederen of van een bedrijfsafdeling. De overnemer wordt geacht de persoon van de overdrager voort te zetten.

De overnemer dient zijn ramingen te baseren op de gegevens van de overdrager. Wanneer de jaaromzet van de overdrager voortkomend uit de restaurant- en cateringdiensten, met uitsluiting van het verschaffen van dranken, het bedrag van 25.000 euro overschrijdt, is de overnemer als belastingplichtige die een activiteit start, gehouden zich te laten registreren uiterlijk bij het verstrijken van de tweede maand die volgt op de datum van aanvang van zijn activiteit. De belastingplichtige moet uiterlijk op het einde van de derde maand die volgt op de datum van aanvang van zijn activiteit, een geregistreerd kassasysteem in gebruik nemen in die inrichting.

E. Verplichting tot het uitreiken van een rekening of ontvangstbewijs tijdens de periode tussen de registratie en de ingebruikname van het geregistreerd kassasysteem

De belastingplichtige die zich heeft laten registreren bij de FOD Financiën en die nog niet beschikt over een geregistreerd kassasysteem dat hem toelaat het kasticket uit te reiken, is gehouden tijdens deze periode de rekening of het ontvangstbewijs uit te reiken bedoeld in artikel 22, § 1, eerste lid, 2°, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd (artikel 21bis, § 4, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Bij wijze van tolerantie en om praktische redenen dient de rekening en ontvangstbewijs ook in deze context enkel uitgereikt te worden voor de maaltijden en de dranken, verschaft bij deze maaltijden.

F. Vrijstelling artikel 44 van het Btw-Wetboek

Handelingen die aan de voorwaarden van artikel 44 van het Btw-Wetboek, voldoen, zijn vrijgesteld van btw. School- en ziekenhuiscafetaria’s bijvoorbeeld kunnen eventueel onder bepaalde voorwaarden genieten van deze vrijstelling. In dat geval worden ze ontheven van het gebruik van het geregistreerde kassasysteem voor de restaurant- en cateringdiensten die genieten van de vrijstelling voorzien door artikel 44 van het Btw-Wetboek. Voor deze restaurant- en cateringdiensten moet evenmin een rekening of ontvangstbewijs uitgereikt worden. Het staat de belastingplichtige vrij om vrijwillig een geregistreerd kassasysteem in gebruik te nemen.

Wanneer vrijgestelde handelingen gecombineerd worden met belaste handelingen, wordt enkel de omzet uit de restaurant- of cateringdiensten die niet zijn vrijgesteld van btw, meegeteld voor de berekening van de drempel.

Het didactisch restaurant, uitgebaat door een school, dat openstaat voor het publiek en commercieel wordt geëxploiteerd, is niet vrijgesteld door artikel 44, § 2, 4°, van het Btw-Wetboek, en wordt beoogd door de regelgeving inzake het geregistreerde kassasysteem.

G. Vrijstelling artikel 42 van het Btw-Wetboek

In tegenstelling tot de handelingen vrijgesteld door artikel 44, van het Btw-Wetboek, die geen recht op aftrek van de btw verlenen, verlenen de handelingen vrijgesteld door artikel 42, van dit Wetboek wel recht op aftrek.

Dit verschil leidt ertoe dat, in tegenstelling tot de activiteiten van artikel 44, van het Btw-Wetboek, de handelingen van artikel 42, van dit Wetboek, volgens de normale regels meegenomen worden in de berekening van de drempel. Indien de 25.000 euro wordt overschreden, moeten er ook kastickets van een geregistreerd kassasysteem worden uitgereikt voor de door artikel 42, van het Btw-Wetboek, vrijgestelde handelingen die verband houden met het verstrekken van maaltijden en dranken. Indien de 25.000 euro niet wordt overschreden, moeten er rekeningen of ontvangstbewijzen zoals bedoeld in artikel 22, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, worden uitgereikt voor de verschafte maaltijden en bijhorende dranken, ook indien ze vrijgesteld zijn door artikel 42, van hetzelfde Wetboek. Wanneer toch alle door een belastingplichtige verrichte restaurant- en cateringdiensten vrijgesteld zouden zijn ingevolge artikel 42, van het Btw-Wetboek, wordt aanvaard dat een geregistreerd kassasysteem niet moet gebruikt worden.

H. Forfaitaire regeling artikel 56 van het Btw-Wetboek

Ook de belastingplichtigen die gebruik maken van de forfaitaire regeling van artikel 56, § 1, van het Btw-Wetboek, moeten de drempel van 25.000 euro toepassen om te bepalen of zij al dan niet verplicht zijn kastickets van een geregistreerd kassasysteem uit te reiken. Het gaat hier om frituurexploitanten, caféhouders, slagers, bakkers en ijsbereiders met een verbruikssalon. Deze lijst is echter niet exhaustief. Indien belastingplichtigen die gebruik maken van een andere forfaitaire regeling, ook te maken krijgen met de problematiek rond het geregistreerde kassasysteem, is de uiteenzetting hieronder eveneens op hen van toepassing.

Degenen die de 25.000 euro niet overschrijden, zijn gehouden rekeningen of ontvangstbewijzen zoals bedoeld in artikel 22, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, uit te reiken voor de verschafte maaltijden en bijhorende dranken. Het blijft mogelijk de forfaitaire regeling toe te passen.

Degenen die de 25.000 euro overschrijden, zijn gehouden kastickets van een geregistreerd kassasysteem uit te reiken. Aangezien het gebruik van een geregistreerd kassasysteem (verplicht of vrijwillig) niet verenigbaar is met de toepassing van de forfaitaire regeling, verliezen zij de toepassing van deze regeling vanaf het kalenderjaar volgend op de overschrijding van de drempel (beslissing nr. E.T. 131.030 van 10.11.2016). Deze beslissing is in werking getreden op 01.01.2017.

I. Vrijstellingsregeling artikel 56bis van het Btw-Wetboek

De kleine ondernemingen, waarvan de jaaromzet niet meer bedraagt dan 25.000 euro, exclusief btw, kunnen genieten van een belastingvrijstelling voor de leveringen van goederen en diensten die ze verrichten. Ook de kleine ondernemingen onder de vrijstellingsregeling moeten de drempel van 25.000 euro toepassen indien zij restaurant- of cateringdiensten verrichten.

Diegenen die voor hun restaurant- en cateringdiensten, met uitsluiting van het verschaffen van dranken, de 25.000 euro niet overschrijden, zijn gehouden rekeningen of ontvangstbewijzen zoals bedoeld in artikel 22, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, uit te reiken voor de verschafte maaltijden en bijhorende dranken (beslissing nr. E.T. 114.588 van 01.12.2008 werd opgeheven).

De belastingplichtigen die de 25.000 euro voor hun restaurant- en cateringdiensten, met uitsluiting van het verschaffen van dranken, overschrijden, zijn gehouden kastickets van een geregistreerd kassasysteem uit te reiken. Bovendien, aangezien hun totale jaarlijkse omzet dus vanzelfsprekend de drempel van 25.000 euro overschrijdt, kunnen zij niet langer genieten van de toepassing van de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen (artikel 56bis, § 1, eerste lid, van het Btw-Wetboek).

J. Verschaffers van lichte maaltijden

De tolerantiemaatregel omschreven in de aanschrijving nr. 6/1999 van 27.04.1999, randnummer 18, waardoor verschaffers van lichte maaltijden geen controledocument moeten uitreiken, is voor alle belastingplichtigen afgeschaft door de invoering van de geregistreerde kassasystemen.

Zij dienen hetzij kastickets van een geregistreerd kassasysteem, hetzij rekeningen of ontvangstbewijzen uit te reiken.

K. Frituuruitbaters

De tolerantiemaatregel omschreven in de aanschrijving nr. 6/1999 van 27.04.1999, randnummer 19, waardoor frituuruitbaters geen controledocument moeten uitreiken, is voor alle belastingplichtigen afgeschaft door de invoering van de geregistreerde kassasystemen.

Zij dienen hetzij kastickets van een geregistreerd kassasysteem, hetzij rekeningen of ontvangstbewijzen uit te reiken.

L. Vergunning Aanschrijving nr. 6 van 27.04.1999

De vergunningen 'Aanschrijving 6/1999', waardoor belastingplichtigen een kasticket van een vergunde kassa konden uitreiken ter vervanging van een rekening of ontvangstbewijs zoals bedoeld in artikel 22, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, zijn voor alle belastingplichtigen (met uitzondering van zij die automobielen wassen) afgeschaft door de invoering van de geregistreerde kassasystemen.

Zij dienen hetzij kastickets van een geregistreerd kassasysteem, hetzij rekeningen of ontvangstbewijzen uit te reiken.

M. Vergunning Beslissing nr. E.T.103.592 van 02.06.2003

De vergunningen 'Beslissing E.T. 103.592', waardoor belastingplichtigen een kasticket van een vergunde kassa konden uitreiken ter vervanging van een rekening of ontvangstbewijs zoals bedoeld in artikel 22, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, zijn voor alle belastingplichtigen (met uitzondering van zij die aan betalende gasten onderdak verschaffen en van zij die automobielen wassen) afgeschaft door de invoering van de geregistreerde kassasystemen.

Zij dienen hetzij kastickets van een geregistreerd kassasysteem, hetzij rekeningen of ontvangstbewijzen uit te reiken.

5. Ticket van een geregistreerd kassasysteem (artikel 21bis van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd): Gevolgen van het overschrijden van de drempel

A. Kastickets van een geregistreerd kassasysteem

Van zodra de drempel van 25.000 euro overschreden wordt, is de belastingplichtige verplicht kastickets uit te reiken met behulp van een geregistreerd kassasysteem, volgens onderstaande toelichtingen. Voor een uitgebreide technische toelichting van het geregistreerde kassasysteem en het koninklijk besluit van 30.12.2009 ter bepaling van de definitie en de voorwaarden waaraan een geregistreerd kassasysteem in de horecasector moet voldoen, wordt verwezen naar de circulaire AAFisc nr. 33/2016 (nr. E.T. 124.747) van 08.11.2016.

Wat betreft de identificatie van de belastingplichtige leverancier of dienstverrichter, wordt toegestaan dat het adres van de inrichting wordt vermeld op het kasticket, in plaats van het domicilie of de maatschappelijke zetel van de belastingplichtige, op voorwaarde dat zowel de benaming als het btw-nummer correct vermeld worden op het kasticket.

Het kasticket vermeldt eveneens de gebruikelijke benaming en de prijs van de geleverde goederen en van de verstrekte diensten. Deze gegevens zijn nodig om de handeling te determineren en om het tarief van de belasting vast te stellen. Zonder voldoende gedetailleerde vermelding van de verkochte artikelen kan ook de toepassing van een verlaagd btw-tarief niet verantwoord worden. Enkel in uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld 100 verschillende flessen wijn, kan worden toegestaan dat de omschrijving van het artikel wordt veralgemeend, bijvoorbeeld naar 10 verschillende prijscategorieën voor de wijn.

Sommige geregistreerde kassasystemen zijn in de mogelijkheid een vereenvoudigd kasticket af te drukken. Het gaat met name om een kopie van het normale kasticket die echter geen gedetailleerde informatie weergeeft over de verstrekte dienst. Het vereenvoudigd kasticket wordt niet automatisch, maar op vraag van de klant afgedrukt en bevat een verwijzing naar het gedetailleerde kasticket. Er gaat altijd een gedetailleerd kasticket aan vooraf. De afdruk van een vereenvoudigd kasticket wordt ook onveranderlijk bewaard in de fiscale data module.

In tegenstelling tot de bepalingen voorzien in artikel 22, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, voorzien de bepalingen van artikel 21bis, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, niet dat het kasticket van een geregistreerd kassasysteem vervangen kan worden door een factuur, zelfs niet indien deze uitgereikt wordt op het tijdstip van de levering of op het tijdstip waarop de dienst wordt verricht. Onder bepaalde voorwaarden kan een factuur worden aangemaakt met behulp van een geregistreerd kassasysteem, onder de vorm van een kasticket. Ook een dergelijke factuur kan nooit het 'btw-kasticket' van een geregistreerd kassasysteem vervangen.

Omgekeerd, kan de uitreiking van een kasticket van een geregistreerd kassasysteem, de belastingplichtige niet ontheffen van de verplichting tot het uitreiken van een factuur indien de dienst is verricht voor een belastingplichtige of een niet belastingplichtige rechtspersoon (artikel 53, § 2, van het Btw-Wetboek).

B. Kasticket ongeacht de aard van de handelingen

Er moet een kasticket van een geregistreerd kassasysteem uitgereikt worden voor alle handelingen die in de uitoefening van de economische activiteit worden verricht en die verband houden met het verstrekken van maaltijden en dranken, al dan niet verschaft bij de maaltijd, met inbegrip van alle verkopen van spijzen en dranken in de betrokken inrichting (artikel 21bis, § 1, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Tevens wordt benadrukt dat het uitreiken aan de klant van het pro forma ticket dat kan aangemaakt worden door het geregistreerde kassasysteem niet voldoende is. De klant dient het btw-kasticket gegenereerd door het geregistreerde kassasysteem te ontvangen.

De aandacht wordt gevestigd op het feit dat het kasticket van een geregistreerd kassasysteem moet worden uitgereikt ongeacht de aard van de handeling (bijvoorbeeld: ook voor de levering van meeneemmaaltijden en voor het leveren of verschaffen van dranken buiten het kader van een maaltijd). Ook alle andere verkopen van spijzen en dranken in de betrokken inrichting worden beoogd (bijvoorbeeld: leveringen van brood in een bakkerij met verbruikszaal).

Bij overschrijding van de drempel van 25.000 euro aan restaurant- en cateringdiensten, met uitsluiting van het verschaffen van dranken, moet er voor de verhuur van tafels, stoelen, borden, glazen, personeel voor bediening en dergelijke meer waarvoor er een afzonderlijke prijs wordt aangerekend, enkel kastickets van een geregistreerd kassasysteem worden uitgereikt indien de verhuur verband houdt met een evenement waar de betrokken belastingplichtige ook restaurant- of cateringdiensten verricht.

Handelingen buiten de voedingssfeer worden niet beoogd door het geregistreerde kassasysteem. Het gaat hier onder meer om de verkoop van meubels, toegang tot wellness, casino, bowling, binnenspeeltuin, optredens of animatie, inkomgeld dancing… Het is steeds toegestaan deze handelingen op vrijwillige basis op te nemen in het geregistreerde kassasysteem.

Hetzelfde geldt voor restaurant- en cateringdiensten die in het buitenland worden verricht, gezien de Belgische wetgeving niet van toepassing is op dergelijke handelingen. De buitenlandse handelingen mogen wel, op vrijwillige basis, worden opgenomen in het geregistreerde kassasysteem (ermee rekening houdend dat in de Belgische btw-aangifte, deze handelingen verricht in het buitenland duidelijk te onderscheiden moeten zijn van de handelingen verricht in België).

Er dient evenmin een ticket van het geregistreerde kassasysteem uitgereikt te worden voor de uitzonderlijk uitgaande handelingen zoals de verkoop van een bedrijfsmiddel.

a. Uitzondering niet-voedingswinkel

Indien in een niet-voedingswinkel (bijvoorbeeld een kledingzaak) een beperkt voedingsassortiment wordt aangeboden, dat door de aard van de producten en hun conditionering niet bedoeld zijn voor onmiddellijke consumptie, hoeft hiervoor geen kasticket van een geregistreerd kassasysteem te worden uitgereikt, voor zover de verkoop van deze goederen niet wordt geregistreerd samen met handelingen waarvoor wel de verplichting bestaat een kasticket van een geregistreerd kassasysteem uit te reiken.

b. Uitzondering supermarkt

In de praktijk komt het voor dat een supermarkt een ruimte voorziet voor verbruik ter plaatse van spijzen en dranken. De administratie aanvaardt dat het kasticket van het geregistreerd kassasysteem enkel voor de restaurant- en cateringdiensten moet uitgereikt worden. De verkopen, ook van spijzen en dranken, in het winkelgedeelte zelf hoeven niet opgenomen te worden in het geregistreerd kassasysteem, tenzij de restaurant- en cateringdiensten samen met de verkopen in de winkel worden afgerekend of het niet ongebruikelijk is dat de in de winkel aangekochte spijzen en dranken verbruikt worden in de verbruiksruimte.

c. Uitzondering automaten

De administratie aanvaardt dat de door middel van automaten verstrekte spijzen en dranken voor de toepassing van de btw-tarieven zonder onderscheid geacht worden het voorwerp uit te maken van een eenvoudige levering, ongeacht dus de plaats waar de automaten staan.

Deze leveringen tellen niet mee in de berekening van de drempel.

Indien de 25.000 euro wordt overschreden, moeten er in principe kastickets van een geregistreerd kassasysteem worden uitgereikt voor alle verkopen van spijzen en dranken in de betrokken inrichting. Om praktische redenen geldt deze verplichting echter niet voor de verkopen via de automaten.

d. Uitzondering internationaal passagiersvervoer

Omwille van de praktische redenen, moeten er geen kastickets van een geregistreerd kassasysteem worden uitgereikt aan boord van een vliegtuig. Ook aan boord van een schip of trein ingezet voor internationaal passagiersvervoer moeten er geen kastickets van een geregistreerd kassasysteem worden uitgereikt.

C. Kasticket ongeacht de hoedanigheid van de klant

Er dient te worden opgemerkt dat, in tegenstelling tot artikel 22, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, dat voorziet dat de rekening of het ontvangstbewijs, onder bepaalde voorwaarden, kan vervangen worden door een volledige factuur, artikel 21bis, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, deze mogelijkheid niet voorziet voor de kastickets van een geregistreerd kassasysteem. Dit betekent dat het kasticket van een geregistreerd kassasysteem altijd moet uitgereikt worden en nooit vervangen kan worden door een factuur.

Het kasticket moet uitgereikt worden ongeacht de hoedanigheid van de klant. Het uitreiken van een factuur kan het uitreiken van een kasticket van het geregistreerde kassasysteem immers nooit vervangen, zelfs niet wanneer de factuur wordt uitgereikt op het tijdstip waarop de dienst is verricht of op het tijdstip van de levering.

Ter volledigheid wordt herhaald dat het uitreiken van een kasticket van een geregistreerd kassasysteem nooit het uitreiken van een factuur kan vervangen.

D. Tijdstip van uitreiking van het kasticket

Overeenkomstig artikel 21bis, § 1, derde lid van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, moet het kasticket van het geregistreerde kassasysteem worden uitgereikt op het tijdstip van de voltooiing van de dienst of van de levering van de goederen.

a. Eerste optionele afwijkende regeling voor tijdstip van uitreiking

In principe moet het kasticket uitgereikt worden bij de voltooiing van de dienst, evt. op het einde van het evenement. Praktisch gezien is dit niet altijd mogelijk, bijvoorbeeld bij cateringdiensten op locatie of restaurantdiensten door feestzaaluitbaters. Daarom aanvaardt de administratie de volgende afwijkende regeling.

Er hoeft geen kasticket van een geregistreerd kassasysteem uitgereikt te worden bij de voltooiing van de dienst wanneer dit praktisch niet mogelijk is, op voorwaarde dat de handeling op voorhand werd geregistreerd op het kassasysteem ter waarde van de offerte, bestelbon of geschatte waarde en dat eventuele correcties binnen de 7 kalenderdagen na het evenement worden geregistreerd op het kassasysteem. Beide kastickets moeten worden uitgereikt aan de klant, eventueel samen met de factuur en uiterlijk op de 15^e dag van de maand volgend op die waarin de dienst plaatsvond. (schriftelijke parlementaire vraag nr. 726 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Els Van Hoof van 12.01.2016)

b. Tweede optionele afwijkende regeling voor het tijdstip van uitreiking voor de cateringdiensten B2B en B2G

Om tegemoet te komen aan de praktische problemen die specifiek zijn voor B2B-en B2G cateringhandelingen en traiteurdiensten (diensten bestemd voor belastingplichtigen of niet belastingplichtige rechtspersonen), wordt bijkomend voorzien in een algemene tolerantie voor die cateringhandelingen en traiteurdiensten waarvoor de verplichting bestaat een factuur uit te reiken aan de medecontractant.

Voor de cateringhandelingen en traiteurdiensten waarvoor de verplichting bestaat een factuur uit te reiken aan de medecontractant, hoeft er geen kasticket van een geregistreerd kassasysteem uitgereikt te worden bij de voltooiing van de dienst wanneer dit praktisch niet mogelijk is, op voorwaarde dat er minstens maandelijks een kasticket van een geregistreerd kassasysteem wordt aangemaakt dat alle, in de voorbije kalendermaand, voor een bepaalde klant, verrichte handelingen die in het geregistreerde kassasysteem moeten opgenomen worden, opneemt. De administratie aanvaardt dat de inhoud van dit maandelijks kasticket bovendien beperkt is tot het totaal bedrag per btw-tarief op voorwaarde dat de factuur (of de bijlage die een onderdeel is van de factuur) een volledige detaillering bevat.

Dit kasticket, alsook de verplichte factuur, moeten worden uitgereikt aan de klant, en dit uiterlijk op de 15^e dag van de maand volgend op die waarin de dienst plaatsvond. In het geval de factuur op elektronische wijze wordt uitgereikt, is het bovendien toegestaan dat het kasticket onder de vorm van een pdf-bestand, samen met de elektronische factuur, wordt uitgereikt aan de klant.

Beide afwijkende regelingen werden beschreven in de schriftelijke parlementaire vraag nr. 587 van de heer Volksvertegenwoordiger Stefaan Vercamer van 23.10.2015.

E. Bijzondere regels opeisbaarheid

a. Particuliere klanten: incasseringsprincipe

Wanneer (catering)diensten worden verricht voor een particulier, wordt de btw pas opeisbaar bij de incassering van de prijs, zelfs indien er vrijwillig gefactureerd wordt (artikel 22bis, § 3, van het Btw-Wetboek).

Indien de klant nog niet betaald heeft op het einde van de aangifteperiode waarin het evenement plaatsvond, mag, bij het invullen van de btw-aangifte, de handeling in mindering worden gebracht van de omzet die resulteert uit de dagrapporten van het geregistreerde kassasysteem en is het dit resultaat dat opgenomen wordt in de btw-aangifte. In de aangifteperiode waarin de betaling wordt ontvangen, moet de handeling opnieuw bij de omzet resulterend uit de dagrapporten van het geregistreerd kassasysteem geteld worden om de btw-aangifte in te vullen. Dit kan trouwens steeds worden toegepast wanneer bij het invullen van de btw-aangifte blijkt dat de btw over de handelingen die in het geregistreerd kassasysteem dienden opgenomen te worden nog niet opeisbaar is.

De dienstverrichter mag er evenwel voor opteren de btw te vroeg te voldoen aan de Schatkist, zodat bovenstaande correcties niet hoeven te gebeuren.

b. Ontvangst van een voorschot

Strikt genomen hoeft er geen kasticket van een geregistreerd kassasysteem te worden uitgereikt bij de ontvangst van een voorschot, omdat de levering van goederen nog niet heeft plaatsgevonden of de dienst nog niet voltooid is. De betaling van een voorschot maakt de btw echter opeisbaar en moet dus opgenomen worden in de btw-aangifte. Gezien de dagrapporten van het geregistreerde kassasysteem, het dagboek van ontvangsten vervangen, moet elk voorschot in het geregistreerde kassasysteem worden ingetikt. Op deze manier kan de omzet uit de dagrapporten van het geregistreerde kassasysteem, zonder correcties te moeten verrichten, opgenomen worden in de periodieke btw-aangifte.

Het vormt op zich geen probleem dat voorschotten die werden betaald via overschrijving met enige vertraging worden geregistreerd in het geregistreerde kassasysteem, bijvoorbeeld bij nazicht van de rekeninguittreksels, zolang de handeling wordt opgenomen in de btw-aangifte met betrekking tot de periode waarin het voorschot betaald werd.

Het kasticket van het geregistreerde kassasysteem, dat wordt aangemaakt bij het intikken van het voorschot, moet worden uitgereikt aan de klant. Het is echter voldoende dat dit kasticket wordt uitgereikt samen met het kasticket van het geregistreerde kassasysteem dat de levering van de goederen of de voltooiing van de dienst vaststelt.

F. Facturatie

Indien de klant een belastingplichtige of niet-belastingplichtige rechtspersoon is, dient naast het kasticket van het geregistreerde kassasysteem, steeds een factuur te worden uitgereikt, overeenkomstig artikel 53, § 2, eerste lid, van het Btw-Wetboek. Het uitreiken van een kasticket van een geregistreerd kassasysteem kan echter nooit het uitreiken van een factuur vervangen.

Krachtens artikel 4, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, moet de factuur worden uitgereikt uiterlijk de 15^e dag van de maand na het tijdstip van de levering, het verrichten van de dienst of de betaling van het voorschot.

Deze factuur moet worden opgenomen in het uitgaande facturenboek, onder een opeenvolgende nummering. Bij het invullen van de btw-aangifte moet het bedrag van deze handeling in mindering worden gebracht van de totale omzet opgenomen in het geregistreerde kassasysteem zodat de handeling geen tweemaal wordt opgenomen in de btw-aangifte.

Het uitreiken van een kasticket van een geregistreerd kassasysteem kan dus nooit het uitreiken van een factuur vervangen. De factuur is een boekingsstuk dat in principe een belastbare handeling vaststelt. Het kasticket van een geregistreerd kassasysteem is net zoals de rekening of het ontvangstbewijs een controledocument, dat de uitvoering van een dienst vaststelt op het tijdstip waarop die dienst wordt verricht.

Indien er een creditnota wordt uitgereikt voor een handeling die werd opgenomen in het geregistreerde kassasysteem, moet deze eveneens worden ingetikt in dit systeem. Het totaal van de ingetikte gegevens moet namelijk de horecaomzet correct weergeven. Bij het invullen van de btw-aangifte moet het bedrag van de creditnota opgeteld worden bij de totale omzet opgenomen in het geregistreerde kassasysteem zodat de creditnota geen tweemaal wordt opgenomen in de btw-aangifte.

Er kan worden toegestaan dat de factuur wordt uitgereikt onder de vorm van een kasticket, aangemaakt met het geregistreerde kassasysteem, nadat er een 'btw-kasticket' met behulp van het geregistreerde kassasysteem werd uitgereikt om te voldoen aan de verplichting van artikel 21bis, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd. Ook hier kan de factuur nooit het kasticket van een geregistreerd kassasysteem vervangen en moet bovendien aan de volgende voorwaarden voldaan zijn:

• Het geregistreerde kassasysteem maakt eerst een kasticket aan, en kan pas daarna, op vraag van de gebruiker, ook een factuur aanmaken voor dezelfde handeling.

• De factuur dient alle verplichte vermeldingen van artikel 5, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, te bevatten (waaronder de naam, het adres en het btw-identificatienummer van de klant).

• De factuur bevat de vermelding 'Factuur', in plaats van 'Btw-kasticket'.

• De factuurtickets bevatten een aparte opeenvolgende nummering van het uitgaande facturenboek voor alle facturen uitgereikt met een geregistreerd kassasysteem, in combinatie met een verwijzing naar het nummer van het oorspronkelijke kasticket.

• De gegevens van alle aangemaakte factuurtickets kunnen onder de vorm van een subboek voor uitgaande facturen uit het geregistreerde kassasysteem worden gehaald.

• Ook factuurtickets worden versleuteld en bewaard door het geregistreerde kassasysteem, waarbij de controlegegevens echter niet worden afgedrukt op het factuurticket.

G. Dagboek van ontvangsten

De belastingplichtige die gebruik maakt van een geregistreerd kassasysteem en voldoet aan alle daaromtrent opgelegde reglementering, is ontheven van de verplichting tot het houden van een dagboek van ontvangsten per bedrijfszetel zoals bedoeld in artikel 14, § 2, 3°, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd. Wel moeten dagelijks de nodige rapporten met behulp van het geregistreerde kassasysteem worden aangemaakt (dagelijks financieel rapport en dagelijks gebruiker rapport, krachtens artikel 2, punt 5, van het koninklijk besluit van 30.12.2009, voornoemd).

Indien deze belastingplichtige echter verschillende inrichtingen uitbaat, moet hij wel nog steeds het centralisatiedagboek bedoeld in artikel 14, § 2, 3°, vierde lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, houden. Bij het gebruik van een geregistreerd kassasysteem, moet het centralisatieregister verplicht digitaal worden gehouden.

H. Einde van het gebruik van het geregistreerde kassasysteem

De verplichting tot uitreiking van een kasticket van een geregistreerd kassasysteem eindigt op het tijdstip waarop de belastingplichtige zijn activiteit die bestaat uit het verrichten van restaurant- en cateringdiensten, definitief stopzet (artikel 21bis, § 1, vierde lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd). Deze bepaling moet begrepen worden als volgt.

a. Voorbeeld café

Een café verschaft naast dranken ook lichte maaltijden, bijvoorbeeld spaghetti en croque-monsieur, waarmee hij de drempel van 25.000 euro overschrijdt. Hierdoor is de uitbater gehouden een geregistreerd kassasysteem te gebruiken. Hij reikt kastickets uit voor alle handelingen, zowel aan de klant die ter plaatse een lichte maaltijd nuttigt, als aan de klant die enkel een koffie drinkt.

In 2017 daalt de omzet uit de lichte maaltijden onder de 25.000 euro. Hij moet echter verder gebruik blijven maken van een geregistreerd kassasysteem. Wanneer de uitbater beslist om vanaf 01.01.2018 geen maaltijden meer aan te bieden in zijn café, en dus nog enkel dranken verschaft, mag hij stoppen met het gebruiken van een geregistreerd kassasysteem.

b. Voorbeeld restaurant

Een Chinees restaurant, gehouden tot het indienen van periodieke kwartaalaangiften, verschaft zowel maaltijden ter plaatse als meeneemmaaltijden. In 2016 wordt 10.000 euro omzet gerealiseerd door de maaltijden ter plaatse. Er moeten dus geen kastickets van een geregistreerd kassasysteem uitgereikt worden. In 2017 is de situatie identiek. In de loop van het derde kwartaal van 2018, stelt het restaurant vast dat de totale omzet aan restaurant- en cateringdiensten, gerealiseerd in de loop van het kalenderjaar 2018, de drempel van 25.000 euro heeft overschreden. Daarom moet een geregistreerd kassasysteem in gebruik genomen worden uiterlijk op het einde van de maand december 2018 (artikel 21bis, § 3, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

In het jaar 2021 beslist de belastingplichtige zich hoofdzakelijk te richten op meeneemmaaltijden, waardoor slechts 5.000 euro omzet gerealiseerd wordt door de maaltijden ter plaatse. Toch moet de betrokkene verder kastickets uitreiken met behulp van een geregistreerd kassasysteem. Pas wanneer er beslist wordt dat er geen maaltijden ter plaatse meer verschaft worden en er enkel nog meeneemmaaltijden mogelijk zijn, is het gebruik van een geregistreerd kassasysteem niet meer verplicht.

I. Technische opstelling van een geregistreerd kassasysteem

Gelet op het feit dat de invoering van de geregistreerde kassasystemen in de horecasector een antifraudemaatregel is, spreekt het voor zich dat pogingen om bepaalde handelingen niet op te nemen in het geregistreerde kassasysteem, niet zijn toegestaan.

Een geregistreerd kassasysteem:

• is een apparaat dat gebruikt wordt voor de registratie van uitgaande handelingen

• waarborgt de onveranderlijkheid van de ingebrachte gegevens

• bewaart alle ingebrachte gegevens (met inbegrip van alle boekingen: bestellingen

• terugnames, wijzigingen …) in een elektronisch journaal of journaalbestand en

• is uitgerust met een module die deze gegevens ontvangt, controlegegevens aanmaakt, alle relevante data opslaat.

In het geval een belastingplichtige gebruikt maakt:

• van een bestaand of nieuw kassasysteem waarin alle bestellingen gedetailleerd worden ingebracht met een functionaliteit van tafelbeheer en/of om de keuken/bar aan te sturen en bovendien

• van een ander kassasysteem waarin deze boekingen worden hernomen voor het louter afdrukken en uitreiken van een kasticket overeenkomstig artikel 21bis, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd,

dienen beide kassasystemen de beveiligingen van een geregistreerd kassasysteem te bevatten. De uitgaande handelingen worden immers initieel geregistreerd in het eerste systeem en getransfereerd naar het tweede systeem.

Er wordt bovendien op gewezen dat alle gebruikte kassasystemen, alsook de gegevens die erin opgeslagen worden, moeten bewaard worden door de belastingplichtige overeenkomstig artikel 60, van het Btw-Wetboek.

Voor een uitgebreide technische toelichting van het geregistreerde kassasysteem en het koninklijk besluit van 30.12.2009, voornoemd, wordt verwezen naar de circulaire AAFisc nr. 33/2016 (nr. E.T. 124.747) van 08.11.2016.

J. Technische problemen

Vanaf de ingebruikneming van het geregistreerde kassasysteem, moet de belastingplichtige, op de plaats waar het geregistreerde kassasysteem is geïnstalleerd, in het bezit zijn van een voorraad rekeningen of ontvangstbewijzen als bedoeld in artikel 22, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd (artikel 21bis, § 4, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Ingeval de werking van het geregistreerde kassasysteem om welke reden ook is verstoord is de belastingplichtige ertoe gehouden een rekening of een ontvangstbewijs uit te reiken (artikel 21bis, § 4, derde lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd) (schriftelijke parlementaire vraag nr. 850 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Sybille de Coster-Bauchau van 07.03.2016).

Teneinde te garanderen dat een belastingplichtige die gebruik maakt van het geregistreerde kassasysteem (verplicht of vrijwillig) te allen tijde aan zijn fiscale verplichtingen kan voldoen, dient hij voor elke periode waarin zijn geregistreerd kassasysteem niet kan functioneren, krachtens artikel 21bis, § 5, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, te handelen als omschreven in punt 3.11. van de circulaire 2017/C/70 (nr. E.T.129.043) van 06.11.2017 betreffende het geregistreerde kassasysteem.

K. Bewaring

Krachtens artikel 60, § 4 van het Btw-Wetboek, dienen alle boeken en stukken met betrekking tot de uitgeoefende werkzaamheid bewaard te worden gedurende 7 jaar te rekenen vanaf 1 januari van het jaar volgend op hun sluiting wat boeken betreft, op hun datum wat de andere stukken betreft.

Hierdoor worden onder andere beoogd:

• de Fiscale Data Module en de erin opgeslagen gegevens

• de VAT Signing Card

• de in de kassa opgeslagen gegevens waaronder het elektronisch journaal, de dagelijkse financiële en gebruikersrapporten, de gedetailleerde bestellingen onder tafelbeheer, boekingen op klantenrekeningen …

maar ook:

• papieren boekjes en opnamebriefjes door kelners gebruikt om bestellingen te noteren

• boek met reserveringen, bestellingen, voorschotbetalingen …

In het geval de belastingplichtige op zijn geregistreerd kassasysteem gebruik maakt van de functionaliteit 'tafelbeheer' wordt elke bestelling gedetailleerd bewaard in het elektronisch journaal van zijn geregistreerd kassasysteem én wordt een 'samenvatting’ (waaronder de maatstaf van heffing per tarief) versleuteld en bewaard op de Fiscale Data Module. Naargelang de wens van de uitbater, kan deze bestelling ook doorgezonden worden en afgedrukt als bar- of keukenticket. Dit papieren ticket bevat vaak geen prijs of andere btw-gegevens. Btw-technisch kan aanvaard worden dat de digitale bewaring van de bestellingen in het elektronisch journaal én de samenvatting in de Fiscale Data Module volstaan. Het papieren bar- of keukenticket hoeft onder deze voorwaarden dus niet bewaard te worden.

In het geval de uitbater evenwel géén gebruik maakt van voormelde functionaliteit, dan wordt de bestelling eerst op briefjes, kaartjes, bonnetjes… genoteerd en doorgegeven aan de keuken en/of bar. De registratie in het geregistreerde kassasysteem gebeurt dan pas op het ogenblik dat de klant de rekening vraagt. In dit geval kan er geen twijfel over bestaan dat deze briefjes, kaartjes, bonnetjes… wel degelijk onder de bewaringsplicht van artikel 60, § 4, van het Btw-Wetboek vallen, en bovendien als verantwoording dienen voor de registratie in het geregistreerde kassasysteem.

Wat betreft de registratie- en aankoopprocedure voor belastingplichtige uitbaters, wordt verwezen naar punt 4 van de circulaire 2017/C/70 (nr. E.T. 129.043) van 06.11.2017 betreffende het geregistreerde kassasysteem en de door de FOD Financiën ter beschikking gestelde webapplicatie (website FOD Financiën www.financien.belgium.be > Zelfstandigen en vrije beroepen > Geregistreerde kassa’s).

[Top]

Afdeling 6 - Btw-aangiften van de belastbare handelingen en betaling van de verschuldigde belasting aan de Schatkist

1. Principe

Elke maand zijn de belastingplichtigen, met uitzondering van degenen die geen enkel recht op aftrek van de belasting hebben (artikel 53, § 1, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek), namelijk degenen:

• die uitsluitend leveringen van goederen of diensten verrichten, vrijgesteld door artikel 44 van het Btw-Wetboek, waarvoor zij geen enkel recht op aftrek hebben

• die genieten van de regeling bedoeld in artikel 56bis van het Btw-Wetboek (kleine ondernemingen onderworpen aan de vrijstellingsregeling)

• die genieten van de regeling bedoeld in artikel 57, § 1, van het Btw-Wetboek (de landbouwondernemers)

gehouden een aangifte in te dienen van het bedrag van de in het Wetboek bedoelde handelingen die zij gedurende de vorige maand hebben verricht of die aan hen werden verstrekt in het kader van hun economische activiteit, van het bedrag van de opeisbare belasting, van de te verrichten aftrek en van de te verrichten herzieningen, en van de gegevens die de Koning noodzakelijk acht om te voldoen aan de door de Gemeenschap uitgevaardigde regelgeving inzake statistieken en om de controle op de toepassing van de belasting te waarborgen. De Koning kan toelaten dat de aangifte driemaandelijks, zesmaandelijks of jaarlijks wordt ingediend (artikel 53octies, § 1, eerste lid, van het Btw-Wetboek).

De belastingplichtigen zijn gehouden de verschuldigde belasting te voldoen binnen de termijn van indiening van de periodieke aangifte (artikel 53, § 1, eerste lid, 3°, van het Btw-Wetboek).

Bovendien zijn de belastingplichtigen die geen periodieke btw-aangiften indienen en de niet-belastingplichtige rechtspersonen gehouden tot het indienen van een bijzondere btw-aangifte met betrekking tot de handelingen waarvoor zij schuldenaar zijn van de belasting (artikel 53ter van het Btw-Wetboek, zie titel 3 hierna). Deze aangifte moet worden ingediend voor het kwartaal waarop deze handelingen betrekking hebben.

De verschuldigde belasting die betrekking heeft op de bijzondere btw-aangifte moet aan de Schatkist worden voldaan binnen de termijn voorzien voor de indiening van deze aangifte.

2. Periodieke btw-aangiften (maand- en kwartaalaangiften)

A. Personen gehouden tot het indienen van periodieke aangiften

a. Principe

De verplichting om een periodieke btw-aangifte in te dienen rust op alle belastingplichtigen met uitzondering van degenen die geen recht op aftrek hebben. Deze aangiften hebben als voornaamste doel de administratie in kennis te stellen van enerzijds het bedrag van de verschuldigde btw op de door de aangever verrichte handelingen en anderzijds het bedrag van de door de aangever in aftrek te brengen btw. Zij vermelden ook het bedrag van de omzet (handelingen verricht door de aangever), het bedrag van de aankopen van de handelsgoederen, de diensten en diverse goederen en de door de belastingplichtige gedane investeringen, alsook de verschillende handelingen die hij heeft ontvangen en waarvoor hij schuldenaar is van de btw aan de Schatkist. Tenslotte is het ook in hun aangifte dat de belastingplichtigen in principe hun recht op teruggaaf uitoefenen en herzieningen verrichten eigen aan de uitoefening van hun activiteit.

Opmerking:

Voor wat betreft de inlichtingen vermeld op het rekeninguittreksel nr. 671 dat de administratie opmaakt en aan de belastingplichtigen zendt om hen de toestand van hun btw-rekening-courant mee te delen, wordt verwezen naar de schriftelijke parlementaire vraag nr. 573 van de heer Senator Olivier de Clippele van 07.04.2000. Dit uittreksel houdt rekening met de ingediende periodieke aangiften, de uitgevoerde betalingen, de aangerekende interesten of boeten. Men kan de actuele stand van de btw-rekening-courant eveneens raadplegen via MyMinfin.be.

Enkele voorbeelden van belastingplichtigen die een periodieke btw-aangifte moeten indienen:

• notarissen: beslissing nr. E.T. 121.923 van 03.04.2012 en beslissing nr. E.T. 121.923/2 van 15.12.2014

• gerechtsdeurwaarders: beslissing nr. E.T. 122.121 van 08.03.2012 en beslissing nr. E.T. 122.121/2 van 23.04.2012 (addendum bij de beslissing nr. E.T.122.121 van 08.03.2012) (circulaire 2018/C/30 van 07.03.2018 betreffende de btw- behandeling van de handelingen van gerechtsdeurwaarders (nr. E.T. 133.130): deze circulaire vult de gepubliceerde beslissing nr. E.T. 122.121 van 08.03.2012 aan: handelingen vrijgesteld van btw)

• advocaten: circulaire AAFisc nr. 47/2013 van 20.11.2013 (bijwerking 01.04.2017) (nr. E.T. 124.411)

• overheidslichamen:

Indien een overheidslichaam (Staat, Gemeenschappen, Gewesten, provincies, agglomeraties, gemeenten, openbare instellingen …) de hoedanigheid heeft van gedeeltelijke belastingplichtige aangezien het zowel handelt als overheid, als belastingplichtige met recht op aftrek en eventueel ook handelingen verricht die overeenkomstig artikel 44, van het Btw-Wetboek, zijn vrijgesteld, bekomt het een btw-identificatienummer en moet het periodieke aangiften indienen (circulaire AAFisc nr. 42/2015 van 10.12.2015 (nr. E.T. 125.567) en circulaire 2017/C/91 van 22.12.2017 betreffende praktische toepassingsgevallen inzake de belastingplicht van publiekrechtelijke lichamen (nr. E.T. 130.932)).

• artsen, ziekenhuizen en privéklinieken die ingrepen en behandelingen met een esthetisch karakter verrichten (beslissing nr. E.T. 127.740 van 22.03.2016 en beslissing nr. E.T. 127.740/2 van 31.05.2016)

• de wisselagenten en wisselagentcorrespondenten zijn aan de normale belastingregeling onderworpen inzake btw en, in principe, aan de normale regeling van indiening van periodieke aangiften (beslissing nr. E.T. 98.160 van 28.02.2001)

• organisatoren van kans- en geldspelen:

Voor de periode van 01.08.2016 tot en met 21.05.2018 werd de btw-vrijstelling opgeheven met betrekking tot de kans- en geldspelen, andere dan loterijen, verstrekt langs elektronische weg, door de artikelen 29 tot 34 van de programmawet van 01.07.2016 (circulaire 2018/C/99 van 20.07.2018 betreffende de gevolgen van het arrest van het Grondwettelijk Hof nr. 34/2018 van 22.03.2018 (nr. E.T. 133.771)).

Sedert de publicatie op 22.05.2018 van het arrest van het Grondwettelijk Hof nr. 34/2018 van 22.03.2018 stelt artikel 44, § 3, 13°, van het Btw-Wetboek de weddenschappen, loterijen en andere kans- en geldspelen, al dan niet verstrekt langs elektronische weg, opnieuw vrij van de belasting (de artikelen 29 tot 34 van de programmawet van 01.07.2016 werden vernietigd maar de gevolgen van de vernietigde bepalingen blijven gehandhaafd, zie Arrest van het Grondwettelijk Hof nr. 34/2018 van 22.03.2018). De organisator van online kans- en geldspelen andere dan loterijen moet in principe geen periodieke aangiften meer indienen voor de handelingen met betrekking tot de periode waarin hij enkel nog uitgaande handelingen verricht die door artikel 44 van het Btw-Wetboek zijn vrijgesteld (circulaire 2018/C/99 van 20.07.2018 betreffende de gevolgen van het arrest van het Grondwettelijk Hof nr. 34/2018 van 22.03.2018).

b. Uitzondering op de verplichting tot indiening van periodieke aangiften

De volgende belastingplichtigen zijn niet gehouden tot het indienen van periodieke btw-aangiften:

• de belastingplichtige die uitsluitend leveringen van goederen of diensten verricht vrijgesteld door artikel 44 van het Btw-Wetboek waarvoor hij geen recht op aftrek heeft

• de belastingplichtige die geniet van de regeling bedoeld in artikel 56bis van het Btw-Wetboek (vrijgestelde kleine ondernemingen)

• de belastingplichtige die geniet van de regeling bedoeld in artikel 57 van het Btw-Wetboek (de landbouwondernemers)

Bovendien kan de administratie bepaalde andere belastingplichtigen onder welbepaalde voorwaarden, in het kader van bepaalde bijzondere regelingen, ontheffen van de verplichting periodieke aangiften in te dienen. Het betreft met name:

• de handelaars in recuperatiestoffen en -producten (aanschrijving nr. 88/1970 van 15.12.1970 en 120/1971 van 30.07.1971)

• de depothouders van wasserijen, ververijen en stomerijen of stoppage-ondernemingen (aanschrijving nr. 28/1975 van 19.11.1975)

• depothouders, inzamelaars en ophalers van deelnemingsformulieren voor een pool met betrekking tot sportwedstrijden en agentschappen voor weddenschappen op paardenwedrennen die tussenkomen bij het inzamelen van inzetten op Belgische wedrennen (aanschrijving nr. 94/1971 van 08.06.1971 en aanschrijving nr. 15/1974 van 02.10.1974)

• de schippers die niet meer dan vijf boten exploiteren (aanschrijving nr. 109/1970 van 31.12.1970, aanschrijving nr. 27/1975 van 19.11.1975 en beslissing nr. E.T. 85.017 van 29.10.1997)

• solvabiliteitsonderzoekers voor rekening van kredietinstellingen (aanschrijving nr. 181/1971 van 30.12.1971)

• tussenpersonen in de sector van de directe verkopen wanneer de organisator van de verkopen van een bijzondere vergunning geniet (beslissing nr. E.T. 102.595 van 19.06.2002)

• tussenpersonen bij het werven van abonnees-eindverbruikers, hetzij voor leveringen van gas en/of elektriciteit, hetzij voor diensten inzake telecommunicatie, waarbij de leverancier van gas en elektriciteit of de operator inzake telecommunicatie een bijzondere vergunning geniet (beslissing nr. E.T. 110.297 van 13.05.2008)

• artsen en ziekenhuizen die naast hun krachtens artikel 44 van het Btw-Wetboek vrijgestelde activiteiten geen andere met btw belaste activiteit verrichten dan onderzoekswerk, met inbegrip van klinische proeven en kiezen voor de bijzondere regeling voor artsen en ziekenhuizen (beslissing nr. E.T. 116.111 van 21.02.2011). De btw wordt toegepast op de bijdragen betaald voor adviezen gegeven door de ethische comités in het kader van klinische proeven (beslissing nr. E.T. 116.111/2, van 27.06.2013)

• artsen die naast hun activiteiten die op grond van artikel 44 van het Btw-Wetboek zijn vrijgesteld tevens te belasten prestaties met betrekking tot ingrepen en behandelingen met een esthetisch karakter verrichten en die opteren voor (beslissing nr. E.T. 127.740 van 22.03.2016, randnummers 38 tot en met 47):

o de ontheffing van de verplichting tot indiening van periodieke btw-aangiften

o een bijzondere wijze van betalen

• artsen en ziekenhuizen die naast hun krachtens artikel 44 van het Btw-Wetboek vrijgestelde activiteiten:

o te belasten prestaties met betrekking tot ingrepen en behandelingen met een esthetisch karakter verrichten waarvoor zij geopteerd hebben voor de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen bedoeld in artikel 56bis van het Btw-Wetboek (beslissing nr. E.T. 127.740 van 22.03.2016, randnummer 48) en

o onderzoekswerk met inbegrip van klinische proeven verrichten waarvoor zij voor de bijzondere regeling voor artsen en ziekenhuizen kiezen (beslissing nr. E.T. 116.111 van 21.02.2011)

• de advocaten-medewerkers en de advocaten-stagiairs die geen enkele andere, aan de btw onderworpen activiteit verrichten dan de diensten die ze verstrekken aan het advocatenkantoor waarvoor ze werken, en die kiezen voor de bijzondere regeling voor de advocaten-medewerkers en de advocaten-stagiairs (circulaire AAFisc nr. 47/2013 (nr. E.T. 124.411) van 20.11.2013 (bijwerking 01.04.2017), randnummers 164 tot 188), beslissing nr. E.T. 126.564 van 18.07.2014, randnummers 172 tot 180, schriftelijke parlementaire vraag nr. 767 van de heer Volksvertegenwoordiger Stefaan Van Hecke van 28.01.2016 en de beslissing nr. E.T. 124.411/2 van 23.02.2016).

Soms staat de administratie belastingplichtigen toe om onder welbepaalde voorwaarden, in het kader van bijzondere regelingen, een ander type van aangiften in te dienen. Het betreft:

• de belastingplichtigen die eenmaal per jaar een handelsbeurs, een feest of een gelijkaardige manifestatie organiseren en die geen periodieke aangiften moeten indienen voor het uitoefenen van een andere belastingplichtige activiteit. Ze kunnen gemachtigd worden slechts één btw-aangifte per manifestatie in te dienen (aanschrijving nr. 79/1972 van 17.07.1972).

• de organisatoren van sportevenementen die in beginsel onderworpen zijn aan de normale regeling die slechts één maal per jaar een sportevenement organiseren en buiten het kader van dit sportevenement geen andere met btw te belasten handelingen verrichten. De administratie staat aan dergelijke organisatoren een vereenvoudigde regeling toe die hen ontheft van het indienen van periodieke aangiften. Zij zijn gehouden een specifieke jaaraangifte in te dienen ten laatste op het einde van de tweede kalendermaand volgend op de maand waarin het bedoelde sportevenement eindigt (beslissing nr. E.T. 119.653 van 11.07.2011).

• de curator in geval van faillissement van een belastingplichtige. Artikel 3 van het koninklijk besluit van 07.11.2019 tot wijziging van de koninklijke besluiten nrs. 1, 7, 10, 24, 31, 35, 46 en 56 met betrekking tot de belasting over de toegevoegde waarde bepaalt dat artikel 18 van het koninklijk besluit nr. 1 van 29.12.1992 wordt aangevuld met een paragraaf 8. Deze bepaling houdt in dat de curator van een gefailleerde belastingplichtige, in afwijking van artikel 53, § 1, eerste lid, 2°, van het Wetboek, uitgezonderd in de gevallen bedoeld in artikel XX.140 van het Wetboek economisch recht, volgens de modaliteiten bepaald in paragraaf 4 en 5 en ten laatste op 28 februari van het kalenderjaar volgend op dat waarop ze betrekking heeft, jaarlijks een aangifte indient voor de aan de belasting onderworpen handelingen die hij verricht in naam van die belastingplichtige met ingang van de dag van het vonnis van faillietverklaring.

De curator voldoet de verschuldigde belasting ten laatste op 30 april van het kalenderjaar volgend op dat waarop de aangifte bedoeld in het eerste lid betrekking heeft.

In afwijking van het eerste lid, dient de curator bij de sluiting van het faillissement de in het eerste lid bedoelde aangifte in ten laatste op de laatste dag van de tweede maand die volgt op de datum van het vonnis van faillietverklaring.

De curator voldoet de verschuldigde belasting ten laatste binnen de drie maanden volgend op het verstrijken van de termijn voor de indiening van de in het derde lid bedoelde aangifte (Circulaire 2020/C/89 van 30.06.2020 met betrekking tot de wijzigingen aangebracht aan koninklijke besluiten 1, 7, 10, 24, 31, 35, 46 et 56 inzake btw door het koninklijk besluit van 07.11.2019 (nr. E.T. 137.009)).

• een belastingplichtige, waarvan de economische activiteit niet bestaat in de geregelde verkoop van nieuwe gebouwen in de zin van artikel 44, § 3, 1°, van het Btw-Wetboek, die een dergelijk gebouw vervreemdt en voor de toepassing van belasting over de toegevoegde waarde heeft geopteerd. Hij mag bedoelde handeling niet opnemen in de periodieke btw-aangifte, maandelijks of trimestrieel, die hij moet indienen in de uitoefening van zijn geregelde economische activiteit. De belastingplichtige moet die toevallige handeling opnemen in de bijzondere aangifte bedoeld in artikel 2 van het koninklijk besluit nr. 14 van 03.06.1970 met betrekking tot de vervreemdingen van gebouwen, de vestigingen van een zakelijk recht op een gebouw en de overdrachten en wederoverdrachten van dergelijk recht overeenkomstig het bepaalde in artikel 8 of in artikel 44, § 3, 1°, a), tweede streepje, of b), tweede streepje, van het Btw-Wetboek (schriftelijke parlementaire vraag nr. 681 van mevrouw de Senator Clotilde Nyssens van 25.05.2000). Wanneer het gebouw dat het voorwerp is van de vervreemding, deel uitmaakt van een algemeenheid van goederen of van een bedrijfsafdeling, waarvan de overdracht tot de werkingssfeer van de artikelen 11 en 18, § 3, van het Btw-Wetboek behoort, moet de hiervoor bedoelde bijzondere aangifte worden ingediend binnen de maand te rekenen vanaf de overdracht. Bovendien dient zij te vermelden dat het gebouw deel uitmaakt van een algemeenheid van goederen of van een bedrijfsafdeling waarvan de overdracht, ingevolge voornoemde artikelen, de btw niet verschuldigd maakt. De maatstaf van heffing, bepaald overeenkomstig de in deze materie van kracht zijnde wettelijke bepalingen, moet opgenomen worden in de bijzondere aangifte (schriftelijke parlementaire vraag nr. 654 van de heer Senator Olivier de Clippele van 15.05.2000)

• belastingplichtigen die telecommunicatiediensten, radio- en televisieomroepdiensten en langs elektronische weg verrichte diensten verrichten voor een niet belastingplichtige ontvanger van diensten en zich in principe voor de btw moeten laten identificeren in alle lidstaten waar die diensten plaatsvinden (waar de ontvanger van die diensten is gevestigd) en waar zij nog niet zijn gevestigd of geïdentificeerd (geen zetel of vaste inrichting). Deze belastingplichtigen mogen deze verplichting vervullen via het Mini Enig Loket inzake btw (Mini One Stop Shop (MOSS)) door zich te registreren in één enkele lidstaat van identificatie (artikelen 58ter en 58quater van het Btw-Wetboek). De indiening van de aangifte MOSS gebeurt per kwartaal. Zoals bij de registratie, kan die indiening alleen volledig geautomatiseerd gebeuren via het portaal Intervat, module MOSS. De aangifte MOSS moet uiterlijk de 20^e dag van de maand volgend op het betreffende kwartaal worden ingediend. Een aangifte is verplicht zelfs al werd er tijdens het kwartaal geen enkele handeling verricht. De aangifte MOSS vermeldt het behaalde omzetcijfer en de verschuldigde btw per betrokken lidstaat (beslissing nr. E.T. 126.947 van 22.12.2014).

• aan de voormelde regelingen werden met ingang op 01.07.2021, belangrijke wijzigingen aangebracht:

- de uitbreiding van het toepassingsgebied van de twee bestaande vereenvoudigingsregelingen ('EU-regeling' en 'niet-EU-regeling') binnen de MOSS ('Mini-One-stop-shop') die voortaan globaal de intracommunautaire afstandsverkopen van goederen en alle aan particulieren verrichte diensten door communautaire marktdeelnemers ('EU-regeling') zal omvatten alsook alle aan particulieren verrichte diensten door marktdeelnemers van buiten de gemeenschap ('niet-EU-regeling');

- de invoering van een volledig nieuw onderdeel binnen het MOSS-systeem waarbij de btw verschuldigd op de verkopen op afstand van goederen afkomstig uit derde landen of derdelandsgebieden op een vereenvoudigde manier kan worden aangegeven en betaald ('invoerregeling').

Ingevolge de aanzienlijke uitbreiding van het toepassingsgebied van MOSS, wordt het systeem voortaan OSS ('one stop shop') genoemd.

Voor meer details wordt verwezen naar de circulaire 2021/C/72 van 27.07.2021 en naar hoofdstuk 16, Afdeling 10, titels 2, 3 en 4.

c. Niet in België gevestigde belastingplichtigen

Wanneer hij in België andere handelingen verricht dan deze waarvoor zijn medecontractant overeenkomstig artikel 51, § 2, eerste lid, 1°, 2° en 5° en 6°, van het Btw-Wetboek schuldenaar is van de btw, is de belastingplichtige die niet in België is gevestigd, gehouden, naargelang het geval:

• zich in België voor btw-doeleinden te laten identificeren zonder een aansprakelijke vertegenwoordiger te laten erkennen (rechtstreekse identificatie), wanneer hij een in de Gemeenschap gevestigde belastingplichtige is. Hij kan evenwel, in bepaalde omstandigheden, een aansprakelijke vertegenwoordiger laten erkennen, indien hij dat wenst

• een aansprakelijke vertegenwoordiger in België te laten erkennen, wanneer hij een niet in de Gemeenschap gevestigde belastingplichtige is

Wanneer hij een rechtstreekse identificatie heeft, is de belastingplichtige zelf gehouden periodieke btw-aangiften in te dienen. Wanneer hij een aansprakelijke vertegenwoordiger heeft laten erkennen, is het deze laatste die in de rechten en plichten treedt van de niet in België gevestigde belastingplichtige en die, in het bijzonder, gehouden is de periodieke btw-aangiften van deze belastingplichtige in te dienen.

De wettelijke bepalingen met betrekking tot de niet in België gevestigde belastingplichtigen zijn opgenomen in artikel 55 van het Btw-Wetboek en de toepassingsmodaliteiten in het koninklijk besluit nr. 31 van 31.02.2002 met betrekking tot de toepassingsmodaliteiten van de belasting over de toegevoegde waarde ten aanzien van de handelingen verricht door niet in België gevestigde belastingplichtigen. Deze bepalingen worden toegelicht in de circulaire AOIF nr. 4/2003 (nr. E.T. 103.925) van 04.03.2003.

Werken in onroerende staat door een buitenlandse btw-plichtige

Voor het werk in onroerende staat dat hij verricht in België is zijn medecontractant, als in België gevestigde belastingplichtige gehouden tot het indienen van periodieke aangiften, de schuldenaar van de btw overeenkomstig artikel 51, § 2, eerste lid, 5°, van het Btw-Wetboek.

Daarentegen is de buitenlandse dienstverrichter, in principe, de schuldenaar van de btw over de met een intracommunautaire verwerving van goederen gelijkgestelde bestemming van de bouwmaterialen, wat hem ertoe verplicht om zich voor de btw te laten identificeren in België.

Echter, de administratie aanvaardt, als administratieve tolerantie en bij wijze van proef, dat de buitenlandse aannemer, voor zover de uitgaande handelingen die hij in België verricht uitsluitend handelingen zijn waarvoor hij niet de schuldenaar is van de btw, zich niet moet laten identificeren voor de btw in België.

In dit kader aanvaardt de administratie dat, voor de bestemming van de materialen in België, de door artikel 40bis van het Btw-Wetboek voorziene vrijstelling zou kunnen worden toegepast voor zover de verwerver van de goederen in ieder geval recht zou hebben op de volledige teruggave van de btw op grond van artikel 76, § 2, van het Btw-Wetboek.

De niet in België, maar in de EU gevestigde belastingplichtige dienstverrichter, die op het Belgisch grondgebied een werk in onroerende staat verricht voor een niet btw-plichtige particulier, is schuldenaar van de btw in België in toepassing van artikel 51, § 1, 1°, van het Btw-Wetboek. Die situatie verplicht hem ertoe om zich te laten identificeren voor de btw in België. Hij zal dan ook de btw die verschuldigd is over dat werk in onroerende staat en, in voorkomend geval, over de bestemming van de uit een andere lidstaat afkomstige bouwmaterialen, moeten voldoen via een periodieke btw-aangifte (Schriftelijke parlementaire vraag nr. 230 van de heer Volksvertegenwoordiger Benoît Piedboeuf van 20.02.2020).

Aankopen en verkopen van de in een douane- of btw-entrepot geplaatste goederen verricht door een buitenlandse belastingplichtige.

De schriftelijke parlementaire vraag nr. 348 van de heer Volksvertegenwoordiger Richard Fournaux van 23.05.2000 houdt uitsluitend rekening met de veronderstelling dat de aankopen en verkopen van de in een douane- of btw-entrepot geplaatste goederen worden verricht door de buitenlandse belastingplichtige, aankoper-verkoper, met behoud van deze regelingen, hetgeen betekent dat deze belastingplichtige de goederen niet uit het entrepot uitslaat. Bovendien is de door de buitenlandse belastingplichtige aangeduide aansprakelijke vertegenwoordiger noodzakelijkerwijze een aansprakelijke vertegenwoordiger met toekenning van een Belgisch individueel btw-identificatienummer waaronder hij de buitenlandse belastingplichtige vertegenwoordigt. De regeling van de vertegenwoordiging met een Belgisch globaal btw-identificatienummer kan immers niet worden toegepast voor de bovengenoemde handelingen.

De in het onderhavige geval beoogde handelingen zijn vrijgesteld van de belasting over de toegevoegde waarde, enerzijds krachtens artikel 40, § 2, 1°, van het Btw-Wetboek, indien het goederen betreft die geplaatst zijn in een douane-entrepot, en anderzijds krachtens artikel 39quater, § 1, 2°, van hetzelfde wetboek, indien het goederen betreft die geplaatst zijn in een btw-entrepot. Voor het verrichten van de genoemde handelingen is de niet in België gevestigde belastingplichtige ervan ontheven hier te lande een aansprakelijke vertegenwoordiger te laten erkennen bij toepassing van artikel 55, vierde lid, van het Btw-Wetboek. Uit deze ontheffing vloeit voort dat de bedoelde handelingen niet worden opgenomen in een Belgische btw-aangifte.

Indien echter de buitenlandse belastingplichtige over een aansprakelijke vertegenwoordiger in België beschikt, moeten, alhoewel zoals hierboven reeds werd vermeld de betreffende handelingen vrijgesteld zijn van de belasting en niet de voorafgaande erkenning vereisen van een Belgische aansprakelijke vertegenwoordiger, deze handelingen worden geboekt door de vertegenwoordiger van de buitenlandse belastingplichtige. De bedoelde handelingen moeten tevens worden opgenomen in de periodieke btw-aangifte die de vertegenwoordiger indient voor de buitenlandse belastingplichtige (de aankopen worden vermeld in rooster 81, de verkopen in rooster 47). Deze oplossing geldt zowel voor de handelingen verricht in douane-entrepot als in btw-entrepot.

Ontslag of ontheffing met betrekking tot de btw-identificatie in België

Wanneer een ontslag of een ontheffing van toepassing is met betrekking tot de btw-identificatie of met betrekking tot de erkenning van een aansprakelijke vertegenwoordiger, moet geen periodieke btw-aangifte worden ingediend. Deze afwijkingen en ontheffingen leiden echter niet tot vrijstelling van belasting voor de belastbare handelingen verricht hier te lande.

Bijzondere regelingen

De niet in België gevestigde organisatoren van schouwspelen, manifestaties en beurzen, de niet in België gevestigde deelnemers aan schouwspelen, manifestaties en beurzen en de niet in België gevestigde tussenpersonen gespecialiseerd in merchandising op dergelijke evenementen kunnen onder de voorwaarden bedoeld in de beslissing nr. E.T. 116.547 van 09.06.2009 de bijzondere regeling ‘manifestaties, beurzen en merchandising’ genieten (zie ook beslissing nr. E.T. 116.547 van 09.06.2009 - bijlage 1, aangifte en beslissing nr. E.T. 116.547 van 09.06.2009 - bijlage 2, bijlage bij de aangifte). Deze regeling voorziet een afwijking op de na te leven formaliteiten op het stuk van de btw en houdt onder andere in dat er, in de plaats van de periodieke btw-aangifte, naar gelang de omzet, jaarlijks of semestrieel, een specifieke aangifte moet worden ingediend.

De niet in België gevestigde belastingplichtigen die hier te lande bezoldigd personenvervoer over de weg verrichten kunnen onder de voorwaarden bedoeld in de beslissing nr. E.T. 122.611 van 20.02.2014 de bijzondere regeling genieten. Deze regeling voorziet een afwijking op de na te leven formaliteiten op het stuk van de btw en houdt onder andere in dat er, in de plaats van de periodieke btw-maand- of kwartaalaangifte, naar gelang het door de vervoerder te betalen bedrag van de belasting, per kwartaal of jaarlijks, een ‘Specifieke btw-aangifte inzake bezoldigd personenvervoer’ moet worden ingediend. De belastingplichtige die geniet van de onderhavige regeling en de drempel van 125.000 euro overschrijdt of die andere handelingen stelt dan deze bedoeld in het toepassingsgebied van deze bijzondere regeling en de toepassing van de normale regeling van indiening van periodieke btw-aangiften vereisen, dient het KMO Centrum Specifieke Materies hiervan in kennis te stellen. Hij moet zonder uitstel met betrekking tot het afgelopen kwartaal een laatste ‘Specifieke btw-aangifte inzake bezoldigd personenvervoer’ indienen, zelfs indien hij normaliter jaarlijks zijn specifieke aangifte indient.

d. Btw-eenheden

In het kader van het stelsel van de btw-eenheid dienen de handelingen, die tijdens een aangifteperiode door de leden van deze btw-eenheid werden verricht, te worden ingeschreven in één enkele aangifte die wordt ingediend onder de naam en het btw-identificatienummer van de eenheid. De aangifteverplichtingen op btw-vlak van de leden van een btw-eenheid, worden vanaf het ontstaan van de btw-eenheid, overgenomen door deze laatste via de vertegenwoordiger die in naam en voor rekening van al de leden van de btw-eenheid handelt. Vanaf dat moment zijn de leden van die verplichtingen ontheven (schriftelijke parlementaire vraag nr. 3-6.898 van mevrouw de Senator Clotilde Nyssens van 30.01.2007).

Overeenkomstig artikel 53, § 1, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek, in combinatie met artikel 1, § 3, derde lid, van het koninklijk besluit nr. 55 van 09.03.2007 met betrekking tot de regeling voor belastingplichtigen die een btw-eenheid vormen, is de vertegenwoordiger van de btw-eenheid gehouden om iedere maand of ieder kwartaal een periodieke btw-aangifte in te dienen in naam en voor rekening van alle leden van de eenheid.

Het stelsel van indiening van de periodieke aangifte dat toepasselijk is op de btw-eenheid, volgt de normale regels, die van toepassing zijn op andere belastingplichtigen.

In principe zijn handelingen tussen twee inrichtingen van een belastingplichtige niet onderworpen aan btw, omdat ze aangemerkt worden als een interne handeling van de belastingplichtige (Hof van Justitie van de Europese Unie, Arrest FCE Bank, zaak C-210/04, van 23.03.2006).

In het Arrest van het Hof van 17.09.2014, zaak C-7/13, Skandia America Corp. (USA), filial Sverige, heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie evenwel voor recht gezegd dat de artikelen 2, lid 1, 9 en 11 van de btw-richtlijn moeten worden uitgelegd dat de diensten die een in een derde land gevestigd hoofdkantoor verricht voor zijn filiaal in een lidstaat, belastbare handelingen vormen indien dat filiaal lid is van een groep personen die voor de belasting over de toegevoegde waarde als één belastingplichtige kunnen worden aangemerkt (Hof van Justitie van de Europese Unie, Arrest Skandia America Corp., zaak C-7/13, van 17.09.2014, handelingen hoofdkantoor – filiaal: zie beslissing nr. E.T. 127.577 van 03.04.2015.

B. Periode waarop de periodieke aangifte betrekking heeft

a. Principe

Bij toepassing van artikel 53, § 1, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek is in principe iedere belastingplichtige, met uitzondering van degene die geen recht op aftrek heeft, gehouden tot het indienen van een btw-maandaangifte, en dit ongeacht de belangrijkheid van zijn omzetcijfer.

b. Afwijking

Artikel 53octies, § 1, eerste lid, van het Btw-Wetboek voorziet dat de Koning kan toelaten af te wijken van de verplichting tot maandelijkse indiening. Deze aan de Koning toegekende wettelijke bevoegdheid maakt het voorwerp uit van de bepalingen van artikel 18, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1 van 29.12.1992, met betrekking tot de regeling voor de voldoening van de belasting over de toegevoegde waarde.

Krachtens artikel 18, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, wordt de belastingplichtige gemachtigd slechts om de drie maanden een aangifte in te dienen, uiterlijk de twintigste van de maand na ieder kalenderkwartaal, wanneer de volgende voorwaarden allen worden voldaan:

• zijn jaaromzet (exclusief btw) voor de volledige economische activiteit bedraagt niet meer dan 2.500.000 euro

• zijn jaaromzet (exclusief btw) bedraagt niet meer dan 250.000 euro voor het geheel van de leveringen van de navolgende goederen:

o energieproducten bedoeld in artikel 415, § 1, van de programmawet van 27.12.2004

o toestellen voor mobiele telefonie en computers alsmede hun randapparatuur, toebehoren en onderdelen

o landvoertuigen uitgerust met een motor onderworpen aan de reglementering betreffende de inschrijving

• hij is niet gehouden, krachtens artikel 53sexies, § 1, van het Btw-Wetboek, tot de maandelijkse indiening van de btw-opgave van de intracommunautaire handelingen

Onder omzet wordt verstaan het geheel van uitgaande handelingen op te nemen in de aangifte, met name de som van de in de roosters 00 tot en met 47 te vermelden handelingen waarvan de in de roosters 48 en 49 op te nemen bedragen worden afgetrokken.

Het betreft onder meer:

• de handelingen vrijgesteld door de artikelen 39 tot 42 van het Btw-Wetboek

• de handelingen vrijgesteld door artikel 44 van het Btw-Wetboek die al dan niet recht op aftrek verlenen

• de handelingen die plaatsvinden in het buitenland

• de handelingen die aan een bijzondere regeling onderworpen zijn (bijvoorbeeld de verkoop van tabaksfabrikaten, de verkoop van tweedehandse goederen onder de winstmargeregeling)

• de uitzonderlijke handelingen bedoeld in de artikelen 11, 12, 18, § 3, en 19 van het Btw-Wetboek

Voor de btw-eenheden betreft de omzet uitsluitend de externe handelingen ten behoeve van derden vreemd aan de btw-eenheid. De interne handelingen tussen de leden beïnvloeden immers de omzetdrempel niet voor de bepaling van de aangifteregeling (maand- of kwartaalaangever).

Wanneer de overschrijding van de drempel van 2.500.000 euro uitzonderlijk is, kan de belastingplichtige een gemotiveerd verzoek richten aan het hoofd van het bevoegde btw-controlekantoor (controlecentrum) om te kunnen blijven genieten van de indiening van kwartaalaangiften.

Wanneer een belastingplichtige meerdere beroepswerkzaamheden uitoefent (bijvoorbeeld bakker en kruidenier), moet het totaal worden gemaakt van de door die verschillende activiteiten gerealiseerde omzet. Er moet daarentegen geen rekening worden gehouden met de inkomsten genoten in de hoedanigheid van loontrekkende, noch met de handelingen onderworpen aan de bijzondere regeling van artikel 57 van het Btw-Wetboek (landbouwregeling).

Wanneer meerdere belastingplichtigen beroepswerkzaamheden uitoefenen in onverdeeldheid of in vereniging dient het bedrag van de totale omzet van die gemeenschappelijk uitgeoefende werkzaamheden in aanmerking te worden genomen.

Wanneer daarentegen ieder van de echtgenoten een onderscheiden beroepswerkzaamheid uitoefent waarvoor een btw-identificatienummer werd verkregen (bijvoorbeeld de man caféhouder en de vrouw kruidenierster), moet het bedrag van de door ieder van hen verwezenlijkte omzet apart in aanmerking worden genomen, ongeacht het huwelijksvermogensstelsel.

Zelfs indien de onderneming meerdere onderscheiden bedrijfszetels omvat, moet slechts één periodieke aangifte worden ingediend.

Opmerking:

Met ingang van 01.01.2014 werden de drempels en de voorwaarden voor de indiening van periodieke btw-kwartaalaangiften gewijzigd ingevolge een wijziging van het artikel 18, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd (beslissing nr. E.T. 125.313 van 28.01.2014).

C. Overgang van een regeling naar een andere

De overgang van de regeling kwartaalaangiften naar maandaangiften geschiedt bij het verstrijken van het kalenderkwartaal waarin voor de eerste maal niet meer aan alle vereiste voorwaarden is voldaan. De belastingplichtige is tevens gehouden het team Beheer waaronder hij ressorteert, schriftelijk kennis te geven van deze overgang uiterlijk de tiende van de maand volgend op het bovenbedoelde kalenderkwartaal (artikel 18, § 3, eerste lid van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Alle andere overgangen van een aangifteregeling naar een andere zullen slechts kunnen worden verkregen mits machtiging van de administratie en op uitdrukkelijk verzoek van de belastingplichtige (gemotiveerd schriftelijk verzoek in te dienen bij het team Beheer waaronder de belastingplichtige ressorteert). Zij treden in werking op de eerste dag van het aangiftetijdvak van de door de belastingplichtige gevraagde nieuwe regeling volgend op de datum van aanvaarding van de aanvraag door de betrokken administratie (artikel 18, § 3, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

D. Elektronische indiening van de periodieke aangifte

Artikel 18, § 4, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, stipuleert dat de belastingplichtigen die gehouden zijn tot het indienen van aangiften bedoeld in artikel 53, § 1, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek, deze aangiften langs elektronische weg moeten indienen.

Paragraaf 5 van artikel 18 van hetzelfde koninklijk besluit preciseert evenwel dat de hiervoor bedoelde belastingplichtigen van de verplichting tot indiening langs elektronische weg zijn vrijgesteld zolang zij, en in voorkomend geval de persoon die gemachtigd is de bedoelde aangiften namens hen in te dienen, niet over de nodige geïnformatiseerde middelen beschikken om aan deze verplichting te voldoen.

Om de aangifte via elektronische weg in te dienen maakt de belastingplichtige gebruik van de toepassing Intervat die hem door de administratie ter beschikking wordt gesteld op de internetsite van de FOD Financiën www.financiën.belgium.be (ondernemingen, E-services).

De belastingplichtige kan eveneens praktische informatie op voormelde site terugvinden (rubriek E-services, Intervat).

Voor de Intervat-toepassing is het gebruik van een digitaal certificaat klasse 3 of een elektronische identiteitskaart vereist. Voor de modaliteiten voor de toegang tot Intervat wordt tevens verwezen naar de schriftelijke parlementaire vraag nr. 404 van heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 02.04.2009.

Voor nadere inlichtingen wordt tevens verwezen naar de circulaire met betrekking tot de periodieke elektronische aangifte: circulaire AFZ nr. 02/2002 van 20.02.2002.

De belastingplichtige indieners van btw-kwartaalaangiften dienen deze aangiften vanaf 01.04.2009 verplicht elektronisch in te dienen (schriftelijke parlementaire vraag nr. 4-2.879 van de heer Senator Dirk Claes van 28.01.2009).

Opmerking:

In het begin van de informatisering van de indiening van de periodieke btw-aangiften traden er diverse problemen op, in het bijzonder inzake:

• het uitreiken van een ontvangstbewijs (mondelinge parlementaire vraag nr. B095 van de heer Volksvertegenwoordiger Yves Leterme van 26.02.2003)

• ICT-capaciteitsproblemen in verband met de btw-website, het certificaat voor de btw-aangifte via de btw-website en de informaticaproblemen met Intervat (mondelinge parlementaire vraag nr. 5.449 en nr. 5.450 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Barbara Pas en nr. 5.651 van de heer Volksvertegenwoordiger Peter Luykx van 27.05.2008)

E. Indiening van de periodieke aangifte op papier

Ingeval van vrijstelling van de verplichting tot elektronische indiening of ingeval van overmacht (bijvoorbeeld technische problemen), mag de periodieke btw-aangifte nog op papier worden ingediend. In dat geval mag de belastingplichtige enkel het door de administratie aangemaakte formulier gebruiken. Dit formulier kan de betrokkene bekomen op het team Beheer waaronder hij ressorteert en dient, zodra vervolledigd, te worden toegezonden aan het bevoegde scanningscentrum:

• hetzij te Gent (Nederlandstalige formulieren), op volgend adres:

Federale Overheidsdienst FINANCIEN

Algemene administratie van de Fiscaliteit

Scanningscentrum

Zuiderpoort – Blok B

Gaston Crommenlaan 6, bus 001

9050 Gent (Ledeberg)

• hetzij te Namen (Franstalige en Duitstalige formulieren), op volgend adres:

Service Public Fédéral FINANCES

Administration générale de la Fiscalité

Centre de scanning

Avenue du Prince de Liège 133, Bâtiment A

5100 Namur (Jambes)

Opmerkingen:

• De belastingplichtige houders van de vergunning voor maandelijkse teruggave, die genieten van een vrijstelling van indiening van hun periodieke btw-aangiften via elektronische weg krachtens artikel 18, § 5, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, respecteren de indieningsprocedure door hun aangifte in te dienen op papier, maar verliezen automatisch de regeling van maandelijkse teruggave.

De belastingplichtigen die genieten van een vrijstelling van indiening van hun periodieke btw-aangiften via elektronische weg krachtens artikel 18, § 5, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, respecteren de indieningsprocedure door hun aangifte in te dienen op papier, maar kunnen echter niet genieten van de nieuwe regeling van maandelijkse teruggave voor 'starters' (Circulaire 2019/C/128 van 11.12.2019 betreffende de teruggaven inzake Btw aan belastingplichtigen die hun economische activiteit aanvangen (nr. E.T. 136.371)).

• Btw-aangiften - Werking scanningscentra (schriftelijke parlementaire vraag nr. 1.395 van de heer Volksvertegenwoordiger Hagen Goyvaerts van 04.09.2006)

• Verzendingskosten naar het scanningcentrum - Verzending in genormaliseerde omslagen (schriftelijke parlementaire vraag nr. 136 van de heer Volksvertegenwoordiger Yves Leterme van 17.11.2003)

F. Indieningsdatum van de periodieke aangifte

De maandaangifte moet uiterlijk de 20^e van de maand die volgt op de maand waarop zij betrekking heeft, worden ingediend bij de door de minister van Financiën aangewezen dienst.

De kwartaalaangifte moet uiterlijk de 20^e van de maand volgend op het verstrijken van het kalenderkwartaal waarop zij betrekking heeft, worden ingediend bij de door de minister van Financiën aangewezen dienst.

Echter, wanneer de 20^e een zaterdag, een zondag of een wettelijke feestdag is, wordt de indieningstermijn verlengd tot de eerstvolgende werkdag, ongeacht de indieningsregeling (maand- of kwartaalaangifte).

In geval van niet-naleving van de verplichting tot indiening van de periodieke btw-aangifte of bij laattijdige aangifte, kunnen boeten worden opgelegd aan de belastingplichtige. Het bedrag van de boeten varieert naargelang de ernst van de inbreuk begaan door de belastingplichtige (mondelinge parlementaire vraag nr. 16.910 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Valérie Warzée-Caverenne van 17.04.2013 en schriftelijke parlementaire vraag nr. 409 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Valérie Warzée-Caverenne van 22.05.2013).

Als steunmaatregel om de gevolgen van het coronavirus te verzachten werd uitstel toegekend voor indiening van de btw-aangiften van de maanden februari, maart en april 2020 en van het eerste kwartaal van 2020. De indieningstermijn van de aangifte van februari werd verlengd tot 06.04.2020, die van de aangifte van maart en het eerste kwartaal tot 07.05.2020 en die van de aangifte van april tot 05.06.2020 (artikel 9, § 3, van het bijzondere machtenbesluit nr. 7 van 19.04.2020 houdende bijkomende steunmaatregelen inzake vennootschapsbelasting, rechtspersonenbelasting, belasting niet-inwoners, personenbelasting, belasting over de toegevoegde waarde, bedrijfsvoorheffing, registratierechten en retributies).

G. Inhoud van de periodieke aangifte

Naast de identificatie van de belastingplichtige en het tijdvak waarop de aangifte betrekking heeft alsmede de eventuele aanvraag om terugbetaling, moet de periodieke aangifte verschillende gegevens bevatten die blijken uit de boekhouding die de belastingplichtige moet houden overeenkomstig artikel 14 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd. Deze gegevens betreffen:

• het bedrag van de gerealiseerde omzet, ongeacht of het gaat om handelingen die al dat niet recht op aftrek verschaffen (kader II van de aangifte, roosters 00 tot 49)

• het bedrag van de door de aangever verschuldigde belasting (kader IV van de aangifte, roosters 54 tot 57)

• het bedrag van de herzieningen (kaders IV en V van de aangifte, roosters 61 tot 64)

• het bedrag van de inkomende handelingen (kader III van de aangifte, roosters 81 tot 88)

• het bedrag van de aftrekbare belasting (kader V van de aangifte, rooster 59)

• het saldo van de aangifteperiode (kader VI, rooster 71 of 72)

Een aan te vinken rooster in Kader VIII van de aangifte laat de belastingplichtige toe de administratie mee te delen dat hij geen handelingen heeft verricht die in de jaarlijkse opgave van de belastingplichtige klanten moeten worden vermeld. De belastingplichtige die dit rooster in de laatste aangifteperiode van het betreffende jaar aanvinkt, moet dus geen nihil-klantenlisting meer indienen.

Het formulier van de in artikel 53, § 1, 2°, van het Btw-Wetboek bedoelde aangifte wordt ingevuld overeenkomstig de daarin voorkomende aanduidingen, gewaarmerkt, gedagtekend en ondertekend (artikel 53terdecies, § 1, van het Btw-Wetboek).

De door de Federale Overheidsdienst Financiën ter beschikking gestelde elektronische aangifte die werd ingevuld en overgezonden overeenkomstig de daarin voorkomende aanduidingen, wordt gelijkgesteld met een gewaarmerkte, gedagtekende en ondertekende aangifte (artikel 53terdecies, § 2, van het Btw-Wetboek).

De wijzigingen die de periodieke btw-aangifte op 01.01.2010 heeft ondergaan worden uiteengezet in de beslissing nr. E.T. 117.215/2 van 16.11.2009 (uitgaande handelingen) en de beslissing nr. E.T. 117.215/3 van 16.11.2009 (inkomende handelingen).

Voor nadere informatie omtrent de in de periodieke btw-aangifte op te nemen bedragen wordt verwezen naar de Toelichting voor het invullen van de periodieke Btw-aangifte van 01.01.2014 (schriftelijke parlementaire vraag nr. 366 van de heer Volksvertegenwoordiger François-Xavier de Donnea van 10.05.2012).

Voorbeelden:

• Circulaire 2020/C/50 van 02.04.2020 betreffende het btw-stelsel van het B2B intracommunautair handelsverkeer van goederen (nr. E.T. 135.109) : Verplichtingen die voortvloeien uit de intracommunautaire levering in België die vrijgesteld is door artikel 39bis, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek (titel 3.7.1.), Verplichtingen die voortvloeien uit de belastbare intracommunautaire verwerving (titel 4.9.2.), Verplichtingen in België die voortvloeien uit vrijgestelde overbrengingen (titel 5.3.8.1.), Verplichtingen die voortvloeien uit de bestemming van goederen (titel 5.4.9.2.), Verplichtingen betreffende de regeling inzake voorraad op afroep (titel 6.2.3.4.)

• De btw-belastingplichtigen dienen een periodieke aangifte in waarbij de globale handelingen verricht gedurende een bepaalde periode zijn opgenomen. Er wordt dus geen opdeling gemaakt naar aard van de betrokken debiteuren of crediteuren waarmee deze handelingen verricht zijn (schriftelijke parlementaire vraag nr. 1.522 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Leen Dierick van 23.02.2017).

• Voor wat betreft de directe verkopen in de sector van de energie en de telecommunicatie, zie beslissing nr. E.T.110.297 van 13.05.2008.

• Het recht op teruggaaf wordt uitgeoefend via de periodieke btw-aangifte. In het betreffende rooster van de btw-aangifte worden evenwel ook andere bedragen opgenomen (schriftelijke parlementaire vraag nr. 668 van de heer Volksvertegenwoordiger Frank Wilrycx van 27.11.2015).

• De herziening van artikel 10, § 1, eerste lid, 5°, van het koninklijk besluit nr. 3, van 10.12.1969, met betrekking tot de aftrekregeling voor de toepassing van de belasting over de toegevoegde waarde in het voordeel van de Schatkist, moet worden opgenomen in rooster 61 van de btw-aangifte. De herziening van artikel 10, § 2, tweede streepje, van het koninklijk besluit nr. 3, voornoemd, in het voordeel van de belastingplichtige, moet in rooster 62 van de btw-aangifte worden opgenomen. Deze twee bepalingen moeten onder de gestelde voorwaarden worden toegepast. Krachtens artikel 10, § 3, van het koninklijk besluit nr. 3, voornoemd, mogen de beide herzieningen in dezelfde btw-aangifte van de btw-eenheid worden opgenomen. In die zin worden beide herzieningen met elkaar gecompenseerd (schriftelijke parlementaire vraag nr. 355 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Veerle Wouters van 10.03.2013).

• Intracommunautaire handelingen. Opname in de periodieke aangifte en in de opgave van intracommunautaire handelingen (schriftelijke parlementaire vraag nr. 301 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 08.03.2013).

• Vennootschappen die op non-actief worden gezet. De definitieve stopzetting van werkzaamheid brengt in theorie automatisch het verlies van de hoedanigheid van btw-belastingplichtige met zich mee, maar zonder de inlichtingen verstrekt door het formulier nr. 604C kan de administratie echter geen kennis hebben van de stopzetting en kan ze de identificatie van de belastingplichtige in principe niet doorhalen. Bijgevolg zal de belastingplichtige die dit formulier niet binnen de termijn heeft ingediend, verondersteld worden nog steeds actief te zijn en blijft hij, zolang hij de stopzetting van activiteit niet meldt, gehouden periodieke btw-aangiften in te dienen, zelfs in het geval hij geen enkele belastbare activiteit meer uitoefent. Wanneer hij in voorkomend geval in de loop van een aangifteperiode geen enkele in de overeenstemmende periodieke btw-aangifte te vermelden handeling heeft verricht, zal de belastingplichtige een nihil-periodieke btw-aangifte moeten indienen. De middels het voormelde formulier nr. 604C aan de administratie meegedeelde stopzetting van werkzaamheid heeft de doorhaling van het btw-identificatienummer van de belastingplichtige tot gevolg en beëindigt zijn verplichting tot indiening van periodieke btw-aangiften voor de toekomst (schriftelijke parlementaire vraag nr. 42 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Barbara Pas van 06.11.2014).

• De zelfstandige die zijn beroepswerkzaamheden stopzet, bijvoorbeeld om medische redenen, behoudt zijn hoedanigheid van btw-belastingplichtige met het oog op de vereffening van zijn zaak. Hij verliest deze hoedanigheid slechts vanaf het tijdstip waarop hij de vereffening van zijn onderneming beëindigt en geen handelingen meer zal verrichten waardoor hij schuldenaar van de btw wordt. Bijgevolg kan de betrokkene worden geschrapt nadat de bedrijfsmiddelen, die in het kader van zijn activiteit werden gebruikt, werden verkocht of in het uitzonderlijke geval dat hij er behoudt, nadat hij de onttrekking van artikel 12, § 1, 5°, van het Btw-Wetboek of de herziening waarvan sprake in artikel 48, § 2, van dit wetboek heeft toegepast. Tot de schrapping blijft de betrokkene vanzelfsprekend verplicht tot het indienen van periodieke aangiften, zodanig dat hij door middel van deze aangiften zijn verplichtingen inzake betaling van de btw kan voldoen en zijn eventueel recht op aftrek uitoefent (schriftelijke parlementaire vraag nr. 271 van de heer Volksvertegenwoordiger Guy Hove van 15.03.2000).

• Publiekrechtelijk lichaam: circulaire AAFisc nr. 42/2015 (nr. E.T. 125.567) van 10.12.2015 en circulaire AAFisc nr. 42/2015 (nr. E.T. 125.567) van 10.12.2015 - Bijlagen

Titel VIII, D van de circulaire: Indienen van aangiften (randnummers 80 tot 91):

1. Het lichaam handelt voor zijn volledige activiteit als overheid en wordt uitsluitend beschouwd als een niet-belastingplichtige rechtspersoon.

Wanneer het publiekrechtelijk lichaam schuldenaar is van de btw en al dan niet reeds indiener is van bijzondere btw-aangiften, dient de verschuldigde btw te worden voldaan door opname van de handeling in de bijzondere btw-aangifte met betrekking tot het kwartaal waarin de btw over deze handeling opeisbaar is geworden.

2. Het lichaam heeft de hoedanigheid van gedeeltelijke belastingplichtige aangezien het zowel handelt als overheid als handelingen verricht die overeenkomstig artikel 44, van het Btw-Wetboek, zijn vrijgesteld.

Wanneer het publiekrechtelijk lichaam schuldenaar is van de btw en al dan niet reeds indiener is van bijzondere btw-aangiften, dient de verschuldigde btw te worden voldaan door opname van de handeling in de bijzondere btw-aangifte met betrekking tot het kwartaal waarin de btw over deze handeling opeisbaar is geworden.

3. Het lichaam heeft de hoedanigheid van gedeeltelijke belastingplichtige aangezien het zowel handelt als overheid, als belastingplichtige met recht op aftrek en eventueel ook handelingen verricht die overeenkomstig artikel 44, van het Btw-Wetboek, zijn vrijgesteld

Wanneer het publiekrechtelijk lichaam, schuldenaar van de btw, reeds indiener is van periodieke aangiften, dient de btw te worden voldaan door opname van de handeling in de periodieke aangifte met betrekking tot het tijdvak waarin de belasting over deze handeling opeisbaar is geworden.

• Schuldenaar van intracommunautaire verwerving van goederen (artikel 51, § 1, 2° van het Btw-Wetboek):

rooster 86: de maatstaf van heffing

rooster 55: de verschuldigde btw

rooster 81/82/83: het gedeelte van de maatstaf van heffing dat betrekking heeft op de economische activiteit van het publiekrechtelijk lichaam (vrijgestelde activiteit en/of belastbare activiteit) verhoogd met het bedrag van de niet aftrekbare btw dat betrekking heeft op de genoemde economische activiteiten

rooster 59: het bedrag van de btw dat voor aftrek in aanmerking komt

• Schuldenaar van ontvangen intracommunautaire dienst (artikel 51, § 2, eerste lid, 1° van het Btw-Wetboek):

rooster 88: de maatstaf van heffing

rooster 55: de verschuldigde btw

rooster 81/82/83: het gedeelte van de maatstaf van heffing dat betrekking heeft op de economische activiteit van het publiekrechtelijk lichaam (vrijgestelde activiteit en/of belastbare activiteit) verhoogd met het bedrag van de niet aftrekbare btw dat betrekking heeft op de genoemde economische activiteiten

rooster 59: het bedrag van de btw dat voor aftrek in aanmerking komt

• Schuldenaar van ontvangen intracommunautaire dienst volgens artikel 51, § 2, eerste lid, 5° van het Btw-Wetboek en schuldenaar van ontvangen werk in onroerende staat volgens artikel 20, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd:

rooster 87: de maatstaf van heffing

rooster 56: de verschuldigde btw

rooster 81/82/83: het gedeelte van de maatstaf van heffing dat betrekking heeft op de economische activiteit van het publiekrechtelijk lichaam (vrijgestelde activiteit en/of belastbare activiteit) verhoogd met het bedrag van de niet aftrekbare btw dat betrekking heeft op de genoemde economische activiteiten

rooster 59: het bedrag van de btw dat voor aftrek in aanmerking komt

• Schuldenaar van handeling artikel 19, § 2, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek (artikel 51, § 1, 1°, van het Btw-Wetboek):

rooster 03: de maatstaf van heffing van de diensten bedoeld in artikel 19, § 2, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek

rooster 54: de verschuldigde btw over de diensten bedoeld in artikel 19, § 2, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek

rooster 82: de maatstaf van heffing met betrekking tot de aankoop van de materialen die voor bedoelde werken werden aangewend voor zover deze inschrijving nog niet is gebeurd in een voorgaande aangifte

rooster 83: de maatstaf van heffing van de diensten bedoeld in artikel 19, § 2, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek met inbegrip van de hierop geheven btw die niet voor aftrek in aanmerking komt

rooster 59: de btw geheven van de materialen die voor bedoelde werken werden aangewend alsmede de btw geheven van de diensten bedoeld in artikel 19, § 2, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek, die voor aftrek in aanmerking komt

De periodieke aangifte moet worden ingediend uiterlijk de 20^e van de maand volgend op de maand (in het geval maandaangifte) of volgend op het kalenderkwartaal (in geval van kwartaalaangifte) waarop zij betrekking heeft. In geval er voor de betrokken periode geen aan te geven handelingen zijn, dient een nihilaangifte ingediend te worden.

De indiening van de periodieke aangifte dient verplicht elektronisch te gebeuren via de toepassing Intervat. Voor bijkomende inlichtingen zie www.financien.belgium.be.

De verschuldigde belasting voor de aangifteperiode moet uiterlijk de 20^e van de maand die volgt op de periode voldaan worden.

• Prijsvermindering toegestaan door een buitenlandse leverancier aan zijn Belgische klant, in het kader van intracommunautaire verwervingen. Verbeterend stuk. Opname in de periodieke btw-aangifte (schriftelijke parlementaire vraag nr. 289 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 24.07.2008).

• De verbetering van de periodieke btw-aangifte ingevolge de uitreiking van een creditnota en een verbeterend stuk: zie schriftelijke parlementaire vraag nr. 196 van de heer Volksvertegenwoordiger Benoît Piedboeuf van 06.02.2020 en schriftelijke parlementaire vraag nr. 102 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 14.01.2009

Verbeterende stukken maken slechts het voorwerp uit van een inschrijving in de periodieke btw-aangifte wanneer zij bedragen wijzigen, in casu wanneer het gaat om credit- of debetnota's. Ter zake past het hier een onderscheid te maken tussen verbeterende stukken die wel en deze die niet worden uitgereikt. Wanneer het verbeterend stuk door de opsteller niet werd uitgereikt aan zijn medecontractant omdat de uitreiking ervan niet gerechtvaardigd was, dan kan dit stuk slechts worden opgenomen in de periodieke btw-aangifte van eerstgenoemde. Deze inschrijving gebeurt door een positieve of negatieve correctie van de oorspronkelijke roosters met betrekking tot de omzet en/of verschuldigde belasting, in de periodieke btw-aangifte met betrekking tot de periode in de loop waarvan het verbeterend stuk werd opgesteld. Daarentegen, wanneer het verbeterend stuk wel werd uitgereikt, dan moet het het voorwerp uitmaken van een inschrijving in de periodieke btw-aangifte van beide partijen. Het doel is een onderlinge samenhang tussen hun respectieve btw-aangiften mogelijk te maken.

Daarom gebruiken de leverancier van de goederen of dienstverrichter en zijn medecontractant in principe de hiertoe in de periodieke btw-aangifte voorziene correctieroosters met betrekking tot de uitgereikte of ontvangen creditnota's. Wat betreft de uitgereikte debetnota's, moeten daarentegen, in hoofde van beide partijen, de bedragen die deze documenten bevatten worden ingeschreven in de oorspronkelijke roosters en mogen de correctieroosters niet worden gebruikt (schriftelijke parlementaire vraag nr. 3-6.211 van mevrouw de Senator Clotilde Nyssens van 03.11.2006).

• Werk in onroerende staat verricht voor een gedeeltelijke belastingplichtige. Schuldenaar van de btw

De verlegging van heffing dient toegepast te worden voor het verrichten door een in België gevestigde belastingplichtige van bedoeld werk in onroerende staat voor een volledige, voor een gemengde en, vanaf 01.07.2012, eveneens voor een gedeeltelijke belastingplichtige, indiener van periodieke btw-aangiften (met uitzondering van de buitenlandse belastingplichtige die hier te lande geen aansprakelijke vertegenwoordiger heeft laten erkennen), ongeacht de bestemming die de medecontractant aan deze werken geeft. Uiteraard wordt hier niet de situatie bedoeld van een belastingplichtige medecontractant, fysieke persoon die uitsluitend handelt voor zijn privédoeleinden. Voorts wordt opgemerkt dat de verlegging van heffing bijgevolg niet van toepassing is wanneer het werk in onroerende staat wordt verricht voor een niet-belastingplichtige rechtspersoon die niet gehouden is periodieke aangiften in te dienen, zelfs wanneer die persoon voor btw-doeleinden geïdentificeerd is omwille van optie- of drempeloverschrijding inzake intracommunautaire verwervingen van goederen en gehouden is tot het indienen van bijzondere btw-aangiften. Wat voorafgaat geldt eveneens voor de toepassing van artikel 51, § 2, eerste lid, 5°, van het Btw-Wetboek, met name voor het werk in onroerende staat dat wordt verricht door een niet in België gevestigde belastingplichtige (beslissing nr. E.T. 122.360 van 20.03.2012).

• Voorafbetaalde telefoonkaarten uitgegeven door een niet in België gevestigde telecomoperator. Heffing van de belasting en verplichtingen op het stuk van de btw. Stelsel van toepassing op de kaarten uitgegeven door operatoren gevestigd in een andere Lidstaat van de Europese Gemeenschap. Aangifte (beslissing nr. E.T. 108.686 van 19.01.2005, titel C, 2).

• De btw-behandeling van vouchers: circulaire 2020/C/121 van 18.09.2020 betreffende btw-behandeling van vouchers, titel 5.

Opmerking:

Ten gevolge van een wijziging van boek VI van het Wetboek van economisch recht door de wet van 02.05.2019 houdende diverse bepalingen inzake economie, voorziet artikel VI.7/1 van dit Wetboek dat vanaf 01.12.2019, de ondernemingen, naargelang het geval, de verplichting of de mogelijkheid hebben het totaal te betalen bedrag af te ronden op het dichtstbijzijnde meervoud van 5 cent.

Deze afronding heeft gevolgen op de maatstaf van heffing en op de documenten die inzake btw moeten gehouden en/of uitgereikt worden.

Indien de onderneming gehouden is het te betalen totaalbedrag geheel of gedeeltelijk af te ronden of indien zij hiervoor kiest en dit bedrag effectief geheel of gedeeltelijk wordt afgerond, moet de btw in principe worden geheven in functie van de werkelijk van de klant gevorderde prijs, namelijk de afgeronde prijs. Deze oplossing kan echter praktische problemen veroorzaken wanneer het aan de kassa betaalde bedrag betrekking heeft op leveringen van goederen of diensten die onderworpen zijn aan verschillende btw-tarieven, hetgeen aldus de toepassing van de 'de regel van drie' veronderstelt.

Gezien het zeer kleine bedrag van de afrondingen kan hun verdeling op deze manier een onevenredige administratieve last met zich meebrengen. De administratie staat daarom via administratieve tolerantie toe dat de btw wordt berekend op het totaal te betalen bedrag per btw-tariefgroep voorafgaand aan de afronding en dit onder de strikte voorwaarde dat de onderneming die gebruik maakt van deze vereenvoudigingsmaatregel dit systematisch doet voor alle te betalen bedragen die afgerond zijn, hetzij naar boven, hetzij naar beneden. De maatstaf van heffing voor afronding en de verschuldigde btw per tariefgroep worden opgenomen in de periodieke btw-aangifte. De aldus gemaakte keuze geldt als definitief. De bepalingen inzake afrondingen blijven op deze wijze zonder gevolg op vlak van btw.

De wetgeving inzake economisch recht voorziet dat indien zij de afronding toepast, 'de onderneming uitdrukkelijk de toegepaste afronding vermeldt op elk document waarop het te betalen totaalbedrag vermeld staat’ (artikel VI.7/2, van het Wetboek van economisch recht).

Deze bepaling heeft aldus gevolgen op vlak van de vermeldingen aan te brengen op de factuur, op kassatickets, op kastickets van een geregistreerd kassasysteem (GKS), alsook op btw-bonnetjes in de situaties waarin de belastingplichtige de verplichting heeft of kiest voor de uitreiking van deze documenten (circulaire 2019/C/123 van 27.11.2019 betreffende de afronding van te betalen bedragen inzake de Btw (nr. E.T. 135.952)).

H. Verplichting tot voldoening van de belasting

a. Belasting waarvan de opeisbaarheid blijkt uit de aangifte

De voor de aangifteperiode verschuldigde belasting moet uiterlijk de twintigste van de maand die volgt op deze periode worden voldaan.

Wanneer de twintigste een zaterdag, een zondag of een wettelijke feestdag is, wordt de betalingstermijn verlengd tot de eerstvolgende werkdag.

De betaling moet gebeuren op de postrekening nr. 679-2003000-47 van ‘Btw-ontvangsten’ Brussel, zoals vermeld in artikel 2 van het koninklijk besluit nr. 24 van 29.12.1992 met betrekking tot de voldoening van de belasting over de toegevoegde waarde. Deze betaling heeft uitwerking:

• voor een storting op een postkantoor, op de datum van de storting of

• voor een overschrijving, de laatste werkdag die voorafgaat aan de datum van creditering van de voormelde postrekening. Als werkdagen worden aangemerkt alle andere dagen dan de zaterdagen, de zondagen en de wettelijke feestdagen (artikel 4 van het koninklijk besluit nr. 24, voornoemd)

Opmerkingen:

• Voertuigen die intracommunautair verworven worden. Overbrenging van een andere lidstaat naar België. Inschrijving in België. Wanneer de voertuigen, voorwerp van de verkoop en van de inschrijving, zich op het tijdstip van de verkoop reeds fysiek in België bevonden, wordt die verschuldigde btw geheven naargelang de hoedanigheid van de koper (beslissing nr. E.T. 119.434, van 21.02.2013).

• Het is van belang dat elke belastingplichtige de door hem verschuldigde btw onder aftrek van de door hem betaalde btw binnen de gestelde wettelijke termijn aangeeft en betaalt. Wat het afleveren van een attest in het kader van een openbare aanbesteding betreft, wordt er enkel rekening gehouden met de opeisbare btw-schulden. Dat betekent dat, indien er een verschuldigd btw-bedrag blijkt uit een btw-aangifte die vóor de vervaldag werd ingediend, de bevoegde ontvanger dat bedrag niet in aanmerking zal nemen wanneer hij eveneens vóór die vervaldag dat attest uitreikt (mondelinge parlementaire vraag nr. 20470 van de heer Volksvertegenwoordiger Luk Van Biesen van 19.11.2013).

b. Voorschot te voldoen door belastingplichtigen gehouden tot het indienen van maandaangiften

Principe

De belastingplichtige die op 1 december van het lopende kalenderjaar btw-maandaangiften indient overeenkomstig artikel 53, § 1, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek, diende een voorschot te betalen op de belasting die verschuldigd is over zijn handelingen van de maand december van datzelfde jaar (artikel 19, § 2, eerste lid (oud) van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Deze bepaling is afgeschaft met ingang van 10.04.2021 (zie artikel 1 van het

koninklijk besluit van 29.03.2021 tot wijziging van de koninklijke besluiten nrs. 1, 4, 24 en 41 met betrekking tot de belasting over de toegevoegde waarde en houdende ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie, B.S. 31.03.2021).

c. Voorschotten te voldoen door belastingplichtigen gehouden tot het indienen van kwartaalaangiften

Principe

De belastingplichtige die op 1 oktober van het lopende kalenderjaar btw-kwartaalaangiften indient overeenkomstig artikel 18, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, diende een voorschot te betalen op de belasting die verschuldigd is over zijn handelingen van het vierde kwartaal van datzelfde jaar (artikel 19, § 1 (oud), van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Deze bepaling is afgeschaft met ingang van 10.04.2021 (zie artikel 1 van het

koninklijk besluit van 29.03.2021 tot wijziging van de koninklijke besluiten nrs. 1, 4, 24 en 41 met betrekking tot de belasting over de toegevoegde waarde en houdende ondersteuningsmaatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie, B.S. 31.03.2021).

3. Bijzondere btw-aangiften

A. Personen gehouden tot het indienen van de bijzondere btw-aangifte

a. Inkomende handelingen

De bijzondere btw-aangifte moet worden ingediend door (artikel 53ter van het Btw-Wetboek):

• de btw-belastingplichtigen, met inbegrip van de btw-eenheden in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, die geen periodieke btw-aangiften indienen en die overeenkomstig artikel 51, § 1, 2°, en § 2, eerste lid, 1°, 2° of 6°, van het Btw-Wetboek schuldenaar zijn van de belasting.

Moeten bijgevolg een bijzondere btw-aangifte indienen, de belastingplichtigen die:

o uitsluitend leveringen van goederen of diensten verrichten vrijgesteld door artikel 44 van het Btw-Wetboek waarvoor zij geen recht op aftrek hebben

o de regeling bedoeld in artikel 56bis van het Btw-Wetboek genieten (kleine vrijgestelde ondernemingen) (circulaire AAFisc nr. 34/2014 (nr. E.T. 123.849) van 25.08.2014, hoofdstuk IV en V)

o de regeling bedoeld in artikel 57, § 1, van het Btw-Wetboek genieten (de landbouwondernemers)

o genieten van een bijzondere regeling van niet-indiening van periodieke btw-aangiften als voorzien in een administratieve beslissing of circulaire

• de niet-belastingplichtige rechtspersonen die overeenkomstig artikel 51, § 1, 2° en § 2, eerste lid, 1°, 2°, of 6°, van het Btw-Wetboek schuldenaar zijn van de btw. De bepalingen van artikel 51, § 1, 1°, van het Btw-Wetboek zijn van toepassing op de niet-belastingplichtige rechtspersonen voor zover zij over een btw-identificatienummer beschikken om hun intracommunautaire verwervingen van goederen aan de btw te onderwerpen. Indien aan hen in dit geval diensten beoogd in artikel 21, § 2, van het Btw-Wetboek worden verstrekt, worden zij ingevolge artikel 21, § 1, van het Btw-Wetboek beschouwd als belastingplichtigen voor de toepassing van artikel 21, § 2, van het Btw-Wetboek

• de btw-belastingplichtigen, met inbegrip van de btw-eenheden in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, die geen periodieke btw-aangiften indienen en de niet-belastingplichtige rechtspersonen, die bij toepassing van artikel 5, § 1, 2°, van het koninklijk besluit nr. 31, voornoemd, hoofdelijk gehouden zijn tot voldoening van de belasting in de plaats van de niet in België gevestigde leverancier of dienstverrichter die er niet voor btw-doeleinden is geïdentificeerd

Opmerkingen:

De intracommunautaire verwervingen van nieuwe vervoermiddelen en van accijnsproducten, verricht door de belastingplichtige op wie de in artikel 56bis van het Btw-Wetboek, bepaalde vrijstellingsregeling of de in artikel 57 van het Btw-Wetboek bedoelde landbouwregeling toepasselijk is, de belastingplichtige die uitsluitend leveringen van goederen of diensten verricht waarvoor hij geen recht op aftrek heeft of de niet-belastingplichtige rechtspersoon moeten slechts in de bijzondere btw-aangifte worden opgenomen wanneer die personen ervoor gekozen hebben om al hun intracommunautaire verwervingen van goederen in België aan de btw te onderwerpen of wanneer het totaalbedrag van hun intracommunautaire verwervingen, voor het lopende kalenderjaar of voor het vorige kalenderjaar, van andere goederen dan nieuwe vervoermiddelen en accijnsproducten de drempel van 11.200 euro overschrijdt.

De belastingplichtige op wie de in artikel 56bis van het Btw-Wetboek, bepaalde vrijstellingsregeling of de in artikel 57 van het Btw-Wetboek bedoelde landbouwregeling toepasselijk is, de belastingplichtige die uitsluitend leveringen van goederen of diensten verricht waarvoor hij geen recht op aftrek heeft of de niet-belastingplichtige rechtspersoon gehouden tot het indienen van de bijzondere btw-aangifte aan wie een btw-identificatienummer werd toegekend dat de letters BE bevat, worden geacht de keuze te hebben gedaan en aldus al hun intracommunautaire verwervingen van goederen in België aan de btw te onderwerpen wanneer zij hun identificatienummer dat de letters BE bevat aan een leverancier mededelen om een intracommunautaire verwerving van goederen te doen, ofschoon het totaal bedrag van hun intracommunautaire verwervingen van andere goederen dan nieuwe vervoermiddelen en accijnsproducten voor het lopende jaar of voor het vorige jaar de drempel van 11.200 euro niet overschrijdt of nog, ze de in artikel 25ter, § 1, tweede lid, 2°, tweede lid, van het Btw-Wetboek bedoelde keuzeverklaring niet hebben ingediend (artikel 25ter, § 1, tweede lid, 2°, vierde lid van het Btw-Wetboek en artikel 53quater, § 1, tweede lid van het Btw-Wetboek).

De door artikel 20 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, ingevoerde regeling legt de medecontractant van de in België gevestigde belastingplichtige in bepaalde gevallen de verplichting op zelf de verschuldigde btw te voldoen. De verlegging van heffing dient te worden toegepast voor het verrichten door een in België gevestigde belastingplichtige van bedoeld werk in onroerende staat voor een volledige, voor een gemengde en, vanaf 01.07.2012, eveneens voor een gedeeltelijke belastingplichtige, indiener van periodieke btw-aangiften (met uitzondering van de buitenlandse belastingplichtige die hier te lande geen aansprakelijke vertegenwoordiger heeft laten erkennen), ongeacht de bestemming die de medecontractant aan deze werken geeft. Uiteraard wordt hier niet de situatie bedoeld van een belastingplichtige medecontractant, fysieke persoon die uitsluitend handelt voor zijn privédoeleinden. Voorts wordt opgemerkt dat de verlegging van heffing bijgevolg niet van toepassing is wanneer het werk in onroerende staat wordt verricht voor een niet-belastingplichtige rechtspersoon die niet gehouden is periodieke aangiften in te dienen, zelfs wanneer die persoon voor btw-doeleinden geïdentificeerd is omwille van optie- of drempeloverschrijding inzake intracommunautaire verwervingen van goederen en gehouden is tot het indienen van bijzondere btw-aangiften (beslissing nr. E.T. 122.360 van 20.03.2012).

b. Uitgaande handelingen

De bijzondere btw-aangifte moet worden ingediend door (artikel 53ter van het Btw-Wetboek):

• de belastingplichtigen die onderworpen zijn aan de bijzondere landbouwregeling en een bijkomende activiteit bestaande uit werk in onroerende staat verrichten en die bij administratieve tolerantie de landbouwregeling mogen behouden voor de hoofdactiviteit (zie ‘Boekwerk V: Bijzondere regelingen - Hoofdstuk 15: Bijzondere regelingen, afdeling 5, titel 11, A, administratieve tolerantie’)

• de belastingplichtigen bedoeld in artikel 50, § 1, 1°, van het Btw-Wetboek die genieten van een bijzondere regeling van niet-indiening van periodieke btw-aangiften als voorzien in een administratieve beslissing of circulaire, die schuldenaar zijn van de btw

Het betreft inzonderheid de advocaten die gekozen hebben voor de facultatieve bijzondere regeling voor de advocaten-medewerkers en de advocaten-stagiairs voor wat betreft de aan de btw onderworpen bijkomstige activiteiten die zij verrichten bovenop hun dienstprestaties voor hun advocatenkantoor (circulaire AAFisc nr. 47/2013 (nr. E.T. 124.411) van 20.11.2013, randnummers 183 tot 185). Die verschuldigde btw moet de advocaatmedewerker dan zelf aanrekenen aan zijn cliënten en ook zelf doorstorten aan de Schatkist via een bijzondere btw-aangifte (schriftelijke parlementaire vraag nr. 767 van de heer Volksvertegenwoordiger Stefaan Van Hecke van 28.01.2016).

Het betreft eveneens de arts of het ziekenhuis die naast zijn krachtens artikel 44 van het Btw-Wetboek vrijgestelde activiteiten, geen andere met btw belaste activiteit verricht dan onderzoekswerk, met inbegrip van klinische proeven, die kiest voor de bijzondere regeling voor artsen en ziekenhuizen. Wanneer hij laatstgenoemde handelingen verricht voor een in België gevestigde opdrachtgever die niet gehouden is tot indiening van periodieke btw-aangiften is er geen verlegging van heffing naar de medecontractant mogelijk en voldoet de arts of het ziekenhuis overeenkomstig artikel 51, § 1, 1°, van het Btw-Wetboek de btw door opname van deze diensten in zijn bijzondere btw-aangifte (beslissing nr. E.T. 116.111 van 21.02.2011, titel 4.6).

Het betreft ook belastingplichtigen die geen recht op aftrek hebben omdat zij een bijzondere regeling genieten waardoor zij geen periodieke btw-aangiften bedoeld in artikel 53, § 1, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek moeten indienen zoals bijvoorbeeld:

- de bijzondere regeling voor recuperatiestoffen en -producten van aanschrijving nr. 88 van 15.12.1970

- de bijzondere regeling voor wasserij, ververij, stomerij of stoppageondernemingen van aanschrijving nr. 28 van 19.11.1975

- de bijzondere regeling voor schippers die niet meer dan 5 boten exploiteren van aanschrijving nr. 109 van 31.12.1970

Als deze belastingplichtigen zelf een werk in onroerende staat uitvoeren voor de doeleinden van hun economische activiteit, zouden zij geen recht op aftrek hebben van de btw indien zij dergelijk werk zouden afnemen van een andere belastingplichtige. In die situatie is artikel 19, § 2, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek altijd van toepassing (circulaire 2019/C/19 van 01.03.2019 betreffende de gelijkstelling van een werk in onroerende staat met een dienst onder bezwarende titel (artikel 19, § 2, van het Btw-Wetboek), titel 4.2.8.).

• de belastingplichtigen zonder recht op aftrek die werken verrichten beoogd in artikel 19, § 2 eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek (werk in onroerende staat met uitsluiting van herstellings- onderhouds- en reinigingswerk verricht door hun personeel) (zie ‘Boekwerk I: Belastingplicht en belastbare handelingen – Hoofdstuk 3: Diensten, afdeling 6, titel 2, rubriek B, subrubriek a’, schriftelijke parlementaire vraag nr. 28 van de heer Christian Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 07.12.2009 en Circulaire 2019/C/19 van 01.03.2019 betreffende de gelijkstelling van een werk in onroerende staat met een dienst onder bezwarende titel (artikel 19, § 2, van het Btw-Wetboek),titel 4.2.2.)

• de Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten van de Belgische Staat, de provincies, de agglomeraties, de gemeenten en de openbare instellingen die schuldenaar zijn van de btw wanneer zij werken verrichten beoogd in artikel 19, § 2, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek (werk in onroerende staat met uitsluiting van herstellings- onderhouds- en reinigingswerk verricht door hun personeel, dat niet uitsluitend bestemd is voor de openbare infrastructuur die specifiek wordt gebruikt voor het stellen van handelingen als overheid) (circulaire AAFisc Nr. 42/2015 (nr. E.T. 125.567) van 10.12.2015, randnummers 29 tot en met 35 en Circulaire 2019/C/19 van 01.03.2019 betreffende de gelijkstelling van een werk in onroerende staat met een dienst onder bezwarende titel (artikel 19, § 2, van het Btw-Wetboek),titel 4.2.6.)

B. Handelingen waarvoor de btw-belastingplichtigen die geen periodieke btw-aangiften indienen schuldenaar zijn van de belasting of de belasting moeten voldoen in de plaats van de leverancier van de goederen of van de dienstverrichter

a. Intracommunautaire verwervingen van goederen en ermee gelijkgestelde handelingen

De belastingplichtigen, met inbegrip van de btw-eenheden in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, die geen periodieke btw-aangiften (maand- of kwartaalaangiften) indienen, zijn schuldenaar van de btw wegens de intracommunautaire verwervingen:

• van accijnsproducten (energieproducten, minerale oliën, alcohol, alcoholhoudende dranken en tabaksfabrikaten, uitgezonderd de elektriciteit en het gas dat geleverd wordt via een aardgasdistributiesysteem)

• van nieuwe vervoermiddelen, zoals bepaald in artikel 8bis, § 2, van het Btw-Wetboek

• van andere goederen dan deze bedoeld in het eerste en tweede • hiervoor, wanneer het gaat om belastingplichtigen die enkel door artikel 44 van het Btw-Wetboek vrijgestelde leveringen van goederen of diensten verrichten of die genieten van één van de in de artikelen 56bis en 57 van het Btw-Wetboek voorziene regelingen, en het totaalbedrag van deze verwervingen de drempel van 11.200 euro overschrijdt tijdens het lopende jaar of het voorgaande jaar

• van andere goederen dan deze bedoeld in het eerste en tweede • hiervoor, wanneer het gaat om belastingplichtigen die enkel door artikel 44 van het Btw-Wetboek vrijgestelde leveringen van goederen of diensten verrichten of die genieten van één van de in de artikelen 56bis en 57 van het Btw-Wetboek voorziene regelingen en zij ervoor gekozen hebben deze handelingen in België aan de btw te onderwerpen

• van andere goederen dan deze bedoeld in het eerste en tweede • hiervoor, wanneer het gaat om belastingplichtigen die genieten van een bijzondere regeling van niet-indiening van periodieke btw-aangiften (andere dan deze die enkel door artikel 44 van het Btw-Wetboek vrijgestelde leveringen van goederen of diensten verrichten en dan deze die genieten van één van de in de artikelen 56bis en 57 van het Btw-Wetboek voorziene regelingen)

Het betreft bijvoorbeeld de schipper die niet meer dan vijf boten exploiteert die overeenkomstig de administratieve aanschrijving nr. 109/1970, aangevuld met de aanschrijvingen nummers 84/1971 en 2/1973 ontslaan is van de verplichting de btw te voldoen die verschuldigd is op het door hem verrichte vervoer. De voldoening wordt toevertrouwd aan degene voor wie het vervoer is verricht of geacht wordt te zijn verricht. Bovendien is bedoelde belastingplichtige gemachtigd om geen periodieke btw-aangiften in te dienen. Bedoelde belastingplichtige kan, zoals iedere gewone belastingplichtige, intracommunautaire handelingen verrichten, mits bepaalde voorwaarden worden nageleefd zoals de indiening, overeenkomstig artikel 53ter van het Btw-Wetboek, van een bijzondere btw-aangifte bij het verrichten van een intracommunautaire verwerving van goederen beoogd in artikel 25ter, § 1, eerste lid, van het Btw-Wetboek waarvoor bedoelde belastingplichtige schuldenaar is van de belasting overeenkomstig artikel 51, § 1, 2°, van het Btw-Wetboek (beslissing nr. E.T. 85.017 van 29.10.1997 en Circulaire 2020/C/50 van 02.04.2020 betreffende het btw-stelsel van het B2B intracommunautair handelsverkeer van goederen, titel 4.2.3.3.).

b. Diensten waarvoor de ontvanger van de diensten schuldenaar is van de belasting

Diezelfde belastingplichtigen zijn eveneens schuldenaar van de btw, wanneer zij diensten ontvangen die geacht worden in België plaats te vinden, overeenkomstig artikel 21, § 2, van het Btw-Wetboek, en die verstrekt worden door belastingplichtigen die niet in België zijn gevestigd (artikel 51, § 2, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek). Hun verplichtingen ingevolge de wijzigingen op 01.01.2010 betreffende de plaats van de dienst worden beknopt uiteengezet in de beslissing nr. E.T. 117.143/1 van 30.11.2009 (landbouwondernemers die onder de bijzondere regeling voor landbouwondernemingen vallen), beslissing nr. E.T. 117.143/2 van 30.11.2009 (niet-belastingplichtige rechtspersonen met een btw-identificatienummer), beslissing nr. E.T. 117.143/3 van 30.11.2009 (belastingplichtigen die uitsluitend leveringen van goederen of diensten verrichten vrijgesteld door artikel 44 van het Btw-Wetboek waarvoor zij geen recht op aftrek hebben) en beslissing nr. E.T. 117.143/4 van 30.11.2009 (kleine vrijgestelde ondernemingen).

Het gaat om alle diensten verricht door dienstverrichters die gevestigd zijn in een andere lidstaat of in een derde land, met uitzondering van deze diensten die bedoeld zijn in artikel 21, § 3, van het Btw-Wetboek en die zijn de:

• diensten die verband houden met een onroerend goed

• personenvervoerdiensten

• diensten die bestaan in het verlenen van toegang tot culturele, artistieke, sportieve, wetenschappelijke, educatieve, vermakelijkheids- en soortgelijke evenementen, zoals beurzen en tentoonstellingen en met de toegangverlening samenhangende diensten

• restaurant- en cateringdiensten (behalve deze verricht aan boord van een schip, vliegtuig, trein in de Europese Unie)

• verhuur op korte termijn van een vervoermiddel

• restaurant- en cateringdiensten aan boord van een schip, vliegtuig of trein in de Europese Unie

c. Levering van gas via een op het grondgebied van de Gemeenschap gesitueerd aardgassysteem of een op een dergelijk systeem aangesloten net, levering van elektriciteit of levering van warmte of koude via warmte- of koudenetten

Krachtens artikel 51, § 2, eerste lid, 6°, van het Btw-Wetboek, zijn dezelfde belastingplichtigen schuldenaar van de belasting voor de leveringen van gas, elektriciteit, warmte of koude, door een niet in België gevestigde belastingplichtige, wanneer deze handeling hier te lande belastbaar is overeenkomstig artikel 14bis van het Btw-Wetboek.

d. Diensten verstrekt aan een lid van een btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek door een van zijn niet in België gevestigde vestigingen.

De btw-eenheid is schuldenaar van de btw die verschuldigd is op dienstprestaties die haar leden ontvangen van hun buiten België gevestigde vestigingen.

In principe zijn handelingen tussen twee inrichtingen van een belastingplichtige niet onderworpen aan btw, omdat ze aangemerkt worden als een interne handeling van de belastingplichtige (Hof van Justitie van de Europese Unie, Arrest FCE Bank, zaak C-210/04 van 23.03.2006). In het arrest van 17.09.2014 in de zaak C-7/13, Skandia America Corp. (USA), filial Sverige (Hof van Justitie van de Europese Unie, Arrest Skandia America Corp., zaak C-7/13 van 17.09.2014), heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie evenwel voor recht gezegd dat de artikelen 2, lid 1, 9 en 11 van de btw-richtlijn moeten worden uitgelegd dat de diensten die een in een derde land gevestigd hoofdkantoor verricht voor zijn filiaal in een lidstaat, belastbare handelingen vormen indien dat filiaal lid is van een groep personen die voor de belasting over de toegevoegde waarde als één belastingplichtige kunnen worden aangemerkt (beslissing nr. E.T. 127.577 van 03.04.2015).

De btw-eenheid die is onderworpen aan de verplichting tot indiening van de periodieke btw-aangiften op grond van artikel 53, § 1, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek, voldoet de btw in de voormelde periodieke aangifte.

Evenwel, de btw-eenheid die uitsluitend leveringen van goederen of diensten verricht die krachtens artikel 44 van het Btw-Wetboek zijn vrijgesteld van btw en waarvoor zij geen recht op aftrek heeft, is gehouden deze btw in een bijzondere aangifte te voldoen.

Eén enkele bijzondere btw-aangifte, moet door de vertegenwoordiger van de btw-eenheid worden ingediend onder het identificatienummer dat de btw-eenheid werd toegekend (schriftelijke parlementaire vraag nr. 3-6.898 van mevrouw de Senator Clotilde Nyssens van 30.01.2007).

e. Andere handelingen verstrekt door niet in België gevestigde belastingplichtigen.

De personen gehouden tot het indienen van een bijzondere btw-aangifte zijn eveneens schuldenaar van de belasting voor de aan hen verrichte leveringen van goederen door een niet in België gevestigde leverancier die in een andere lidstaat voor btw-doeleinden geïdentificeerd is, wanneer de voorwaarden van de vereenvoudigingsregeling inzake driehoeksverkeer vervuld zijn.

Overigens moeten de hiervoor bedoelde belastingplichtigen ook de verschuldigde belasting voldoen waarvoor zij hoofdelijk gehouden zijn tot betaling voor de handelingen verricht in België door belastingplichtigen die er niet gevestigd zijn en die geen aansprakelijke vertegenwoordiger hebben laten erkennen of die er niet voor de btw geïdentificeerd zijn (artikel 5 van het koninklijk besluit nr. 31, voornoemd).

Voorbeelden:

• De arts of het ziekenhuis die onderzoekswerk verricht, met inbegrip van klinische proeven, is gehouden een bijzondere btw-aangifte in te dienen zoals bedoeld in artikel 53ter van het Btw-Wetboek wanneer hij intracommunautaire verwervingen van goederen doet, intracommunautaire diensten ontvangt of bedoeld onderzoekswerk verricht voor een in België gevestigde belastingplichtige opdrachtgever die niet gehouden is tot indiening van periodieke btw-aangiften. De arts of het ziekenhuis dient derhalve de btw over de verrichte handelingen te voldoen via de bijzondere btw-aangifte wanneer hij goederen intracommunautair verwerft zoals bedoeld in artikel 25bis van het Btw-Wetboek en hij overeenkomstig artikel 51, § 1, 2°, van voornoemd wetboek schuldenaar is van de belasting, wanneer hij diensten ontvangt van een niet in België gevestigde belastingplichtige, waarbij de diensten (behoudens enkele uitzonderingen bedoeld in artikel 21, § 3, van het Btw-Wetboek) overeenkomstig artikel 21, § 2, van het Btw-Wetboek in België plaatsvinden en hij schuldenaar is van de btw overeenkomstig artikel 51, § 2, 1°, van voornoemd Wetboek en wanneer hij onderzoekswerk verricht voor een in België gevestigde opdrachtgever die niet gehouden is tot indiening van periodieke btw-aangiften en er geen verlegging van heffing mogelijk is (beslissing nr. E.T. 116.111 van 21.02.2011).

• De kleine ondernemingen onderworpen aan de vrijstellingsregeling van belasting beoogd in artikel 56bis van het Btw-Wetboek zijn gehouden om onder andere een bijzondere aangifte in te dienen voor handelingen waarvoor zij btw-schuldenaar zijn omdat er in België een dienst wordt ontvangen van een belastingplichtige die niet in het land gevestigd is (schriftelijke parlementaire vraag nr. 266 van de heer Volksvertegenwoordiger Jef Van den Bergh van 07.03.2013).

• De vrije beroepen, daaronder begrepen advocaten en advocaat-stagiairs, kunnen onder de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen vallen. De juridische vorm (natuurlijke persoon, vennootschap, vereniging …) is daarbij van geen enkel belang. Omdat vrijgestelde kleine ondernemingen geen btw betalen noch aftrekken, hoeven ze ook geen periodieke btw-aangiften in te dienen. Zij moeten echter wel intracommunautair verwerven als zij de aankoopdrempel van 11.200 euro in het lopende kalenderjaar of in het voorgaande kalenderjaar overschrijden of als zij ervoor opteren hun intracommunautaire verwervingen aan de btw te onderwerpen. Bovendien zijn zij verplicht de btw te voldoen over de aan hen door een niet in België gevestigde dienstverrichter verstrekte diensten onder toepassing van de B2B-hoofdregel. Deze verplichtingen worden nageleefd via de indiening van een bijzondere btw-aangifte (circulaire AAFisc nr. 47/2013 (E.T. 124.411) van 20.11.2013 (bijwerking 01.04.2017).

• Indiening van een bijzondere btw-aangifte (mondelinge parlementaire vraag nr. 2341 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Muriel Gerkens van 02.02.2011).

C. Handelingen waarvoor de niet-belastingplichtige rechtspersonen schuldenaar zijn van de belasting

De niet-belastingplichtige rechtspersonen zijn schuldenaar van de btw voor dezelfde handelingen als de handelingen die in rubriek B hierboven omschreven werden, met uitzondering van die bedoeld onder rubriek B, subrubriek a, vijfde •.

De Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten van de Belgische Staat, de provincies, de agglomeraties, de gemeenten en de openbare instellingen zijn eveneens schuldenaar van de btw wanneer zij werken uitvoeren, bedoeld in artikel 19, § 2, eerste lid, 1°, van het Btw-Wetboek (werk in onroerende staat, ander dan herstellings-, onderhouds- en reinigingswerk, uitgevoerd door eigen personeel en niet uitsluitend bestemd voor overheidsinfrastructuur die specifiek wordt gebruikt voor hun taak als overheid) (Circulaire 2019/C/19 van 01.03.2019 betreffende de gelijkstelling van een werk in onroerende staat met een dienst onder bezwarende titel (artikel 19, § 2, van het Btw-Wetboek),titel 4.2.6.).

D. Periode waarop de bijzondere btw-aangifte betrekking heeft

De bijzondere btw-aangifte is een kwartaalaangifte die betrekking heeft op de belastbare handelingen, verricht gedurende een kalenderkwartaal en waarvoor de aangever:

• gehouden is tot de betaling van de belasting

• van een vrijstelling van de belasting geniet

Er moet geen bijzondere btw-aangifte worden ingediend als er geen enkele belastbare handeling of herziening heeft plaatsgevonden gedurende het betrokken kalenderkwartaal (geen nihilaangifte).

De belastingplichtige onderworpen aan de vrijstellingsregeling moet een bijzondere aangifte, bedoeld in artikel 53ter van het Btw-Wetboek, indienen uiterlijk de 20^e dag van de maand die volgt op het kalenderkwartaal waarin hij een goed of een dienst heeft ontvangen waarvoor hij schuldenaar is van de btw (circulaire AAFisc nr. 34/2014 (nr. E.T. 123.849) van 25.08.2014).

E. Elektronische indiening van de bijzondere btw-aangifte

De personen die een bijzondere btw-aangifte moeten indienen kunnen deze aangifte langs elektronische weg indienen sedert 01.04.2013.

Om de aangifte via elektronische weg in te dienen moeten zij gebruik maken van de toepassing Intervat die hen door de administratie ter beschikking wordt gesteld op de internetsite van FOD Financiën www.financien.belgium.be.

Praktische informatie kan men eveneens op voormelde site terugvinden (rubriek E-services, Intervat).

F. Indiening van de bijzondere btw-aangifte op papier

De personen gehouden tot het indienen van de bijzondere aangifte kunnen ook gebruik maken van de formulieren die hen door de administratie worden verstrekt.

Dit formulier nr. 629 kunnen de betrokkenen bekomen op het team Beheer waaronder zij ressorteren of downloaden van www.myminfin.be (Formulieren) en afdrukken. Zij moeten dit formulier indienen op voormeld kantoor.

G. Indieningsdatum van de bijzondere btw-aangifte

De bijzondere aangifte moet worden ingediend bij het team Beheer waaronder de belastingplichtige ressorteert, uiterlijk de twintigste dag van de maand die volgt op het kalenderkwartaal waarin de btw opeisbaar is geworden, overeenkomstig:

• het artikel 25sexies van het Btw-Wetboek, voor de intracommunautaire verwervingen van goederen

• de artikelen 22 en 22bis van het Btw-Wetboek, voor de diensten

• de artikelen 16 en 17 van het Btw-Wetboek, voor de leveringen van goederen

In geval van niet-indiening van de aangifte of in geval van laattijdige indiening worden geldboeten opgelegd (schriftelijke parlementaire vraag nr. 442 van mevrouw de Volksvertegenwoordiger Valérie De Bue van 14.06.2013).

H. Inhoud van de bijzondere aangifte

Naast de identificatie van de aangever en het tijdvak waarop de bijzondere aangifte betrekking heeft, moet de aangifte verschillende gegevens vermelden die voortvloeien uit het register dat de belastingplichtige of de niet-belastingplichtige rechtspersoon moet houden overeenkomstig artikel 14, §§ 5 en 6 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd.

Deze gegevens betreffen inzonderheid:

• het bedrag van de intracommunautaire verwervingen van goederen en gelijkgestelde handelingen (kader II van de aangifte, roosters 71 tot 73)

• het bedrag van de intracommunautaire diensten met verlegging van heffing (kader II van de aangifte, rooster 75)

• het bedrag van de andere handelingen waarvoor de aangever de btw moet voldoen (kader II van de aangifte, rooster 76)

• het bedrag van de ontvangen creditnota’s en de negatieve verbeteringen (kader II van de aangifte, roosters 77 en 78)

• het bedrag van de verschuldigde belasting en de herzieningen (kader III van de aangifte, roosters 80 tot 82)

• het resultaat van het kwartaal (kader IV van de aangifte, roosters 83 en 84)

Het formulier van de in artikel 53ter, 1°, van het Btw-Wetboek bedoelde aangifte wordt ingevuld overeenkomstig de daarin voorkomende aanduidingen, gewaarmerkt, gedagtekend en ondertekend (artikel 53terdecies, § 1, van het Btw-Wetboek).

De door de Federale Overheidsdienst Financiën ter beschikking gestelde elektronische aangifte die werd ingevuld en overgezonden overeenkomstig de daarin voorkomende aanduidingen, wordt gelijkgesteld met een gewaarmerkte, gedagtekende en ondertekende aangifte (artikel 53terdecies, § 2, van het Btw-Wetboek).

Voor nadere informatie, zie koninklijk besluit nr. 1 van 29.12.1992, voornoemd, bijlage III, en btw-bericht, van 29.03.2013 - De bijzondere btw-aangifte: omschrijving van de roosters.

Het invullen van de bijzondere btw-aangifte van publiekrechtelijke lichamen wordt uiteengezet in de circulaire AAFisc nr. 42/2015 (nr. E.T. 125.567) van 10.12.2015 en de circulaire AAFisc nr. 42/2015 (nr. E.T. 125.567) van 10.12.2015-Bijlagen. Er wordt een onderscheid gemaakt naar gelang het lichaam voor zijn volledige activiteit als overheid handelt (niet- belastingplichtig rechtspersoon) dan wel zowel handelt als overheid als handelingen verricht die overeenkomstig artikel 44 van het Btw-Wetboek zijn vrijgesteld of handelt als overheid, als belastingplichtige met recht op aftrek en eventueel ook handelingen verricht die overeenkomstig artikel 44 van het Btw-Wetboek zijn vrijgesteld (gedeeltelijke belastingplichtige).

I. Verplichting tot betaling van de belasting

De verschuldigde belasting voor de bijzondere aangifteperiode moet uiterlijk de 20^e van de maand die volgt op deze aangifteperiode worden voldaan (artikel 53ter, 2°, van het Btw-Wetboek en artikel 18, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Wanneer de 20^e een zaterdag, een zondag of een wettelijke feestdag is, wordt de betalingstermijn verlengd tot de eerstvolgende werkdag.

In het kader van de steunmaatregelen rond het coronavirus werd de betalingstermijn voor de bijzondere aangiften 629, met betrekking tot het eerste kwartaal van 2020, verlengd tot 20.06.2020.

In het geval de betaling van de verschuldigde belasting niet plaatsvindt binnen de termijn voorzien voor de indiening van de bijzondere aangifte is de schuldenaar een interest van 0,8% per maand vertraging (elke begonnen maand wordt als een volledige maand geteld), alsmede een fiscale geldboete wegens laattijdige betaling verschuldigd.

4. Andere aangiften en betalingswijzen

A. Bijzondere btw-aangifte inzake de intracommunautaire verwervingen van nieuwe vervoermiddelen

Ieder persoon die op grond van artikel 51, § 1, 2°, van het Btw-Wetboek gehouden is tot voldoening van de belasting verschuldigd ter zake van de in de uitsluiting van artikel 53ter, 1°, van het Btw-Wetboek bedoelde intracommunautaire verwerving van een nieuw vervoermiddel, dient voor deze intracommunautaire verwerving die hij heeft verricht een afzonderlijke bijzondere aangifte in te dienen op een douanekantoor naar zijn keuze (artikel 1 van koninklijk besluit nr. 46 van 29.12.1992 tot regeling van de aangifte van de intracommunautaire verwerving van vervoermiddelen en van de betaling van de ter zake verschuldigde btw).

Bijgevolg moeten de belastingplichtige op wie de in artikel 56bis van het Btw-Wetboek, bepaalde vrijstellingsregeling of de in artikel 57 van het Btw-Wetboek bedoelde landbouwregeling toepasselijk is, de belastingplichtige die uitsluitend leveringen van goederen of diensten verricht waarvoor hij geen recht op aftrek heeft of de niet-belastingplichtige rechtspersoon bedoeld in titel 3, rubriek A, subrubriek a, eerste en tweede •, hiervoor die intracommunautaire verwervingen van nieuwe vervoermiddelen verrichten, terwijl zij gedurende het jaar of het vorige jaar de drempel van 11.200 euro voor hun intracommunautaire verwervingen van goederen andere dan nieuwe vervoermiddelen en accijnsproducten, niet hebben overschreden, of die er niet voor gekozen hebben om deze intracommunautaire verwervingen van goederen in België aan de btw te onderwerpen, een bijzondere aangifte nr. 446 met als titel ‘Bijzondere btw-aangifte inzake de intracommunautaire verwerving van nieuwe vervoermiddelen’ indienen op een douanekantoor, waar de btw zal betaald worden.

Ook iedere andere niet-belastingplichtige (particulier) die een intracommunautaire verwerving van een nieuw vervoermiddel in de zin van artikel 8bis, § 2 van het Btw-Wetboek verricht moet een bijzondere aangifte nr. 446 indienen.

Wanneer de belastingplichtige beoogd in artikel 56bis van het Btw-Wetboek, de belastingplichtigen onderworpen aan de in artikel 57 van het Btw-Wetboek bedoelde landbouwregeling, de belastingplichtige die uitsluitend leveringen van goederen of diensten verricht waarvoor hij geen recht op aftrek heeft of de niet-belastingplichtige rechtspersoon ervoor gekozen hebben om al hun intracommunautaire verwervingen van goederen in België aan de btw te onderwerpen of wanneer het totaalbedrag van hun intracommunautaire verwervingen, voor het lopende kalenderjaar of voor het vorige kalenderjaar, van andere goederen dan nieuwe vervoermiddelen en accijnsproducten de drempel van 11.200 euro overschrijdt, moeten zij hun intracommunautaire verwervingen van nieuwe vervoermiddelen opnemen in de bijzondere btw-aangifte (zie titel 3, rubriek A, hiervoor).

Ieder persoon die gehouden is tot het indienen van de in artikel 53, § 1, eerste lid, 2°, of 53ter, 1°, van het Btw-Wetboek bedoelde aangifte, is verplicht voor de heffing van de belasting verschuldigd ter zake van de intracommunautaire verwerving van een vervoermiddel of van een daarmee gelijkgestelde handeling die hij heeft verricht, de in artikel 1 bedoelde bijzondere aangifte in te dienen op een douanekantoor naar zijn keuze wanneer hij op het tijdstip waarop de belasting opeisbaar wordt geheel of ten dele in gebreke blijft de door de artikelen 53, § 1, eerste lid, 2° en 3°, 53bis, § 1, 53ter of 53quater van het Btw-Wetboek voorgeschreven verplichtingen na te komen (artikel 2 van het koninklijk besluit nr. 46, voornoemd).

Ingevolge dit artikel moet ieder persoon die gehouden is een periodieke of bijzonder btw-aangifte in te dienen maar die zijn aangifteverplichtingen geheel of ten dele niet naleeft, voor de intracommunautaire verwerving van een vervoermiddel (nieuw in de zin van artikel 8bis, § 2 van het Btw-Wetboek of niet nieuw) een bijzondere aangifte nr. 446 indienen op een douanekantoor naar zijn keuze.

De aangifte moet worden ingediend vóór het verstrijken van de maand die volgt op deze waarin het belastbaar feit plaatsvindt (artikel 7, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 46, voornoemd).

Wanneer het vervoermiddel een luchtvaartuig of landvoertuig is waarvoor overeenkomstig de reglementering betreffende de luchtvaart of de inschrijving van motorvoertuigen een inschrijvingsbewijs moet worden aangevraagd, of wanneer het een schip is waarvoor een vlaggenbrief wordt aangevraagd, dient de aangifte nr. 446 bovendien te worden ingediend vóór de indiening van de aanvraag om inschrijving of uitreiking van de vlaggenbrief, doch binnen de in artikel 7, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 46, voornoemd, bedoelde termijn (artikel 7, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 46, voornoemd).

De belasting verschuldigd ter zake van de intracommunautaire verwerving van een vervoermiddel of van een daarmee gelijkgestelde handeling waarvoor een bijzondere aangifte nr. 446 moet worden ingediend, moet worden voldaan vóór het verstrijken van de maand die volgt op deze waarin het belastbaar feit plaatsvindt (artikel 8, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 46, voornoemd).

Wanneer de opeisbaarheid van de belasting blijkt uit de bijzondere aangifte nr. 446 en die aangifte ingediend wordt binnen de in artikel 7, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 46, voornoemd, bedoelde termijn, moet de belasting worden voldaan op het tijdstip waarop die aangifte wordt ingediend. De betaling dient te gebeuren in speciën aan de ontvanger van het douanekantoor waar de bijzondere aangifte nr. 446 werd ingediend of door overschrijving op de postrekening van dit kantoor of op een andere wijze bepaald door of vanwege de minister van Financiën in de door of namens hem te bepalen gevallen (artikel 8, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 46, voornoemd).

De particulier, niet-belastingplichtige natuurlijke persoon, die in België een intracommunautaire verwerving van een nieuw vervoermiddel herkomstig uit een andere lidstaat verricht, heeft de verplichting een bijzondere aangifte, aangifte nr. 446 genaamd, in te dienen op een douanekantoor naar zijn keuze vóór het verstrijken van de maand die volgt op deze waarin het belastbaar feit heeft plaatsgevonden. Teneinde het voertuig op zijn naam in te schrijven, dient hij terzelfder tijd als de aangifte nr. 446 een op zijn naam opgestelde aanvraag om inschrijving voor te leggen op het douanekantoor. De belastingplichtige gehouden tot indiening van periodieke btw-aangiften (maand- of kwartaalaangiften) die schuldenaar van de btw is wegens de intracommunautaire verwerving van een nieuw vervoermiddel, dient zich eveneens aan te bieden op een Belgisch douanekantoor naar zijn keuze. De rol van het douanekantoor bestaat erin na te gaan of de betrokken belastingplichtige zijn verplichtingen inzake btw op regelmatige wijze naleeft. In het geval waarin uit het nazicht verricht door het douanekantoor blijkt dat deze belastingplichtige verwerver bepaalde van zijn verplichtingen inzake btw geheel of gedeeltelijk niet naleeft (bijvoorbeeld afwezigheid van indienen van periodieke aangiften, afwezigheid van betaling van de verschuldigde btw opgenomen in de btw-aangiften, niet indiening van de klantenlisting), werd er in een bijzondere procedure voorzien (artikel 2 van het koninklijk besluit nr. 46, voornoemd). Volgens deze bepalingen, aanvaardt het douanekantoor de zending van een elektronisch signaal e-705 slechts op voorwaarde van indiening van een aangifte nr. 446. De regeling zoals hiervóór uiteengezet voor de particulieren niet-belastingplichtigen is aldus van toepassing (schriftelijke parlementaire vraag nr. 648 van de heer Senator Olivier de Clippele van 15.05.2000).

B. De aangifte ten verbruik op het stuk van de accijns

De intracommunautaire verwerving van accijnsproducten, in de zin van de richtlijn 2008/118/EG, door een belastingplichtige-indiener of een belastingplichtige op wie de in artikel 56bis van het Btw-Wetboek bepaalde vrijstellingsregeling of de in artikel 57 van het Btw-Wetboek bedoelde landbouwregeling toepasselijk is, een belastingplichtige die uitsluitend leveringen van goederen of diensten verricht waarvoor hij geen recht op aftrek heeft of een niet-belastingplichtige rechtspersoon, is, ongeacht of hij de intracommunautaire verwervingsdrempel al dan niet heeft overschreden, in België steeds aan de btw onderworpen.

Wanneer een belastingplichtige op wie de in artikel 56bis van het Btw-Wetboek, bepaalde vrijstellingsregeling of de in artikel 57 van het Btw-Wetboek bedoelde landbouwregeling toepasselijk is, een belastingplichtige die uitsluitend leveringen van goederen of diensten verricht waarvoor hij geen recht op aftrek heeft of een niet-belastingplichtige rechtspersoon intracommunautaire verwervingen van accijnsproducten verricht en er niet voor gekozen heeft om al zijn intracommunautaire verwervingen van goederen in België aan de btw te onderwerpen of wanneer het totaalbedrag van zijn intracommunautaire verwervingen, voor het lopende kalenderjaar of voor het vorige kalenderjaar, van andere goederen dan nieuwe vervoermiddelen en accijnsproducten de drempel van 11.200 euro niet overschrijdt, moet hij de aangifte ten verbruik op het stuk van de accijns indienen op het bevoegde kantoor der accijnzen waar de btw moet worden voldaan. Deze aangifte geldt als aangifte voor de betaling van de belasting over de toegevoegde waarde (artikel 5 van het koninklijk besluit nr. 51 van 14.04.1993 met betrekking tot de vereenvoudigingsregeling voor intracommunautaire verwerving van accijnsproducten op het stuk van de belasting over de toegevoegde waarde en aanschrijving nr. 8/1998 van 08.10.1998, randnummers 85 tot 90).

Wanneer deze belastingplichtigen en niet-belastingplichtige rechtspersonen ervoor gekozen hebben om al hun intracommunautaire verwervingen van goederen in België aan de btw te onderwerpen of wanneer het totaalbedrag van hun intracommunautaire verwervingen, voor het lopende kalenderjaar of voor het vorige kalenderjaar, van andere goederen dan nieuwe vervoermiddelen en accijnsproducten de drempel van 11.200 euro overschrijdt moeten zij hun intracommunautaire verwervingen van accijnsproducten opnemen in de bijzondere btw-aangifte (zie titel 3, rubriek A, hiervoor).

C. De aangifte van de toevallige vervreemding van een gebouw of gedeelte van een gebouw en het bijhorend terrein, de vestiging, de overdracht of de wederoverdracht van een zakelijk recht op een dergelijk goed (koninklijk besluit nr. 14 met betrekking tot de vervreemdingen van gebouwen, gedeelten van gebouwen en het bijhorende terrein en de vestigingen, overdrachten en wederoverdrachten van een zakelijk recht in de zin van artikel 9, tweede lid, 2°, van het Wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde op zulke goederen)

Deze aangifte kan worden ingediend door twee groepen personen indien zij binnen de gestelde termijn opteren voor het belasten met btw van de toevallige handeling:

• De persoon die binnen het kader van een andere economische activiteit dan die van beroepsoprichter toevallig een nieuw gebouw of gedeelte van een gebouw en het bijhorend terrein vervreemdt, een zakelijk recht in de zin van artikel 9, tweede lid, 2°, van het Btw-Wetboek op een dergelijk goed vestigt, overdraagt of wederoverdraagt en die binnen de gestelde termijn, voor het belasten met btw van die toevallige handeling geopteerd heeft, moet voor die handeling een afzonderlijke aangifte indienen. De over die handeling verschuldigde btw mag bijgevolg niet worden opgenomen in de periodieke btw-aangifte die hij in voorkomend geval, moet indienen wegens de uitoefening van zijn geregelde economische activiteit.

• De persoon die, anders dan in de uitoefening van een economische activiteit, een nieuw gebouw of een gedeelte van een gebouw en het bijhorend terrein dat hij heeft opgericht, laten oprichten of met voldoening van de btw heeft verkregen, binnen de gestelde termijn, onder bezwarende titel, met toepassing van die belasting overdraagt of met een zakelijk recht bedoeld in artikel 9, tweede lid, 2°, van het Btw-Wetboek bezwaart of het met toepassing van de btw te zijnen bate gevestigde of aan hem overgedragen zakelijk recht binnen dezelfde termijn onder bezwarende titel met toepassing van die belasting overdraagt of wederoverdraagt.

Een gebouw wordt, voor de toepassing van de btw, in de regel als nieuw aangemerkt tot 31 december van het tweede jaar volgend op het jaar van de eerste ingebruikneming of de eerste inbezitneming (artikel 44, § 3, 1°, van het Btw-Wetboek). Bovengenoemde overeenkomsten moeten dus vóór het verstrijken van die termijn gesloten zijn.

De belastingplichtige moet vooraleer de overeenkomst met betrekking tot die handeling wordt gesloten, bij het team Beheer waaronder hij ressorteert, een verklaring in tweevoud indienen waarin hij zijn bedoeling uitdrukt om deze handeling te verrichten met voldoening van de btw, middels het formulier nr. 104.1. Hij moet ook zijn medecontractant op de hoogte brengen van zijn bedoeling in de eerste akte die tussen hen titel vormt van deze handeling.

Die aangifte gebeurt middels het formulier nr. 104.5 en moet in drievoud worden ingediend bij het btw-controlekantoor (controlecentrum) waaronder de vervreemder ressorteert. Een exemplaar van de aangifte zal hem worden teruggegeven voorzien van een ontvangstmelding en met vermelding van de postrekening waarop de opeisbare btw moet worden gestort.

De aangifte moet worden ingediend binnen een maand te rekenen vanaf het tijdstip dat de belasting opeisbaar is geworden over de volledige maatstaf van heffing. Vóór die tijd moet geen aangifte worden ingediend, ook niet als krachtens artikel 17, § 1, van het Btw-Wetboek reeds btw opeisbaar is geworden over een deel van de prijs van de levering met betrekking tot het gebouw of gedeelte van het gebouw en het bijhorend terrein (bijvoorbeeld omdat de koper vóór het belastbaar feit van de levering een afbetaling heeft gedaan).

De btw waarvan de verschuldigdheid blijkt uit de in te dienen bijzondere aangifte moet worden voldaan binnen de termijn die voor de indiening van de aangifte is gesteld.

In beginsel moet per levering van een gebouw of gedeelte van een gebouw en het bijhorend terrein per vestiging, overdracht of wederoverdracht van een zakelijk recht op een dergelijk goed één aangifte worden ingediend. Niets belet echter dat de belastingplichtige die de optie heeft uitgeoefend om voornoemde handelingen aan de belasting te onderwerpen, in éénzelfde aangifte verscheidene leveringen zou begrijpen op voorwaarde dat deze aangifte voor alle desbetreffende belastbare handelingen tijdig is ingediend.

D. De verzamelaangifte curator

Wanneer de belastingplichtige failliet wordt verklaard, wordt de curator in het kader van de vereffening in de plaats gesteld van de belastingplichtige ten aanzien van alle rechten die zijn verleend en alle verplichtingen die zijn opgelegd aan de laatstgenoemde door het Btw-Wetboek en de ter uitvoering ervan genomen besluiten (artikel 53undecies van het Btw-Wetboek).

Uitgezonderd in de gevallen bedoeld in artikel XX.140 van het Wetboek van economisch recht mag de curator, in geval van faillissement van een belastingplichtige, voor alle handelingen die hij sinds de dag van het vonnis van de faillietverklaring heeft verricht, zich beperken tot het indienen van een verzamelaangifte. De verzamelaangifte wordt jaarlijks ingediend ten laatste op 28 februari van het kalenderjaar volgend op dat waarop ze betrekking heeft (zie artikel 18, § 8, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1 van 29.12.1992, voornoemd).

De verzamelaangifte moet in principe elektronisch worden ingediend, via Intervat (de indiening op papier bij het bevoegde team Beheer waaronder de gefailleerde ressorteert is alleen nog mogelijk indien de curator niet over de nodige geïnformatiseerde middelen beschikt om aan deze verplichting te voldoen, of bij technische problemen).

De curator voldoet de verschuldigde belasting ten laatste op 30 april van het kalenderjaar volgend op dat waarop de aangifte betrekking heeft (zie artikel 18, § 8, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1 van 29.12.1992).

De curator dient bij de sluiting van het faillissement de verzamelaangifte in ten laatste op de laatste dag van de tweede maand die volgt op de datum van het vonnis van faillietverklaring.

De curator voldoet de verschuldigde belasting ten laatste binnen de drie maanden volgend op het verstrijken van de termijn voor de indiening van deze aangifte (zie artikel 18, § 8, derde en vierde lid, van het koninklijk besluit nr. 1 van 29.12.1992).

De curator is tevens gehouden om binnen een maand na de sluiting van het faillissement bij het team Beheer waaronder de gefailleerde ressorteert een aangifte van stopzetting van werkzaamheid in te dienen. Om de indiening van meerdere nihil-verzamelaangiften te voorkomen, aanvaardt de administratie dat de genoemde aangifte van stopzetting van werkzaamheid reeds wordt ingediend op het tijdstip waarop vaststaat dat de failliete massa geen handelingen meer kan verrichten waarvoor zij schuldenares van de btw tegenover de Staat kan worden. In het geval deze administratieve tolerantie wordt toegepast, moet de laatste verzamelaangifte worden ingediend binnen de maand na indiening van de aangifte van stopzetting van werkzaamheid (schriftelijke parlementaire vraag nr. 446 van de heer Volksvertegenwoordiger Borginon van 05.09.2000).

E. De aangifte MOSS

Belastingplichtigen die telecommunicatiediensten, radio- en televisieomroepdiensten en langs elektronische weg verrichte diensten verrichten voor een niet belastingplichtige ontvanger van diensten en zich in principe voor de btw moeten laten identificeren in alle lidstaten waar die diensten plaatsvinden (waar de ontvanger van die diensten is gevestigd) en waar zij nog niet zijn gevestigd of geïdentificeerd (geen zetel of vaste inrichting), mogen (van 01.01.2015 tot 30.06.2021) deze verplichting vervullen via het Mini Enig Loket inzake btw (Mini One Stop Shop (MOSS)) door zich te registreren in één enkele lidstaat van identificatie. De indiening van de aangifte MOSS gebeurt per kwartaal. De bijzondere regeling voor deze diensten is opgenomen in artikel 58ter (diensten verricht door niet in de Europese Unie gevestigde belastingplichtigen) en 58quater (diensten verricht door in de Europese Unie doch niet in de lidstaat van verbruik gevestigde belastingplichtigen) van het Btw-Wetboek. Zoals bij de registratie, kan die indiening alleen volledig geautomatiseerd gebeuren via het portaal Intervat, module MOSS. De aangifte MOSS moet uiterlijk de 20^e dag van de maand volgend op het betreffende kwartaal worden ingediend. Een aangifte is verplicht zelfs al werd er tijdens het kwartaal geen enkele handeling verricht. De aangifte MOSS vermeldt het behaalde omzetcijfer en de verschuldigde btw per betrokken lidstaat (beslissing nr. E.T. 126.947 van 22.12.2014).

F. De OSS-aangiften

Vanaf 01.07.2021 werd de regeling MOSS grondig gewijzigd.

De belangrijkste wijzigingen die aan de btw-regeling werden aangebracht kunnen als volgt worden samengevat :

• de uitbreiding van het toepassingsgebied van de twee bestaande vereenvoudigingsregelingen ('EU-regeling' en 'niet-EU-regeling') binnen de MOSS ('Mini-One-stop-shop') die voortaan globaal de intracommunautaire afstandsverkopen van goederen en alle aan particulieren verrichte diensten door communautaire marktdeelnemers ('EU-regeling') zal omvatten alsook alle aan particulieren verrichte diensten door marktdeelnemers van buiten de gemeenschap ('niet-EU-regeling');

• de invoering van een volledig nieuw onderdeel binnen het MOSS-systeem waarbij de btw verschuldigd op de verkopen op afstand van goederen afkomstig uit derde landen of derdelandsgebieden op een vereenvoudigde manier kan worden aangegeven en betaald ('invoerregeling').

Ingevolge de aanzienlijke uitbreiding van het toepassingsgebied van MOSS, wordt het systeem voortaan OSS ('one stop shop') genoemd.

Voor een gedetailleerde omschrijving van die regelingen wordt verwezen naar hoofdstuk 16, Afdeling 10, titels 2, 3 en 4.

G. De specifieke btw-aangifte manifestaties, beurzen en merchandising

De niet in België gevestigde organisatoren van schouwspelen, manifestaties en beurzen, de niet in België gevestigde deelnemers aan schouwspelen, manifestaties en beurzen en de niet in België gevestigde tussenpersonen gespecialiseerd in merchandising op dergelijke evenementen kunnen onder de voorwaarden bedoeld in de beslissing nr. E.T. 116.547 van 09.06.2009 de bijzondere regeling ‘manifestaties, beurzen en merchandising’ genieten. Deze regeling voorziet een afwijking op de na te leven formaliteiten op het stuk van de btw en houdt onder andere in dat er, in de plaats van de periodieke btw-aangifte, naar gelang de omzet, jaarlijks of semestrieel, een specifieke aangifte moet worden ingediend. Deze ‘Specifieke btw-aangifte MANIFESTATIES, BEURZEN en MERCHANDISING’ (formulier 631) moet bij het KMO-Centrum Specifieke Materies worden ingediend. In het geval er geen handelingen verricht zijn in de betrokken periode dient een nihilaangifte ingediend te worden (beslissing nr. E.T. 116.547 van 09.06.2009, bijlage 1, aangifte en bijlage 2, bijlage bij de aangifte).

H. De specifieke btw-aangifte inzake bezoldigd personenvervoer

De niet in België gevestigde belastingplichtigen die hier te lande bezoldigd personenvervoer over de weg verrichten kunnen onder de voorwaarden bedoeld in de beslissing nr. E.T. 122.611 van 20.02.2014 de bijzondere regeling genieten. Deze regeling voorziet een afwijking op de na te leven formaliteiten op het stuk van de btw en houdt onder andere in dat er, in de plaats van de periodieke btw-aangifte, naar gelang het door de vervoerder te betalen bedrag van de belasting, per kwartaal of jaarlijks, een ‘Specifieke btw-aangifte inzake bezoldigd personenvervoer’ moet worden ingediend. De specifieke btw-aangifte inzake bezoldigd personenvervoer (formulier nr. 799) moet ingediend worden bij het KMO Centrum Specifieke Materies. Wanneer in de loop van een kwartaal of een kalenderjaar, naargelang het geval, geen enkele inkomende noch uitgaande handeling verricht wordt, moet de vervoerder een nihilaangifte indienen (beslissing nr. E.T. 122.611 van 20.02.2014, beslissing nr. E.T. 122.611 van 20.02.2014 – Bijlage: aangifte, Btw-brochure - Toelichting voor het invullen van de specifieke Btw-aangifte inzake bezoldigd personenvervoer - 2014).

I. Verklaring nr. 110/1 met betrekking tot de toepassing van het verlaagd btw-tarief van 12 % op bepaalde handelingen met betrekking tot privéwoningen en woningcomplexen die bestemd zijn voor de huisvesting in het kader van het sociaal beleid – Privé-initiatief

Vanaf 01.01.2017 kunnen privé-investeerders (een verwerver, bouwheer of leasingnemer), indien zij voldoen aan bepaalde voorwaarden, het btw-tarief van 12 % toepassen op:

• leveringen van en vestigingen, overdrachten en wederoverdrachten van zakelijk rechten

• werken in onroerende staat

• onroerende financieringshuur of onroerende leasing en de onroerende verhuur bedoeld in artikel 44, § 3, 2°, d), van het Btw-Wetboek

met betrekking tot privéwoningen en woningcomplexen bedoeld in artikel 1, § 9, van het Btw-Wetboek die worden verhuurd aan een in rubriek XI, § 1 van tabel B van de bijlage bij het koninklijk besluit nr. 20 genoemde hoofdhuurder (ook sociale actor genoemd, het betreft publiekrechtelijke of privaatrechtelijke rechtspersonen die deze goederen bestemmen om te verhuren in het kader van het sociaal beleid).

Dit tarief kan eveneens worden toegepast op de hierboven vermelde handelingen met betrekking tot de genoemde privéwoningen en woningcomplexen bestemd voor huisvesting in het kader van het sociaal beleid, die worden verhuurd in het kader van een beheersmandaat toegekend aan een beheerder (ook beheersmandataris genoemd, dit is de in rubriek XI, § 1, van tabel B van de bijlage bij het koninklijk besluit nr. 20 bedoelde publiekrechtelijke of privaatrechtelijke rechtspersonen).

Om het verlaagd tarief in het kader van het privé-initiatief te kunnen genieten moet de privé-investeerder onder meer een verklaring nr. 110/1 indienen bij het voor zijn woonplaats of maatschappelijke zetel bevoegd team Beheer van de Administratie KMO, GO of het PCE.

Deze verklaring moet worden ingediend vooraleer de btw opeisbaar wordt overeenkomstig de artikelen 17 en 22bis van het Btw-Wetboek.

Teneinde het verlaagd tarief te behouden moeten de privéwoningen of woningcomplexen voor minstens 15 jaar worden verhuurd in het kader van het sociaal beleid.

Indien zich in de loop van deze termijn wijzigingen voordoen waardoor de voorwaarden voor de toepassing van het verlaagd tarief niet meer vervuld zijn, dient de privé-investeerder enerzijds en de hoofdhuurder of beheerder anderzijds het voor hem bevoegd team Beheer van de Administratie KMO, GO of het Polyvalent Centrum Eupen (PCE) van deze wijziging in kennis te stellen. De privé-investeerder dient het belastingvoordeel dat hij heeft genoten terug te storten aan de staat voor het jaar waarin de wijziging zich voordoet en voor de nog te lopen jaren tot beloop van een vijftiende per jaar.

De voorwaarden voor de toepassing van het verlaagd tarief van 12 % waarvoor de verklaring nr. 110/1 kan worden ingediend zijn opgenomen in het koninklijk besluit nr. 20 van 20.07.1970 tot vaststelling van de tarieven van de belasting over de toegevoegde waarde en tot indeling van de goederen en de diensten bij die tarieven, Bijlage, Tabel B, rubriek XI.

[Top]

Afdeling 7. - Boekhouding

1. Algemeen

Het systeem van de btw is essentieel gebaseerd op de boekhouding. Het berekenen van de verschuldigde belasting voor elke aangifte-periode, het bepalen van het bedrag van de aftrekbare btw, het verzamelen van de verschillende gegevens voor het opmaken van de periodieke btw-aangiften, van de jaarlijkse opgave van afnemers-belastingplichtigen en van de opgave van de intracommunautaire handelingen; genoemde verplichtingen vereisen dat de belastingplichtige het administratief beheer van zijn onderneming op een aangepaste wijze organiseert.

Bovendien moet de administratie kunnen nagaan of de inschrijvingen in de boekhouding waarachtig zijn en of ze correct zijn overgenomen in de aangiften.

Om bovengenoemde redenen leggen de artikelen 14 tot 16 van het koninklijk besluit nr. 1, van 29.12.1992 met betrekking tot de regeling voor de voldoening van de belasting over de toegevoegde waarde, diverse boekhoudkundige verplichtingen op aan de belastingplichtigen, met uitzondering van diegenen die uitsluitend handelingen verrichten als bedoeld in artikel 8bis van het Btw-Wetboek (intracommunautaire levering van nieuwe vervoermiddelen).

Elke btw-belastingplichtige is vrij zijn boekhouding te organiseren zoals hij wil, op voorwaarde dat ze voldoet aan de eisen van de fiscale wetgeving. (Arrest van het Hof van beroep te Gent nr. 2015/AR/736, van 27.09.2016) (Arrest van het Hof van beroep te Gent nr. 2015/AR/1430, van 31.05.2016) (Arresten van het hof van beroep te Brussel nr. 2006/AR/2868-3498, van 10.07.2015) Van deze algemene regel wordt enkel afgeweken voor de btw-belastingplichtigen onderworpen aan de forfaitaire regeling. Laatstgenoemden zijn immers verplicht hun boek voor inkomende facturen te houden op de door de administratie bepaalde wijze.

De btw-belastingplichtigen moeten een aan de omvang van hun activiteiten aangepaste boekhouding voeren om de btw te kunnen toepassen en controleren. Te dien einde moet de boekhouding minstens de volgende boeken omvatten: een boek voor inkomende facturen, een boek voor uitgaande facturen, een dagboek van ontvangsten per bedrijfszetel en in voorkomend geval, een centralisatieboek (artikel 14, § 2 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Bovendien legt artikel 14, § 4 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, bijzondere regels op voor de kleine ondernemingen die de vrijstellingsregeling toepassen. Anderzijds worden in de §§ 5 en 6 van dit artikel bijzondere verplichtingen opgelegd aan bepaalde belastingplichtigen en aan niet-belastingplichtige rechtspersonen in het geval zij schuldenaar zijn van de belasting.

Er wordt opgemerkt dat de belastingplichtigen onderworpen aan de bijzondere regeling van de landbouwondernemingen een zeer beperkte boekhouding voeren ten aanzien van die handelingen waarvoor zij aan die regeling onderworpen zijn.

Bij de organisatie van zijn boekhouding mag de belastingplichtige die eraan onderworpen is, de wettelijke bepalingen en reglementeringen inzake de boekhouding, opgenomen in Boek III van het Wetboek van Economisch Recht en in de besluiten genomen ter uitvoering van deze wet. Boek III van het Wetboek van Economisch Recht dat van kracht is geworden op 09.05.2014 vervangt de Wet van 17.07.1975 met betrekking tot de boekhouding en de jaarrekeningen van de ondernemingen die werd opgeheven door de wet van 02.04.2014 (BS van 28.04.2014).

Tenslotte vermelden we dat een boekhouding als voldoende kan beschouwd worden op fiscaal vlak, zelfs als ze niet strikt voldoet aan de wensen van de boekhouder en aan de eisen van de boekhoudtechniek. Een boekhouding kan aanvaard worden als de boekingen gestaafd zijn met bewijsstukken en als het geheel kan beschouwd worden als voldoende controleerbaar, oprecht en correct voor de toepassing van de btw. Bijgevolg zal de administratie geen boekhouding verwerpen die enkel vormgebreken vertoont die geen invloed hebben op het bepalen van de juiste omzet van de belastingplichtige (bijvoorbeeld indien de formaliteiten van parafering en van visum niet vervuld zijn). (Hof van Justitie van de Europese Unie, Arrest Maks Pen EOOD tegen Direktor na Direktsia ‘Obzhalvane i danachno-osiquritelna praktika’, zaak C-18/13, van 13.02.2014, punten 10, 40 en 48) (Hof van Justitie van de Europese Unie, Arrest ET ‘Maya Marinova’ tegen Direktor na Direktsia ‘Obzhalvane i danachno-osiquritelna praktika’ Veliko Tarnovo pri Tsentralno upravlenie na Natsionalnata agentsia za prihodite, zaak C-576/15, van 05.10.2016).

2. De btw-boekhouding van de belastingplichtigen, uitgezonderd degenen bedoeld in de artikelen 44, 56bis en 57 van het Btw-Wetboek

Krachtens artikel 14, § 1, van koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, moeten de belastingplichtigen en de leden van een btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, een aan de omvang van hun activiteiten aangepaste boekhouding voeren om de btw te kunnen toepassen en deze te kunnen controleren. Dit veronderstelt, enerzijds, dat de inschrijvingen in de boeken de bedragen vermelden welke in de periodieke btw-aangiften moeten worden opgenomen, en anderzijds, dat alle inschrijvingen gestaafd worden door rechtvaardigingsstukken.

De boekhouding van de belastingplichtigen moet minstens bevatten:

• een boek voor inkomende facturen

• een boek voor uitgaande facturen

• een dagboek van ontvangsten per bedrijfszetel (voor de handelingen verricht met natuurlijke personen waarvoor zij niet gehouden zijn een factuur uit te reiken en waarvoor zij ook geen factuur hebben uitgereikt) en, in voorkomend geval, een centralisatieboek

Bovendien schrijft artikel 11, § 5 van het koninklijk besluit nr. 3 van 10.12.1969, met betrekking tot de aftrekregeling voor de toepassing van de belasting over de toegevoegde waarde, het houden van een tabel van de bedrijfsmiddelen voor, terwijl artikel 5 van het koninklijk besluit nr. 23 van 09.12.2009, met betrekking tot de jaarlijkse lijst van de btw-belastingplichtige afnemers, en artikel 8 van het koninklijk besluit nr. 50 van 09.12.2009, met betrekking tot de btw-opgave van de intracommunautaire handelingen, het houden van klantenrekeningen voorschrijven. Overigens legt artikel 4, § 1, van het koninklijk besluit nr. 4 van 29.12.1969, met betrekking tot de teruggaven inzake belasting over de toegevoegde waarde, het bijhouden van een teruggaafregister op.

Behoudens de hiervoor bedoelde boeken en registers wordt de belastingplichtige verplicht andere boeken of registers te houden ingevolge de btw-wetgeving.

Het betreft:

• het register voor materiële werken of expertises met betrekking tot andere goederen dan uit hun aard onroerende goederen (zie nr. 9)

• het register van de niet-overbrengingen (zie nr. 11)

• het btw-register van de motorvoertuigen (zie nr. 10)

Overigens moeten de niet-belastingplichtige rechtspersonen en de belastingplichtigen gehouden tot het indienen van de bijzondere aangifte en die schuldenaar zijn van de belasting voor hun intracommunautaire verwervingen van goederen, andere dan nieuwe vervoermiddelen en accijnsproducten, een boekhouding voeren die hen toelaat de overschrijding van de drempel van 11.200 euro voor dergelijke verwervingen na te gaan (zie nr. 15).

Bovendien moeten de belastingplichtigen die handelingen van verkoop verrichten in het kader van de regeling van verkopen op afstand, krachtens artikel 16, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, een boekhouding houden die op zodanige wijze is georganiseerd dat de administratie een controle kan uitoefenen op het bedrag van de met betrekking tot deze materie gestelde drempel.

De boeken waarvan hierboven sprake moeten geen afzonderlijke documenten zijn die uitsluitend voor btw-doeleinden dienen. Ze mogen worden opgenomen in het geheel van de boekhouding waar men ze onder diverse benamingen kan terugvinden: inkoopboek of inkoopjournaal, verkoopboek of verkoopjournaal, dagboek van de financiële bewerkingen, enzovoort. Kortom, de btw-verplichtingen en boekhoudverplichtingen mogen worden gecombineerd, op voorwaarde dat ze de controle op de juiste heffing van de belasting mogelijk maken.

In dit verband moet er opgemerkt worden dat krachtens artikel III.85 van het Wetboek van Economisch Recht (oude artikel 5 van de wet van 17.07.1975 met betrekking tot de boekhouding van ondernemingen) de kleine ondernemingen ten minste de volgende drie dagboeken moeten bijhouden: een aankoopboek, een verkoopboek en een thesaurieboek.

Als men deze verplichting vergelijkt met deze die voortvloeit uit de btw-reglementering stelt men vast dat het aankoopboek en het verkoopboek respectievelijk overeenstemmen met het boek voor inkomende en uitgaande facturen, onder dit voorbehoud dat in de marge van deze inschrijvingen het bedrag, de wijze en de datum van betaling moeten worden aangetekend. Het thesaurieboek van zijn kant verschilt duidelijk van het dagboek van ontvangsten aangezien het niet alleen de leveringen en diensten verricht met particulieren zonder uitreiking van een factuur omvat, maar ook alle ontvangsten, zonder uitzondering en bovendien alle uitgaven, de onttrekkingen van fondsen andere dan voor de behoeften van de onderneming, alsook de dagelijkse saldi in contanten.

De boeken die deel uitmaken van de boekhouding vormen, ieder naargelang zijn oogmerk, een doorlopende reeks; uiterlijk op het tijdstip van gebruik worden zij geïdentificeerd door de precisering van dit oogmerk, hun plaats in deze reeks, de naam of de maatschappelijke benaming van de belastingplichtige, van het lid van de btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek of van de niet-belastingplichtige rechtspersoon en zijn in artikel 50 van het Btw-Wetboek bedoelde btw-identificatienummer (artikel 15, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

De belastingplichtigen mogen tegelijk verscheidene factuurboeken houden, zowel inkomende als uitgaande (bijvoorbeeld per exploitatiezetel, per afdeling…). Ze moeten echter op ieder ogenblik een inventaris houden van de factuurboeken die in gebruik zijn met vermelding van de aan elk ervan voorbehouden bestemming. Bovendien moeten ze voor ieder aangiftetijdvak een samenvattende tabel opmaken die, per rooster of per rubriek van de aangifte, de bedragen vermeldt die voortkomen uit de onderscheiden factuurboeken.

De factuurboeken mogen onder de navolgende voorwaarden op losse bladen worden gehouden:

• De bladen moeten, uiterlijk op het ogenblik waarop ze gebruikt worden, genummerd worden volgens een ononderbroken reeks (minimum voor een jaar).

• De bladen moeten steeds bewaard worden in volgorde van de nummers.

• De facturen en andere stukken worden ingeschreven volgens een ononderbroken reeks nummers (minimum voor een jaar).

• De ingeschreven bedragen worden, hetzij per jaar, hetzij per aangiftetijdvak, getotaliseerd. Blad per blad wordt een totaal gemaakt dat wordt overgemaakt naar de volgende bladzijde.

• Wanneer een gedeelte van een blad ongebruikt blijft om technische redenen, moet dat gedeelte door middel van een streep onbruikbaar worden gemaakt.

Het dagboek van ontvangsten en het centralisatieboek mogen niet op losse bladen worden gehouden (artikel 15, § 1, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

De inschrijvingen met betrekking tot de boekhouding moeten gesteund zijn op verantwoordingsstukken die gedateerd zijn en waarvan, naargelang het geval, een origineel exemplaar of een dubbel dient te worden bewaard (artikel 15, § 2, eerste lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

De inschrijvingen in de factuurboeken moeten zonder uitstel, in volgorde van de data en zonder enig wit vlak noch leemte worden verricht en in geval van verbetering moet de oorspronkelijke inschrijving leesbaar blijven. Bovendien worden de totalen van elk blad bovenaan op het volgend blad overgedragen. (artikel 15, § 2, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd).

Dit dagboek van ontvangsten kan op elektronische wijze worden gehouden overeenkomstig artikel 14, § 2, tweede lid, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd.

3. Boek voor inkomende facturen

A. In te schrijven stukken

De belastingplichtige of het lid van een btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, moet een boek voor inkomende facturen houden waarin hij de navolgende facturen en stukken inschrijft:

• de facturen en de als zodanig geldende stukken (bijvoorbeeld de kwitanties), evenals de creditnota's die aan hem zijn uitgereikt met betrekking tot zijn economische activiteit

• de stukken betreffende invoer van goederen met betrekking tot de economische activiteit van de btw-belastingplichtige, in voorkomend geval met verwijzing naar de overeenkomstige inkoopfacturen

• de stukken met betrekking tot de overdracht van een algemeenheid van goederen of van een bedrijfsafdeling, alsook de diensten die ingevolge een dergelijke overdracht zijn verricht (artikelen 11 en 18, § 3, van het Btw-Wetboek, en artikel 11, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd)

• de stukken die de belastingplichtige of het lid van een btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, moet opstellen om volgende handelingen te staven:

o een ingebruikneming van goederen gelijkgesteld met een levering van goederen (artikel 12, § 1, 3° en 4°, van het Btw-Wetboek, en artikel 3, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd)

o de uitvoering van een werk in onroerende staat voor de doeleinden van zijn economische activiteit, ingeval dergelijk werk wordt verricht door een andere belastingplichtige, hij geen volledig recht op aftrek van de belasting zou hebben (artikel 19, § 2, 1° en § 3, van het Btw-Wetboek en artikel 3, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd)

o een dienst, verstrekt aan een lid van een btw-eenheid door een van zijn vestigingen buiten België

o een intracommunautaire verwerving, een levering van goederen of een dienstprestatie, waarvoor hij nog geen factuur in zijn bezit heeft, uiterlijk de vijftiende dag van de maand na die waarin de belasting opeisbaar wordt en waarvoor hij schuldenaar van de belasting is (artikel 9, § 1, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd)

o een levering van goederen of een dienstverrichting bestemd voor zijn economische activiteit die hem wordt verstrekt door een niet-belastingplichtige of door een belastingplichtige die uitsluitend door artikel 44 van het Btw-Wetboek vrijgestelde handelingen verricht, waarvoor hij geen recht op aftrek heeft (artikel 10, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd)

• de factuur die, onder bepaalde voorwaarden, mag worden opgesteld door de medecontractant, voor de leveringen van goederen en diensten die hem zijn verschaft (artikel 53, § 2, tweede lid, van het Btw-Wetboek)

• het interne stuk, bedoeld in artikel 53, § 3, van het Btw-Wetboek, dat de tussen twee leden van eenzelfde btw-eenheid gerealiseerde handelingen vaststelt

Bovendien spreekt het vanzelf dat een factuur die zowel op privébehoeften als op beroepsbehoeften betrekking heeft, als dusdanig in haar geheel wordt ingeschreven, met dien verstande dat het privégedeelte in een aparte kolom wordt vermeld.

B. Vermeldingen die het boek voor inkomende facturen moet bevatten

Artikel 15, § 3, van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd, somt de vermeldingen op die het boek voor inkomende facturen verplicht moet bevatten:

• het volgnummer toegekend aan de factuur of aan het inkomend stuk

• de datum van de factuur of van het stuk

• de naam of de maatschappelijke benaming van de leverancier of de dienstverrichter

• per factuur of per stuk en, indien nodig per tarief, de maatstaf van heffing en het bedrag van de overeenkomstige belasting

• de prijs van de handeling wanneer deze niet belastbaar is

• een uitsplitsing met het oog op het invullen van de btw-aangifte evenals op het einde van elke aangifteperiode, per rooster van de aangifte, het totaalbedrag van de periode

Deze vermeldingen zijn over het algemeen niet voldoende om het beheer van de onderneming op te volgen. In dit kader, hoewel iedere onderneming zelf moet bepalen welke voor haar de optimale indeling is van het boek voor inkomende facturen, is er desalniettemin reden om in elk geval een aparte inschrijving en dus een aparte kolom te voorzien voor de elementen die moeten worden opgenomen in de kaders III en V van de periodieke btw-aangifte.

4. Boek voor uitgaande facturen

A. In te schrijven stukken

De btw-belastingplichtige of het lid van een btw-eenheid in de zin van artikel 4, § 2, van het Btw-Wetboek, moet een boek voor uitgaande facturen houden waarin hij de handelingen inschrijft waarvoor hij een factuur of een als zodanig geldend stuk moet uitreiken:

• de factuur en het als zodanig geldend stuk met betrekking tot zijn economische activiteit dat hij uitreikt of dat wordt uitgereikt en opgesteld in zijn naam door een derde of door zijn medecontractant (artikel 53, § 2, eerste en tweede lid, van het Btw-Wetboek). Is eveneens bedoeld het stuk opgesteld door de instrumenterende notaris of gerechtsdeurwaarder in geval van een openbare verkoop van roerende goederen van een gefailleerde (artikel 6 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd). Zijn eveneens beoogd de commissienota's die voorgesteld worden als creditnota's ontvangen door de belastingplichtige.

• de stukken met betrekking tot de overdracht van een algemeenheid van goederen of van een bedrijfsafdeling, alsook de diensten die ingevolge een dergelijke overdracht zijn verricht (artikelen 11 en 18, § 3 van het Btw-Wetboek en artikel 11 van het koninklijk besluit nr. 1, voornoemd)