Algemene Administratie van de Fiscaliteit – Operationele Expertise en Ondersteuning
Dienst BTW
Belasting over de toegevoegde waarde
Beslissing Btw nr. E.T.127.740/2 dd. 31.05.2016
Opheffing van de medische vrijstelling voor door artsen verrichte ingrepen en behandelingen met een esthetisch karakter, ziekenhuizen en privé klinieken
Het begrip 'noodzakelijk'
Forfaits klinische biologie, medische beeldvorming en medische permanentie
Motiveringsdocument btw-vrijstelling
Pooling van de honoraria. Wie moet het btw-nummer aanvragen?
Recht op aftrek en bepalen van het definitief algemeen verhoudingsgetal
Datum van indiening van de inventaris in het kader van de aftrek van de historische btw
Verwerking van verbeterende stukken in de btw-aangifte
In de beslissing BTW nr. E.T.127.740 d.d. 22.03.2016, die tot stand kwam in samenspraak met de sector, heeft de administratie de opheffing van de medische vrijstelling voor door artsen verrichte ingrepen en behandelingen met een esthetisch karakter uitvoerig toegelicht. Niettemin blijft de toepassing van deze beslissing de beroepsgroep voor een aantal uitdagingen plaatsen. Zo bleven een aantal aspecten van de opheffing van de btw-vrijstelling voor enige onduidelijkheid zorgen binnen de dagelijkse praktijk van bedoelde artsen en bleken zich op het terrein nog een aantal praktische toepassingsproblemen te stellen. Het opzet van deze bijkomende beslissing bestaat er dan ook in om een aantal van deze onduidelijkheden en problemen die ons sedert de publicatie werden gesignaleerd, te bundelen en er een werkbare oplossing voor aan te reiken.
Het begrip 'noodzakelijk'
De bij de hoofdhandeling aanverwante prestaties verricht door een arts al dan niet specialist, zoals onder meer de prestaties op het vlak van cardiologie, pneumologie, neurologie, medische beeldvorming, anesthesie, nazorg, enz. … en die uitgevoerd worden ter voorbereiding, tijdens of volgend op de esthetische ingreep of behandeling zijn in beginsel onderworpen aan hetzelfde btw regime als de hoofdhandeling, tenzij uitdrukkelijk anders bepaald in de beslissing (zie hiervoor inzonderheid nummer 16 van de beslissing nr. E.T.127.740 wat betreft de diagnose en de voorafgaande onderzoeken).
Onder de bij de hoofdhandeling aanverwante prestaties worden bedoeld de door artsen verrichte prestaties die noodzakelijk zijn voor de realisatie en/of de nazorg van de esthetische ingreep of behandeling en voor zover die prestaties niet in aanmerking komen voor tegemoetkoming/terugbetaling overeenkomstig de reglementering betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen. Bijkomende medische onderzoeken die door de behandelende arts naar aanleiding van het verrichten van de hoofdhandeling worden aangevraagd maar die op zich niet noodzakelijk zijn om die hoofdhandeling en de nazorg ervan te realiseren, worden niet beoogd en blijven volgens de gewone regels van de btw vrijgesteld.
In het kader hiervan is het belangrijk het begrip 'noodzakelijk' te verduidelijken. Hieronder dient te worden verstaan alle handelingen die worden verricht in functie van de realisatie en/of nazorg van de esthetische ingreep of behandeling. De aanverwante prestaties van artsen (andere dan de arts die de ingreep of behandeling uitvoert) zijn slechts aan de btw onderworpen indien deze inherent zijn aan de realisatie en/of nazorg van de esthetische ingreep of behandeling én niet in aanmerking komen voor terugbetaling door het Riziv (Beslissing BTW nr. E.T.127.740, nummer 11).
Zo zal bijvoorbeeld het onderzoeken op kankercellen van weggenomen weefsel vrijgesteld blijven van de btw, aangezien dit onderzoek op zich geen verband houdt met de esthetische ingreep. Dit geldt ook voor de prestaties verricht door klinisch biologen.
Forfaits klinische biologie, medische beeldvorming en medische permanentie
De forfaitaire honoraria van artsen die bij een zuiver esthetische ingreep aangerekend worden voor klinische biologie, medische beeldvorming of medische permanentie, ongeacht of er al dan niet een werkelijke prestatie tegenover staat, zijn vrijgesteld van de btw.
Motiveringsdocument btw-vrijstelling
Om te bepalen of een esthetische handeling ook therapeutisch of reconstructief is, zal het 'doel/oogmerk' van de ingreep of behandeling bepalend zijn.
Zo blijft de btw-vrijstelling behouden voor esthetische ingrepen en behandelingen met therapeutisch of reconstructief doel ingevolge ziekte, letsel of aangeboren afwijking en die niet in aanmerking komen voor tegemoetkoming/terugbetaling overeenkomstig de reglementering betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen. Ook esthetische ingrepen en behandelingen waarmee tegelijk een functioneel ongemak wordt behandeld en die niet in aanmerking komen voor tegemoetkoming/terugbetaling overeenkomstig de reglementering betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen blijven vrijgesteld van de btw.
In de in het voorgaande lid bedoelde gevallen (ziekte/letsel/aangeboren afwijking/functioneel ongemak) en op voorwaarde dat voor die handelingen de vrijstelling van btw wordt ingeroepen, is het de behandelende arts die de esthetische ingreep of behandeling uitvoert, m.a.w. de arts die de hoofdhandeling uitvoert en dit ongeacht of hij zelfstandig optreedt dan wel als loontrekkende of statutair ambtenaar handelt, die in eer en geweten het therapeutisch of reconstructief doel van de ingreep of behandeling bepaalt en hiervoor btw technisch aansprakelijk is (Beslissing BTW nr. ET 127.740, nummer 10).
De behandelende arts dient in een document door middel van een bondige omschrijving in een voor derden begrijpelijke taal te vermelden om welk(e) ziekte, letsel, aangeboren afwijking of functioneel ongemak het gaat en hoe hieraan zal verholpen worden. Een loutere verwijzing naar het medisch dossier van de patiënt is voor deze doeleinden niet voldoende.
In het kader van het beroepsgeheim mag de naam van de patiënt evenwel verborgen blijven.
Pooling van de honoraria. Wie moet het btw-nummer aanvragen?
Diegene die poolt wordt aangemerkt als btw-belastingplichtige en moet als dusdanig geïdentificeerd worden. Indien diegene die poolt de hoedanigheid heeft van een maatschap, dus een associatie zonder rechtspersoonlijkheid, dient deze zich te wenden tot het lokaal btw-controlekantoor dat zelf een ondernemingsnummer moet creëren.
Recht op aftrek
Algemeen verhoudingsgetal
De aandacht wordt er op gevestigd dat de handelingen verricht vanaf 01.01.2016 die ingevolge de toepassing van de wet of de overgangsmaatregel vrijgesteld zijn van de btw alleen in de noemer van de breuk worden opgenomen. Het aldus voor het jaar 2016 berekende definitief verhoudingsgetal zal dienst doen als voorlopig verhoudingsgetal voor de uit te oefenen btw aftrek voor het kalenderjaar 2017.
Algemeen verhoudingsgetal – Recht op aftrek van de historische btw
De administratie wijzigt haar standpunt met betrekking tot de bepaling van het algemeen verhoudingsgetal in het kader van de aftrek van de historische btw (Beslissing BTW nr. E.T.127.740, nummer 77) in die zin dat de handelingen die vanaf 01.01.2016 belast zouden zijn indien er geen overgangsregeling werd uitgevaardigd zowel in de teller als in de noemer van de breuk moeten worden opgenomen.
Met andere woorden: bij het vaststellen van het definitief verhoudingsgetal voor het bepalen van het recht op aftrek van de historische btw wordt rekening gehouden met de esthetische ingrepen die daadwerkelijk zijn belast in 2016 alsook met de esthetische ingrepen die op basis van de wettelijke bepalingen vanaf 01.01.2016 in principe niet langer vrijgesteld waren, maar waarvoor een overgangsregeling is toegepast.
Datum van indiening van de inventaris in het kader van de aftrek van de historische btw
Ingevolge de belasting van ingrepen en behandelingen met een esthetisch karakter kan de arts, de doktersvennootschap, het ziekenhuis of de privé kliniek aanspraak maken op het recht op aftrek van historische btw. Teneinde dit recht uit te oefenen dienen zij bij hun btw-controlekantoor een inventaris in te dienen met vermelding van de goederen en diensten die in aanmerking komen voor de regularisatie en de gedetailleerde informatie betreffende deze goederen en diensten (Beslissing BTW nr. E.T.127.740, nummers 95-96).
De uiterste datum tot indiening van deze inventaris werd in voornoemde beslissing bepaald op 30.06.2016 (Beslissing BTW nr. E.T. 127.740, nummer 97). Bewust van de praktische problemen waarmee de betrokkenen geconfronteerd worden ingevolge het belasten van de handelingen met een esthetisch karakter en teneinde hen toe te laten deze inventaris op een ernstige manier op te stellen, aanvaardt de administratie deze datum te verschuiven naar 30.09.2016.
Het spreekt voor zich dat het recht op aftrek van de historische btw slechts kan uitgeoefend worden voor zover betreffende inventaris werd ingediend.
Hoe dienen verbeterende stukken te worden verwerkt in de btw-aangifte?
De vraag werd gesteld hoe verbeterende stukken met betrekking tot esthetische ingrepen en behandelingen moeten worden verwerkt in de btw-aangifte.
In het geval een ziekenhuis in zijn eigen btw-aangifte de belaste handelingen van zelfstandige artsen en doktersvennootschappen aangeeft, worden deze handelingen als volgt verwerkt in de aangifte:
1. de maatstaven van heffing in de roosters 03 en 49; de verschuldigde btw in rooster 54
Voorbeeld:
rooster 03: 10.000
rooster 49: 10.000
rooster 54: 2.100
2. de positieve verbeteringen (uitreiking van een bijkomende debetnota): zelfde inschrijvingen als bedoeld in punt 1
Voorbeeld: bijkomende debetnota van 3.000 euro + 630 euro btw
rooster 03: 13.000
rooster 49: 13.000
rooster 54: 2.730
3. de negatieve verbeteringen (uitreiking van een creditnota): het bedrag, exclusief btw, wordt in mindering gebracht van de aan te geven bedragen in roosters 03 én 49; de btw wordt in mindering gebracht van het aan te geven bedrag in rooster 54.
Voorbeeld: creditnota van 2.000 euro + 420 euro btw
rooster 03: 11.000 (13.000 - 2.000)
rooster 49: 11.000 (13.000 - 2.000)
rooster 54: 2.310 (2.730 - 420)
Noot: de roosters 03, 49 en 54 mogen nooit een negatief bedrag bevatten. Desnoods moet het negatieve saldo worden overgedragen naar het volgende aangiftetijdvak.
J. MARCKX
Adviseur-generaal
Juriel