Redevance de droits d’auteur, Base d’imposition, Droit de suite

Fiche du SPF Finances

Texte intégral:

Corps de la décision

Cet arrêt a été publié uniquement dans la langue originale.

Arrest van het hof van beroep te Antwerpen dd. 5.05.2026 - 2024/AR/1008

1.cie1, ON ..., met zetel te ... ..., ...,

2.cie2, ON ..., met zetel te ... ..., ...,

Eisers in hoger beroep,

vertegenwoordigd door mr. HAELTERMAN Axel, advocaat te 1930 ZAVENTEM,

Leuvensesteenweg 643 en door mr. WUYTS Maxim, advocaat te 1050 ELSENE, Marsveldplein 5

tegen het vonnis van de AFi4 kamer van de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen van 20 maart 2024, gekend onder rolnummer 23/123/A

tegen

BELGISCHE STAAT-FOD FINANCIËN, ON ..., in de persoon van de minister van Financiën, met kabinet te 1000 BRUSSEL, Wetstraat 12, handelend ten verzoeke van de ADVISEUR-GENERAAL -DIRECTEUR VAN HET CENTRUM GO ANTWERPEN 724, met diensten te 2000 ANTWERPEN, ltaliëlel 4,

Verweerder in hoger beroep, voor wie verschenen is mevrouw F.D.R., fiscaal ambtenaar,

Gelet op de door de wet vereiste processtukken in behoorlijke vorm overgelegd waaronder het bestreden vonnis van de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen van 20 maart 2024, waarvan partijen verklaren dat het niet betekend werd, alsmede het verzoekschrift tot hoger beroep neergelegd ter griffie van het hof van beroep te Antwerpen op 25 juni 2024, waarbij een naar vorm en termijn regelmatig en ontvankelijk hoger beroep wordt ingesteld.

I. Feiten

De voorliggende betwisting betreft de btw-schuld in hoofde van cie1 zoals opgenomen in het innings- en invorderingsregister op 3 oktober 2022, uitvoerbaar verklaard op 7 oktober 2022, onder het schuldnummer 500.2589.80878.

De btw-belastingplichtige is geregistreerd voor de activiteit van "draadloze communicatie" en "activiteiten van hoofdkantoren".

Voorliggend geschil heeft betrekking op de btw-behandeling van de televisie-abonnementen die cie1 aan haar particuliere klanten aanbiedt. De bedragen die de klanten aan cie1 betalen bevatten volgens cie1 enerzijds de abonnementsprijs zelf, anderzijds worden auteursrechtenvergoedingen doorgerekend die cie1 zelf betaalt aan de relevante auteursrechtenorganisaties.

Deze auteursrechtenvergoedingen bevatten enerzijds de distributierechten die cie1 betaalt aan omroeporganisaties. Deze vergoeding maakt deel uit van de maatstaf van heffing waarop het tarief van 21% wordt toegepast. Anderzijds bevatten deze vergoedingen de sommen die cie1 betaalt aan collectieve beheersorganisaties inzake de auteursrechten (zoals cie3 en cie4) voor de programma's die ter beschikking worden gesteld aan de abonnees. cie1 meent dat deze sommen buiten de werkingssfeer van de btw vallen, omdat ze geen deel uitmaken van de vergoeding die ze voor haar diensten ontvangt en rekent er geen btw op aan, dit enkel voor wat betreft haar particuliere klanten. Dit geldt volgens cie1 eveneens voor haar professionele klanten doch voorzichtigheidshalve werd aan deze klanten op de aangerekende auteursrechtenvergoeding wel 21% btw aangerekend.

Omwille van naar eigen zeggen systeemtechnische redenen draagt cie1 in eerste instantie 21% btw af op het volledige bedrag dat aan haar particuliere klanten wordt aangerekend. Daarnaast brengt ze eveneens de door de collectieve beheersorganisaties aangerekende btw aan 6% in aftrek. Jaarlijks vindt dan een correctie plaats wat betreft de auteursrechtenvergoedingen betaald aan de collectieve beheersorganisaties via een herziening in rooster 62 van de btw-aangifte van november van het daaropvolgende jaar waarbij cie1 om de teruggaaf van btw verzoekt op de aanrekening van deze auteursrechtenvergoedingen aan haar particuliere klanten en het door haar uitgeoefende recht op aftrek van de btw op de inkomende facturen van deze collectieve beheersorganisaties ongedaan maakt. Beide correcties worden dan tegen elkaar afgezet en de teruggaaf van het saldo wordt opgenomen in rooster 62 van de btw-aangifte.

Deze correcties gebeurden in de btw-aangiftes van november 2018, 2019 en 2020.

Naar aanleiding van een controle bij cie1 in april en mei 2021 verzond de administratie op 4 augustus 2021 een eerste regularisatieopgave aan cie1. Deze bevatte overtredingen in verband met de bedragen dewelke opgenomen waren in rooster 62 van de btw-aangiftes van november 2018 en 2019. De administratie stelde dat volgens haar ten onrechte om teruggaaf van de aangerekende btw van 21% over de auteursrechtenvergoedingen met betrekking tot de kalenderjaren 2017 en 2018 werd verzocht, met name omdat volgens haar de doorgerekende auteursrechtenvergoedingen een bestanddeel vormen van de vergoeding die abonnees verschuldigd zijn omwille van de diensten die cie1 hen verstrekt en aldus de btw-behandeling van de verrichte diensten volgen. Een boete van 10% werd aangekondigd. Daarnaast werd cie1 op de hoogte gebracht van de mogelijkheid van aanvraag tot teruggaaf van de te veel voldane btw ingevolge de terugstorting van de eerder in aftrek genomen btw aan 6%.

cie1 deelde haar niet-akkoord mee bij schrijven van 6 september 2021.

Op 4 oktober 2021 deed cie1 afstand van de verlopen tijd der verjaring inzake de btw-wetgeving.

Op 5 oktober 2021 vond een onderhoud plaats.

Bij schrijven van 15 november 2021 werden bijkomende elementen aangeleverd door cie1.

Bij schrijven van 12 mei 2022 liet de belastingadministratie cie1 weten dat er geen bewijs werd voorgelegd van de beweerde verplichting van cie1 om de auteursrechtenvergoedingen één op één door te rekenen noch dat de abonnee de werkelijke begunstigde van de auteursrechten was.

De administratie verzond op 11 juli 2022 een tweede regularisatieopgave aan cie1 waarbij de oorspronkelijke regularisatieopgave werd uitgebreid naar kalenderjaar 2019.

Wat de verschuldigde btw betrof was de administratie van oordeel dat cie1 ten onrechte in rooster 62 van de btw-aangiftes de teruggaaf had gevraagd van de aangerekende btw over de auteursrechten voor een totaalbedrag van 8.192.881,33 euro (2.822.468,28 euro voor 2017, 2.915341,52 euro voor 2018 en 2.455.071,53 euro voor 2019). Tevens werd cie1 op de hoogte gebracht van de mogelijkheid van aanvraag tot teruggaaf van de te veel voldane btw ingevolge de terugstorting van de eerder in aftrek genomen btw aan 6% waarbij de administratie cie1 in kennis stelde dat de verjaringstermijn voor de uitoefening van de vordering tot teruggaaf met betrekking tot kalenderjaar 2017 reeds verjaard was.

cie1 deelde haar niet-akkoord mee bij schrijven van 4 augustus 2022.

Gezien niet tot een akkoord werd gekomen, heeft de administratie de vastgestelde overtredingen opgenomen in een proces-verbaal dat bij aangetekend schrijven van 22 augustus 2022 ter kennis werd gebracht van cie1.

Overeenkomstig dit proces-verbaal waren de volgende bedragen verschuldigd:

- 8.192.881,33 euro aan btw;

- 819.280,00 euro aan proportionele geldboete op grond van artikel 70 § 1 btw-

wetboek;

- Intresten op grond van artikel 91 § 1 btw-wetboek.

De administratie verzond op 31 augustus 2022 een betaalbericht aan cie1.

Op 27 september 2022 diende cie1 een verzoek in tot kwijtschelding of vermindering van de opgelegde geldboete. Tevens diende cie1 op deze datum een verzoek in tot kwijtschelding of vermindering van de opgelegde nalatigheidsintresten.

De btw-schuld werd opgenomen in het innings- en invorderingsregister op 3 oktober 2022 en uitvoerbaar verklaard op 7 oktober 2022.

Aangaande het verzoek tot kwijtschelding of vermindering van de opgelegde nalatigheidsintresten werd cie1 er bij e-mail van 10 november 2022 van op de hoogte gebracht dat bij een verdere betwisting van de btw-schuld, er geen beslissing kon genomen worden over het ingediende verzoekschrift.

Bij schrijven van 17 november 2022 liet de administratie weten niet te kunnen ingaan op het verzoek tot verdere vermindering van de reeds wettelijk verminderde proportionele geldboete.

Op 5 januari 2023 legde cie1 een verzoekschrift op tegenspraak neer ter griffie van de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen.

Il. Vorderingen eerste aanleg en bestreden vonnis

1 Voor de eerste rechter vorderde cie1 het fiscaal verzoekschrift ontvankelijk en gegrond te verklaren en dienvolgens:

- In hoofdorde de belastingschuld integraal te vernietigen, minstens te ontheffen, zowel in hoofdsom, intrest als kosten en alle andere vermeerderingen en belastingverhogingen (lees: boetes) op dit bedrag.

Desgevallend, voorafgaand een prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie voor te leggen, waarvan volgende formulering werd gesuggereerd:

Moet artikel 73 van de Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PB 2006, t 347, blz. I), zoals gewijzigd bij Richtlijn 2009/47/EG van de Raad van 5 mei 2009 (PB 2009, t 116, blz. 18), aldus warden uitgelegd dat indien een telecomprovider aan haar televisie-abonnees auteursrechtenvergoedingen zoals in het hoofdgeding doorrekent, die deze telecomprovider wettelijk verschuldigd is aan collectieve beheersorganisaties inzake auteursrechten, het bedrag gelijk aan deze doorgerekende auteursrechtenvergoedingen niet tot de maatstaf van heffing van de btw behoort in de relatie tussen de telecomprovider en haar televisie-abonnees?"

In ondergeschikte orde:

•De belastingschuld gedeeltelijk te vernietigen, minstens te ontheffen, voor een bedrag van 3.040.177,72 euro in hoofdsom, als ook alle intrest, vermeerderingen en belastingverhogingen (lees: boetes) op dit bedrag, minstens de teruggaaf te bevelen voor het btw-bedrag ten belope van 1.049.327,35;

•De door de btw-administratie toegepaste proportionele geldboete en nalatigheidsintresten integraal kwijt te schelden, minstens te verminderen.

Tot slot verzocht ze verweerder in hoger beroep te veroordelen tot teruggave aan haar van alle bedragen te vermeerderen met wettelijke intresten overeenkomstig artikel 91 btw-wetboek, die zouden geïnd zijn of zouden geïnd worden voor de nietige of minstens ongegronde belastingschulden, alsook voor de kwijtgescholden belastingverhoging (lees: boete) en nalatigheidsintresten en tot betaling van de kosten van het geding.

2 Verweerder in hoger beroep verzocht in hoofdorde de vordering van cie1 ontvankelijk doch ongegrond te verklaren, de inhoud van het proces-verbaal te bekrachtigen, het verzoek tot het stellen van een prejudiciële vraag af te wijzen, cie1 te veroordelen tot de op grond van dit proces-verbaal gevorderde bedragen en alle invorderings- en gerechtskosten. In ondergeschikte orde verzocht hij de reeds wettelijke verminderde boete niet verder te verminderen noch kwijt te schelden. Verder stelde hij dat indien geoordeeld zou worden dat de teruggaaf terecht zou zijn, de in de roosters 62 opgenomen bedragen dienden te worden geverifieerd en gestaafd en in orde te worden bevonden vooraleer er tot effectieve teruggaaf kon overgegaan worden_

3 De eerste rechter verklaarde de vordering van cie1 ontvankelijk en als volgt gegrond. De eerste rechter vernietigde de btw-schuld en de btw-navordering in de mate er een hoger bedrag aan verschuldigde btw in hoofde van cie1 werd opgenomen dan 5.152.703,61 euro en in dezelfde mate de boete en de nalatigheidsintresten berekend werden op een hoger bedrag aan verschuldigde btw. De rechtbank beval terugbetaling van de bedragen die in voormelde mate betaald of geïnd werden meer moratoriumintresten in toepassing van artikel 91 btw-wetboek en wees het meer en/of anders gevorderde af als ongegrond. De rechtbank veroordeelde cie1 tot 5/8 van de kosten van het geding, in hoofde van verweerder in hoger beroep niet begroot en door de rechtbank vereffend op 0,00 euro. De rechtbank veroordeelde verweerder in hoger beroep tot 3/8 van de kosten, in hoofde van cie1 begroot op een rechtsplegingsvergoeding ten bedrage van 8.437,50 euro (3/8 van 22.500) en 24 euro bijzondere bijdrage begrotingsfonds.

De rechtbank was van oordeel dat de doorrekening van de door cie1 betaalde auteursrechten aan de collectieve beheersorganisaties wel degelijk een bestanddeel vormde van de vergoeding die de abonnees verschuldigd waren omwille van de televisiediensten die hen werden verstrekt door cie1, ongeacht of deze som afzonderlijk aan de abonnees werd doorgerekend. Verder wees de rechtbank erop dat cie1 zich niet kon beroepen op de btw-regeling voor het volgrecht gelet op het verschil dat er bestaat tussen de situatie van auteurs van werken van grafische of beeldende kunst, op wie het volgrecht van toepassing is, en die van andere scheppende kunstenaars. In tegenstelling tot wat cie1 voorhield, kon uit het arrest van het Hof van Justitie van 19 december 2018 (C-51/18) niet afgeleid worden dat de component "auteursrechtenvergoedingen" die door haar werd aangerekend aan haar abonnees naar analogie met het volgrecht niet tot de maatstaf van heffing kon behoren. Daarnaast was de rechtbank van oordeel dat cie1 ten onrechte verwees naar het arrest cie6 van het Hof van Justitie van 5 mei 1994 (C-38/93). De auteursrechtenvergoedingen die cie1 betaalt aan de collectieve beheersorganisaties waren volgens de rechtbank niet te vergelijken met de inzetten bij kansspelen aangezien cie1 zelf bepaalt of en in welke mate zij de door haar betaalde auteursrechtenvergoedingen doorrekent aan haar abonnees. De omstandigheid dat de Vlaamse Regulator voor de Media er onder meer op toeziet dat cie1 de auteursrechtenvergoedingen zonder marge doorrekent aan haar abonnees, deed hieraan geen afbreuk. Bovendien bleek uit de door cie1 voorgelegde stukken niet dat de auteursrechtenvergoedingen één op één werden doorgerekend aan haar abonnees. Aangezien het bedrag van de auteursrechtenvergoedingen dat cie1 betaalt aan de collectieve beheersorganisaties deel uitmaakte van haar algemene kosten, zonder dat cie1 aantoonde dat deze één op één werden doorgerekend aan haar eigen klanten, achtte de rechtbank het niet nuttig noch dienstig om een prejudiciële vraag voor te leggen aan het Hof van Justitie.

Met betrekking tot berekening van de verschuldigde btw diende de rechtbank verweerder in hoger beroep bij te treden dat de door cie1 verrichte compensaties via rooster 62 niet conform de btw-regelgeving werden doorgevoerd. De rechtbank was van oordeel dat het verschuldigde btw-bedrag evenwel diende bepaald te worden op 5.152.703,61 euro. De rechtbank was van oordeel dat verweerder in hoger beroep bij het bepalen van het door cie1 verschuldigde bedrag aan btw rekening diende te houden met de ten onrechte door cie1 teruggestorte voorheen in aftrek genomen btw over de auteursrechtenvergoedingen met betrekking tot de kalenderjaren 2017, 2018 en 2019.

De rechtbank was tot slot van oordeel dat de opgelegde geldboete beantwoordde aan een juiste toepassing van de wettelijke en reglementaire bepalingen. Deze werd correct en terecht vastgesteld en stond in redelijke verhouding tot de aard en ernst van de gepleegde inbreuken. De rechtbank zag geen reden om deze kwijt te schelden of verder te verminderen.

Omtrent de opgelegde nalatigheidsintresten wees de rechtbank erop dat cie1 geen subjectief recht heeft om te worden vrijgesteld van haar wettelijke verplichting om nalatigheidsintresten toe te kennen. Verder stelde de rechtbank vast dat de adviseur-generaal nog geen beslissing had genomen met betrekking tot het verzoek tot kwijtschelding of vermindering d.d. 28 september 2022. De rechtbank kon dan ook niet ingaan op de vraag om over te gaan tot kwijtschelding of vermindering van deze intresten.

Tegen dit vonnis werd hoger beroep ingesteld bij verzoekschrift tot hoger beroep ter griffie neergelegd op 25 juni 2024.

III. Vorderingen in hoger beroep

1Cie1 verzoekt het hoger beroep ontvankelijk en gegrond te verklaren, dienvolgens

het bestreden vonnis te hervormen in de mate dat de eerste rechter:

- besliste dat de in casu doorgerekende auteursrechtenvergoedingen tot de maatstaf van heffing van de btw behoren; en

- besliste om de opgelegde boete en nalatigheidsintresten niet kwijt te schelden of te verminderen;

En als volgt te oordelen:

- In hoofdorde

•De belastingschuld integraal te vernietigen, minstens te ontheffen, zowel in hoofdsom, intrest als kosten en alle andere vermeerderingen en belastingverhogingen (lees: boetes) op dit bedrag;

•Desgevallend, voorafgaand een prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie voor te leggen, waarvan volgende formulering wordt gesuggereerd:

"Moet artikel 73 van de Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PB 2006, L 347, blz. 1), zoals gewijzigd bij Richtlijn 2009/47/EG van de Raad van 5 mei 2009 (P8 2009, L 116, blz_ 18), aldus worden uitgelegd dat indien een telecomprovider aan haar televisie-abonnees auteursrechtenvergoedingen zoals in het hoofdgeding doorrekent, die deze telecomprovider wettelijk verschuldigd is aan collectieve beheersorganisaties inzake auteursrechten, het bedrag gelijk aan deze doorgerekende auteursrechtenvergoedingen niet tot de maatstaf van heffing van de btw behoort in de relatie tussen de telecomprovider en haar televisie-abonnees?"

 In ondergeschikte orde:

•De belastingschuld gedeeltelijk te vernietigen, minstens te ontheffen, voor een bedrag van 3.040.177,72 euro in hoofdsom, als ook alle intrest, vermeerderingen en belastingverhogingen (lees: boetes) op dit bedrag

 In meer ondergeschikte orde:

•Teruggaaf te bevelen voor het btw-bedrag ten belope van 1.049.327,35 euro;

 ln elk geval:

a De door de btw-administratie toegepaste proportionele geldboete en nalatigheidsintresten integraal kwijt te schelden, minstens te verminderen;

a De btw-administratie te veroordelen tot betaling van de kosten van het geding, in haren hoofde begroot op 24 euro (bijzondere bijdrage begrotingsfonds eerste aanleg), 22300 euro (rechtsplegingsvergoeding eerste aanleg), 24 euro (bijzondere bijdrage begrotingsfonds hoger beroep) en 23346,51 euro (rechtsplegingsvergoeding hoger beroep).

Dienvolgens verweerder in hoger beroep te veroordelen tot teruggave aan cie1 van alle bedragen te vermeerderen met wettelijke intresten overeenkomstig artikel 91 btw-wetboek, die zouden geïnd zijn of zouden geïnd worden voor de nietige of minstens ongegronde belastingschulden, alsook voor de kwijtgescholden belastingverhoging (lees: boete) en nalatigheidsintresten.

2De Belgische Staat verzoekt in hoofdorde het verzoekschrift van cie1 ontvankelijk

doch ongegrond te verklaren, het incidenteel beroep ontvankelijk en gegrond te verklaren en dienvolgens het bestreden vonnis te hervormen inzake de bepaling van het bedrag aan verschuldigde btw en te zeggen voor recht dat de vordering tot teruggaaf van de btw op de facturen van de collectieve beheersorganisaties inzake auteursrechten uit 2017 in hoofde van cie1 verjaard is. Voor het overige verzoekt de Belgische Staat om de bevestiging van het bestreden vonnis. Verder stelt hij dat indien geoordeeld zou worden dat de teruggaaf terecht zou zijn, de in de roosters 62 opgenomen bedragen dienen te worden geverifieerd en gestaafd en in orde te worden bevonden vooraleer er tot effectieve teruggaaf kan overgegaan worden. Hij verzoekt cie1 te veroordelen tot de kosten, In zijnen hoofde begroot op 0,00 euro.

In ondergeschikte orde verzoekt hij de reeds wettelijk verminderde boete niet te verminderen noch kwijt te schelden en cie1 niet vrij te stellen van de wettelijke btw-intresten mede gezien de rechter hiervoor niet bevoegd is. Evenmin mag gerechtelijk intrest toegekend worden bij een eventuele terugbetaling.

Mocht geoordeeld worden dat een prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie dient gesteld te worden, verzoekt hij deze als volgt te herformuleren:

"Moeten artikel 73 en artikel 78 van de Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (P8 2006, L 347, blz. 1), zoals gewijzigd bij Richtlijn 2009/47/EG van de Raad van 5 mei 2009 (PB 2009, L 116, blz. 18), aldus warden uitgelegd dat indien een telecomprovider aan haar televisie-abonnees auteursrechtenvergoedingen zoals in het hoofdgeding doorrekent, die deze telecomprovider wettelijk verschuldigd is aan collectieve beheersorganisaties inzake auteursrechten, het bedrog gelijk aan deze doorgerekende auteursrechtenvergoedingen, niet tot de maatstaf van heffing van de btw behoort in de relatie tussen de telecomprovider en haar televisie­abonnees, ook als deze auteursrechtenvergoeding aan de telecomproviders aangerekend wordt als deel uitmakend van een bredere vergoeding zonder dat deze auteursrechtenvergoeding geïndividualiseerd kan worden ? Maakt het in dit verband enig verschil uit dat (1) het aangerekende waarvan deze auteursrechten deel uitmaken een forfaitair bedrag betreft, hetzij (2) de aangerekende auteursrechtenvergoeding weliswaar identificeerbaar is in het geheel aan aangerekende kost maar niet kan geïndividualiseerd naar de uiteindelijke begunstigden, de auteurs ?"

Ter zitting verklaarde de Belgische Staat zich louter defensief akkoord met de begroting van de gerechtskosten in hoofde van cie1.

IV. Beoordeling

A. Aangaande de auteursrechtenvergoedingen en de maatstaf van heffing

1 Cie1 is van oordeel dat de doorrekening aan haar klanten van de auteursrechtenvergoedingen die zij zelf betaalt aan de collectieve beheersorganisaties inzake auteursrechten buiten de maatstaf van heffing van de btw valt, aangezien cie1 deze sommen louter int bij haar abonnees om deze integraal door te storten aan deze collectieve beheersorganisaties. Deze sommen maken aldus geen deel uit van de vergoeding die cie1 zelf ontvangt voor haar eigen diensten.

2 Verweerder in hoger beroep is van oordeel dat de aanrekening van auteursrechtenvergoedingen integraal deel uitmaakt van de vergoeding van de door cie1 aan haar klanten gepresteerde dienst inzake televisie. De integraal aangerekende vergoeding is de tegenprestatie van wat cie1 inzake televisie presteert voor haar klanten. Op basis hiervan kan niet betwist worden dat deze auteursrechtenvergoedingen tot de maatstaf van heffing inzake btw behoren.

3 Artikel 26 § 1 btw-wetboek bepaalt:

"Voor de leveringen van goederen en de diensten wordt de belasting berekend over alles wat de leverancier van het goed of de dienstverrichter als tegenprestatie verkrijgt of moet verkrijgen van degene aan wie het goed wordt geleverd of de dienst wordt verricht, of van een derde, met inbegrip van de subsidies die rechtstreeks met de prijs van die handelingen verband houden.

Tot de maatstaf van heffing behoren onder meer de sommen die de leverancier van het goed of de dienstverrichter aan degene aan wie het goed wordt geleverd of de dienst wordt verricht in rekening brengt als kosten van commissie, verpakking, verzekering en vervoer, ongeacht of zulks al dan niet bij een afzonderlijk debetdocument wordt gedaan of ingevolge een afzonderlijke overeenkomst.

Belastingen, rechten en heffingen moeten eveneens in de maatstaf van heffing worden opgenomen."

Artikel 28 btw-wetboek bepaalt:

"Tot de maatstaf van heffing behoren niet:

1° de sommen die als disconto van de prijs mogen worden afgetrokken;

2° de prijsverminderingen die door de leverancier of de dienstverrichter aan de

afnemer toegekend worden en die door deze laatste zijn verkregen op het tijdstip

waarop de belasting opeisbaar wordt;

3° de interesten wegens te late betaling;

4° de kosten voor gewone en gebruikelijke verpakkingsmiddelen, indien de leverancier

instemt met de terugbetaling ervan in geval van terugzending van die

verpakkingsmiddelen;

5° de sommen voorgeschoten door de leverancier of de dienstverrichter voor uitgaven

die hij ten name en voor rekening van zijn medecontractant heeft gedaan;

6° de belasting over de toegevoegde waarde zelf"

Voor leveringen van goederen en diensten wordt de btw berekend over alles wat de leverancier van het goed of de dienstverrichter als tegenprestatie verkrijgt of moet verkrijgen van degene aan wie het goed wordt geleverd of de dienst wordt verstrekt of van een derde. De maatstaf van heffing bestaat uit alles wat ontvangen werd dat in rechtstreeks verband staat met de verrichte levering of dienst en waarvan de tegenwaarde in geld kan worden uitgedrukt. Van een dergelijk rechtstreeks verband is er sprake wanneer tussen de verrichter en de ontvanger van de dienst een rechtsbetrekking bestaat in het kader waarvan over en weer prestaties worden uitgewisseld, en de door de dienstverrichter ontvangen vergoeding de werkelijke tegenwaarde vormt voor de ten behoeve van de ontvanger verrichte dienst.

Het hof is van oordeel dat in casu de aanrekening van de door cie1 aan de collectieve beheersorganisaties betaalde auteursrechtenvergoedingen een deel uitmaakt van de vergoeding die de abonnees van cie1 verschuldigd zijn voor de televisiediensten die cie1 levert aan haar abonnees, en dit ongeacht of deze afzonderlijk aan de abonnees worden aangerekend. Deze staat in rechtstreeks verband met de door cie1 geleverde dienst aan haar abonnees en behoort tot de tegenprestatie die cie1 verkrijgt van degene aan wie de dienst versterkt wordt.

Dit bedrag maakt deel uit van het geheel van de kosten die cie1 draagt en die worden betrokken in de prijs van haar verrichting die moet worden betaald door haar abonnees voor de televisiediensten (vergelijk Hof van Justitie 11 juni 2015, C-256/14, cie5 tegen Autoridade Tributária e Aduaneira)_ Hieruit volgt dat het bedrag met betrekking tot de auteursrechtenvergoeding een onderdeel is van de tegenprestatie die cie1 van haar abonnees ontvangt voor de door haar verrichte dienst en aldus deel uitmaakt van de maatstaf van heffing.

Het hof ziet geen reden om terzake enig onderscheid te maken tussen de kosten met betrekking tot de auteursrechtenvergoedingen en andere algemene kosten die cie1 draagt en betrekt in de prijs van haar verrichting die moet worden betaald door haar abonnees voor de televisiediensten.

Dit wordt tevens bevestigd door volgende parlementaire vragen:

- Vraag 50 van 13 april 1992 van de heer S., Vr. en Antw., Kamer, 1991-1992, nr.

11, blz. 555:

"De vraag van het geachte Lid beoogt een andere situatie dan de verrichting die bestaat in de overdracht van of het verlenen van rechten op auteursrechten betreffende de door de wetgeving op de auteursrechten beschermde werken. Voornoemde verrichting is inderdaad onderworpen - en blijft na 1 april 1992 onderworpen - aan het tarief van 6 pct. door de ruime interpretatie van de tweede bepaling van rubriek XXIX van tube/ A van de bijlage bij het koninklijk besluit nr. 20 van 20 juli 1970 tot vaststelling van de tarieven van de belasting over de toegevoegde waarde en tot indeling van de goederen en de diensten bij die tarieven.

Immers, in de verhouding tussen de kabeldistributiemaatschappijen en hun abonnees is de som die aan laatstgenoemden wordt aangerekend tot dekking van de auteursrechten, die deze maatschappijen zelf verschuldigd zijn aan cie3 en de televisienetten omwille van de programma's waarvan zij de ontvangst aan het publiek verschaffen, niets anders dan een bestanddeel van de vergoeding die de abonnees verschuldigd zijn omwille van de diensten van televisiedistributie die hen worden verstrekt, zelfs indien deze som afzonderlijk aan de abonnees wordt aangerekend.

Hieruit volgt dat vanaf 1 april 1992 het BTW-tarief van 19,5 pct. en vanaf 1 januari 1994 het BTW-tarief van 20,5 pct. van toepassing is op het geheel van de aangerekende vergoeding, met inbegrip van het bedrag dat als auteursrechten aan de abonnees wordt doorgerekend." (eigen onderlijning)

- Vraag 343 van 6 juli 1984 van de heer D., Vr. en Antw., Kamer, 1983-1984, nr. 40, 3800:

"Vanaf 1 juli 1983 zijn de kabeldistributiemaatschappijen, omwille van de programma's waarvan zij de ontvangst aan het publiek verschaffen specifieke auteursrechten verschuldigd aan cie3 en aan de televisienetten, partijen bij de overeenkomst daaromtrent van 21 juni 1983.

Hoewel deze rechten vastgesteld zijn op een welbepaalde som per op het net aangesloten abonnee, zijn deze rechten door de distributiemaatschappijen, en niet door de abonnees, aan de auteurs verschuldigd.

Zelfs indien ze afzonderlijk aan de abonnees worden aangerekend zijn deze rechten bilgevolg een bestanddeel van de door die maatschappijen aangerekende vergoeding, en niet een voorschot gedaan voor rekening van die abonnees.

De BTW van 25% waaraan de verrichtingen van radio- en televisiedistributiebedrijven onderworpen zijn is dus verschuldigd over het geheel van de aangerekende vergoeding, met inbegrip van het bedrag dat ais auteursrechten in rekening wordt gebracht.

De fiscale meer-opbrengst wegens de verhoging van de door de abonnees te betalen vergoeding met 405 fr. in 1984, kan, uitgaande van 2.673.000 aansluitingen en een

BTW-tarief van 25%, worden berekend op 270 miljoen fr."(eigen onderlijning)

Het betreft hier geen doorrekening als dusdanig doch de opneming van het geheel van de kosten die door cie1 worden gedragen in de (abonnements)prijs voor de door haar verrichte dienst. Het hof is dan ook van oordeel dat deze dienen beschouwd te worden als deel uitmakend van de algemene kosten van cie1 die worden betrokken in de prijs die wordt aangerekend voor haar televisiediensten waardoor het bedrag m.b.t. de auteursrechtenvergoeding deel uitmaakt van de maatstaf van heffing. Het gaat geenszins om een overdracht van auteursrechten.

4 Cie1 meent zich op de btw-regeling van het volgrecht te kunnen steunen omdat cie1 deze auteursrechtenvergoeding aangerekend aan haar abonnees moet storten aan de auteur, net zoals het volgrecht moet worden doorgestart aan de auteur, zijnde de maker van het kunstwerk. cie1 stelt met andere woorden niet vrij te kunnen beschikken over het bedrag van deze vergoedingen zodat het bedrag niet de tegenprestatie vormt voor een door cie1 geleverde dienst.

Het hof is van oordeel dat cie1 zich in casu geenszins op de regeling met betrekking tot volgrecht kan beroepen. Het volgrecht wordt omschreven als een onvervreemdbaar recht waarvan geen afstand kan worden gedaan, zelfs niet op voorhand, om telkens wanneer het kunstwerk na de eerste overdracht door de auteur wordt doorverkocht, een op de doorverkoopprijs berekend recht te ontvangen (artikel 1 richtlijn 2001/84/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 september 2001 betreffende het volgrecht ten behoeve van de auteur van een oorspronkelijk kunstwerk). Dit recht is van toepassing op elke doorverkoop waarbij actoren uit de professionele kunsthandel, zoals veilinghuizen, kunstgaleries of andere kunsthandelaren, betrokken zijn als verkoper, koper, of tussenpersoon (artikel 1 richtlijn 2001/84/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 september 2001 betreffende het volgrecht ten behoeve van de auteur van een oorspronkelijk kunstwerk). Volgens het Hof van Justitie vormt de volgrechtvergoeding, die wordt betaald aan de auteur van een oorspronkelijk kunstwerk, niet de tegenprestatie voor de artistieke prestatie van de auteur van een dergelijk kunstwerk. Het volgrecht wordt rechtstreeks bij wet verleend om de auteurs van grafische of beeldende kunst in economisch opzicht in het succes van hun werken te laten delen. Vermits in het kader van de uitoefening van het volgrecht geen levering of dienstverrichting door de auteur plaatsvindt, is er geen sprake van een handeling die aan btw is onderworpen (HvJ (8e k.) nr. C-51/18, 19 december 2018 (Commissie / Oostenrijk), FJF 2019 (samenvatting), afl. 3, 91 en http://www.monkey.be/ (8 april 2019); http://curia.europa.eu (20 december 2018); Pb C 18 februari 2019 (dispositief), afl. 65, 18 en http://eur-lex.europa.eu (18 februari 2019); TER 201.9 (weergave A.C.), afl. 557, 238 en http://tfrnet.larcier.be/ (8 april 2019)).

In tegenstelling tot hetgeen cie1 voorhoudt kan uit het arrest van het Hof van Justitie van 19 december 2018 geenszins afgeleid worden dat cie1 zich in casu op het volgrecht kan beroepen om te stellen dat de door haar aangerekende auteursrechtenvergoedingen niet tot de maatstaf van heffing behoren.

Werken van grafische of beeldende kunst zijn uniek en de daaraan verbonden gebruiks- en exploitatierechten zijn uitgeput op het tijdstip waarop deze werken voor het eerst in de handel worden gebracht. Andere werken worden daarentegen herhaaldelijk ter beschikking gesteld en met de vergoeding die daarvoor aan de auteurs ervan verschuldigd is, wordt de prestatie in de vorm van de herhaalde terbeschikkingstelling van die andere werken beloond. De volgrechtvergoeding valt dus niet te vergelijken met de vergoeding voor de uitoefening van de aan die andere werken verbonden gebruiks- en exploitatierechten, die blijven bestaan (HvJ (8e k.) nr. C-51/18, 19 december 2018 (Commissie / Oostenrijk), randnummer 54). De auteursrechtenvergoedingen hebben betrekking op de herhaaldelijke terbeschikkingstelling van andere werken en hebben geenszins betrekking op de verkoop van het kunstwerk zoals bij het volgrecht. De auteursrechtenvergoedingen die cie1 betaalt aan de collectieve beheersorganisaties geven haar het recht om het repertoire/de televisieprogramma's verder te verspreiden onder haar professionele en particuliere abonnees. Er is geen sprake van een vervreemding van werken van grafische of beeldende kunst.

Het Hof van Justitie stelde hieromtrent dat het feit dat de vergoedingen uit hoofde van de opeenvolgende gebruiks- en exploitatierechten van andere werken dan de kunstwerken van grafische en beeldende kunst aan de btw zijn onderworpen niet rechtvaardigt dat dit ook het geval zou zijn voor de volgrechtvergoeding. Het Hof van Justitie wees erop dat de volgrechtvergoeding niet te vergelijken valt met de vergoeding voor de uitoefening van de aan die andere werken verbonden gebruiks- en exploitatierechten, die blijven bestaan (HvJ (8e k.) nr. C-51/18, 19 december 2018 (Commissie / Oostenrijk), randnummers 54-56). Geenszins kan uit dit arrest aldus worden afgeleid dat de auteursrechtenvergoeding in casu zonder btw zouden moeten worden doorgerekend door cie1 aan haar abonnees. Het feit dat beide regelingen hun oorsprong hebben in het WER en in principe worden toevertrouwd aan collectieve beheersorganisaties doet hier geen afbreuk aan.

Bovendien dient te worden opgemerkt dat dit arrest van het Hof van Justitie betrekking had op de relatie auteur-verkoper en geenszins op de relatie telecomprovider-abonnees zoals in casu het geval is.

Er dient verder opgemerkt te worden dat de telecomprovider in casu geen vergoeding betaalt aan de auteur doch louter een forfaitaire vergoeding betaalt aan de beheersorganisaties op basis van overeenkomsten voor globale bedragen zonder dat hieromtrent enige uitsplitsing gebeurt. Van het één op één doorrekenen of van het verder verkopen van het recht uit de primaire relatie is in casu geen sprake.

Daarnaast dient tevens te worden opgemerkt dat cie1 geenszins wettelijk verplicht is de door haar betaalde auteursrechtenvergoedingen door te rekenen aan haar abonnees. Ze kiest er zelf voor deze deel te laten uitmaken van de algehele prijs die ze aanrekent voor de door haar verstrekte diensten.

Van enige schending van het gelijkheidsbeginsel is er geenszins sprake.

5Cie1 verwijst tevens naar het arrest cie6 van het Hof van Justitie van 5 mei 1994

(C-38/93). Bij dit arrest werd geoordeeld dat bij speelautomaten waarmee geld kan worden gewonnen (kansspelautomaten), de maatstaf van heffing niet het bij wet dwingend voorgeschreven percentage van de totale waarde van de inzetten omvat, dat overeenkomt met de aan de spelers uitgekeerde prijzen. Bij kansspelautomaten die krachtens bij wet dwingend voorgeschreven verplichtingen aldus zijn ontworpen, dat gemiddeld ten minste 60 % van de door de spelers ingezette bedragen hun weer als prijs wordt uitgekeerd, bestaat de daadwerkelijk door de exploitant ontvangen tegenprestatie voor de terbeschikkingstelling van de automaten slechts uit het percentage van de inzetten waarover hij daadwerkelijk voor eigen rekening kan beschikken. Enkel de muntstukken die, na in de automaat te zijn ingeworpen, automatisch naar het geldbakje werden geleid, kwamen immers in het bezit van de exploitant, daar de munten die in de munthouder terechtkwamen, de inhoud daarvan moesten aanvullen tot het bedrag dat de exploitant aanvankelijk had verstrekt om de ingebruikneming van de automaten mogelijk te maken.

Het hof is van oordeel dat deze zaak geenszins te vergelijken is met voorliggende discussie. ln casu gaat het immers om auteursrechtenvergoedingen die cie1 verschuldigd is aan de collectieve beheersorganisaties en niet op de specifieke situatie van kansspelautomaten waarop het arrest cie6 betrekking had waarbij een percentage van de inzetten van spelers als prijs terug aan hen werden uitgekeerd.

cie1 is in casu bovendien niet verplicht om de auteursrechtenvergoedingen aan te rekenen aan haar klanten. Zij bepaalt zelf of en in welke mate ze deze aanrekent aan haar abonnees. Dit rust aldus geenszins op enige wettelijke verplichting terzake. Het is cie1 zelf die in casu beslist om deze kost deel uitmakend van de algemene kosten van cie1 aan te rekenen aan haar klanten waardoor de btw op de inkomende facturen met betrekking tot deze kosten volgens de normale regels in aftrek kunnen worden gebracht.

Uit de voorliggende gegevens blijkt overigens geenszins dat deze kosten één op één werden doorgerekend aan de abonnees van cie1. Dit kan uit de voorliggende gegevens geenszins afgeleid worden. Terecht merkt de Belgische Staat op dat in de relatie tussen cie1 en haar abonnees een mix van (gedeelten) van auteursrechten worden aangerekend. Bovendien blijkt niet dat deze betaalde vergoedingen kunnen geïndividualiseerd worden naar de eigenlijke begunstigden, namelijk de auteurs_ In tegenstelling tot hetgeen cie1 voorhoudt, blijkt geenszins dat de auteursrechtenvergoedingen die cie1 aan haar klanten aanrekent, identificeerbaar en individualiseerbaar te herleiden zijn naar de auteursrechtenvergoedingen die cie1 zelf verplicht is te storten aan de collectieve beheersorganisaties ten titel van auteursrechten.

Het feit dat er sprake zou zijn van toezicht door de Vlaamse Regulator voor Media op de aanrekening van auteursrechtenvergoedingen in hoofde van cie1, hetgeen op basis van de voorliggende gegevens overigens geenszins blijkt, doet hier geen afbreuk aan. De auditverslagen zoals bijgebracht door cie1 doen evenmin afbreuk aan hogervermelde.

Het hof ziet geen reden waarom cie1 terzake een onderscheid maakt tussen de auteursrechtenvergoedingen die ze betaalt aan de omroeporganisaties en deze die ze betaalt aan de collectieve beheersorganisaties.

6 Rekening houdende met het hogergemelde ziet het hof geen reden om enige

prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie te stellen. Het hof is van oordeel dat er geen onduidelijkheid bestaat over de toepassing van de relevante Europeesrechtelijke principes.

7 Het hof merkt nog op dat er geenszins sprake was van een vergelijkbare situatie die aanleiding gaf tot de voorafgaande beslissing nr. 2010.125 van 22 maart 2011. Hierbij werd immers geoordeeld dat de toekenning door de distributievennootschappen van punten aan de klant bij de levering van goederen als een prijsvermindering in de zin van artikel 28, 2° van het btw-wetboek mag worden beschouwd, die in mindering van de maatstaf van heffing van de levering van de goederen mag komen voor zover de waarde van de toegekende punten opgenomen wordt in een maandelijkse afrekening die door promotor dient uitgereikt te worden uiterlijk de 5de werkdag van de maand die volgt op deze van de toekenning van de punten en de distributievennootschappen de betaling van deze toegekende punten aan de promotor kan bewijzen. In casu is er geen sprake van enige prijsvermindering in de zin van artikel 28, 2° btw-wetboek.

8 De overige argumenten van partijen dienaangaande acht het hof niet terzake dienend en/of overbodig zodat hier niet verder op ingegaan wordt.

B. Aangaande de berekening van de verschuldigde btw

9 De eerste rechter oordeelde dat de verschuldigde btw diende bepaald te worden op 5.152.703,61 euro, namelijk deze beperkt tot de bedragen opgenomen in rooster 62 van de btw-aangiften.

Volgens verweerder in hoger beroep werden er in rooster 62 van de btw-aangiftes van november 2018, 2019 en 2020 ongeoorloofde verrekeningen verricht waardoor de bedragen zoals vermeld in de regularisatieopgave en het proces-verbaal wel degelijk correct zijn. Verweerder in hoger beroep stelde dienaangaande incidenteel beroep in.

cie1 stelt evenwel dat indien het hof van oordeel zou zijn dat de doorrekening van de auteursrechtenvergoedingen wel degelijk tot de maatstaf van heffing zou behoren, er moet worden vastgesteld dat de door de btw-administratie gehanteerde bedragen in de regularisatieopgave van 11 juli 2022 en het proces-verbaal van 22 augustus 2022 in elk geval niet correct zijn. Ze stelt dat enkel de netto-bedragen die effectief werden opgenomen in vak 62 van de btw-aangifte, namelijk die bedragen waarvoor ze haar recht op teruggaaf uitoefende, het voorwerp kunnen zijn van enige navordering.

10 Uit de voorliggende gegevens blijkt dat cie1 slechts om de teruggaaf van de netto­bedragen verzocht, namelijk om een totaalbedrag van 5.152.703,61 euro (1.773.140,93 euro voor 2017, 1.769.364,75 euro voor 2018 en 1.610.197,93 voor 2019). Dit zijn de bedragen die door haar werden opgenomen in vak 62 van de btw-aangiftes van november 2018, november 2019 en november 2020.

Voor zover verweerder in hoger beroep van oordeel was dat de teruggaaf van de aangerekende btw over auteursrechten met betrekking tot kalenderjaar 2017, 2018 en 2019 ten onrechte werd uitgeoefend, diende de navordering dan ook tot dit bedrag beperkt te worden. Het is immers dit bedrag dat door cie1 werd opgenomen in rooster 62 en waarvan cie1 om teruggaaf heeft gevraagd. Het foutief compenseren van bedragen in rooster 62 kan hieraan geen afbreuk doen.

De werkwijze van de administratie om de bruto-bedragen na te vorderen zonder rekening te houden met de correctie met betrekking tot de in aftrek genomen btw op betaalde auteursrechten schendt bovendien het beginsel van fiscale neutraliteit en gaat verder dan hetgeen noodzakelijk is om de juiste inning van de belasting te waarborgen en ter voorkoming van fraude. Het beginsel van fiscale neutraliteit vereist dat aftrek van voorbelasting wordt toegestaan indien de materiële voorwaarden daartoe zijn vervuld, ook wanneer een belastingplichtige niet voldoet aan bepaalde formele vereisten. Wanneer de belastingdienst over de nodige gegevens beschikt om vast te stellen dat is voldaan aan de materiële voorwaarden mag hij bijgevolg geen nadere voorwaarden stellen die tot gevolg kunnen hebben dat de uitoefening van dat recht wordt verhinderd (zie in die zin arrest Hof van Justitie van 17 mei 2023; C-418/22, cie7; arrest Hof van Justitie van 9 juli 2015, S. en O., C- 183/14, EU:C:2015:454, punten 58 en 59 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

Door de administratie wordt overigens niet betwist dat cie1 recht op aftrek had van de btw op de door cie1 zelf betaalde auteursrechtenvergoedingen. Dit werd door haar expliciet erkend in de door haar opgestelde regularisatieopgaven d.d. 4 augustus 2021 en 11 juli 2022 en het proces-verbaal van 22 augustus 2022. De samenstelling van de bedragen opgenomen in rooster 62 van de betreffende aangiftes bleek zeer duidelijk uit de verklarende nota's als bijlage bij de btw-aangiftes waarin de correcties via rooster 62 werden aangegeven.

Rekening houdende met het hogergemelde gaat het hof niet verder in op de argumentatie van verweerder in hoger beroep met betrekking tot de verjaring van de vordering tot teruggaaf voor kalenderjaar 2017. Deze discussie is gelet op het hogergemelde zonder voorwerp. Terecht merkt cie1 hieromtrent op dat het vermeend verjaard bedrag nooit als een door cie1 verschuldigde belasting werd gereflecteerd in de btw-aangifte zelf gelet op de opname van het nettobedrag in vak 62 van de btw-aangifte. cie1 hield hier enkel rekening mee om het bedrag te beperken waarvan zij om de teruggaaf verzocht.

In tegenstelling tot hetgeen de Belgische Staat voorhoudt, is hij geenszins op enige wijze benadeeld door de handelswijze van cie1.

De overige argumenten dienaangaande acht het hof niet terzake dienend en/of overbodig zodat hier niet op ingegaan wordt.

C. Aangaande de opgelegde geldboete

11 Cie1 stelt dat er in elk geval geen reden is om haar een proportionele geldboete van 10% op te leggen. Ze stelt dat het immers niet alleen zo is dat de proportionele geldboete minstens moet worden berekend op het "nettobedrag" van de verschuldigde btw, zoals de eerste rechter terecht oordeelde, doch daarnaast het resterend gedeelte van de opgelegde proportionele geldboete fundamenteel onevenredig blijft in het licht van de concrete omstandigheden van voorliggende zaak.

12 Verweerder in hoger beroep legde cie1 een verminderde proportionele geldboete op van 10% bij toepassing van artikel 70 § 1 btw-wetboek en tabel G, eerste afdeling, rubriek IV, van de bijlage bij het Koninklijk Besluit nr. 41 van 30 januari 1987 tot vaststelling van het bedrag van de proportionele fiscale geldboeten op het stuk van de belasting over de toegevoegde waarde.

Overeenkomstig artikel 70 § 1 btw-wetboek wordt voor iedere overtreding van de verplichting de belasting te voldoen, een geldboete opgelegd gelijk aan het dubbele van de ontdoken of niet tijdig betaalde belasting.

Artikel 84 btw-wetboek bepaalt dat binnen de door de wet gestelde grenzen, het bedrag van de proportionele fiscale boeten wordt vastgesteld in dit Wetboek of in de ter uitvoering ervan genomen besluiten, bepaald volgens een schaal waarvan de trappen door de Koning worden vastgesteld.

De boete van 10% werd in casu overeenkomstig de wettelijke bepalingen en tabel G, eerste afdeling, rubriek IV, van de bijlage bij het Koninklijk Besluit nr. 41 van 30 januari 1987 tot vaststelling van het bedrag van de proportionele fiscale geldboeten op het stuk van de belasting over de toegevoegde waarde opgelegd.

13 Het hof is van oordeel dat de administratieve boete, die in onderhavig geval 10% bedraagt, een strafsanctie betreft in de zin van artikel 6 EVRM. Dit heeft tot gevolg dat de waarborgen gekoppeld aan artikel 6 EVRM gelden, zoals het recht op de toegang tot een rechterlijke instantie die met voile rechtsmacht kan oordelen (EHRM, 4 maart 2004, cie8, TFR, 2004, nr. 264, p 363 met noot B.C., `Rechterlijke toetsing van fiscale boetes: cassatie teruggefloten door Straatsburg; zie ook Grondwettelijk Hof, 24 februari 1999, nr. 22/1999; Grondwettelijk Hof, 12 juni 2002, 96/2002).

De rechter aan wie gevraagd wordt een administratieve geldboete opgelegd op grond van artikel 70 § 1 btw-wetboek te toetsen, moet de wettigheid van die sanctie onderzoeken en mag in het bijzonder nagaan of die sanctie verzoenbaar is met de dwingende eisen van internationale verdragen en van het interne recht, met inbegrip van de algemene rechtsbeginselen. Dit toetsingsrecht moet in het bijzonder aan de rechter toelaten na te gaan of de straf niet onevenredig is met de inbreuk, zodat de rechter mag onderzoeken of het bestuur naar redelijkheid kon overgaan tot het opleggen van een administratieve geldboete van zodanige omvang. De rechter mag hierbij in het bijzonder acht slaan op de zwaarte van de inbreuk, de hoogte van reeds opgelegde sancties, de wijze waarop in gelijkaardige zaken werd geoordeeld en de weerslag van de sanctie voor de betrokkene, maar moet hierbij in acht nemen in welke mate het bestuur zelf gebonden was in verband met de sanctie.

Het bij artikel 6.1 EVRM gewaarborgde recht op toegang tot de rechter en het daaruit voortvloeiend beginsel dat een administratieve sanctie met een repressief karakter in de zin van artikel 6.1 EVRM ter controle moet kunnen worden voorgelegd aan een rechter met volle rechtsmacht, houdt niet in dat de rechter de administratieve geldboete kan verminderen tot beneden het wettelijk minimum of tot beneden het door de wet opgelegde vaste boetetarief. Aan het vereiste dat de rechter de administratieve boete moet kunnen toetsen met volle rechtsmacht is immers voldaan indien alles wat onder de beoordelingsbevoegdheid van het bestuur valt, door de rechter kan worden getoetst. De nationale rechter kan een overeenkomstig het Koninklijk Besluit nr. 41 van 30 januari 1987 opgelegde administratieve geldboete wel in toepassing van het Unierechtelijk evenredigheidsbeginsel verminderen tot beneden de in dit koninklijk besluit bepaalde vaste boetetarieven, rekening houdend met de aard en de ernst van de inbreuk en de concrete omstandigheden van de zaak (Cass. (le k.) AR F.24.0026.N, 12 februari 2026 (cie9 / BELGISCHE STAAT) https://juportal.be/ (27 februari 2026)).

14 Het hof ziet te dezen geen enkele reden om een verdere vermindering of

kwijtschelding van de boete toe te kennen, met dien verstande dat deze dient berekend te worden rekening houdende met de herleiding van de btw-hoofdsom tot 5.152.703,61 euro.

Door de boete overeenkomstig voormelde tabel G, eerste afdeling, rubriek IV, bij KB nr.41 te verminderen tot 10 % werd reeds rekening gehouden met het feit dat het ging om een niet-intentioneel begane fout en er aldus geen sprake is van kwade trouw in hoofde van cie1.

De opgelegde geldboete bestraft niet alleen de inbreuk op gepaste wijze, maar is ook passend om de belastingplichtige ertoe aan te zetten haar fiscale verplichtingen op meer nauwgezette wijze na te komen. De naleving van de fiscale verplichtingen door de belastingplichtige is noodzakelijk voor de goede werking van het btw-mechanisme.

Het ging in casu geenszins om een principiële betwisting doch om een loutere toepassing van het btw-wetboek, meer bepaald de toepassing van de duidelijke wetsbepaling van artikel 26 btw-wetboek.

Het hof is van oordeel, rekening houdende met de concrete gegevens van het dossier, dat de boete van 10% in redelijke verhouding staat tot de aard en ernst van de overtreding.

Noch het feit dat cie1 haar vordering tot teruggaaf niet op verdoken wijze heeft verwerkt in haar btw-aangiftes, noch het feit dat ze te goeder trouw was, noch het feit dat ze de vermeende belastingschulden onder voorbehoud zou betaald hebben, doen terzake anders besluiten.

Rekening houdende met de aard en de ernst van de feiten en de concrete gegevens van de zaak is er in casu dan ook geen enkele reden om de geldboete van 10% kwijt te schelden dan wel te verminderen, evenmin om deze met uitstel op te leggen, mocht de wet in deze maatregel hebben voorzien.

D. Aangaande de opgelegde nalatigheidsintresten

15 Cie1 verzoekt het hof om de door de btw-administratie opgelegde nalatigheidsintresten integraal kwijt te schelden, dan wel te verminderen.

16 Het hof merkt vooreerst op dat de intrest inzake btw geen strafsanctie is in de zin van artikel 6 EVRM. De intresten die op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde zijn voorzien, hebben enerzijds een schadevergoedingsfunctie en hebben anderzijds tot doel de belastingplichtige ertoe aan te zetten de aan de schatkist verschuldigde belasting tijdig te betalen, teneinde te voorkomen dat deze belastingplichtige zichzelf ten koste van de schatkist een krediet verschaft door de verschuldigde belasting niet te betalen; deze intresten zijn niet bedoeld om dergelijk gedrag te bestraffen of herhaling ervan te voorkomen; het feit dat de rentevoet waarin artikel 91, § 1, van het btw-wetboek voorziet, hoger is dan de rentevoet die in burgerlijke zaken geldt, heeft, gelet op het bovengenoemde doel, geen invloed op de aard van deze interesten; hieruit volgt dat de in de bovengenoemde bepaling bedoelde interesten geen straf vormen in de zin van artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, en van de artikelen 47 en 49 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (Cals. (le k.) AR F.22.0122.F, 13 februari 2026 (C. C. / l≤TAT BELGE)). Van enige evenredigheidstoets is dan ook geen sprake.

17 De belastingplichtige heeft geen subjectief recht om te worden vrijgesteld van zijn wettelijke verplichting om nalatigheidsintresten te betalen. De bevoegdheid om vrijstelling van nalatigheidsintresten toe te kennen komt enkel toe aan de adviseur-generaal (artikel 70 Wetboek van 13 april 2019 van de minnelijke en gedwongen invordering van fiscale en niet-fiscale schuldvorderingen). De rechtbank/Het hof mag zich niet in de plaats van de adviseur-generaal stellen en in zijn plaats de gevraagde vrijstelling toestaan. De rechtbank/Het hof kan enkel nagaan of de beslissing van de adviseur-generaal in overeenstemming met de wet genomen werd en deze desgevallend vernietigen.

Het hof stelt vast dat de adviseur-generaal tot op heden nog geen beslissing heeft genomen omtrent het verzoek tot kwijtschelding of vermindering van de opgelegde nalatigheidsintresten d.d. 27 september 2022. Aangaande dit verzoek werd cie1 er bij e­mail van 10 november 2022 van op de hoogte gebracht dat het bij verdere betwisting van de btw-schuld, niet mogelijk was een beslissing te nemen over het ingediende verzoekschrift. Het hof is dan ook zonder rechtsmacht om over deze vraag te oordelen.

cie1 kan geenszins gevolgd worden waar deze stelt dat haar elke rechtsbescherming wordt ontnomen wat betreft de toetsing van de opgelegde nalatigheidsintresten. Wanneer de adviseur-generaal een beslissing zal genomen hebben kan cie1 zich tot de rechtbank wenden die alsdan zal kunnen nagaan of de beslissing van de adviseur-generaal in overeenstemming met de wet genomen werd.

Om de redenen zoals hoger aangehaald bevestigt het hof wel het oordeel van de eerste rechter dat de nalatigheidsintresten dienen berekend te worden rekening houdende met een btw-schuld in hoofdsom van 5.152.703,61 euro.

E. Besluit en gerechtskosten

18 De overige argumenten van partijen acht het hof niet terzake dienend en/of overbodig zodat het hof hier niet verder op ingaat.

Rekening houdende met het hogergemelde wordt het hoger beroep van cie1 afgewezen als ongegrond.

Het incidenteel beroep van verweerder in hoger beroep wordt tevens afgewezen als ontvankelijk maar ongegrond.

19 Rekening houdende met het procedureresultaat in hoger beroep waarbij partijen over en weer in het (on)gelijk worden gesteld, laat het hof de kosten ten laste van de partij die ze gemaakt heeft.

Het hof stelt vast dat onderhavige zaak vrij is van rolrecht overeenkomstig art. 279¹, 1⁰, juncto 162, 4° W.Reg..

Dispositif

V. Uitspraak

Het hof doet uitspraak bij arrest op tegenspraak.

De rechtspleging verliep in overeenstemming met de wet van 15 juni 1935 op het gebruik van de taal in gerechtszaken.

Het hof verklaart het hoger beroep van cie1 ontvankelijk maar ongegrond.

Het hof verklaart het incidenteel beroep van verweerder in hoger beroep ontvankelijk maar ongegrond.

Het hof bevestigt het bestreden vonnis in al zijn beschikkingen.

Het hof laat de kosten met betrekking tot de procedure in hoger beroep ten laste van de partij die ze gemaakt heeft_

Het hof stelt vast dat onderhavige zaak vrij is van rolrecht overeenkomstig art. 279¹, 1°, juncto 162, 4° W.Reg..

Dit arrest werd uitgesproken in de openbare zitting van 5 mei 2026 door

C. PRINSEN

E. DE BRAUWER

K. LEYSEN

E. CLEYMANS

Note du SPF Finances

Référence WF

WF 802-15-22/059060 - Finaliti 22538802/01