Amende, Motivation de la contrainte · Cour de cassation de Belgique, 29 janvier 2021, F.18.0169.N

Sur le document

Collection: Jurisprudence belge
Langue du texte: néerlandais
Version française: non publiée par le SPF
Sens lu par le SPF: défavorable à l'État belge

Le texte de ce document est en néerlandais. Le SPF n'en publie pas de version française.

Texte

54 paragraphes

Fiche du SPF Finances

Arrêt de la Cour de cassation du 29.01.2021 (F.18.0169.N)

WF 709-15-18/053930

[Défavorable à l’Etat belge]

Taxe sur la valeur ajoutée – Amende – Motivation de la contrainte – Nullité de la contrainte – Caractère d’ordre public de la législation fiscale

Dispositions légales

Articles 66, 70, § 1er, et 72 du Code de la TVA

Synthèse

1) Les faits et les antécédents de procédure

Sur la base d’une taxation d’office une contrainte a été délivrée au nom de l’assujetti. Cette contrainte a été signifiée au contribuable et à ses associés.

Un recours a été introduit contre cette contrainte auprès du tribunal de première instance de Flandre orientale, division Gand.

Dans son jugement, le tribunal de première instance a annulé la contrainte pour défaut de motivation. Le tribunal a en outre ordonné le remboursement de l'amende, majorée des intérêts moratoires, indûment perçue ou payée en vertu du présent jugement.

L'administration a fait appel. La partie adverse a également introduit un appel incident.

Dans un arrêt interlocutoire, la Cour d'appel de Gand a confirmé le jugement du premier juge en ce qui concerne l’annulation de la contrainte pour défaut de motivation de l'amende. Le jugement du tribunal de première instance est annulé en ce qu'il a omis de se prononcer sur l'exigibilité de la TVA. Les débats ont été rouverts d'office afin que les deux parties puissent prendre position sur la TVA exigible.

Dans son arrêt définitif, la Cour d'appel de Gand a jugé que la dette TVA en principal est due.

L’administration a introduit un recours en cassation.

2) L’arrêt de la Cour de cassation

L’amende

La Cour a jugé que le caractère d'ordre public de la législation fiscale en ce qui concerne la constatation de la dette fiscale ne peut être étendu à l'amende. Selon la Cour, une décision administrative valable est donc nécessaire pour l’infliction de l'amende. Par conséquent, le juge qui annule une contrainte parce qu'une amende a été infligée illégalement ne peut pas se prononcer sur l’exigibilité de l'amende.

L'avocat général a également indiqué dans ses conclusions que, contrairement à la TVA elle-même, une amende administrative ne naît pas en vertu d'une loi, mais est infligée en vertu d'une loi.

Par ailleurs, la Cour précise également que l'annulation d'une contrainte, en ce qui concerne l'amende administrative qu'elle contient, pour défaut de motivation ne peut être considérée comme une remise de l'amende administrative par le juge.

Ainsi, le juge n'est pas habilité, dans le cas d'une contrainte illégale, à se prononcer lui-même sur l'exigibilité de l'amende.

Texte de l’arrêt

L’arrêt est publié uniquement dans la langue originale

Corps de la décision

Arrest van het Hof van Cassatie d.d. 29.01.2021 (F.18.0169.N)

BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Financiën, met kabinet te 1000 Brussel, Wetstraat 12, voor wie optreedt de adviseur van de Algemene Administratie van de fiscaliteit, KMO Centrum Aalst - Expertise 2, met kantoor te 9100 Sint-Niklaas, Driekoningenstraat 4, eiser, vertegenwoordigd door mr. ..., advocaat bij het Hof van Cassatie, en bijgestaan door mr. ..., advocaat bij de balie Brussel, beiden met kantoor te ..., waar de eiser woonplaats kiest,

tegen

I.R., advocaat, met kantoor te ..., in zijn hoedanigheid van curator van het faillissement van:

- R.T.A.S. vof, met zetel te ...,

- I.D'H.,

- D.B.,

verweerder, met als raadsman mr. ..., advocaat bij de balie Limburg, met kantoor te ....

I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

Het cassatieberoep is gericht tegen de arresten van het hof van beroep te Gent van 28 februari 2017 en 20 februari 2018.

Advocaat-generaal Johan Van der Fraenen heeft op 22 september 2020 een schriftelijke conclusie neergelegd.

Raadsheer Koenraad Moens heeft verslag uitgebracht.

Advocaat-generaal Johan Van der Fraenen heeft geconcludeerd.

II. CASSATIEMIDDEL

De eiser voert in zijn verzoekschrift dat aan dit arrest is gehecht, een middel aan.

III. BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling

Eerste onderdeel

1. De fiscale wet raakt de openbare orde. Behoudens wanneer de administratieve akte noodzakelijk is voor de totstandkoming van de belastingschuld, dient de rechter bijgevolg, ongeacht de nietigheid van de administratieve akte, zelf in feite en in rechte te beslissen over het bestaan van de belastingschuld wanneer hij daartoe wordt uitgenodigd door de vorderingen die door de partijen worden gesteld.

2. Krachtens de artikelen 70, § 1, en 72 Btw-wetboek, wordt voor iedere overtreding van de verplichting de belasting te voldoen, een administratieve geldboete opgelegd gelijk aan het dubbele van de ontdoken of niet-tijdig betaalde belasting.

De administratieve beslissing waarmee de administratieve geldboete wordt opgelegd, is noodzakelijk voor de totstandkoming van zulke boete.

3. Hieruit volgt dat de rechter die een dwangbevel nietig verklaart omdat het de belastingplichtige onwettig een btw-geldboete oplegde, niet zelf kan oordelen over het verschuldigd zijn van de administratieve geldboete.

Het onderdeel dat uitgaat van het tegendeel, berust op een onjuiste rechtsopvatting en faalt bijgevolg naar recht.

(...)

Dispositif

Dictum

Het Hof,

Verwerpt het cassatieberoep.

Veroordeelt de eiser tot de kosten.

Bepaalt de kosten voor de eiser op 500,85 euro.

Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer, samengesteld uit sectievoorzitter Eric Dirix, als voorzitter, en de raadsheren Filip Van Volsem, Bart Wylleman, Koenraad Moens en François Stévenart Meeûs, en in openbare rechtszitting van 29 januari 2021 uitgesproken door sectievoorzitter Eric Dirix, in aanwezigheid van advocaat-generaal Johan Van der Fraenen, met bijstand van griffier Vanity Vanden Hende.

Ondertekeningen