Centre d’affaires, Salle de réunion, centre d'entrepriseTVA - Centre d’affaires - Salle de réunion

La décision est publiée uniquement dans la langue dans laquelle la demande a été introduite

I. Voorwerp van de aanvraag

1. De aanvrager brengt verschillende wijzen van terbeschikkingstelling naar voor van een nieuw te bouwen kantoorgebouw. De vraag is telkenmale of gaat over een met btw belaste dienst (en geen onroerende verhuur) zodanig dat de aanvrager recht op aftrek zou kunnen hebben met betrekking tot de bouwkost van zijn nieuwbouwproject.

II. Beslissing

Uit het door de DVB gedane analyse blijkt het volgende:

2. Artikel 44, § 3, 2° btw-wetboek stelt ondermeer van btw vrij de verhuur van uit hun aard onroerende goederen.

3. Volgens het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen moet men, om te bepalen of een handeling al dan niet kan worden gekwalificeerd als een onroerende verhuur, het voorwerp zelf van de overeenkomst analyseren (arrest van 18 november 2004, zaak C-284/03, Temco Europe). Indien het in hoofdzaak gaat om het gebruik van een gebouw, moet de handeling worden gekwalificeerd als een onroerende verhuur die bijgevolg van de btw is vrijgesteld zonder recht op aftrek te verlenen aan de verhuurder. Indien echter het voorwerp van de overeenkomst hoofdzakelijk bestaat uit een andere dienst, is de handeling in principe aan de btw onderworpen, met recht op aftrek in hoofde van de dienstverrichter, ongeacht hoe deze handeling wordt gekwalificeerd.

4. Het Hof heeft gewezen op de noodzaak om een onderscheid te maken tussen de handelingen van onroerende verhuur, die in hoofdzaak gekenmerkt worden door een passieve terbeschikkingstelling van ruimten of oppervlakten in gebouwen, tegen een vergoeding die verband houdt met het tijdsverloop, en de handelingen die een dienst genereren die voor een andere kwalificatie in aanmerking komt.

5. Als gevolg van dit arrest heeft de administratie beslist om haar zienswijze over de toepasselijke regeling inzake btw voor de handelingen van bedrijven- of dienstencentra te herzien en om een standpunt in te nemen dat in essentie kan worden geïllustreerd door een arrest van 30.4.2004 van het Hof van Beroep te Gent.

6. Dit Hof heeft immers geoordeeld dat hoewel de terbeschikkingstelling van individuele ruimten in het kader van contracten gesloten door een bedrijven- of dienstencentrum daadwerkelijk een belangrijk element van de overeenkomst uitmaakt, dit echter niet inhoudt dat deze terbeschikkingstelling daarom de hoofddienst zou zijn.

7. Het Hof heeft bovendien geoordeeld dat de terbeschikkingstelling van een individuele ruimte geen zelfstandige dienstverrichting is en dat de andere verleende prestaties evenmin één of meer andere onafhankelijke dienstverrichtingen uitmaken.

8. Met betrekking tot de bedrijven- of dienstencentra die één geheel van diensten "in pakket" aan hun klanten aanbieden "met het voor hen voor de hand liggend voordeel dat zij toetreden tot een bepaalde werkorganisatie en -omgeving waarin zij kant-en-klaar de nodige middelen voor de uitoefening van hun beroepswerkzaamheid aantreffen", heeft het Hof beslist dat de door een bedrijven- of dienstencentrum verleende diensten één geheel uitmaken dat bij toepassing van artikel 18, § 1, eerste lid btw-wetboek voor het geheel aan de btw is onderworpen.

9. Om de handelingen van bedrijven- of dienstencentra die aan de belasting zijn onderworpen, te onderscheiden van vrijgestelde onroerende verhuur (in voorkomend geval met bijkomende diensten), heeft de administratie, na onderzoek in deze sector, een aantal criteria bepaald waaraan verplicht moet worden voldaan opdat de door de bedrijven- of dienstencentra verleende dienstprestatie volledig aan de btw zou zijn onderworpen. Deze criteria zijn opgenomen onder punt 3 van de aanschrijving nr. AOIF 39/2005 (E.T. 108.816) dd. 27.09.2005.

Dienstenovereenkomst inzake de terbeschikkingstelling van een kantoor en faciliteiten

10. In casu blijkt uit de door de aanvrager overgemaakte inlichtingen (omschrijving in de aanvraag in combinatie met het in bijlage 2 bij de aanvraag opgenomen ontwerp van dienstenovereenkomst) dat het basisdienstenpakket, dat door X aan de gebruikers van het dienstencentrum (in casu blok a van het nieuwbouwproject) zal worden aangeboden tegen een forfaitaire prijs, beantwoordt aan de door de aanschrijving nr. AOIF 39/2005 opgelegde criteria.

11. De in de aanvraag omschreven standaarddienstverlening die voortvloeit uit de bijgevoegde dienstenovereenkomst betreft één enkele ondeelbare dienstprestatie onder bezwarende titel die aan de btw is onderworpen en is dus geen onroerende verhuur in de zin van artikel 44, § 3, 2° WBTW.

12. De diensten die aan de gebruikers worden verricht naar keuze van de klant (en bijgevolg niet onder de standaard dienstverlening vallen), zoals vermeld onder punt 1.2.3. van het voorgelegde ontwerp van dienstenovereenkomst, volgen hun eigen btw-regeling. Aangezien ze niet het voorwerp uitmaken van de aanvraag doet de DVB er geen uitspraak over. Het ‘virtual office’ en de vergaderzalen worden hieronder besproken.

Dienstenovereenkomst ‘Virtual Office’

13. In casu blijkt uit de door de aanvrager overgemaakte inlichtingen (omschrijving in de aanvraag in combinatie met het in bijlage 3 bij de aanvraag opgenomen ontwerp van dienstenovereenkomst ‘virtual office’) dat door X aan de gebruikers van de ‘virtual office’-diensten geen gebruiksrecht op een onroerend goed wordt verleend als ware hij de eigenaar ervan en ieder ander van het genot van dat recht zou kunnen uitsluiten. De vrijstelling inzake de onroerende verhuur die vervat is in artikel 44, §3, 2° btw-wetboek is niet van toepassing op deze diensten. De DVB kan bevestigen dat het verstrekken van de ‘virtual office’-diensten beschouwd dient te worden als een btw-belaste dienst in de zin van artikel 18, §1, eerste lid btw-wetboek.

Overeenkomst gebruik vergaderzaal en faciliteiten

14. Uit de inlichtingen van de aanvrager blijkt in dit concreet geval dat:

14.1. de vergaderzalen in kwestie zich bevinden in blok a van het nieuwbouwproject dat als bedrijvencentrum zal worden uitgebaat en dat deze vergaderzalen door X worden aangewend ten behoeve van de uitbating van het bedrijvencentrum in zijn geheel;

14.2. deze vergaderzalen enerzijds voor een contractueel overeen te komen quotum zijn opgenomen in het basispakket van het bedrijvencentrum (terbeschikkingstelling van een uitgeruste kantoorruimte met faciliteiten), en anderzijds nog supplementair (bovenop het in de forfaitaire prijs opgenomen quotum) aan de gebruikers van het bedrijvencentrum kunnen worden ter beschikking gesteld;

14.3. deze vergaderzalen naar beschikbaarheid ook ter beschikking zullen worden gesteld van derden via de ‘overeenkomst gebruik vergaderzaal en faciliteiten’ (bijlage 4 van de aanvraag);

14.4. in de prijs van de terbeschikkingstelling van de vergaderzaal volgens deze overeenkomst is inbegrepen: ingerichte vergaderzaal met flipchart en beamer en overeen te komen aantal tafels, stoelen, kasten en telefoons, de centrale ontvangstruimte, liften, gangen en sanitaire installaties, IT-infrastructuur (wifi en overeen te komen aantal UTP-kabels), een contractueel overeen te komen quotum MB voor het wifigebruik, schoonmaak van de vergaderzaal en gemeenschappelijke delen en afvalophaling, toegangscontrole via badgesysteem, permanente aanwezigheid personeel van X tijdens de contractueel overeen te komen kantooruren en tenslotte alle lasten (water, elektriciteit en verwarming) taksen en belastingen;

14.5. de klant een forfaitaire basisprijs betaalt voor dit pakket van diensten met eventuele toevoeging van een vergoeding voor optionele diensten en

14.6. de klant niet de mogelijkheid zal hebben om van bepaalde diensten, die in het basispakket vergaderzalen inbegrepen zijn, af te zien tegen een prijsvermindering.

15. Er is in dit geval sprake van een ruime dienstverlening door X, wiens aanwezigheid men niet kan wegdenken. De hier omschreven kortdurende terbeschikkingstelling van vergaderruimte (met inbegrepen dienstverlening) aan gebruikers van het bedrijvencentrum en derden (niet-gebruikers bedrijvencentrum) in één globaal pakket moet worden beschouwd als een dienst onder bezwarende titel die aan de btw onderworpen is conform artikel 18, §1, eerste lid btw-wetboek en niet als een vrijstelde onroerende verhuur zoals bedoeld in artikel 44, § 3, 2° btw-wetboek.

Recht op aftrek in hoofde van X

16. Overeenkomstig artikel 45, § 1, van het btw-wetboek, mag elke belastingplichtige, op de belasting die hij verschuldigd is, de belasting in aftrek brengen die werd geheven van de aan hem geleverde goederen en verleende diensten, van de door hem ingevoerde goederen en de door hem verrichte intracommunautaire verwervingen van goederen, in de mate dat hij die goederen en diensten gebruikt voor het verrichten van belaste handelingen.

17. Hierboven werd uiteengezet dat X blok a van het nieuw te bouwen project zal gebruiken voor de exploitatie van het bedrijvencentrum en dus voor btw-belaste dienstverlening.

18. Deze handelingen verlenen X de hoedanigheid van btw- belastingplichtige met recht op aftrek.

19. X mag dus de btw met betrekking tot de constructie en de exploitatiekosten van blok a in aftrek nemen overeenkomstig artikel 45, § 1, 1° van het btw-wetboek.