Werkingssfeer, belastbare handeling, tarief van de belasting, vervolging, gedingBelasting over de toegevoegde waarde

Fiche van de FOD Financiën

Tekst van het vonnis

Tekst van de beslissing

RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG TE GENT, ZESDE FISCALE KAMER – OPENBARE TERECHTZITTING VAN 16 FEBRUARI 2009

Rolnummer AR 06/2897/A

In de zaak van :

C. A NV, maatschappelijke zetel te …, … (voorheen gevestigd te …, …), met ondernemingsnummer BE …;

eiseres,

hebbende als raadsman, mr. F. M., advocaat te …, …;

tegen :

De BELGISCHE STAAT, Federale Overheidsdienst Financiën, Administratie van de Ondernemings- en Inkomensfiscaliteit, Sector BTW, vertegenwoordigd door de heer Minister van Financiën, op vervolging en benaarstiging van het BTW-ontvangkantoor Sint-Niklaas, waarvan de kantoren gevestigd zijn te 9100 Sint-Niklaas, Driekoningenstraat 4;

verweerder,

hebbende als raadsman mr. E. V. A., kantoorhoudende te …, …;

Vonnist de Rechtbank als volgt :

1. RECHTSPLEGING

Partijen werden gehoord in hun middelen en conclusies. op de openbare terechtzitting van 19 januari 2009 waarna het debat werd gesloten en de zaak in beraad werd genomen.

Het dossier van de rechtsplegingen de overtuigingsstukken werden ingezien in het bijzonder het geding inleidende verzoekschrift van 29 augustus 2006, en de respectievelijke conclusies en dossiers van de partijen.

2. DE VORDERING

De eiseres verhaalt zich tegen rubriek C6 van de correctieopgave inzake BTW betreffende de jaren 2003, 2004 en 2005, d.d. 21 april, 2006; alsook het navolgende 'proces-verbaal d.d. 8 augustus 2006, waaruit een navordering inzake BTW blijkt van 210.086,04 EUR, te verhogen met een boete van 21.000,00 UR, alsook intresten op grond van artikel 91, § 1, BTW-wetboek, a rato van 0,8 % per maand van 21 januari 2006.

De vordering van de eiseres, zoals verwoord in de conclusies neergelegd ter griffie op 30 augustus 2007, luidt als volgt :

“

De vordering van eiseres ontvankelijk en gegrond te verklaren.

De "correctieopgave van 21/04/2006, alsook.het proces-verbaal van 08/08/2006 van nul en generlei waarde te bestempelen.

Te zeggen voor recht dat terecht het percentage van 6 % werd toegepast over de diverse in het proces-verbaal vermelde facturaties.

De Belgische Staat af te wijzen voor wat betreft de vordering inzake BTW, t.b.v. 210.086,04 €, te verhogen met de boete van 21.000,00 €, alsook de intresten.

De Belgische Staat te veroordelen tot terugbetaling van alle ten onrechte ingehouden bedragen, te verhogen met moratoriumintresten.

De Belgische Staat te veroordelen tot de kosten van het geding, incl. de·rechtsplegingsvergoeding (...)”

3. RELEVANIE FEITEN EN GESCHIL

3.1.

De eiseres is als BTW-belastingplichtige geregistreerd sedert 1 maart 1992.

Het BTW-controlecentrum Sint-Niklaas oefende bij de eiseres een controle uit voor de periode van 1 januari 2003 tot en met 31 december 2005.

Naar aanleiding van de door de diensten van de BTW uitgevoerde controle is vastgesteld dat de eiseres facturen heeft uitgereikt met toepassing van het verlaagd BTW-tarief van 6 %. In verband hiermee werden twee overeenkomsten voorgelegd, afgesloten respectievelijk op 6 september 1999 en op 30 augustus 2002 (deze laatste overeenkomst vermeldt als datum 30 augustus 1999 maar uit de inhoud van beide overeenkomsten kan worden afgeleid dat dit een vergissing betreft) tussen de NV C. A. en de VZW U. V. B. K.- U. D. C. B., hierna genoemd UBK-UCB.

De administratie is van oordeel dat het essentieel bestanddeel van deze overeenkomsten bestaat uit het verlenen van een gebruiksrecht op het computerprogramma P.. Dit is volgens de administratie een dienstverrichting, bedoeld in artikel 18, § 1, 7° van het BTW-wetboek (W.BTW), en waarvoor het BTW-tarief van 21 % van toepassing is.

De gedane vaststellingen en de verschuldigde sommen werden op 21 april 2006 opgenomen in een correctieopgave. Deze correctieopgave bevatte drie rubrieken. Op 30 mei 2006 verklaarde de eiseres zich niet akkoord met de derde rubriek (C6) van die correctieopgave. Deze rubriek heeft betrekking op het door de eiseres toegepaste tarief bij de voormelde facturatie voor de terbeschikkingstelling van haar product “P.”.

De vaststellingen en de verschuldigde sommen zijn vervolgens opgenomen in een proces-verbaal van 8 augustus 2006.

Uit dit proces-verbaal blijkt dat de Belgische Staat van de eiseres de volgende sommen vordert :

- BTW : 210.080,00 EUR

- Boete : 21.000 EUR

- interest op grond van artikel 91 ,§ 1 van het BTW-wetboek te berekenen vanaf 21/01/2006 aan 0,8 % per maand: p.m.

Op 29 augustus 2006 legde de eiseres een verzoekschrift neer waarin zij verzoekt om de correctieopgave (voor wat betreft rubriek C6) en het proces-verbaal nietig te verklaren de toepassing van het verlaagd tarief van 6 % toe te staan.

De Belgische Staat heeft op 11 september 2006 een dwangbevel uitgevaardigd dat op 26 september 2006 werd geviseerd en uitvoerbaar verklaard door de Gewestelijk Directeur van de BTW te Antwerpen. Het dwangbevel werd aan de eiseres betekend met een aangetekend schrijven op 2 oktober 2006.

3.2.

De vraag stelt zich welk BTW-tarief van toepassing is op het ter beschikking stellen van het goed, dat de eiseres omschrijft als het "P.-informatiepakket” en als zijnde opleidingsmateriaal in het kader van kapperspraktijken.

Volgens de eiseres is het tarief van 6 % van toepassing; terwijl de administratie van oordeel is dat terzake het tarief van 21 % van toepassing is.

Centraal bij deze beoordeling staat art. 37, 1 W.BTW, alsook het KB nr. 20 van 20 juli 1970, meer bepaald tabel A, rubriek XXIX. van dit KB nr. 20.

De eiseres stelt vooraf dat de bewijslast inzake de toepasbaarheid van het hoogste BTW-tarief op de administratie berust.

3.3.

Volgens de eiseres is 'P.' geen computerprogramma. Het computerprogramma blijft volgens de eiseres eigen aan de server van de cliënt en de NV C. A levert volgens de eiseres louter de "content", de pure inhoud, meer bepaald expertise en lesmateriaal, in het kader van kapperspraktijken. De·eiseres argumenteert dat 'P.' een opleidingsprogramma en geen computerprogramma betreft. C. A ontwikkelt met P. immers geen computerprogramma, doch enkel "content" en expertise. De eiseres zet uiteen dat de inhoud een uitgebreid en gevisualiseerd lessenpakket betreft inzake de kapperspraktijk en -techniek.

De eiseres wijst erop dat enkel “content” ter beschikking wordt gesteld, die geconsulteerd moet worden door middel van computerprogramma’s, zoals onder meer “Windows Internet Explorer”, “Flash”, “Quick Time” en “Quick Time V. R.” die los staan van het “P.-pakket”. Dit gegeven wijst er volgens de eiseres op dat “P.” louter data omvat en zelf geen computerprogramma is.

Tenslotte wijst de eiseres erop dat de houding van de administratie een schending inhoudt van het vertrouwensbeginsel. De eiseres verwijst inzake het vertrouwensbeginsel naar de rechtspraak van het Hof van Cassatie in het arrest van 27 maart 1992. De eiseres houdt voor dat de administratie reeds naar aanleiding van vroegere controles het tarief van 6 % heeft aanvaard en zij derhalve ertoe gehouden is het bij de belastingplichtige opgewekte vertrouwen te respecteren.

3.4.

De administratie wijst op de volgende vermeldingen in de overeenkomst (en bijlagen) :

- bladzijde 1 : "C. A heeft versie ... ontwikkeld van een multimedia informatiepakket voor kappers, genaamd P.. Deze versies zullen onder de hierna bepaalde voorwaarden en voor de hierna bepaalde doeleinden ter beschikking gesteld worden van UBK-UCB"

- Artikel 1.1 : C. A verbindt er zich toe P. ... vanaf ... ter beschikking te stellen van UBK-UCB

- Artikel 2.1 : C. A verbindt er zich toe versies ... van P. te ontwikkelen

- Artikel 2.2 : C. A zal deze versies op Cd-rom ter beschikking stellen. Indien noodzakelijk zal C. A tevens een aangepaste handleiding voor het gebruik van het programma ter beschikking stellen.

- Artikel 3.1 : C. A verbindt er zich toe om nieuwe versies uit te brengen teneinde de inhoud en de werking van het programma op een gepast niveau te houden.

- Artikel 4 : Cd-rom's en handleidingen van de diverse versies zullen gratis ter beschikking worden gesteld.

- Artikel 5.2 : C. A heeft het recht een website te ere eren die toegang biedt tot P..

- Artikel 5.3 : C. A heeft het recht P. in andere landen dan België op gelijk welke wijze te commercialiseren of anderszins op de markt te brengen.

- Artikel 6.1 : UBK-UCB verwerft geen enkel intellectueel eigendomsrecht, noch enig ander eigendomsrecht op P.. UBK-UCB heeft uitsluitend het recht op P. ter beschikking te stellen van haar Belgische leden of Belgische opleidingsinstellingen.

- Artikel 7 : voor het ontwikkelen en ter beschikking stellen van de versies … van P. is UBK-UCB de hierna bepaalde vergoeding verschuldigd aan C. A, op de hierna bepaalde tijdstippen.

- Artikel 8 : alle morele en vermogensrechtelijke auteursrechten op P. worden niet overgedragen aan UBK-UCB, doch blijven volledig berusten bij C. A.. Er wordt uitsluitend een gebruiksrecht op P. toegestaan aan de personen of instellingen aan wie UBK-UCB P. ter beschikking stelt.

- Bijlage 3 van de overeenkomst van 6, september 1999 : P. is een auteursrechtelijk beschermd programma waarop o.m. de Wet van 30/06/1994 houdende omzetting in Belgisch recht van de Europese Richtlijn van 14/05/1991 betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma's van toepassing is.

De administratie betwist dat in het verleden enig akkoord is tot stand gekomen of vertrouwen is opgewekt met betrekking tot het toepasselijke tarief. De bij de eiseres in het verleden uitgevoerde controle hadden specifiek betrekking op kwartaaltegoeden. De administratie argumenteert dat de eiseres voorheen terecht toepassing maakte van het tarief van 6 %, doch in 1999 is overgeschakeld op het ter beschikking stellen van een computerprogramma zonder de omschrijving in haar facturen te wijzigen.

4. BESPREKING

4.1.

In artikel 37 van het BTW-wetboek is bepaald dat de Koning bij in Ministerraad overlegd besluit de tarieven bepaalt en de indeling van de goederen en diensten bij die tarieven, rekening houdend met de door de Europese Gemeenschappen ter zake uitgevaardigde reglementering.

In uitvoering van dit artikel 37 werd het Koninklijk besluit nr. 20 van 20 juli 1970 tot vaststelling van de tarieven van de belasting over de toegevoegde waarde en tot indeling van de goederen en diensten bij die tarieven uitgevaardigd. Artikel 1 van dit Koninklijk besluit bepaalt dat de BTW wordt geheven :

1. tegen het tarief van 6 % voor de goederen en diensten aangewezen in tabel A van de bijlage bij dit besluit;

2. tegen het tarief van 12 % voor de goederen en diensten aangewezen in tabel B van de bijlage bij dit besluit;

3. tegen het tarief van 21 % voor alle andere goederen en diensten bedoeld in het Wetboek.

Tabel A, rubriek XXIX, cijfer 1 van de bijlage bij dit besluit vermeldt de overdracht van auteursrechten en het verlenen van rechten op auteursrechten met uitzondering van deze die betrekking hebben op computerprogramma's.

De uitzondering met betrekking tot computerprogramma's werd met ingang van 1 april 1998 ingevoerd. Ingevolge het Koninklijk besluit van 30 maart 1998 tot wijziging van het KB-nr. 20 van 20/07/1970 tot vaststelling van de tarieven van de belasting over de BTW en tot indeling van de goederen en de diensten bij die tarieven, is van het tarief van 6 % uitgesloten bij overdracht van auteursrechten en het verlenen van rechten op auteursrechten met betrekking tot computerprogramma’s (BS 2 april 1998, 1052).

4.2

De betwisting herleidt zich tot de vraag of de gebruiksrechten die de eiseres aan haar klanten ter beschikking stelt, al dan niet betrekking hebben op een computerprogramma, en aIdus of het product “P.” al dan niet moet worden aangemerkt als een computerprogramma.

4.3.

Het valt op dat de partijen geen definitie of omschrijving voorleggen van hetgeen onder een computerprogramma moet worden verstaan. Een duidelijke inhoudelijke omschrijving van het begrip valt evenmin af te leiden uit de Wet van 30 juni 1994 houdende de omzetting in het Belgisch recht van de Europese Richtlijn van 14 mei 1991 betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma's van toepassing is. Krachtens artikel 1 van de Wet van 30 juni 1994 worden computerprogramma's het voorbereidend werk daaronder begrepen, auteursrechtelijk beschermd. Een computerprogramma geniet bescherming indien het oorspronkelijk is in die zin dat het een eigen intellectuele schepping is van de auteur. De bescherming wordt verleend aan de uitdrukkingswijze, in welke vorm ook, van een computerprogramma. De ideeën en beginselen die aan enig element van een computerprogramma ten grondslag liggen, met inbegrip van de ideeën en beginselen die aan de interfaces daarvan ten grondslag liggen, worden niet auteursrechtelijk beschermd.

4.4.

Terecht merkt de administratie op dat in de overeenkomst tussen de eiseres en haar klant, meerdere malen sprake is van een programma. Het programma moet door middel van een computer worden opgestart.

Uit het nazicht van het aan de klant ter beschikking gestelde pakket, dat de eiseres als stuk 1 aan de rechtbank voorlegt, blijkt dat weliswaar verschillende andere computerprogramma's zoals Window Internet Explorer en Quicktime nodig zijn om "P." te consulteren, doch de informatie niet louter door middel van onder meer deze computerprogramma's consulteerbaar is. Uit de handleiding blijkt duidelijk dat ook het programma "PictokapNL4.1" moet worden geïnstalleerd. De informatie kan enkel worden geconsulteerd mede door middel van de installatie dit. specifiek computerprogramma, dat verschillende eigen specifieke keuzemogelijkheden bevat die kunnen worden geselecteerd door middel van aan het programma eigen pictogrammen en iconen.

Zowel op basis van de hierboven weergegeven omschrijvingen die de partijen in de overeenkomst hebben aan het product hebben gegeven, zowel als op basis van de handleiding van het product zelf, is de rechtbank van oordeel dat “P.” wel degelijk als een computerprogramma moet worden beschouwd, waarvoor bij het verlenen van de gebruiksrechter ervan, niet het BTW-tarief van 6 %, doch wel dat van 21 % van toepassing is.

4.5.

De rechtbank is van oordeel dat op basis van de voorhanden zijnde gegevens, niet kan worden geconcludeerd dat de administratie ingevolge de in het verleden uitgevoerde controle, zich op enige wijze akkoord heeft verklaard met de toepassing van het tarief van 6 % bij het factureren van het computerprogramma "P.". De stukken wijzen niet uit dat naar aanleiding van de voorheen uitgevoerde controles, de problematiek van het toepasselijke BTW-tarief werd besproken. Zelf indien de BTW-administratie zich aldus akkoord ,zou hebben verklaard, is de rechtbank van oordeel dat het desgevallend opgewekte vertrouwen niet kan worden gehonoreerd, nu ingevolge in het bijzonder de concrete gegevens van het dossier en de voldoende duidelijke wettekst, het legaliteitsbeginsel primeert.

Uit de omstandigheid dat de administratie slechts een boete van 10 % heeft opgelegd, kan evenmin enige conclusie worden gemaakt met betrekking tot de aanvaarding van de administratie in het verleden van de toepassing van het tarief van 6 %.

4.4.

Met betrekking tot de rechtsplegingsvergoeding hebben de beide partijen op de terechtzitting van 19 januari 2008 verklaard dat de vordering in geld waardeerbaar is en de waarde ervan dient te worden geraamd in de schijf van 100.000,00 tot 250.000 EUR De beide partijen verklaarden zich op deze terechtzitting akkoord met de toepassing van het basisbedrag van de rechtsplegingsvergoeding.

Beschikkend gedeelte

OP DIE GRONDEN,

DE RECHTBANK,

Rechtdoende op tegenspraak,

Melding makende dat de bepalingen van de artikelen 2 en 30 tot 42 van de wet op het taalgebruik in gerechtszaken werden nageleefd.

Alle meeromvattende of strijdige conclusies verwerpend als niet terzake dienend.

Verklaart de vordering van de eiseres ontvankelijk doch ongegrond,

Veroordeelt de eiseres tot de kosten van het geding.

Begroot deze kosten ais volgt :

- aan de zijde van de verweerder : 5.000,00 EUR,

Aldus gewezen en uitgesproken in openbare terechtzitting door de zesde fiscale kamer van de rechtbank van eerste aanleg te Gent, op maandag zestien februari tweeduizend en negen, waar aanwezig waren :

de heer S. R., alleenrechtsprekend rechter, voorzitter van deze kamer,

mevrouw G. L., griffier.

G. L. S. R.