Btw-commentaar · Contracten voor uitgave (01.04.2024)

Overeenkomstig de bepalingen van artikel 44, § 3, 3°, van het Btw-Wetboek zijn van de belasting over de toegevoegde waarde vrijgesteld ‘de door de auteur of toondichter gesloten contracten voor uitgave van letterkundige werken of van kunstwerken’.

Artikelen 132 tot 137 van de richtlijn 2006/112/EG voorzien geen vrijstelling voor contracten voor uitgave van letterkundige werken of van kunstwerken.

Overeenkomstig artikel 371 van de richtlijn 2006/112/EG kan een lidstaat evenwel de vrijstelling voor diensten van auteurs, kunstenaars, vertolkers van kunstwerken, advocaten en andere beoefenaren van vrije beroepen behouden voor zover dat hij deze handelingen reeds op 01.01.1978 vrijstelde. Dit is de reden waarom artikel 44, § 3, 3°, van het Belgische Btw-Wetboek de vrijstelling van de btw behoudt voor de contracten van uitgave van letterkundige werken of van kunstwerken (schriftelijke parlementaire vraag nr. 106 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 16.12.2009).

1. Toepassingsvoorwaarden

De toepassing van de vrijstelling is onderworpen aan drie voorwaarden:

• de verrichting betreft een contract voor uitgave

• het contract wordt gesloten met de auteur of toondichter van het letterkundig werk of van het kunstwerk

• het contract heeft betrekking op een letterkundig werk of een kunstwerk.

A. De verrichting moet een contract voor uitgave betreffen

a. Begrip

Het contract voor uitgave in de zin van artikel 44, § 3, 3°, van het Btw-Wetboek, is het contract waarbij iemand, de uitgever, zich tegenover de auteur van een letterkundig of artistiek werk dat beschermd is door de wetgeving op de auteursrechten, tegen betaling van een vergoeding, verbindt dit werk mechanisch te reproduceren en het onder het publiek te verspreiden. Zulk een contract veronderstelt het vooraf bestaan van een auteursrecht in hoofde van iemand die het wenst te exploiteren door de eigendom ervan over te dragen of door het genot ervan te verlenen (beslissing nr. E.T. 6.597 van 09.06.1972).

Er dient geen enkel onderscheid te worden gemaakt voor wat de wijze van terbeschikkingstelling aan het publiek betreft, evenals voor wat de drager betreft. Alle technieken komen in aanmerking, zowel papier, als digitaal, als internetsites (schriftelijke parlementaire vraag nr. 108 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 16.12.2009).

Worden aldus beoogd de contracten voor uitgave in de zin van artikel 44, § 3, 3°, van het Btw-Wetboek, waarbij iemand, de uitgever, zich tegenover de auteur van een letterkundig of artistiek werk dat beschermd is door de wetgeving op de auteursrechten, tegen betaling van een vergoeding, verbindt dit werk mechanisch of digitaal te reproduceren en het onder het publiek te verspreiden.

Voor de toepassing van de vrijstelling maakt het niet uit of de persoon, die een contract voor uitgave sluit met een auteur of een toondichter, zelf de uitgave van het overgedragen of in concessie gegeven werk uitvoert, of op zijn beurt een contract voor uitgave sluit met een andere persoon. De vrijstelling is dan weliswaar niet van toepassing in de relatie tussen laatstgenoemde en de medecontractant van de auteur of de toondichter (beslissing nr. E.T. 10.835 van 12.09.1972).

b. Zelfstandig fotograaf

De overeenkomst onder bezwarende titel, waarbij een zelfstandig fotograaf aan een uitgever het recht verleent foto’s te publiceren zonder dat deze laatste de verplichting tot publiceren op zich neemt, is daarentegen geen contract van uitgave zoals bedoeld in artikel 44, § 3, 3°, van het Btw-Wetboek (beslissing nr. E.T. 60.548 van 11.03.1988).

c. Sommen betaald voor de vertoning of de uitvoering in het openbaar of uitzending in het openbaar van een letterkundig, dramatisch, dramaticomuzikaal of muzikaal werk

De sommen die door de in België gevestigde organisatoren van schouwspelen, concerten of vermakelijkheden, exploitanten van drankgelegenheden, dancings of jukeboxes, radio- en televisie-instituten, rechtstreeks of door bemiddeling van een auteursvereniging betaald worden aan auteurs of componisten voor de vertoning of de uitvoering in het openbaar of voor de uitzending in het openbaar van een letterkundig, dramatisch, dramaticomuzikaal of muzikaal werk, worden niet vrijgesteld (zie aanschrijving nr. 142/1971 van 24.09.1971).

d. Lay-out

De zogenaamde prestaties van ‘lay-out’, die bestaan in het tot stand brengen van originele tekeningen, bladschikkingen, versieringen en dergelijke meer voor boek- en drukwerken, zijn prestaties die door de wetgeving op de auteursrechten worden beschermd. Het verrichten

van zulke prestaties tegen betaling dient te worden beschouwd als de overdracht van een auteursrecht of het verlenen van licenties op zulk een recht (zie artikel 18, § 1, tweede lid, 7°, van het Btw-Wetboek).

Wanneer de bedoelde prestaties het voorwerp zijn van een contract waarbij, enerzijds, de auteur toestemming verleent om zijn werk te vermenigvuldigen en te verspreiden, en, anderzijds, de medecontractant de verplichting tot publicatie op zich neemt, is dit contract een contract voor uitgave dat op grond van artikel 44, § 3, 3°, van het Btw-Wetboek van de btw is vrijgesteld (beslissing nr. E.T. 21.772 van 21.01.1976).

B. Het contract moet gesloten worden met de auteur of toondichter van het letterkundig werk of van het kunstwerk

Enkel natuurlijke personen kunnen als auteur van een letterkundig of artistiek werk worden aangemerkt (zie beslissing nr. E.T. 13.653 van 01.12.1972; zie ook artikel XI.170 van Boek XI van het Wetboek Economisch Recht). Een rechtspersoon kan derhalve niet als auteur worden aangemerkt.

Hieruit volgt dat de vrijstelling van artikel 44, § 3, 3°, van het Btw-Wetboek niet geldt voor een contract van uitgave dat door een rechtspersoon wordt afgesloten met een uitgeverij.

De vrijstelling is evenmin van toepassing op een contract van uitgave gesloten met een andere persoon dan de auteur of toondichter, en onder meer het contract tussen twee uitgevers.

C. Het contract moet betrekking hebben op een letterkundig werk of een kunstwerk

De begrippen ‘letterkundige werken of kunstwerken’ omvatten alle voortbrengselen op het gebied van de letterkunde, wetenschap en kunst, zoals:

• boeken ongeacht het genre (romans, technische werken, stripverhalen, boeken binnen dewelke illustraties een essentiële plaats innemen…)

• brochures

• teksten van persartikels

• voordrachten, toespraken, preken en andere geschriften van die aard

• teksten van sketches, scenario’s en dialogen van theaterstukken en films, romanaanpassingen voor het toneel en voor het scherm

• muzikale composities met of zonder woorden

• de weergave van choreografische werken en de beschrijving van pantomimes

• dramatisch toneelwerken en dramatisch-muzikale werken

• cinematografische en televisuele werken en, meer algemeen, audiovisuele werken (hierin begrepen rechtstreekse radio- en televisie-uitzendingen, interviews, reclamespots, muziekclips, videospelletjes, diavoorstellingen)

• werken van teken-, schilder-, bouw-, beeldhouw-, graveer- en lithografeerkunst

• fotografische werken

• werken van toegepaste kunsten

• tekeningen, schetsen, kaarten en plastische werken met betrekking tot aardrijkskunde, topografie, geschiedenis, bouwkunde, wetenschappen… (schriftelijke parlementaire vraag nr. 108 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 16.12.2009).

2. Uitgever is gevestigd in een andere lidstaat

De dienst die door een in België gevestigde auteur of toondichter wordt verricht in het kader van een contract van uitgave, voor een uitgever die gevestigd is in een andere lidstaat, wordt geacht plaats te vinden daar waar de uitgever de zetel van zijn economische activiteit heeft gevestigd.

Als de dienst worden verstrekt aan de in een andere lidstaat gevestigde vaste inrichting van de uitgever, en de dienst wordt verstrekt voor de doeleinden van die vaste inrichting en niet voor de doeleinden van de zetel van de economische activiteit, wordt de dienst evenwel geacht plaats te vinden in de lidstaat van die vaste inrichting (zie artikel 21, § 2, van het Btw-Wetboek en artikel 44 van de richtlijn 2006/112/EG).

De eventuele vrijstelling van deze prestatie in die lidstaat, moet worden beoordeeld aan de hand van de daar geldende wettelijke en reglementaire bepalingen. De Belgische auteur of toondichter is er dus toe gehouden zich te vergewissen van het statuut van de verrichte prestatie in deze lidstaat, teneinde te bepalen of deze handeling al dan niet moet worden opgenomen in zijn opgave van intracommunautaire handelingen.

Wanneer de verrichting niet is vrijgesteld in de lidstaat (andere dan België) waar de verrichting plaatsvindt, moet de Belgische auteur of toondichter:

• zich laten identificeren voor btw-doeleinden door middel van een btw-nummer

• per kwartaal een opgave van zijn intracommunautaire handelingen indienen met vermelding, voor elke betrokken afnemer, van het aan die laatste door de andere lidstaat toegekende btw-nummer én het totaal bedrag van de verrichtingen waarvoor btw opeisbaar is geworden tijdens de periode waarop de opgave betrekking heeft (zie schriftelijke parlementaire vraag nr. 490 van de heer Volksvertegenwoordiger François-Xavier de Donnea van 28.05.2009 en schriftelijke parlementaire vraag nr. 106 van de heer Volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne van 16.12.2009).

3. Zelfstandige journalisten en zelfstandige dagbladcorrespondenten

Aanschrijving nr. 8/1993 van 10.03.1993 licht de regeling toe die op het stuk van de btw van toepassing is op zelfstandige journalisten en zelfstandige dagbladcorrespondenten.

Rekening houdend met de omstandigheid dat de door bovengenoemde personen opgestelde

krantenartikelen gewoonlijk in hoofde van de auteur getuigen van een persoonlijk en origineel werk en in de overeenkomst tussen die personen en de uitgevers van kranten en tijdschriften normaal in de publicatie van al de door de journalisten en correspondenten geschreven artikelen wordt voorzien, aanvaardt de administratie de interpretatie van de betrokken partijen dat betreffende artikelen door een auteursrecht worden beschermd en het verstrekken ervan aan de uitgevers geschiedt in het kader van een contract voor uitgave dat op grond van artikel 44, § 3, 3°, van het Btw-Wetboek van de belasting is vrijgesteld. De omstandigheid dat de zelfstandige journalist of zelfstandige dagbladcorrespondent de rechten die hij op zijn werk bezit exclusief voorbehoudt aan één enkele uitgever doet geen afbreuk aan hetgeen voorafgaat.

Indien evenwel de in het vorige lid vermelde omstandigheden zich volgens genoemde journalisten

en dagbladcorrespondenten en de uitgevers van kranten en tijdschriften niet zouden voordoen, zouden eerstgenoemden die geregeld tegen vergoeding artikels of berichten verstrekken aan een uitgever ten aanzien van die werkzaamheid de hoedanigheid van gewone belastingplichtige verkrijgen en bijgevolg bij gecombineerde toepassing van de artikelen 2, 4 en 18 van het Btw-Wetboek, de btw in rekening van de uitgever moeten brengen.

Er wordt nog opgemerkt dat het regime van voormelde aanschrijving nr. 8/1993 van 10.03.1993 geen keuzestelsel is waarbij de partijen om het even welke overeenkomst kunnen aanmerken als een contract van uitgave. Het spreekt immers voor zich dat de kwalificatie door de partijen een correcte weerspiegeling moet zijn van de bepalingen van de overeenkomst en de omstandigheden waarin de prestaties worden verricht. Wanneer blijkt uit de modaliteiten van de overeenkomst en uit de omstandigheden waarin de prestaties worden verricht, dat de voorwaarden van artikel 44, § 3, 3°, van het Btw-Wetboek manifest niet zijn voldaan, volgt daaruit dat de vrijstelling niet kan worden toegepast.

Wanneer de vrijstelling van artikel 44, § 3, 3°, van het Btw-Wetboek niet van toepassing is, kunnen de zelfstandige journalisten en dagbladcorrespondenten, van wie de in België gerealiseerde jaaromzet niet meer bedraagt dan 25.000 euro, de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen genieten, voor zover voldaan wordt aan de voorwaarden van artikel 56bis van het Btw-Wetboek en koninklijk besluit nr. 19 van 29.06.2014 met betrekking tot de vrijstellingsregeling van belasting over de toegevoegde waarde in het voordeel van kleine ondernemingen.

[Top]

Aangehaalde teksten

WBTW art. 4412 voorkomens

WBTW art. 182 voorkomens

WBTW art. 21 voorkomen

WBTW art. 211 voorkomen

WBTW art. 41 voorkomen

WBTW art. 56bis1 voorkomen

btw-richtlijn 2006/112 art. 1321 voorkomen

btw-richtlijn 2006/112 art. 1371 voorkomen

btw-richtlijn 2006/112 art. 3711 voorkomen

btw-richtlijn 2006/112 art. 441 voorkomen

Contracten voor uitgave (01.04.2024)

Over het document

Tekst

Afdeling 24 – Contracten voor uitgave (artikel 44, § 3, 3°, van het Btw-Wetboek)

Inleiding