Advies. Plaats dienst

Vr. en Antw., Senaat, 2000-2001, nr. 2-32, blz. 1577-1578

BTW-Revue nr. 151, blz. 459

Advies - Plaats dienst

VRAAG

In welk land is de BTW verschuldigd wanneer een Frans raadgevend bureau werkt voor een Belgisch openbaar ziekenhuis? In welke landen is de BTW verschuldigd gesteld dat een Belgisch raadgevend bureau werkt voor openbare ziekenhuizen in Nederland, Duitsland en Luxemburg?

ANTWOORD

Krachtens artikel 21, § 2, van het BTW-Wetboek wordt in principe als plaats van de dienst aangemerkt de plaats waar de dienstverrichter de zetel van zijn economische activiteit of een vaste inrichting heeft gevestigd van waaruit hij de dienst verricht of, bij gebrek aan een dergelijke zetel of vaste inrichting, zijn woonplaats of zijn gebruikelijke verblijfplaats.

Wanneer de dienst evenwel bestaat in het verlenen van advies, wordt krachtens artikel 21, § 3, 7°, d), van hetzelfde wetboek de dienst geacht plaats te vinden daar waar de ontvanger van de dienst de zetel van zijn economische activiteit of een vaste inrichting heeft gevestigd waarvoor de dienst is verricht of, bij gebreke, zijn woonplaats of zijn gebruikelijke verblijfplaats, wanneer de dienst wordt verleend aan een ontvanger die buiten de Gemeenschap is gevestigd of aan een belastingplichtige die in de Gemeenschap doch buiten het land van de dienstverrichter is gevestigd en handelt voor de doeleinden van zijn economische activiteit.

Voor de toepassing van die bepaling, die de omzetting is in het Belgisch BTW-Wetboek van artikel 9, § 2, letter e), van de zesde richtlijn van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 17 mei 1977 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting, moet het begrip belastingplichtige begrepen worden in de zin van artikel 4 van die richtlijn, meer bepaald paragraaf 5 van voormeld artikel wanneer het gaat om publiekrechtelijke instellingen.

Zo worden bedoelde instellingen als belastingplichtige aangemerkt voor zover ze niet handelen als overheid, of ingeval ze wel handelen als overheid, indien ze vallen onder de bepalingen van het tweede en derde lid van artikel 4, § 5, van de zesde richtlijn. Dit is met name het geval wanneer publiekrechtelijke instellingen door artikel 44 van het wetboek vrijgestelde handelingen verrichten maar als dusdanig niet handelen als overheid.

Bijgevolg vindt, in de eerste door het geachte lid beoogde situatie, de dienst van adviesverlening, overeenkomstig voormeld artikel 21, § 3, 7°, d), plaats in België en is de Belgische BTW verschuldigd.

In de tweede door het geachte lid beoogde situatie vindt de dienst in principe plaats in het land waar de ontvanger gevestigd is en is in dit geval de Belgische BTW niet verschuldigd.

Het is evenwel niet aan de lidstaat waar de dienstverrichter is gevestigd om de belastingplicht van de ontvanger van de dienst te beoordelen. De lidstaat waar de ontvanger gevestigd is zou met name gebruik kunnen gemaakt hebben van de optie waarin het laatste lid van voormeld artikel 4, § 5, voorziet. Die bepaling laat namelijk toe om handelingen van publiekrechtelijke instellingen, die vrijgesteld zijn krachtens de artikelen 13 of 28 van de zesde richtlijn, waaronder de ziekenhuisverpleging, de medische verzorging en de handelingen die daarmee samenhangen te beschouwen als handelingen verricht als overheid [artikel 13, A, § 1, letter b)]. In dat geval hebben de publiekrechtelijke instellingen welke die handelingen verrichten niet de hoedanigheid van BTW-belastingplichtige. Dit is bijvoorbeeld het geval in het Groothertogdom Luxemburg.

Wanneer bijgevolg de lidstaat waar het ziekenhuis naar publiek recht, ontvanger van de dienst, is gevestigd, gebruik heeft gemaakt van voormelde optie, vinden de diensten van adviesverlening die zijn verricht voor het ziekenhuis, die aldus beschouwd wordt als een niet-belastingplichtige, overeenkomstig artikel 21, § 2, van het BTW-Wetboek plaats daar waar de dienstverrichter gevestigd is, in de door het geachte lid beoogde situatie in België. Derhalve is de Belgische BTW verschuldigd.