Gebouwen. Vruchtgebruik

Vr. en Antw., Senaat, 2001-2002, nr. 2-60, blz. 3347-3348

Gebouwen - Vruchtgebruik

VRAAG

Is de vergunning van een recht van vruchtgebruik van een nieuw gebouw in de zin van artikel 8 van het BTW-Wetboek een levering van goederen of een verlening van diensten als men uitgaat van de veronderstelling dat de blote eigenaar de vruchtgebruiker op de hoogte heeft gebracht van zijn wens om BTW te heffen op die verrichting ?

Als de BTW geheven is, wanneer is de leverancier die dan verschuldigd en wat is dan de belastinggrondslag ?

ANTWOORD

De vestiging, de overdracht of de wederoverdracht van het recht van vruchtgebruik op een onroerend goed wordt inzake BTW aangemerkt als een levering van goederen. Een dergelijke levering is aan de BTW onderworpen wanneer deze betrekking heeft op een gebouw en wordt verricht uiterlijk op 31 december van het tweede jaar volgend op het jaar van de eerste ingebruikneming of de eerste inbezitneming van dat gebouw, door een belastingplichtige bedoeld in artikel 44, § 3, 1°, b), van het BTW-Wetboek.

In dit opzicht beoogt het geachte lid klaarblijkelijk de situatie van een belastingplichtige bedoeld in artikel 44, § 3, 1°, b), tweede streepje, van het wetboek, die onder de voorwaarden bepaald in het koninklijk besluit nr. 14 van 3 juni 1970, kennis heeft gegeven van zijn bedoeling de handeling te onderwerpen aan de BTW.

Overeenkomstig artikel 2 van voormeld koninklijk besluit moet de belastingplichtige, met het oog op de voldoening van de verschuldigde belasting, een bijzondere aangifte indienen bij het bevoegde controlekantoor. Dit moet gebeuren binnen de maand vanaf het tijdstip waarop de belasting op basis van artikel 17, § 1, van het BTW-Wetboek, verschuldigd is over de volledige maatstaf van heffing. De verschuldigde belasting moet worden voldaan binnen dezelfde termijn.

Overeenkomstig artikel 26 van het BTW-Wetboek bestaat de maatstaf van heffing uit de tegenprestatie die de leverancier verkrijgt of moet verkrijgen van degene aan wie het goed wordt geleverd, met inbegrip van de subsidies die rechtstreeks met de prijs van de handeling verband houden.

Er stelt zich geen bijzonder probleem wanneer de vestiging, de overdracht of de wederoverdracht van een recht van vruchtgebruik geschiedt tegen een vooraf door de partijen bepaalde contante prijs, eventueel verhoogd met kosten. Deze contante prijs, verhoogd met eventuele kosten vormt de maatstaf van heffing.

Wanneer echter bij de vestiging van het recht van vruchtgebruik periodieke vergoedingen worden bedongen, dient voor het bepalen van de maatstaf van heffing het hiernavolgend onderscheid te worden gemaakt:

a) Vestiging van een recht van vruchtgebruik voor een bepaalde duur.

Vermits de vestiging van een recht van vruchtgebruik op een gebouw als een levering van goederen wordt aangemerkt, zal voor de heffing van de BTW een contante waarde moeten vastgesteld worden, wanneer het recht wordt gevestigd voor een bepaalde duur tegen betaling van een periodieke vergoeding. Deze waarde is normaal gelijk aan het bedrag van de periodieke vergoeding, vermenigvuldigd met de duur van het zakelijk recht, in voorkomend geval verminderd met de kapitalisatierente.

Wanneer evenwel bij de vestiging van een dergelijk recht op de factuur of op het als zodanig geldend stuk een contante prijs wordt vermeld, is het in beginsel die prijs welke in aanmerking moet genomen worden voor de berekening van de verschuldigde BTW.

b) Vestiging van een recht van vruchtgebruik voor onbepaalde duur.

Zeer moeilijk wordt het wanneer een contante waarde moet worden vastgesteld ten aanzien van de vestiging van een recht van vruchtgebruik voor een onbepaalde duur en er periodieke vergoedingen worden bedongen. De maatstaf van heffing voor de BTW zal derhalve bestaan uit een pro fisco-waarde, bepaald onder toezicht van de administratie, waarbij onder meer rekening zal worden gehouden met de aard, de omvang en het economisch belang van het betreffende gebouw.