Maatregel F13 van het tweede actieplan voor fraudebestrijding

Parlementaire vraag nr. 1662 van de heer Marco Van Hees d.d. 17.08.2023

Kamer, Vragen en Antwoorden, 2022-2023, QRVA 55/123 d.d. 19.11.2023, blz. 280

Maatregel F13 van het tweede actieplan voor fraudebestrijding

VRAAG

(van de heer Van Hees)

De Ministerraad heeft akte genomen van de twee actieplannen die door het College voor de strijd tegen de fiscale en sociale fraude uitgewerkt werden. Tot op vandaag werden noch die actieplannen, noch een nota betreffende de uitvoering, de follow-up en de evaluatie ervan voorgelegd aan de commissie voor Financiën van de Kamer. Inzake de bestrijding van de sociale fraude coördineert de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD) jaarlijks een openbaar plan waarin de verschillende uitgevoerde maatregelen, de follow-up en de evaluatie ervan opgenomen worden. Ook wordt er door de staatssecretaris voor Begroting een driemaandelijkse follow-up van de bestrijding van de sociale fraude verzekerd. Wat de fiscale fraude betreft, bestaat er geen soortgelijke follow-up. Punt F13 betreft de bindende kracht van de bestuursdaden in het kader van fiscale onderzoeken en de problematische toegang tot de digitale gegevens van de belastingplichtigen. De verplichtingen die in de belastingwetboeken vermeld staan, liggen aan de oorsprong van talrijke geschillen. De administratie wordt geconfronteerd met belemmeringen van het administratieve onderzoek, zoals het niet verlenen van vrije toegang tot bedrijfspanden of IT-systemen of het niet verstrekken van de gevraagde gegevens. Die toegang wordt systematisch bevestigd in de rechtspraak van het Grondwettelijk Hof en door de hoven van beroep, die systematisch stellen dat de belastingadministratie niet afhankelijk mag zijn van de keuze van de belastingplichtige om inzage te geven van deze of gene documenten of gegevens. Om deze obstakels te omzeilen in grote fraudezaken probeert de belastingadministratie via gerechtelijke procedures voor de burgerlijke rechtbanken toegang te krijgen. In hun vonnissen waarin deze toegang bevestigd wordt, wijzen de rechtbanken erop dat de wetgeving niet in dwangsommen voorziet om het wettelijke inzagerecht af te dwingen, zelfs niet wanneer de rechtbank de belastingplichtige tot medewerking verplicht. Na advies van het College van procureurs-generaal zal er een wetgevend initiatief genomen worden om de proportionele sancties te verzwaren via de invoering van dwangsommen teneinde de te zwakke bindende kracht van de bestuursdaden in het kader van fiscale onderzoeken te versterken, in het bijzonder wat de effectieve toegang tot digitale professionele gegevens betreft.

1. Hoe staat het met de uitvoering van die maatregel?

2. Wat heeft deze maatregel jaarlijks opgebracht in 2021 en 2022 en wat zijn de verwachtingen voor 2023 en 2024?

3. Hoe evalueert men de uitvoering van deze maatregel?

ANTWOORD

(Vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding en de Nationale loterij)

1. De bepalingen inzake de dwangsommen werden opgenomen in de wet van 20 november 2022 houdende diverse fiscale bepalingen (artikelen 90 en 91 van voornoemde wet), die in werking trad tien dagen na de publicatie ervan in het Belgisch Staatsblad, namelijk op 10 december 2022 (Belgisch Staatsblad van 30 november 2022, p. 88.145 - 88.165). Deze twee bepalingen voegen uitdrukkelijk, in het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 (artikel 381, WIB 92) en in het Wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde (artikel 92ter, WBTW), in dat de fiscale administratie de gerechtelijke overheid kan verzoeken om de btw-plichtige, de belastingplichtige of een derde te veroordelen tot het betalen van een dwangsom als deze weigert om, digitaal of fysiek, te voldoen aan de samenwerkingsverplichtingen die op hem rusten in het kader van een fiscaal onderzoek dat hem betreft, en op voorwaarde dat er aanwijzingen zijn van fraude. De medewerkingsplicht van particulieren en bedrijven is aldus ook versterkt.

2 en 3. Voor de antwoorden op de deelvragen 2 en 3, die bij elk van uw vragen in deze reeks vragen over de twee actieplannen van het College voor de fiscale en sociale fraudebestrijding terugkomen, verwijs ik naar het antwoord dat werd gegeven op de eerste vraag in deze reeks onder rubriek 2 en 3, in casu het antwoord op vraag nr. 1671 van 23 augustus 2023 (zie huidig Bulletin).