Algemene Administratie van de Fiscaliteit – Operationele Expertise en Ondersteuning
Dienst BTW
Belasting over de toegevoegde waarde
Beslissing Btw nr. E.T.124.567 dd. 10.04.2015
Portefeuillebeheer (discretionair beheer)
Beleggingsadvies (adviserend beheer)
Portefeuillebeheer (discretionair beheer)
In zijn arrest van 19.07.2012 in de zaak C-44/11, Deutsche Bank AG, heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie geoordeeld dat portefeuillebeheer een dienstverrichting uitmaakt die samengesteld is uit twee elementen, met name:
• de analyse van en het toezicht op het vermogen van de cliënt-belegger en
• de eigenlijke aankoop en verkoop van effecten (1).
(1) Artikel 4, 1., 9), van de richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21.04.2004 betreffende de markten voor financiële instrumenten, tot wijziging van de richtlijnen 85/611/EEG en 93/6/EEG van de Raad en van de richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de raad en houdende intrekking van de richtlijn 93/22/EEG van de Raad; wet van 06.04.1995 inzake het statuut van en het toezicht op de beleggingsondernemingen zoals gewijzigd door het koninklijk besluit van 27.04.2007 tot omzetting van de Europese richtlijn betreffende de markten voor financiële instrumenten; circulaire PPB-2007-8-CPB van de CBFA over de voorbereiding op de inwerkingtreding van voornoemde richtlijn 2004/39/EG.
Het Hof is in wezen tot het besluit gekomen dat deze beide elementen op gelijke voet met elkaar staan en één enkele dienstverrichting vormen die voor geen enkele btw-vrijstelling in aanmerking komt en dus onderworpen is aan de belasting tegen het normaal btw-tarief.
Voornoemd “portefeuillebeheer” kan worden gedefinieerd als het discretionair en individueel beheer van portefeuilles van spaarders (voor zover die portefeuilles één of meerdere financiële instrumenten omvatten zoals gedefinieerd in artikel 2, eerste lid, 1°, van de wet van 02.08.2002 betreffende het toezicht op de financiële sector en de financiële diensten):
• dat gebeurt op grond van een door de cliënt gegeven opdracht
• en waarbij de portefeuillebeheerder dus vrij is op eigen initiatief daden van beschikking te stellen betreffende deze vermogensbestanddelen.
Beleggingsadvies (adviserend beheer)
Beleggingsadvies (adviserend beheer) kan daarentegen worden gedefinieerd als het doen van gepersonaliseerde aanbevelingen aan een cliënt, hetzij op diens verzoek, hetzij op initiatief van de dienstverrichter, met betrekking tot één of meer transacties die met financiële instrumenten verband houden (2). De cliënt kan vervolgens effecten aankopen of verkopen of daartoe de opdracht geven aan de verstrekker van beleggingsdiensten of aan enigerlei andere financiële instelling.
(2) Artikel 4, 1., 4), van de richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21.04.2004 betreffende markten voor financiële instrumenten, tot wijziging van de richtlijnen 85/611/EEG en 93/6/EEG van de Raad en van de richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking van richtlijn 93/22/EEG van de Raad.
Zelfs als de dienstverrichter die het beleggingsadvies geeft ook instaat voor de aankoop en verkoop van effecten, vereist de eventuele aankoop of verkoop van effecten dus een nieuwe wilsuiting van de genieter van het advies. Er moet dan van worden uitgegaan dat het niet gaat om één enkele dienstprestatie maar wel om twee afzonderlijk te beschouwen handelingen die hun eigen btw-regeling moeten volgen.
Beleggingsadvies (adviserend beheer) slaat op één van beide elementen waarin het portefeuillebeheer bestaat, meer bepaald "de dienst van adviesverlening". Het Hof van Justitie heeft dit element gekwalificeerd als verrichting van analyse en toezicht.
Deze verrichting van analyse van en toezicht op het vermogen, die niet noodzakelijk de totstandkoming inhoudt van handelingen die rechten en verplichtingen van de partijen inzake effecten kunnen doen ontstaan, wijzigen of doen tenietgaan, valt niet binnen het toepassingsgebied van de vrijstelling van artikel 44, § 3, 10°, van het Btw-Wetboek en moet dus onderworpen worden aan de belasting tegen het normaal tarief (zie het hiervoor geciteerd arrest Deutsche Bank, r.o. 39).
Daar staat tegenover dat de eventuele op voornoemde verrichting volgende aankoop of verkoop van effecten vrijgesteld is overeenkomstig artikel 44, § 3, 10°, van het Btw-Wetboek.
Tenslotte, als de dienstverrichter een globale prijs aanrekent voor zowel de dienst van adviesverlening als voor de er op volgende verrichting van aankoop of verkoop van effecten, moet deze globale prijs uitgesplitst worden zodat de prijs voor de dienst van adviesverlening onderworpen is aan de belasting tegen het normaal btw-tarief.
Deze beslissing treedt in werking op 01.07.2015.
Jozef MARCKX
Adviseur-generaal
Juriel