MisbruikBtw. Misbruik

Kamer, Vragen en Antwoorden, 2012-2013, QRVA 53/133 d.d. 28.10.2013, blz. 245

Btw - Misbruik

VRAAG

Het begrip 'misbruik' jaagt heel wat bedrijven en hun raadslieden de daver op het lijf en smoort heel wat investeringsbeslissingen in de kiem.

1. Klopt het:

a) dat er sprake is van misbruik wanneer de organisatievorm van een bedrijf erop gericht is financiële voordelen te verwerven die niet bedoeld waren door de wet, hoewel de wet formeel wel wordt nageleefd;

b) en dat er in tegendeel geen sprake is van misbruik wanneer de organisatievorm van een bedrijf de mogelijkheid biedt bepaalde - door de wet beoogde - voordelen binnen te halen?

2. In beide gevallen wordt de wet in acht genomen, naar de letter in het geval van misbruik en naar de geest in afwezigheid van misbruik. In de praktijk zijn die doelstellingen vaak alleen her en der in de memorie van toelichting van de wetsontwerpen en -voorstellen terug te vinden of zijn ze, om redenen die samenhangen met het wetgevingsproces, niet verduidelijkt.

Waar kunnen de rechter en de bedrijven die doelstellingen terugvinden?

3. Meer in het bijzonder wat de btw betreft, moet er:

a) worden verwezen naar de doelstellingen van de btwregeling en wat zijn de doelstellingen van die regeling;

b) worden verwezen naar de doelstellingen van elke bijzondere bepaling van het Wetboek; zou uw administratie in dat geval geen document moeten publiceren waarin de doelstellingen van elke individuele bepaling worden uiteengezet?

ANTWOORD

(minister van Financiën, belast met Ambtenarenzaken)

Inzake inkomstenbelastingen omschrijft artikel 344, §1, 2de lid, WIB 92, fiscaal misbruik als volgt :

"Er is sprake van fiscaal misbruik wanneer de belastingplichtige middels de door hem gestelde rechtshandeling of het geheel van rechtshandelingen één van de volgende verrichtingen tot stand brengt:

1° een verrichting waarbij hij zichzelf in strijd met de doelstellingen van een bepaling van dit Wetboek of de ter uitvoering daarvan genomen besluiten buiten het toepassingsgebied van die bepaling plaatst; of

2° een verrichting waarbij aanspraak wordt gemaakt op een belastingvoordeel voorzien door een bepaling van dit Wetboek of de ter uitvoering daarvan genomen besluiten en de toekenning van dit voordeel in strijd zou zijn met de doelstellingen van die bepaling en die in wezen het verkrijgen van dit voordeel tot doel heeft."< /p>

De twee vormen van fiscaal misbruik veronderstellen telkens dat er een tegenstrijdigheid is van de rechtshandeling of het geheel van rechtshandelingen met de doelstellingen van de betrokken fiscale bepaling d.w.z. het doel en de strekking van de betreffende bepaling moeten gefrustreerd zijn, als een bepaalde rechtshandeling niet belast zou worden, of als een rechtshandeling ertoe zou leiden dat een bepaald fiscaal voordeel genoten wordt.

Inzake btw veronderstelt het begrip misbruik, zoals gedefinieerd in artikel 1, § 10 van het BTW-wetboek dat de twee volgende cumulatieve voorwaarden zijn vervuld. Enerzijds moeten de verrichte handelingen resulteren in het verkrijgen van een fiscaal voordeel in strijd met de doelstelling beoogd in één of meerdere bepalingen van het BTW-wetboek of in één van de ter uitvoering ervan genomen besluiten. Anderzijds moeten de handelingen in kwestie in wezen het verkrijgen van dit voordeel tot doel hebben..

Mijn administratie heeft ter zake reeds verschillende commentaren ter beschikking van de belastingplichtigen gesteld, onder meer via administratieve aanschrijvingen.