Het gat in de btw-ontvangsten

Kamer, Integraal verslag - Commissie voor de Financiën en Begroting, 2015-2016, CRIV 54 COM 320 d.d. 26.01.2016, blz. 52

Het gat in de btw-ontvangsten

Georges Gilkinet: De btw vertegenwoordigt een kwart van de belastingontvangsten. Volgens de Europese Unie verloopt de inning ervan niet eenvoudig en bedraagt het gat in de btw-ontvangsten in België 10,5 procent van het in 2013 en 11,2 procent van het in 2012 te innen bedrag. Die kloof vertegenwoordigt het bedrag van de ontvangsten die verloren gaan als gevolg van fouten bij de aangifte en de invordering.

De oorzaken zouden bij de klassieke btw-fraude en niet zozeer bij de grote fraude en de btw-carrousels liggen.

Kan u de cijfers van de EU voor 2012 en 2013 bevestigen? Beschikt u over de cijfers voor 2014 en wordt de trend daarin bevestigd? Waarom worden die gegevens niet opgenomen in het jaarverslag van de FOD Financiën? Wat zijn volgens u de oorzaken van die minderontvangsten? Hoe staat het met een hervorming van de btw-inning in België? Hoe verbeteren uw diensten de btwcontrole en verkleinen ze zo dat gat dat de overheid handenvol geld kost? Wat zijn uw streefcijfers voor 2015 en 2016 ter zake?

Marco Van Hees: Waarom publiceert de FOD Financiën de gegevens met betrekking tot de btw-kloof niet? Wat zijn de oorzaken en het respectieve gewicht ervan? Kan men uit dat probleem afleiden dat België niet genoeg doet in de strijd tegen belastingfraude of toont het de omvang ervan aan? Welke maatregelen zal u nemen om dat probleem aan te pakken?

Minister Johan Van Overtveldt: Uit de door u aangehaalde studie blijkt dat de btw-gap in België lager ligt dan het Europese gemiddelde, en de jongste jaren lichtjes afneemt. Die studie werd niet uitgevoerd door Eurostat, maar door het Poolse onderzoeksinstituut CASE.

In de meest recente editie van die studie wordt de btw-gap in België voor 2013 geraamd op 3,2 miljard euro, of 10,5 procent van de theoretisch verschuldigde btw. Voor 2012 werd de btw-gap geraamd op respectievelijk 3,4 miljard of 11,2 procent.

De raming van CASE bestaat in een statistische verwerking van de nationale rekeningen, waarvoor gebruik wordt gemaakt van administratieve bronnen, maar ook van ramingen, voor niet-aangegeven activiteiten en dergelijke.

CASE baseert zich op de nationale rekeningen om voor elke EU-lidstaat de theoretische btw-ontvangsten te berekenen. De ramingen verschillen van jaar tot jaar als gevolg van bijwerkingen van de nationale rekeningen of methodologische aanpassingen die door CASE werden doorgevoerd.

De methode van CASE laat niet toe om de btw-gap sectorgewijs uit te splitsen of de oorzaken ervan te bepalen. Een top-downraming is als instrument dus niet geschikt om te worden opgenomen in het jaarverslag van de FOD Financiën.

De bestrijding van btw-fraude was en blijft een aandachtspunt in de controlestrategie van de FOD Financiën. De administratie tracht de invorderings- en controleprocedures te moderniseren en de samenwerking met de nationale en buitenlandse administraties te verbeteren.

De mogelijkheden om het btw-stelsel te hervormen zijn beperkt als gevolg van de stringente Europese regelgeving. De diensten van de Europese Commissie hebben daarom aangekondigd voorstellen te zullen doen om die regelgeving aan te passen, zodat de nationale btw-stelsels fraudebestendiger kunnen worden gemaakt.

Georges Gilkinet: Volgens u is dat instrument niet volledig geschikt. Het heeft de verdienste dat het een zicht van buitenaf op de doeltreffendheid van ons btw-stelsel biedt. Er blijft een bedrag van meer dan 3 miljard euro aan btw onbetaald, dat kan u toch niet onverschillig laten!

Marco Van Hees: Uit internationale studies blijkt dat de fraude in ons land aanzienlijk is. We stellen vast dat het hier over een bedrag van 3 miljard euro gaat, alleen al voor de btw. Als we daar de fraude bijtellen op het niveau van de inkomstenbelastingen, de vennootschapsbelasting en de successierechten dan hoeft het niet te verwonderen dat we uitkomen op ramingen van 20 tot 30 miljard euro. Men zou over een barometer moeten beschikken die jaarcijfers over het niveau van de fiscale fraude geeft.

Hij zou het ook mogelijk maken om na te gaan of de doelstellingen in het kader van de strijd tegen die fraude werden bereikt.

Het incident is gesloten.