De tegenvallende btw-ontvangsten

Kamer, Integraal verslag - Commissie voor de Financiën en Begroting, 2015-2016, CRIV 54 COM 311 d.d. 19.01.2016, blz. 3

De tegenvallende btw-ontvangsten

Peter Vanvelthoven: Mijnheer de minister, in juli communiceerde de regering over de tegenvallende fiscale ontvangsten. Het tekort was volgens de regering aan het verlaagde btw-tarief op elektriciteit te wijten.

Dat is op zich opmerkelijk omdat die kosten in principe al in de belastingramingen hadden moeten zijn verrekend. Het verlaagd tarief op elektriciteit was immers al van kracht sinds april 2014. Dat daaraan kosten verbonden waren, spreekt voor zich. Dat was de bedoeling. Zo gaat dat met belastingverlagingen. Ze kosten geld aan de overheid.

Wat wel opmerkelijk was, is dat boven op de kosten van de btwverlaging een tekort van honderden miljoenen euro's in de btwontvangsten werd vastgesteld. Het commentaar van het Monitoringcomité daarover in juli was dat het vooral om een stijging bij de teruggaven zou gaan.

U hebt toen een tabel wereldkundig gemaakt waaruit moest blijken dat de kostprijs van de btw-verlaging op elektriciteit ontspoorde door misbruik. Wat ik uit die tabel vooral kon afleiden was dat de btwverlaging exact kostte wat gepland was, maar dat terzijde.

De kern van de zaak is dat de btw-teruggaven in de eerste maanden van het jaar problematisch hoog waren. De vraag is of dat nu nog zo is? Zo ja, wat doet u om het probleem op te lossen?

Graag had ik ook een overzicht ontvangen van de cijfers voor de maanden van vorig jaar, de groei ten opzichte van 2014 en de nominale bedragen van de bruto-ontvangsten, de teruggaven en de zogenaamde pure btw.

Minister Johan Van Overtveldt: Mijnheer Vanvelthoven, ik geef u eerst de tabel over de eerste elf maanden van het vorig jaar. Wij zien dat de btw-ontvangsten na elf maanden 36,3 miljard euro bedragen, een toename met 1,6 % ten opzichte van dezelfde periode in 2014. Wij zien ook dat de btw-teruggaven 12,9 miljard euro bedragen. Dat is een toename met 5,6 % ten opzichte van dezelfde periode in 2014.

Dat geeft in totaal wat men de zuivere btw-ontvangsten noemt, bruto gecorrigeerd voor de teruggaven.

De voorzitter: Wat wordt met die teruggaven bedoeld? Wat is de definitie van teruggave?

Minister Johan Van Overtveldt: Mijnheer de voorzitter, wat de btw-autoriteiten op basis van de aangiftes aan de belastingplichtigen moeten teruggeven.

Peter Vanvelthoven: Dat is driemaandelijks.

Minister Johan Van Overtveldt: Dat hangt ervan af. Er zijn twee mogelijkheden. Een belastingplichtige kan btw moeten bijbetalen of afdragen. Hij kan ook zodanig veel btw-uitgaven hebben gehad dat hij kan terugvorderen van de btw. Dat is het saldo en dat is vrij fors gestegen.

De voorzitter: Waarom?

Minister Johan Van Overtveldt: Er spelen diverse elementen.

Uit de tabel blijkt duidelijk dat de teruggave vanaf september en oktober opnieuw naar een normaal ritme evolueert. U ziet een seizoensgebonden, relatief recurrent ritme.

De kost van de btw-verlaging voor de elektriciteit viel uiteindelijk hoger uit. Er was gerekend met een bedrag van 500 miljoen euro. Het moet nog bevestigd worden, maar het lijkt intussen in de richting van 700 miljoen euro te gaan. Dat heeft voor een deel met de teruggaven te maken. Het was een van de redenen van de regering om die maatregel terug te schroeven.

Ik ben benieuwd naar de cijfers van december. Ik denk dat de teruggaven terug naar een normaal historisch patroon evalueren.

Peter Vanvelthoven: Het is inderdaad opvallend dat er in mei een daling is van 27 %. Dat is gigantisch. Tegen het einde van dit jaar normaliseert zich dat.

Minister Johan Van Overtveldt: Het effect van een grote investering met hoge facturen en hoge btw’s is mogelijk. Zo waren er een paar gevallen in de loop van het jaar. Als u wilt, dan kan ik u daarover meer details geven.

Peter Vanvelthoven: Als dat effect in december wordt uitgevlakt, dan is er op jaarbasis stabiliteit. Dan is het oké. Pieken in bepaalde maanden zijn altijd mogelijk. De cijfers hebben mij en u verontrust. Daarom peil ik naar de oorzaak. Mocht u daarover nog meer informatie hebben, dan mag u die altijd bezorgen.

Het incident is gesloten.