Nieuwe wet van 11 juli 2021

Parlementaire vraag nr. 747 van mevrouw Kattrin Jadin d.d. 06.12.2021

Kamer, Vragen en Antwoorden, 2021-2022, QRVA 55/074 d.d. 13.01.2022, blz. 154

Vraag nr. 747 van Mevrouw de volksvertegenwoordiger Kattrin Jadin van 06 december 2021 (Fr.) aan de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding:

Nieuwe wet van 11 juli 2021.

VRAAG

De nieuwe wet van 11 juli 2021 (gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 20 juli 2021 als wet tot wijziging van het Wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde wat de vrijstelling van de belasting inzake medische verzorging betreft) bepaalt dat medische en psychologische expertises onderworpen zullen worden aan de btw aangezien het gaat over diensten die betrekking hebben op ingrepen en behandelingen zonder therapeutisch doel.

Het toepassingsgebied van deze nieuwe wet doet echter tal van vragen en bezorgdheden rijzen.

Er was aangekondigd dat de FOD Financiën werkte aan een omzendbrief over de vrijstelling van de belasting op het verlenen van medische zorg.

1. In het kader van medische en psychologische expertises wordt de expert vaak gevraagd een diagnose te stellen, de stoornissen van de persoon (of personen) die aan de expertise onderworpen wordt (worden) te beschrijven en voorstellen te formuleren voor de medische of psychologische follow-up/behandeling. Blijkt uit die verstrekkingen (het diagnosticeren en het uittekenen van de therapeutische koers) dan niet dat een expertise deels een therapeutisch doel heeft?

2. Wordt de btw van 21 % aangerekend bovenop de erelonen die van toepassing zijn in het kader van expertises in strafrechtelijke procedures waarvoor schalen gelden (en die dus door de Staat betaald worden)?

3. Zo ja, kunt u bevestigen dat de medische en psychologische experts die btw dan zullen moeten aanrekenen aan de Staat zodat de btw vervolgens naar de Staat kan terugvloeien?

4. Is de btw van 21 % eveneens van toepassing op gezinsexpertises (collaboratieve expertises of expertises voor gezinsbegeleiding) wanneer die vergelijkbaar zijn met psychologische therapie en daar ook onder vallen? Gezinnen ondervinden moeilijkheden om gezinsexpertises te betalen, en die moeilijkheden zullen alleen maar toenemen als er 21 % btw bovenop de erelonen aangerekend moet worden (wat er dan ook toe zou leiden dat die gezinnen die soms in zeer ernstige conflicten verwikkeld zijn met zeer nadelige gevolgen voor de kinderen, een beperkte toegang tot justitie hebben).

5. Het is belangrijk te weten dat gezinsbemiddeling de enige vorm van bemiddeling is die van btw vrijgesteld is, precies om gezinnen in staat te stellen die bemiddeling te betalen. Zullen gezinsexpertises ook van btw vrijgesteld worden, zoals nu al het geval is voor gezinsbemiddeling? Zo niet, waarom niet?

6. Is de omzendbrief klaar? Zo ja, is hij al gepubliceerd?

ANTWOORD

van de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding van 13.01.2022:

1. Uit de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie blijkt dat, ofschoon het opstellen van een expertiseverslag beroep doet op de medische/paramedische bekwaamheden van de dienstverrichter en activiteiten met zich kan brengen die kenmerkend zijn voor het medische of paramedische beroep, is het voornaamste doel van die dienst niet de bescherming, met inbegrip van instandhouding of herstel, van de gezondheid van de onderzochte persoon.

Deze dienst, die tot doel heeft een antwoord te geven op de in het expertiseverzoek gestelde vragen, wordt verricht om een derde in staat te stellen een beslissing te nemen die rechtsgevolgen zal hebben voor de betrokkene of voor anderen. Weliswaar kan deze expertise indirect bijdragen tot de bescherming van zijn gezondheid, maar het voornaamste doel van elke verrichting van dit type is toch het voldoen aan een bij wet of overeenkomst gestelde voorwaarde in het besluitvormingsproces van anderen (HJEU, arrest van 20 november 2003, zaak C-212/01, U.). Voor een dergelijke dienst kan de vrijstelling voor medische verzorging dus niet gelden.

2. Overeenkomstig artikel 2 van het Btw-Wetboek zijn de leveringen van goederen en de diensten die door een als zodanig handelende belastingplichtige onder bezwarende titel worden verricht, aan de Belgische btw onderworpen wanneer ze in België plaatsvinden. Derhalve zijn de honoraria die aan de Staat worden gefactureerd in het kader van de aan een barema gebonden gerechtelijke expertises, aan het btw-tarief van 21 % onderworpen. Er wordt opgemerkt dat het aan de entiteit is die het barema vastlegt om te bepalen of de btw inbegrepen is.

3. De medische en paramedische beroepsbeoefenaars (die niet hebben gekozen voor de vrijstellingsregeling bedoeld in artikel 56bis van het Btw-Wetboek) moeten die btw dan ook aan de staat factureren. Die btw is vervolgens, naargelang het btw-regime van de betrokken overheidsinstantie, al dan niet aftrekbaar.

4. De op samenwerking of gezinsbegeleiding gebaseerde familiale expertises worden niet aangemerkt als handelingen met een therapeutisch doel en genieten dus niet de vrijstelling voor medische verzorging. Ongeacht of de expertise bestaat in een momentopname van de gezinssituatie of gebaseerd is op de samenwerking van de ouders waarbij de deskundige de voortgang in het herstel van de banden tussen ouders en kind en in de samenwerking tussen de ouders opvolgt en controleert, blijft het hoofddoel van de expertise steeds het geven van een antwoord op de in het expertiseverzoek gestelde vragen en de rechter dus toe te laten een beslissing te nemen met rechtsgevolgen voor een ander, zelfs indien deze expertise onrechtstreeks kan bijdragen tot de bescherming van de gezondheid van de onderzochte persoon.

5. Familiale bemiddeling is op grond van artikel 44, § 2, 5°, van het Btw-Wetboek als gezinsvoorlichting vrijgesteld. De activiteit van een bemiddelaar in familiezaken bestaat er namelijk in tussen te komen bij het oplossen van familiale conflicten om de dialoog over een minnelijke schikking tussen de partijen te bevorderen.

In het kader van een op samenwerking gebaseerde familiale expertise, benadert de rol van de deskundige die van de bemiddelaar, aangezien hij probeert een positieve manier van functioneren binnen het gezin te herstellen en een akkoord te bewerkstelligen tussen de ouders (bijvoorbeeld met betrekking tot een verblijfsregeling voor een kind). Slechts in dit geval kan kwestieuze expertise worden aangemerkt als gezinsvoorlichting en worden vrijgesteld op grond van artikel 44, § 2, 5°, van het Btw-Wetboek. Indien de rol van de deskundige beperkt is tot het maken van een momentopname van de gezinssituatie om de rechter toe te laten passende maatregelen te treffen, is deze prestatie niet van de btw vrijgesteld.

6. De administratie heeft op 20 december 2021 een circulaire met referte 2021/C/114 gepubliceerd.