Het naar het buitenland drijven van consumenten door de Belgische taksenHet naar het buitenland drijven van consumenten door de Belgische taksen.

Wouter Vermeersch: Mijnheer de minister, ik woon in de grensregio, op ongeveer tien minuten rijden van de Franse grens. Ik kan daar alleen maar vaststellen dat de stijgende prijzen onmiskenbaar een invloed hebben op ons aankoopgedrag. Om te besparen op dagdagelijkse aankopen trekken consumenten alsmaar meer naar het buitenland. Dat is zeker het geval voor dranken die in het buitenland veelal goedkoper zijn.

Terwijl in 2019 nog ruim 1 op 10 consumenten aangaf soms voorraadinkopen in het buitenland te doen, is dat aantal nu verviervoudigd. Bijna 4 op 10 consumenten kopen dranken over de grens. Dat stelt de VIWF (Vereniging van de Industrieën van Waters en Frisdranken), de sectorvereniging van de water- en frisdrankindustrie. Dit land heft immers, boven op de hoge btw en accijnzen, nog een verpakkingsheffing en de 'suikertaks' die sinds 2015 werd ingevoerd. Bijna 1 op 9 consumenten winkelt zelfs minstens elke maand in het buitenland, zo blijkt uit een bevraging bij 1.000 inwoners.

Vooral Frankrijk en Nederland lokken consumenten met lagere prijzen voor overwegend mineraalwater, frisdrank en wijn volgens Het Laatste Nieuws. De krant maakte een prijsvergelijking tussen de Colruyt-winkel in Kortrijk en de Auchan-vestiging 16 kilometer verderop in het Franse Roncq, op 3 kilometer van de grens. Daaruit blijkt een prijsverschil van 20 tot 36 %, afhankelijk van het product en de gekozen verpakking. In het begrotingsakkoord worden de verpakkingsheffingen zelfs nog verder opgevoerd. De regering zal het probleem de komende maanden dus niet verminderen, maar nog verergeren.

Consumptieaankopen in het buitenland zijn niet langer een randfenomeen. Hoe reageert u op die nieuwe cijfers van de sectorvereniging?

De buitenlandse aankopen zijn een belangrijke aderlating voor de binnenlandse drankenindustrie en de staatskas. Uit cijfers van onderzoeksbureau GfK blijkt dat onze bedrijven in de afgelopen vijf jaar door grensaankopen bijna 75 miljoen euro per jaar mislopen.

Aangezien de Belgische verbruiksbelasting ongeveer 45 % bedraagt van de winkelprijs, is dat voor de overheid ongeveer 34 miljoen per jaar. Hebt u zicht op de concrete impact van de buitenlandse aankopen op de belastinginkomsten en de staatkas? Graag krijg ik een grondige toelichting en cijfermatige onderbouwing.

De sectorvereniging pleit ervoor om de suikertaks af te schaffen en de accijnzen te verlagen. Bent u bereid om de suikertaks af te schaffen, dan wel de accijnzen te verlagen?

Minister Vincent Van Peteghem: Mijnheer Vermeersch, ik ben mij uiteraard bewust van het fenomeen van de grensaankopen. Bij beleidskeuzes wordt rekening gehouden met het feit dat er voor sommige producten prijsverschillen zijn in de buurlanden. Daar zijn in het verleden al discussies over geweest in deze commissie en er zullen er in de toekomst nog volgen. Mijn administratie heeft geen zicht op de exacte impact van buitenlandse aankopen op de belastinginkomsten. Dat is moeilijk te achterhalen.

Er bestaat geen specifieke suikertaks in België. Wel zijn er nationale accijnzen op frisdranken. Wijzigingen aan die accijnstarieven liggen momenteel niet op tafel.

Wouter Vermeersch: Het gaat natuurlijk om die zogenaamde suikertaks. Die gaat zijn doel voorbij en zorgt niet voor een gezondere consumptie. Deze taks wordt geheven op alle dranken die suiker of zoetstoffen bevatten, dus ook op lightvarianten, thees of koffies die suiker bevatten en ook waters met een smaakje die zelfs geen suikers of zoetstoffen bevatten. Het moedigt de consumenten dus niet aan om hun suikerinname te beperken en voor caloriearme alternatieven te kiezen. Dat was nochtans de bedoeling. Het drijft echter enkel de Belgische prijzen op en zorgt ervoor dat mensen gewoon over de grens hun dranken kopen. Dat is natuurlijk een stevige aderlating voor de Belgische drankenindustrie, onze Vlaamse drankenindustrie, maar ook voor de staatskas.

Door de accijnzen te verlagen, dichten we de kloof met de buurlanden, waardoor grensaankopen minder aantrekkelijk zouden worden. Zo zouden meer Belgische of Vlaamse aankopen worden gestimuleerd. Dat compenseert voor de overheid de lagere taxering, zorgt dus voor meer inkomsten voor onze Vlaamse producenten en levert meer comfort op voor de consument. Dat is althans het standpunt van het Vlaams Belang. Wij zien dat uw regering eigenlijk volhardt in de boosheid. Ondanks de vaststelling en waarschuwing dat steeds meer consumenten de grens oversteken, heeft de regering de uitbreiding van de verpakkingsheffing als een simpele budgettaire maatregel goedgekeurd voor maar liefst 60 miljoen euro vanaf 2024. Het probleem zal dus nog verergeren. Het blijft dus dweilen met de kraan open.