De 3,62 miljard euro aan btw-ontvangsten die België in 2018 zou

Marco Van Hees: De Europese Commissie heeft erop gewezen dat België in 2018 3,62 miljard euro aan btwontvangsten misgelopen zou zijn. Die bedragen konden niet geïnd worden ten gevolge van fraude, insolventie, belastingontwijking of fouten van de administratie.

De btw-kloof van België bedraagt 10,4 % van de btw die men geïnd zou kunnen hebben. Dat is een lichte daling tegenover het jaar voordien, maar ons land staat op de achttiende plaats, onder aan de lijst en achter al onze buurlanden.

Op een van mijn schriftelijke vragen heeft uw voorganger geantwoord dat fiscale fraude slechts een zeer klein deel van die kloof zou uitmaken, aangezien in het verslag van het studiebureau CASE de oorzaak van die kloof niet bepaald wordt. Ik hoop dat u uw administratie de opdracht gegeven hebt om een onderzoek in te stellen.

Wat zijn de voornaamste factoren die aan de btw-kloof ten grondslag liggen?

Uw administratie had in mei 2019 een project gelanceerd om een model te ontwikkelen om de btwkloof voor de zelfstandigen en de kmo's te ramen. De eerste resultaten werden in december 2019 verwacht. Hoe ver is dat project gevorderd en wat zijn de eventuele resultaten?

Hoe verklaart u dat België zijn btwkloof niet kan dichten en dat die breder is dan in onze buurlanden? In de aangehaalde periode heeft Nederland zijn kloof gehalveerd.

Welke maatregelen worden er genomen om die btw-kloof te dichten? Is er niet een gebrek aan btw-ambtenaren, zoals er op het terrein gezegd wordt? Wat is de jaarlijkse evolutie van het aantal btw-ambtenaren in de controlecentra sinds de kanteling bij de FOD Financiën?

Minister Vincent Van Peteghem: In het jaarverslag dat door het adviesbureau CASE voor de Europese Commissie opgesteld werd, wordt de Belgische btw-kloof in 2018 op 3,62 miljard euro geraamd, ofwel 10,4 % van de theoretische ontvangsten. Dit is lager dan de 11,5 % in 2017 en de 12,2 % in 2015. Voor 2019 verwacht men een daling tot 9,4 %.

In België wordt de theoretische btw op basis van de nationale rekeningen geraamd. Zelfs als de btw-ontvangsten onveranderd blijven, leidt de herziening ervan tot schommelingen in die raming. De FOD Financiën werkt aan een model om de btw-kloof af te leiden uit de resultaten van de belastingcontroles. Voor 2014-2016 wijzen de voorlopige resultaten ook op een btw-kloof van ongeveer 10 %. De analyse wordt uitgebreid tot de afgelopen jaren en de resultaten worden tegen 2021 verwacht.

De wijziging van het btw-stelsel voor de elektronische handel zal de inning verbeteren en de fraude verminderen. Het door de Commissie aangekondigde actieplan voor eerlijkere en eenvoudigere belastingen zal tot het verkleinen van de btw-kloof bijdragen. Op nationaal niveau zullen we ons blijven inzetten om de operationele instrumenten van de controlediensten, met name het Eurofisc-netwerk, de datamining en de Transaction Network Analysis, te versterken en te optimaliseren.

De Algemene Administratie van de Fiscaliteit zet alles in het werk om ervoor te zorgen dat de belastingplichtigen zo weinig mogelijk fouten maken en ze doet dat meer bepaald door acties op touw te zetten. Sinds 2018 worden er nieuwe initiatieven genomen om de strijd tegen misbruiken zoals de verleggingsregeling of het gebruik van geschrapte btw-nummers op te voeren. Ingevolge wetswijzigingen werd er een nieuwe controleactie opgezet om te verifiëren of de btw-kredieten waarvoor er tijdens de eerste 24 maanden van de activiteit een maandelijkse terugbetaling gevraagd werd, gegrond waren.

De Algemene Administratie van de Fiscaliteit combineert business rules met dataminingtechnieken, die ze voortdurend probeert te finetunen. Het aantal btw-experts onder de medewerkers gaat door pensioneringen inderdaad in dalende lijn. De administratie heeft de nodige maatregelen getroffen om die lacune weg te werken; bij de toewijzing van de middelen voor de vervanging van de controleteams wordt er daaraan veel belang gehecht. In het personeelsplan 2020 worden er prioritair extra middelen gealloceerd voor de versterking van de btw-controles. Het regeerakkoord voorziet uitdrukkelijk in een aanzienlijke verkleining van onze btw-gap, opdat die op het niveau van onze buurlanden zou komen.

Marco Van Hees: Dat alles staat inderdaad in het regeerakkoord. Ik zal die evolutie op de voet blijven volgen. De btw-kloof is lichtjes gedaald, maar het verschil met de buurlanden blijft toenemen. Er is werk aan de winkel.

Het zeer geringe aantal btw-ambtenaren is een reëel probleem. Ik zal hier later nog op terugkomen. De oplossing om ambtenaren van de directe belastingen in te zetten voor btw-controletaken zet geen zoden aan de dijk.