Het energieakkoord dat niet meer dan boerenbedrog is Het energieakkoord Het akkoord

Peter Mertens: Mijnheer de eerste minister, de echte Vivaldi had tenminste zijn seizoenen netjes op een rijtje: lente, zomer, herfst en winter. Deze Vivaldi slaat alles door elkaar.

Jullie gaan in de lente maatregelen nemen voor de elektriciteit, terwijl in de winter de gasprijzen door het dak gaan. Volgens jullie is elektriciteit dus een basisproduct als het warmer is en een luxeproduct als het kouder is. Gas is dan zoiets als kaviaar en champagne, namelijk een luxeproduct waarop altijd 21 % btw wordt geheven.

Beste regering, dit is boerenbedrog en dat weten jullie zelf ook. We zitten in een van de grootste factuurcrisissen in ons land en ik heb de indruk dat deze regering dat niet beseft en het zelfs ontkent. Mijnheer de eerste minister, de mensen zien hun factuur elke maand gemiddeld 230 euro verhogen. Jullie komen dan aanzetten met 165 euro per jaar. Dat bedrag is niet eens voldoende om die maandelijkse verhoging te betalen.

Bovendien zijn er veel mensen die zelfs niet eens aan 165 euro komen, omdat ze die bonus niet krijgen. Wat met de 160.000 mensen in de woon-zorgcentra? Wat met de mensen die een budgetmeter hebben? Wat met de bewoners van een appartementsblok waar er maar één teller is?

De enige mogelijke conclusie is dat jullie deze factuurcrisis niet au sérieux nemen. In 2009 werd er met terugwerkende kracht een btw-verlaging op nieuwbouw ingevoerd tot 6 %. Ik vraag deze regering om een btw-verlaging op elektriciteit en gas door te voeren met drie maanden terugwerkende kracht.

Barbara Pas: Mijnheer de eerste minister, naar goede vivaldigewoonte kwam u niet met een structurele oplossing, maar slechts met halve, tijdelijke maatregelen. Het gekibbel om tot die maatregelen te komen duurde langer dan de periode waarin ze geldig zullen zijn. Vanaf 1 juli is elektriciteit, met 21 % btw, opnieuw een luxeproduct zoals oesters en champagne. Tegen de exploderende gasprijzen in de winter komt u met een verwarmingspremie in de lente. Wanneer die precies wordt uitgekeerd, in maart of april, kon nog niemand van uw regering meedelen.

Wat u wel durfde mee te delen, was dat we niemand achterlaten, sans gêne, alsof u het zelf gelooft. U laat niemand achter, behalve de scholen, de gemeenten, die nu al aankondigen dat zij dit zullen doorrekenen aan hun inwoners, en de 165.000 mensen wonend in woon-zorgcentra of serviceflats. U laat ook de duizenden mensen achter die wonen in oude appartementsgebouwen met maar één teller, waar uw aalmoespremie onder alle bewoners verdeeld mag worden. Wie zich verwarmt met aardgas laat u eveneens achter. In Vlaanderen worden hier trouwens veel meer mensen door getroffen dan in de rest van het land.

Deze regering kan met Groen op kop royaal gascentrales subsidiëren, maar een btw-verlaging op gas krijgt u niet doorgevoerd. Dagelijks krijgen wij schrijnende berichten van radeloze mensen die geen idee hebben hoe zij hun vervijfvoudigde of verzesvoudigde gasfactuur zullen betalen.

Kunt u mij eens uitleggen hoe die vele Vlamingen met voorschotfacturen van 500, 600 of 700 euro per maand geholpen worden met die eenmalige premie van 100 euro? Wat moeten zij daarmee doen, een fleecedeken of een dikke trui kopen?

François De Smet: Het zou van gezond verstand getuigd hebben als men de btw op elektriciteit en gas verlaagd had voor de herfst en de winter. U hebt gekozen voor een verlaging voor de lente en de zomer en dan alleen nog maar op elektriciteit, terwijl net de gasprijzen verdrievoudigd zijn. U kunt de gasprijzen drukken zonder de mensen die met stookolie verwarmen te benadelen door het stookoliefonds tot de middenklasse uit te breiden. U geeft liever 100 euro aan elk gezin zonder een onderscheid te maken op grond van hun inkomen.

Heeft er tijdens de vergadering van het kernkabinet, waar zeven partijen deel van uitmaken, niemand geopperd dat dat sociaal onrechtvaardig was? Men had gericht een doelgroep van begunstigen kunnen afpalen, zoals in Frankrijk. Dat was efficiënter geweest. U antwoordt maar beter niet dat er een gemakkelijk toepasbare maatregel genomen moest worden, want u hebt er vier maanden over gedaan om hem te nemen.

Behalve de uitbreiding van het sociaal tarief zijn uw maatregelen ontoereikend. Daarmee koopt u noch energiezekerheid, noch sociale vrede.

Jean-Marie Dedecker: Mevrouw de voorzitster, mijnheer de eerste minister, na drie weken palaveren, heeft de berg een muis gebaard. Het is niet zomaar een muis, maar een monstertje met drie poten. Ik verdenk u er zelfs van dat u maandagavond tijdens het laatste conclaaf lachgas gesnoven hebt. Uw voorstel lacht immers in het gezicht van de brave burger.

Vorig jaar in januari bedroeg de prijs voor gas en elektriciteit 827 euro. Dit jaar in januari is dat 3.669 euro. Dat is 2.842 euro meer en bijna een verviervoudiging. De btw-ontvangsten zijn verdrievoudigd, van 335 naar 929 euro. Wie vandaag een contract afsluit voor gas en elektriciteit betaalt 5.360 euro. Dan spreek ik nog niet van alle premies die betaald moeten worden aan onder andere Fluxys en de groenestroomcertificaten, voor miljarden, die allemaal in die belastingbrief ingekleurd zijn.

U geeft nu een sinterklaascadeautje van 100 euro per gezin. Dat is zakgeld voor de rijken en dat is een aalmoes voor de armen en voor de middenklasse. Van de hele btw van bijna 1.000 euro geeft u nog 65 euro terug. U geeft miljoenen uit, zelfs miljarden, voor subsidies voor ENGIE, dat 2,6 miljard euro winst gemaakt heeft, om gascentrales te bouwen, en u hebt zelfs geen geld om de btw op gas te verminderen voor de gewone mens. Dat is een schande.

Florence Reuter: Er moet benadrukt worden dat er een akkoord is over een reeks maatregelen, zoals de uitbreiding van het sociale tarief, de korting van 100 euro op de factuur, de tijdelijke btw-verlaging en het door de MR verdedigde cliquetsysteem, waarmee er op prijsstijgingen geanticipeerd kan worden en er onmiddellijk opgetreden kan worden door de belastingen te verlagen.

Zal de maatregel voor de gezinnen een structurele maatregel zijn? Zal hij later fiscaal gecompenseerd worden? Wanneer zullen die maatregelen in werking treden? Ze zijn dringend nodig, maar bestaat het risico dat ze niet snel genoeg toegepast kunnen worden?

Christian Leysen: Mevrouw de voorzitster, mijnheer de eerste minister, extreemlinks en extreemrechts bespelen in hun muziek dezelfde snaren van het populisme, met eenvoudige slogans en woordspelingen.

Maar, let's get to the facts. Het is niet de regering die de energieprijzen bepaalt, daar speelt de markt van vraag en aanbod. Als de vraag opveert en het aanbod volgt niet, dan komt men in een dergelijke situatie terecht. Deze regering heeft reeds in oktober een aantal maatregelen genomen en komt nu met een tweede pakket.

Met een tijdelijke btw-verlaging op elektriciteit, een verlenging van het sociaal tarief en een eenmalige verwarmingspremie neemt de regering opnieuw haar verantwoordelijkheid op om die hoge energiefacturen te verlichten, met aandacht voor het budgettaire kader, want dat blijft belangrijk. Los van de invoering van de energienorm wil de regering ook structurele maatregelen uitwerken via een hervorming van de accijnzen en die meer aanpassen aan een markt met fluctuerende prijzen.

Bovendien hebt u, naast die energiemaatregelen, ook een heleboel koopkrachtmaatregelen aangekondigd. Er komt een minitaxshift. De bijzondere bijdrage voor de sociale zekerheid wordt afgebouwd. De werkbonus wordt verkleind. Met deze maatregelen zorgt u ervoor dat de lasten op arbeid structureel verlaagd worden.

Kortom, het is een evenwichtig pakket. Wellicht heeft het wat te lang geduurd, maar vroegtijdige communicatie dient een snel beslissingsproces meestal niet. De regering heeft een belangrijke inspanning gedaan. Wij mogen daarbij niet vergeten dat de begroting in het rood staat en dat er een automatische loonindexering is. Regeren is meer dan verdelen of herverdelen.

Mijnheer de eerste minister, wat zijn de contouren van de hervorming van de energiefactuur? (…)

Melissa Depraetere: Mijnheer de eerste minister, eindelijk is er een akkoord, een crisisakkoord in crisistijd. In oktober verlaagde de federale regering de energieprijs voor 2 miljoen mensen door het sociaal tarief uit te breiden. Dat kwam neer op een korting van 730 euro. Dat was goed en nodig, maar wij moesten vaststellen dat die maatregel door de hoge energieprijs onvoldoende was. Vandaar komt de regering met een tweede pakket maatregelen goed voor meer dan 1 miljard euro om de facturen van de gezinnen te drukken.

Wij vragen allemaal al wekenlang om dat te doen, omdat wij ook allemaal aangrijpende verhalen horen van vrienden, familie en onbekenden. Het is dus goed dat dat pakket er ligt, want elke dag zonder oplossing is een dag waarop vaste contracten aflopen, een dag waarop honderden gezinnen opnieuw met de hoge prijzen worden geconfronteerd. Niets doen was dus absoluut geen optie.

Ook al is het goed dat er een pakket maatregelen ligt, voor onze fractie – ik zal eerlijk zijn – had het ook wel wat meer of wat anders mogen zijn. Wij blijven wat op onze honger wat een structurele oplossing betreft. Er staat alvast een felbevochten zin in het akkoord, die wij niet snel zullen vergeten, namelijk dat er een structurele oplossing moet komen. Dat zal ook nodig zijn, want het ziet er op de internationale energiemarkt niet meteen rustig uit. Het is dus absoluut nodig dat er een oplossing komt die langer geldt dan een winter, zodat wij hier binnenkort niet opnieuw staan. Daar moet en zal, als het van Vooruit afhangt, ook werk van worden gemaakt. De regering moet zich snel buigen over een structurele oplossing in de vorm van een slimme en eenvoudige sociale maatregel, een plan voor na de huidige crisisperiode. Mijnheer de eerste minister, hoe ziet u de uitwerking daarvan in de regering?

Leen Dierick: Mijnheer de eerste minister, ik stond hier vorige week met een duidelijke vraag: wanneer komt de regering met een oplossing voor de stijgende energiefacturen van de gezinnen. Ons geduld en dat van veel mensen werd op de proef gesteld, maar er is een akkoord.

Voor ons zijn drie elementen belangrijk. Ten eerste, we laten de meest kwetsbaren niet achter. De verlenging van het sociaal tarief, wat voor ons evident was, is opgenomen in het akkoord. Ten tweede, we steunen de middenklasse met een tijdelijke verlaging van de btw op elektriciteit naar 6 %, een voorstel van onze vicepremier dat een korting van 15 % oplevert. Ten derde, we willen niemand letterlijk in de kou laten staan. Dertig procent van de gezinnen in Vlaanderen verwarmt zich vandaag met stookolie. Die eenmalige verwarmingspremie ondersteunt ook hen.

Collega's, is dat compromis te weinig? Dat is volgens de oppositie uiteraard het geval; het omgekeerde zou ons pas echt verbazen. Laten we echter eens naar de cijfers kijken. In oktober was er een akkoord om 760 miljoen euro voor de meest kwetsbaren vrij te maken. Met het nieuwe akkoord geven we elke euro die de federale overheid ontvangt door de hoge energieprijzen, terug aan alle gezinnen en we doen er een extra inspanning bij. In totaal wordt 1,1 miljard euro vrijgemaakt. Wij doen dat om de koopkracht van alle mensen te beschermen.

Collega's, is de taak hiermee volbracht? Absoluut niet. Voor CD&V is het akkoord een eerste stap, maar het mag zeker niet de laatste stap zijn. We nemen nu tijdelijke maatregelen om de mensen nu te helpen, maar we moeten verder durven te kijken om de koopkracht van onze gezinnen structureel te beschermen.

Vorige week deed ik reeds een oproep om de energiefactuur structureel te hervormen. Mijnheer de eerste minister, mijn vraag is ook vandaag heel eenvoudig. Wanneer komt de regering met een structurele hervorming van de energiefactuur om de koopkracht van onze gezinnen structureel te beschermen?

Bert Wollants: Mijnheer de eerste minister, u hebt weken- en zelfs maandenlang gezwoegd en gezweet voor een goed akkoord tegen de exploderende energieprijzen, vooral tegen de hoge aardgasprijzen die heel zwaar wegen. U bent daarin geslaagd. U kreeg applaus op de banken van de meerderheid, slingers, vuurwerk en confetti, tot het grote publiek het akkoord zag.

Wat zien wij? Er kwam, omdat het moest, een btw-verlaging, zij het enkel in de lente, alleen voor elektriciteit en eigenlijk ook slechts ten belope van 10 à 15 euro per maand. Er kwam ook nog een verwarmingspremie van 100 euro. U weet dat die premie een druppel op een hete plaat is voor wie op aardgas stookt. Zij betalen nu duizenden euro's meer.

In Vlaanderen gebruikt bijna 70 % aardgas. Al die mensen moeten nu vaststellen dat uw oplossing slechts enkele procenten van de meerkosten zal dekken. Is dat het akkoord waarop wij allen hebben gewacht?

Wij hebben u gevraagd om iets te doen voor de middenklasse, om daarvoor op te komen. Wij hebben zelf een voorstel ingediend dat 500 euro opleverde voor de middenklasse. U hebt nu dit voorstel op tafel gelegd. Dat is niet vet. Daar moet toch eens over gesproken worden.

Het betekent immers ook dat het verhaal waarmee u komt absoluut niet is wat moest gebeuren. U zit natuurlijk met die bonte coalitie rondom u, waarin iedereen iets anders wil. Men wil werken aan de btw, het sociaal tarief, de accijnzen of misschien nog iets daartussen, zoals een cheque. Dan ontstaat natuurlijk zo'n akkoord.

Helpt dat de middenklasse vooruit? Zijn daarmee de facturen betaald van wie met aardgas verwarmt? Mijnheer de eerste minister, ik hoor het heel graag van u.

Malik Ben Achour: Vorige week heb ik u aangespoord tot het nemen van maatregelen die aan de bezorgdheden van de overgrote meerderheid van de Belgen tegemoetkomen en waarmee de moeilijkheden en de angst bij de bevolking (onder hen ook een groot deel van de middenklasse, die niet door het sociale tarief beschermd wordt) kunnen worden weggenomen. Mijn fractie pleit voor maatregelen om de toegang tot energie voor iedereen te garanderen en waarmee de prijsstijgingen die nog een tijd zullen aanhouden onder controle gehouden kunnen worden.

Er bestaan oplossingen: de belastingen verlagen, de steunmechanismen afstemmen op degenen die ze het meest nodig hebben, het budgettaire keurslijf versoepelen. Welke bijkomende maatregelen zult u nog nemen om deze crisis te bezweren en de stijging van de gas- en elektriciteitsrekeningen structureel aan te pakken?

Wouter De Vriendt: Mevrouw de voorzitster, mijnheer de eerste minister, beleidsverantwoordelijkheid – als men dat tenminste aandurft, collega's – betekent ook beslissingen nemen in zeer ingewikkelde dossiers. En ja, het had voor ons ook meer mogen zijn. De minister van Energie, Tinne Van der Straeten had een slimme btw-verlaging naar 6 % op elektriciteit en gas uitgewerkt. De regering heeft nu een belangrijke eerste stap gedaan naar meer koopkracht, maar even belangrijk is het perspectief op een slimme hervorming van de accijnzen, zodat wij de factuur socialer en groener kunnen maken. Het werk is voor ons dus niet af.

Mijnheer de eerste minister, mijn belangrijkste vraag is dan ook hoe u die structurele hervorming ziet.

Ja, het had voor ons meer mogen zijn. Maar is dit akkoord 'nougatbollen'? Is het 'boerenbedrog'? De regering heeft een pakket uitgewerkt van 1,1 miljard euro aan steunmaatregelen om de energiefactuur te verlichten. Dat is een eerbaar compromis, dat ik hier wens te verdedigen. Ik zal mij niet verstoppen. In een moeilijke internationale context waarin de internationale energieprijzen door het dak gaan – elke regering in Europa worstelt daarmee – doet deze regering wat nodig is.

1,1 miljard euro is geen 'boerenbedrog', mijnheer Mertens. Er is een duidelijke focus voor de meest kwetsbaren, door de verlenging en de uitbreiding van het sociaal energietarief. Er is een verwarmingscheque, ook voor de mensen die verwarmen met gas. En er is een btw-verlaging op elektriciteit. Er zijn er hier toch een paar die uitblinken in de edele kunst van de hypocrisie, collega's. Toen de N-VA aan de macht was, heeft zij de btw op de energie verhoogd. Deze regering verlaagt de btw op elektriciteit en maakt de energiefactuur van de mensen goedkoper. Dat is het verschil.

Het verschil is duidelijk. Het werk is niet af, maar wij hebben de energiefactuur van de mensen wel goedkoper gemaakt (…)

Eerste minister Alexander De Croo: Mevrouw de voorzitster, dit is volgens mij een zeer goed debat. Als men zo'n debat wil voeren, moet men dat doen op basis van de feiten, op basis van de correcte cijfers en op basis van het hele verhaal. Het hele verhaal is dat de federale regering vorig jaar een zeer grote inspanning heeft gedaan, een inspanning van 1,2 miljard euro, om de kwetsbaarste mensen die het meest lijden onder de zeer hoge energieprijzen te helpen. Wij hebben hun facturen verlicht. In totaal gaat het over 2 miljoen mensen die worden geholpen door een verbreed sociaal tarief. Zo hielpen wij waar het het meest nodig was.

De federale regering heeft beslist om dit jaar opnieuw een inspanning van 1,1 miljard euro te doen. Wij doen dat opnieuw om de groep die het kwetsbaarst is, die het grootste risico loopt dat zij de factuur niet kan betalen en onderuit te gaan, te helpen via de verbreding van het sociaal tarief.

Wij doen echter meer dan dat. Wij helpen ook de middenklasse, wij helpen ook mensen die niet het sociaal tarief genieten. Wij doen dat op een logische manier. Dit is niet het moment voor bepaalde operatoren in de sector om overwinsten te maken. Dit is ook niet het moment voor de overheid om de meeropbrengsten die zij ontvangt, voor zich te houden. Het is logisch dat wij dat geld teruggeven, het is logisch dat wij de overwinsten teruggeven, het is ook logisch dat de overheid op een moment als dit netto een bijkomende inspanning doet.

We hebben besloten om het sociaal tarief, waarop 1 miljoen kwetsbare gezinnen recht hebben, te verlengen. Dat is een voordeel van 1.000 euro. De btw op elektriciteit wordt in maart voor vier maanden verlaagd, want iedereen verbruikt elektriciteit. Tot slot krijgt iedereen een forfaitaire verwarmingspremie, ongeacht op welke manier men zijn woning verwarmt.

Mijnheer Wollants, u herhaalt wat de heer De Roover ook al heeft verklaard in de media, namelijk dat vooral in Vlaanderen mensen met gas verwarmen. Dat klopt. In Vlaanderen verwarmen echter ook 500.000 gezinnen met stookolie. U stelt eigenlijk dat wij voor die mensen niets moeten doen. Die laat u figuurlijk en letterlijk gewoon in de kou staan. U laat hen gewoon in de kou staan en geeft eigenlijk aan dat stookolie u niet kan schelen.

Dat is niet de aanpak van deze regering. Deze regering zorgt ervoor dat iedereen wordt geholpen, om het even op welke manier hij of zij zich verwarmt.

Er wordt een hervorming van de accijnzen voorbereid met het oog gericht op een minder volatiele structuur van de energiefactuur dankzij een cliquetsysteem.

Zoals gezegd, we doen een totale bijkomende inspanning van 1,1 miljard euro.

Wie over koopkracht wil spreken, moet wel het hele verhaal vertellen. De koopkracht staat onder druk, dat is juist. Energie speelt daar een zeer belangrijke rol in. Mensen hebben echter geen aparte rekening voor energie, voor hun hypotheek of voor voeding. Nee, mensen hebben één rekening. Op die rekening komt niet alleen de verwarmingspremie terecht maar ook de lastenverlagingen, ook de hogere werkbonus en de indexering. Ik spreek dan nog niet over de minderuitgaven door de btw-verlaging. Vorig jaar is de spilindex tweemaal overschreden en volgens het Federaal Planbureau zal die ook dit jaar tweemaal overschreden worden. Het is te gemakkelijk om in dit debat, vanuit een soort bijziendheid, alleen te kijken naar wat er gebeurt op vlak van energie en blind te zijn voor alles wat er daarnaast gebeurt. Uiteindelijk moet alles in rekening worden gebracht: ook de indexering, ook de lastenverlaging, ook de verhoging van de werkbonus, ook de verwarmingspremie en ook de btw-verlaging.

Ik maak dat even concreet met twee voorbeelden. Voor een alleenstaande met een brutoloon van 2.700 euro – dat is een bescheiden inkomen – bedraagt de koopkrachtverhoging voor dit jaar 1.000 à 1.100 euro. Die concrete cijfers kunt u niet betwisten. Het tweede voorbeeld is een koppel tweeverdieners met beiden een gemiddeld loon. Bij hen bedraagt de versterking van de koopkracht 1.900 à 2.000 euro, in vergelijking met vorig jaar.

Vergelijk dit maar met andere landen die geen automatische indexering hebben, met landen waar men nog steeds aan het onderhandelen is… Hier gebeurt dat automatisch. De inspanningen die wij doen om de koopkracht te versterken, zijn absoluut vergelijkbaar met die van onze buurlanden.

In deze Kamer zijn er sommigen die een soort bijziendheid vertonen, die weigeren de bijkomende inspanningen te zien die de overheid en de werkgevers leveren om ervoor te zorgen dat de koopkracht van mensen bewaard kan blijven. Dat is heel concreet, met 1.000 euro voor een alleenstaande met een lager loon en bijna 2.000 euro voor een koppel van tweeverdieners met een gemiddeld loon.

Heb ik daarmee gezegd dat de pijn weg is? Dat heeft niemand gezegd. Niemand binnen deze regering heeft gezegd dat wij een oplossing hebben gevonden voor alle problemen op een heel moeilijk moment. We gaan niet rond de pot draaien, het is vandaag voor heel veel gezinnen heel moeilijk.

De inspanning die de overheid en de werkgevers leveren, mag gezien worden. Het is een inspanning die een gezamenlijke opdracht is, ook van alle regeringen. Ik zeg dat vanuit een perspectief van samenwerking, niet van vingerwijzing naar andere regeringen. We zeggen ook niet dat er hier of daar ook een lastenverlaging zou moeten gebeuren, maar waarover het fundamenteel gaat, is dat we ervoor zorgen dat mensen die minder koopkrachtig zijn ook toegang krijgen tot beter geisoleerde woningen en tot hernieuwbare energie. De enige energie die jaar na jaar goedkoper wordt, is hernieuwbare energie. Ik ga ervan uit dat men op dat beleidsdomein ook erin zal slagen om daar een zeker perspectief te bieden.

Deze federale regering zorgt voor mensen. Ze verlaagt de btw en geeft een premie. Dat zijn maatregelen die rechtstreeks zijn. Deze federale regering zorgt ervoor dat de index functioneert. Er is geen discussie over de index. Die index heeft zijn effect. Deze regering zorgt voor een aangepaste aanpak: ondersteuning van de meest kwetsbaren, verlaging van de elektriciteitsfactuur, ondersteuning op het gebied van verwarming, ongeacht de manier waarop men verwarmt, een lastenverlaging en een indexering die geldt voor alle lonen, pensioenen en uitkeringen.

Wij staan hier niet om op onze borst te kloppen, maar het resultaat is concreet en tastbaar. Voor een alleenstaande met een lager loon gaat het om een versterking van de koopkracht van 1.000 euro, voor een koppel van twee werkenden met een gemiddeld loon gaat het om een versterking van de koopkracht van bijna 2.000 euro, in vergelijking met vorig jaar.

Op een moeilijk moment als dit mag de bevolking van de regering verwachten dat ze iets concreets en iets tastbaars doet. Is dit de oplossing voor alles? Neen. Dit is een moeilijke tijd voor heel Europa, maar deze regering doet wat de bevolking mag verwachten op een moeilijk moment, namelijk tastbare en concrete maatregelen nemen die onmiddellijk ingaan.

Peter Mertens: Mijnheer de eerste minister, bijziendheid is de problemen naast u niet zien. Blindheid is de problemen voor u niet zien.

Wat u hier zegt, is boerenbedrog. U hebt het over een inspanning van 1,1 miljard euro, maar 800 miljoen euro van die 1,1 miljard euro komt door de verhoging van de btw. Eigenlijk doet u een schamele inspanning van nauwelijks 300 miljoen euro.

U zegt ook dat u de extra overwinsten van 2,6 miljard euro van Suez-Electrabel zal afromen, boven de gewone winsten, mijnheer De Vriendt. Wat gaat u doen? U gaat nauwelijks 32 miljoen euro afromen. Dat betekent dat 3,3 miljard euro van die overwinsten ongebruikt blijven terwijl de mensen in een crisis zitten. U kunt zich hier rijk rekenen, u kunt de inflatie negeren, u kunt met cijfers komen zeggen dat iedereen een koopkrachtverhoging krijgt. Dat is niet de realiteit. (…)

Barbara Pas: Mijnheer de eerste minister, wie tevreden is met dit energieakkoord, maakt duidelijk dat hij de verwarmingskosten van zijn ivoren toren zelf niet moet betalen. Wat bijziendheid is, is doen alsof 100 euro een compensatie is voor een aardgasfactuur die met 1.400 tot 1.500 euro stijgt. Dat is een aalmoes als compensatie voor het falende beleid.

Dat het uitgebreid sociaal tarief wordt verlengd, zou er nog maar aan ontbreken. Ik heb hier in september al gezegd dat er iets grondig mis is met de energiefactuur als 2 miljoen mensen gebruik moeten maken van een sociaal tarief om hun energiefactuur te kunnen betalen.

U maakt geen komaf met de essentie, het feit dat dit een verkapte belastingbrief is. Energie is geen luxeproduct. Het is een basisbehoefte. Verlaag de btw op elektriciteit permanent en doe hetzelfde met de btw op aardgas.

François De Smet: U hebt niet geantwoord op de vraag waarom u niet eerder gehandeld hebt. Moeten we ons gewennen aan het zonderlinge werkritme van Vivaldi: wachten tot het einde van de pandemie om over verplichte vaccinatie te praten, wachten tot de levensduur van de kerncentrales niet meer verlengd kan worden om te beslissen over de sluiting ervan, wachten tot de lente om energiemaatregelen te nemen? Ik begrijp niet waarom de premie van 100 euro niet gericht toegekend wordt. Heeft Marc Coucke die nodig? Als men die premies aan de meest behoeftigen toegekend had, had men ook een hoger bedrag kunnen toekennen. We begrijpen dat dit een voorproefje is. Men zal het vreemde ritme van Vivaldi moeten herzien omdat met een inflatie van meer dan 7 % de problemen nog zullen …

Jean-Marie Dedecker: Men geeft 100 euro terug op 3.000 euro en noemt dat een verwarmingspremie. Welnu, ik noem dat een verarmingspremie. U geeft 65 euro terug van de 1.000 euro extra ontvangen btw; dat is boerenbedrog.

Wat ik hier juist heb gehoord, getuigt van de reinste hypocrisie. Mijnheer De Vriendt, u verwijt de anderen hypocrisie. U slaat groen uit van hypocrisie. De groenen willen immers geen verlaging van de btw. Ze willen de btw vervangen door accijnzen in een vestzak-broekzakoperatie. U wilt geen verlaging van de prijs van de energie. U wilt een verhoging van de prijs van energie, omdat we minder moeten verbruiken. Dat is uw theorie. U zorgt ervoor dat de gasprijzen door het dak gaan, zelfs in heel Europa. De goedkope kerncentrales sluit u om de marktvraag te verhogen voor gas, zodat de prijzen voor gas door het dak gaan. U draagt de schuld, met uw groene ideologie, van de prijzen en de verarming van onze bevolking.

Florence Reuter: Men moest de middenklasse, die maar al te vaak vergeten wordt, helpen. Dat is nu gebeurd en daar ben ik blij om. Onze kmo's en zko's hebben het ook veel zwaarder dan vroeger; minister Clarinval werkt aan maatregelen. Last but not least vraagt de MR, nu er knopen doorgehakt moeten worden over de sluiting van de kerncentrales, om een grondige reflectie over goedkope energie.

Christian Leysen: Mijnheer de premier, alle risico's ten laste leggen van de overheid, dat kan niet. Iedereen altijd plezier willen doen, is de negatie van regeren. Geld uitgeven zonder de financiering ervan te verduidelijken, is de toekomst hypothekeren.

Als wij de energieprijzen weer op een aanvaardbaar niveau willen doen landen, dan moeten wij resoluut voor een energiebeleid op lange termijn kiezen, zonder ideologische dogma's, met meer transparantie in de prijsstructuur en gevormd door geopolitiek realisme. Door de verdere elektrificatie zal onze afhankelijkheid van onze buurlanden overigens beduidend toenemen.

Mijnheer de premier, ik reken op u om met uw regering en in het bijzonder de minister van Energie de weg in te slaan van klimaatneutraliteit op basis van alle koolstofarme energiebronnen en ervoor te zorgen dat de violen op Europees niveau gelijkgestemd worden met het oog op een coherent Europees energiebeleid. Ik ben blij dat wij een eerste minister hebben die (…)

Melissa Depraetere: Mijnheer de premier, u wilt het niet zeggen en daarom zeg ik het in uw plaats. Het is nogal straf dat de N-VA hier in het federaal Parlement kritiek geeft op de federale regering, die in de voorbije maanden net 1,7 miljard euro geïnvesteerd heeft om de energiefactuur naar beneden te krijgen. Het is nog niet zo lang geleden dat de N-VA deel uitmaakte van de federale regering. Die regering met N-VA heeft de btw voor energie verhoogd van 6 naar 21 % en voerde daarbovenop een indexsprong door om de mensen volledig in de miserie te duwen.

De N-VA vraagt of we echt op zo'n akkoord, zoals nu voorligt, hebben gewacht. Welnu, ik wacht nog altijd op het antwoord van de N-VA-minister op Vlaams niveau, mevrouw Demir, die eveneens bevoegd is. Maar zij heeft aangekondigd dat ze het eens een keer zal onderzoeken. Ik mag niet overdrijven, zij heeft al iets gedaan, want in oktober heeft zij al eens een onderzoek laten voeren en dat heeft voor de mensen een korting van 3 euro per maand opgeleverd. Die 3 euro, dat is dus het voorstel van de N-VA.

Geachte N-VA-leden, als u zegt het beter te kunnen, doe het dan alstublieft, meer bepaald op Vlaams niveau. Neem maatregelen en zorg ervoor dat de mensen er iets aan hebben. (…)

Leen Dierick: Mijnheer de eerste minister, men zegt weleens never waste a good crisis. Door dit akkoord is de druk even van de ketel.

Wij steunen het akkoord, maar er moet nog meer gebeuren. Wij laten dit dossier niet los en wij laten ook vooral de mensen die ons nodig hebben, niet los. Volgens ons is dit het moment om te hervormen. Mijnheer de eerste minister, u bevestigde dat daarnet ook. Wij willen meer hervormen. De minister van Financiën en de minister van Energie hebben reeds heel wat voorbereidend werk gedaan. Er liggen al heel wat cijfers klaar. Met accijnzen kunnen wij de schokken in de factuur beter opvangen. Dat is volgens ons een efficiënte maatregel voor alle burgers. Bovendien schaadt die de ondernemers niet.

Collega's, hervormen is de ambitie van elke partner in deze regering. Mijnheer de eerste minister, voor een grondige hervorming van de energiefactuur en voor het structureel beschermen van de koopkracht, hebt u niet alleen een bondgenoot aan ons maar ook een medetrekker. Laat wij zo snel mogelijk samen aan de slag gaan om te komen tot een structurele hervorming.

Bert Wollants: Mijnheer de eerste minister, als het gaat over de inspanningen op Vlaams niveau, dan heeft de VREG berekend dat er de laatste jaren reeds 215 euro uit de factuur is gehaald. Terwijl u hier allemaal applaudisseerde voor de energienorm, hebt u er nog 10 euro aan toegevoegd. U bent de andere richting uitgegaan en wij hadden de VRT nodig om dat even aan het licht te brengen. U vergeet ook even voor hoeveel miljoen euro een zekere mevrouw Van den Bossche heeft getekend in die Vlaamse energiefactuur. Laat ons dus niet lachen.

De stookolieprijs en de gasprijs vertonen niet helemaal dezelfde stijging. Kijk naar de tarieven tot eind vorig jaar. Uw 100 euro dekt 7 % van de stijging van de gasfactuur en 90 % van die van de stookoliefactuur. Dat is niet hetzelfde, mijnheer de eerste minister. U kent die cijfers niet, ik weet dat wel. Laten wij eerlijk zijn, u moet daarmee aan de slag. Wij zullen u daarover blijven bekampen (…)

Malik Ben Achour: Sinds het begin van de crisis werden er al maatregelen genomen voor een bedrag van 1,7 miljard euro: dat is een eerste stap, maar we moeten nog extra inspanningen leveren. We moeten het momentum in maart aangrijpen om structurele oplossingen aan te reiken! Hoe kunnen we de steunmaatregelen beter op de middenklasse afstemmen? Moeten we de lijst met begunstigden van het sociaal tarief uitbreiden? In deze crisis moeten we aan de zijde van de gezinnen staan om hun gas- en elektriciteitsfacturen te doen dalen.

Wouter De Vriendt: Mijnheer de eerste minister, ik dank u voor de verdere toelichting bij de federale maatregelen, die effectief veel breder zijn dan de energiefactuur alleen.

Collega's, nu kijk ik naar de overkant van de straat. Bij de Vlaamse regering blijft het tot op vandaag bijzonder stil. Ik zou onze vraag aan de Vlaamse regering kunnen herhalen, namelijk waar het grote ondersteuningspact blijft, waardoor mensen goedkoper hun woning kunnen isoleren.

Ik wil het echter gewoon houden, mijnheer De Roover, bij een normale vraag om samenwerking en een verzoek om te stoppen met het afvuren van torpedo's van het Vlaamse naar het federale niveau. Als wij de energiefactuur van de mensen structureel willen verlagen, hebben wij immers nood aan politici die met elkaar samenwerken in plaats van elkaar tegen te werken.

Mijnheer Mertens, de PVDA noemt het akkoord boerenbedrog. Ik zal het kort houden. De uitbreiding van het sociaal energietarief betekent een korting van 800 euro voor 20 % van de meest kwetsbare gezinnen in ons land. Die maatregel boerenbedrog noemen is een pure schande. Dat is een pure schande.

Peter De Roover: Ik vraag het woord voor een persoonlijk feit, mevrouw de voorzitster.

De voorzitster: Dat was geen persoonlijk feit, mijnheer De Roover.

Peter De Roover: Mijnheer De Vriendt, het is ongelofelijk hypocriet dat volgens u de regering mag inzetten op gas en mensen moet bestraffen als zij voor gas kiezen, maar uw verwijzing naar samenwerking is toch wel buitensporig hypocriet. Vorige week hebben wij immers een voorstel ingediend om de energieprijzen te verlagen, waarvoor wij de urgentie hebben gevraagd, maar onder meer uw fractie heeft die geweigerd. Nu pleit u voor samenwerking. Alstublieft, dat had u vorige week kunnen bewijzen door de urgentie te steunen.

De voorzitster: Mijnheer Mertens, een korte reactie graag, want ik heb uw naam absoluut niet gehoord.

Peter Mertens: Komaan, blijf een beetje bij de feiten. Men moet een beetje eerlijk blijven. Hij heeft gezegd (…)

De voorzitster: Wij gaan over naar de volgende vraag. Wij zijn bezig met de mondelinge vragen, mijnheer Mertens, en niet met een debat.