De maatregelen tegen de stijging van de energieprijzen" De fors stijgende energieprijzen

Kurt Ravyts: Mevrouw de voorzitster, mijnheer de premier, vooreerst mijn beste wensen.

Mijnheer de eerste minister, wie nu een nieuw energiecontract afsluit, betaalt daarvoor gemiddeld 36 % meer dan in december. De totaalfactuur op jaarbasis komt daarmee op liefst 5.500 euro uit.

Het Vlaams Belang probeert via amendementen en wetsvoorstellen al bijna twee jaar tevergeefs de ministers van Financiën en Energie te bewegen tot de toepassing van het verlaagde btw-tarief van 6 % voor gas en elektriciteit, twee basisbehoeften. Eveneens al jarenlang proberen wij de federale en Vlaamse meerderheid te bewegen tot een echte ontvetting van de energiefactuur, die ook na de recente hervorming van de federale bijdrage nog altijd een regelrechte belastingbrief is.

Vandaag zetten mensen zelfs noodgedwongen hun verwarming uit of op een zeer laag pitje, ondanks de vriestemperaturen. Wat gebeurt er voor de grote groep, 82 % van de consumenten, die niet geniet van het sociaal tarief en die duizelingwekkende voorschotfacturen krijgt van 400 tot zelfs 500 euro? Het aantal wanbetalers stijgt. Met de energieprijzen loopt het zo'n beetje zoals op een voetbalveld met Kylian Mbappé, de bekende voetbalspits van PSG, want de regering krijgt telkens het nakijken, u komt telkens te laat, u kunt de evolutie niet bijbenen. Dat komt echter door uw positionering op het voetbalveld, want u hebt het klimaat- en energiebeleid in dit land uitverkocht aan de groenen. U weet nochtans wat hun bedoeling is. Om de Europese klimaatdoelstellingen te bereiken, moet de prijs van fossiele brandstoffen eenvoudigweg blijven stijgen. Ondertussen, in afwachting van het beloofde land van melk en honing (…)

Melissa Depraetere: Mevrouw de voorzitster, mijnheer de eerste minister, het was niet voor iedereen een warme kerst. De energiefacturen zijn nu drie keer hoger. Heel wat mensen moeten uit machteloosheid hun thermostaat een beetje lager draaien.

Wij kennen de voorbeelden. Ann die haar factuur met honderden euro ziet stijgen en die dan maar een trui extra aantrekt. Een gepensioneerde klant bij Mega die zijn doktersbezoek uitstelt, want hoe moet hij anders zijn voorschotfactuur van 1.000 euro betalen? Of gewoon een hardwerkende postbode die net buiten het sociaal tarief valt en die zijn energietarief ziet stijgen met 36 % op een maand tijd.

De energiefactuur treft iedereen, en zeker de hardwerkende mens. Laten wij eerlijk zijn, wij van Vooruit waarschuwen daar al langer voor. Wij hebben daar zelfs een heel concrete en snelle, geloofwaardige, oplossing voor: verlaag de btw op energie naar 6 %. Energie is een basisgoed, geen luxe. Energie mag nooit onbetaalbaar zijn.

Zes procent btw, dat vraagt Vooruit al jaren. Maar wat zien wij? Een overheid die nu miljoenen meer verdient, en ook traagheid in de politiek. Op het moment dat mensen hun factuur niet meer kunnen betalen, zien wij traagheid bij het beslissen.

Ik geef toe dat de regering heel belangrijke maatregelen heeft beslist een paar maanden geleden. Maar de facturen blijven fors toenemen. Wat de regering doet op dit moment, is gewoon niet voldoende.

Mijnheer de eerste minister, uw vice-eersteminister, de heer Van Peteghem, heeft gisteren het licht gezien. Hij steunt het voorstel van Vooruit om de btw op energie te verlagen naar 6 %. De mensen hebben recht op duidelijkheid, niet in de journaals, maar hier in de Kamer.

Vandaar mijn vragen.

Erkent u dat er een energiecrisis is? Erkent u dat de regering extra maatregelen zal moeten nemen? Erkent u dat de verlaging van de btw daarvoor de snelste manier is, met de meeste impact?

Wat zijn de voorstellen die op tafel liggen? Wanneer zal uw regering hierover bijeenkomen?

Peter Mertens: Mevrouw de voorzitster, mijnheer de eerste minister, collega's, het is koud en veel mensen zitten in quarantaine. Dat betekent dat veel mensen thuiszitten en de verwarming aanzetten, maar dat is natuurlijk onbetaalbaar geworden. Honderdduizenden mensen in ons land dreigen in armoede terecht te komen.

De PVDA voert reeds 15 jaar campagne voor een btw-verlaging. Vorig jaar nog hebben wij in het Parlement vijf keer gepleit voor een btw-verlaging. Het antwoord van de regering was toen het volgende. Volgens minister Clarinval was het voorstel populistisch. Minister Van Peteghem zei dat het onbetaalbaar was. Minister Van der Straeten zei dat het een slecht idee was, dat de verlaging er niet moest komen. Het was een populistisch, onbetaalbaar en slecht idee.

De PVDA heeft echter doorgezet. Wij hebben 300.000 handtekeningen verzameld. Blijkbaar hebben vandaag toch een aantal partijen het licht gezien en ligt de btw-verlaging hier op tafel. Dat is goed, maar er moeten natuurlijk ook daden komen. Er blijft één belangrijke vraag over, beste collega's, namelijk: wie zal dat betalen?

Is het niet tijd om eindelijk de enige logische speler in ons land aan te spreken, die beter is geworden van de energiecrisis? Is het niet tijd om eindelijk de moed te vinden om ENGIE Electrabel aan te spreken? Weet u hoeveel overwinst – dat is natuurlijk een taboe bij heel wat partijen, ik begrijp dat – ENGIE Electrabel heeft geboekt op de crisis? Het bedrijf boekte 2,6 miljard extra winst boven op de gewone winst; 2,6 miljard euro extra winst voor Electrabel. Het is dus logisch dat de factuur bij het bedrijf terechtkomt.

Zult u het amendement dat straks hier ter stemming ligt (…)

François De Smet: Nu de energieprijzen de pan uit rijzen, staat de gezinnen met een modaal inkomen het water aan de lippen, zoals blijkt uit de verzoeken om hulp aan de OCMW's. In het najaar hebben we gewaarschuwd dat de maatregelen, die de middenklasse in de kou lieten staan, niet zouden volstaan.

Er moet dringend actie ondernomen worden om tot een oplossing te komen, ongeacht of men voor een btw-verlaging, een energiecheque of een ander cliquetsysteem opteert! Kiest men voor een btw-verlaging, dan moet het energieaandeel meer in de berekening van de index geïntegreerd worden, anders dreigt de consument met de ene hand te verliezen wat hij met de andere ontvangt. Welke maatregel zult u nemen? Zult u bijna de hele bevolking helpen?

Deze crisis is misschien slechts een voorproefje van wat ons nog te wachten staat als we afhankelijk blijven van energie uit het buitenland. Terwijl de klimaat- en energiecrisis in volle hevigheid woedt, wil Vivaldi gascentrales bouwen en de kerncentrales sluiten. We moeten nadenken over de continuïteit van de energievoorziening. Anticipeert uw regering op de weerslag op de prijzen van de sluiting van de kerncentrales en de overschakeling op gascentrales?

Kim Buyst: Mevrouw de voorzitster, mijnheer de minister, collega's, straks ga ik met de fiets van het station naar huis.

Dat zal een koud fietstochtje worden, maar ik ben wel blij dat ik warm thuis kan komen. Je huis kunnen verwarmen, het licht kunnen aansteken, dat is een basisrecht. Met de enorm stijgende energieprijzen staat dat basisrecht voor heel veel gezinnen echter onder druk.

Collega's, de politiek moet de juiste rol spelen. Ik hoor bepaalde collega's gemakkelijke slogans gebruiken en zie ook dure facebookadvertenties over dit thema. Maar voor moeilijke problemen bestaan geen gemakkelijke oplossingen. Die stijgende energieprijzen komen in de hele wereld voor. Maak de mensen dus niet wijs dat we dat allemaal zullen oplossen door hier in België één wet te stemmen. Dat zorgt misschien wel voor meer likes, maar dat is zeker geen realistische oplossing.

Dat mag echter niet betekenen dat we moeten wachten tot de storm gaat liggen. We moeten ervoor zorgen dat we iedereen mee hebben, ook de middenklasse. Het is nu dat de facturen hoog zijn, het is nu dat de voorschotfacturen verhoogd worden. Deze regering deed al veel. We hebben het sociaal tarief uitgebreid, we hebben de winterkorting toegekend, we hebben ervoor gezorgd dat de energienorm ingevoerd wordt.

Op die manier moeten we verder blijven zoeken naar gerichte oplossingen, voor iedereen, en oplossingen die het verschil maken. We weten allemaal dat de beste manier om de energiefactuur te drukken op middellange termijn renovatie is en investeren in zonnepanelen, warmtepompen, hernieuwbare energie. Maar dat zorgt niet voor een oplossing voor het probleem nu, voor de hoge energieprijzen.

Daarom heb ik één vraag, meneer de minister. Wat gaat deze regering doen om ervoor te zorgen dat alle gezinnen de komende maanden warm doorkomen?

Malik Ben Achour : De energieprijzen stegen nooit eerder zo fors en een daling valt de eerstkomende maanden niet te verwachten. Die evolutie treft ook de gezinnen die niet door het sociaal tarief beschermd worden. Er zijn dus extra maatregelen nodig om de middenklasse te helpen, en de meest kwetsbare gezinnen moeten we verder blijven beschermen door de verlenging van het uitgebreid sociaal tarief. De regering-Di Rupo opteerde destijds voor een verlaging van de btw op energie, die vervolgens door de regering-Michel ongedaan gemaakt werd. Wij pleiten voor een energiecheque die afgestemd is op deze gezinnen die niet tot de rijkste bevolkingscategorieën behoren, maar niet kunnen profiteren van het sociaal tarief.

Hoe zult u die gezinnen helpen? Zult u de uitbreiding van het sociaal tarief na de maand maart verlengen?

Florence Reuter: Doordat de energiefacturen twee of zelfs drie keer zo hoog uitvallen, komen heel wat gezinnen in de problemen. In oktober maakte de regering werk van de energiecheque van 80 euro, de sociale tarieven en het cliquetsysteem, maar de situatie is er niet op verbeterd. Elke politieke partij doet simplistische voorstellen, maar de eenmalige maatregelen vormen geen oplossing op lange termijn. Er moet goed nagedacht worden. Gisteren gaf de minister van Financiën aan dat hij voorstander is van een tijdelijke btw-verlaging tot 6 %.

Wat houdt "tijdelijk" in? Volgens de CREG zal de energiecrisis nog maanden of zelfs jaren aanhouden. Hoeveel zal die maatregel kosten? Welke impact zal ze hebben op de inflatie en de loonindexering? Is er overleg gepland met de Gewesten? Er zal een gezamenlijke inspanning moeten worden geleverd. De minister van Financiën zegt dat er ook andere denksporen besproken worden. Welke?

Steven Matheï: Mijnheer de premier, sommige records wil iedereen breken. Vandaag worden er helaas echter records gebroken die we liever niet zien sneuvelen. We zien hoge energieprijzen, namelijk een verdubbeling van de elektriciteitsprijs en een verdrievoudiging van de gasprijs ten opzichte van vorig jaar. Dat is een regelrechte aanval op de koopkracht van de gewone mensen. Het valt te vrezen dat zij ook in de problemen kunnen komen en dat de facturen niet meer kunnen worden betaald.

Deze regering heeft al belangrijke maatregelen genomen voor de meest kwetsbare gezinnen, zoals het sociale tarief, de premie van 80 euro en de federale heffingen die worden omgezet naar accijnzen om beter aan de knoppen te kunnen draaien. Op dit moment is er echter meer nodig. Ook de middenklasse hapt naar adem. Indien we nu niets doen, zorgt de dalende koopkracht ervoor dat ook de economische motor gaat sputteren.

Daarom heeft minister Van Peteghem gisteren de piste gelanceerd van de tijdelijke en voorwaardelijke btw-verlaging op energie. Het is een relatief eenvoudige maatregel, maar vooral een maatregel met heel veel rechtstreekse impact op de factuur van de mensen. Uitzonderlijke omstandigheden vergen uitzonderlijke maatregelen. Mensen dreigen kopje onder te gaan en de zondvloed die daarvoor zorgt houden we niet tegen met enkele zandzakjes, daar is nu meer voor nodig.

Niets doen is wat ons betreft geen optie. Voor CD&V is een betaalbare energiefactuur prioritair. Een tijdelijke en voorwaardelijke btw-verlaging kan daarvoor zorgen. Welke maatregelen liggen bij de regering op tafel om iets te doen aan de hoge energiefactuur? Hoort de tijdelijke en voorwaardelijke btw-verlaging daarbij?

Christian Leysen: Mevrouw de voorzitster, mijnheer de eerste minister, ik zal niet uitgebreid herhalen wat de andere vraagstellers hier al hebben uiteengezet.

De hoge energieprijzen doen iedereen pijn en de gezinnen lijden onder de hoge voorschotfacturen. De totstandkoming van die facturen is in feite een onderwerp op zich. Het bedrijfsleven verliest aan concurrentiekracht. Dat zal afgeleid ook een effect hebben op de tewerkstelling. Wij zien ook allemaal dat de inflatie een hoge vlucht neemt.

In oktober 2021 werden een aantal goede en noodzakelijke maatregelen getroffen voor de meest kwetsbare groep. Een miljoen gezinnen werd dankzij het sociaal tarief gevrijwaard van de grootste schokken. Er werd ook een energienorm ingevoerd waarmee heel wat uitgaven kunnen worden uitgespaard.

Zoals de vraagstellers ook aangeven, is er een vraag naar extra maatregelen. Gisteren zagen wij het voorstel van de btw-verlaging opnieuw de kop opsteken. Is dat echter een juiste maatregel? Bereiken wij daarmee niet het tegenovergestelde? Wat is de budgettaire kostprijs?

Laat het duidelijk zijn: Open Vld staat open voor mogelijke nieuwe maatregelen om de bittere pil te verzachten, indien ze tijdelijk, doelmatig en sociaal verantwoord zijn. Voor ons hoeven ze niet te dienen om de rekening voor de verwarming van een privézwembad te verzachten. Ze moeten echter wel ook financieel haalbaar zijn voor de overheid. We moeten een goed zicht hebben op de kostprijs van de extra ingrepen voor onze federale begroting. De factuur voor de federale begroting komt immers vroeg of laat op het bord van de belastingbetaler terecht.

Daarom vraag ik u het volgende.

Op welke manier meent u dat de regering iets kan terugdoen om de hoge energiefactuur (…)

Maxime Prévot: In september stelde minister Van Peteghem dat een btw-verlaging geen goed idee was, omdat die maatregel de schatkist 770 miljoen euro zou kosten, en dat dat geld beter in de werkgelegenheid kon worden geïnvesteerd. Vandaag zou hij wel voorstander zijn van een btw-vermindering, maar uw socialistische partner stelt een andere formule voor. Wat is nu uiteindelijk de politieke koers van deze regering?

Er moeten dringend maatregelen genomen worden. De verlaging van de btw is gemakkelijk toe te passen, maar kan een ongewenst effect hebben op de loonindexering, tenzij u een geheime agenda hebt en de werkgevers ter wille wilt zijn, die een indexsprong vragen!

Wij vinden dat men zich eerst moet bezinnen over het bestaande mechanisme en de categorieën van begunstigden van de sociale tarieven en premies moet verruimen, zodat ook werknemers met een laag inkomen maar die te veel verdienen om in aanmerking te komen voor steun en die in financiële moeilijkheden verkeren, geholpen kunnen worden.

Wij vragen dat er duidelijkheid geschapen wordt en dat er perspectieven geboden worden.

Bert Wollants: Collega’s, de cijfers van januari liegen er niet om: de voorschotten exploderen. De noodkreten van zij die die facturen ontvangen, echoën hier door het halfrond.

Mijnheer de premier, ook de werkende middenklasse kan dat allemaal niet blijven betalen. Elke keer we daar vragen over hebben gesteld, heeft deze meerderheid unisono gezegd – inclusief alle partijen die hier daarnet een oproep hebben gedaan: "Wij doen enkel het sociaal tarief. We komen enkel op voor die 18 %; die 82 % krijgt niks, noppes, nada! Voor hen", zo klinkt het hier, "is het niet nodig."

Collega's, er moet dringend iets gebeuren. We weten immers dat wie werkt in zo goed als geen enkel geval aanspraak kan maken op het sociaal tarief. We weten ook dat men onmiddellijk botst op het verhaaltje 'enkel sociaal tarief en niets anders' als men daarin stappen wil zetten.

Mijnheer de premier, u moet nu toch echt ingrijpen. Voor de N-VA is het heel duidelijk: er moet dringend een tussenkomst komen die deftig genoeg is om die mensen te helpen en die op korte termijn ervoor zorgt dat ze de energiefactuur van deze winter kunnen betalen. Een tussenkomst die ze nadien niet moeten terugbetalen onder de vorm van een verlies aan koopkracht, want dan heet dat een lening.

Mijnheer de premier, wij willen actie zien. Zult u eindelijk opkomen voor degenen die werken in dit land, of blijft u zich verschuilen achter het sociaal tarief? Zult u voorstellen doen die op korte termijn zorgen voor het kunnen betalen van die facturen? Ten slotte, wanneer zult u dat doen? We wachten er immers allang op.

Samuel Cogolati: De sterke stijging van de energieprijzen is voor onze landgenoten echt een zware klap: + 173 % in één jaar tijd, gemiddeld 1.400 euro voor de gasfactuur en 500 euro voor de elektriciteitsfactuur. De OCMW's worden overstelpt met aanvragen.

We betalen de prijs voor twee decennia zonder investeringen in de energietransitie, wat ons kwetsbaar maakt voor de evolutie van de wereldwijde koersen. Meer dan alle andere aspecten eist de sociale impact nu uiterst dringend onze aandacht op. De regering heeft al bijna 1 miljard euro geïnvesteerd om de meest noodlijdende gezinnen te beschermen. Het aantal personen die in aanmerking komen voor het sociaal tarief werd verdubbeld. Zal die maatregel na 31 maart verlengd worden?

U leidt de eerste regering die een energienorm invoert, waardoor de factuur verlaagd kan worden. Voor de middenklasse moeten we echter nog verdere stappen zetten.

Eerste minister Alexander De Croo: We zien een zeer sterke stijging van de wereldwijde energieprijzen als gevolg van de aantrekkende economie en een zeer grote geopolitieke instabiliteit.

Dat maakt het wel niet minder zwaar. Het feit dat het een internationaal probleem is, maakt de situatie voor de middenklasse, die zich daar zorgen over maakt, en voor wie daar wakker van ligt, niet makkelijker om te dragen. De federale regering heeft niet gewacht tot de winter om in gang te schieten. De federale regering heeft de voorbije maanden zeer doortastende maatregelen genomen. In oktober hebben wij bijvoorbeeld maatregelen genomen die op dat moment al tegemoetkwamen aan de zeer sterke verhoging van de prijzen. Het betrof een ruim pakket aan maatregelen rond drie assen. De eerste as bestond uit een pakket van doelgerichte maatregelen om mensen die het meest kwetsbaar zijn in hun totaalinkomen voor de verhoging van de energieprijzen, zo goed mogelijk te kunnen helpen. De tweede as was de structurele hervorming van de energiefactuur. De energiefactuur wordt samengesteld uit een aantal factoren, waarvan sommige federaal en andere regionaal beslist worden. De derde as bestond uit maatregelen om paal en perk te stellen aan oneerlijke praktijken of praktijken die burgers eigenlijk niet de rechten geven die ze als consument zouden moeten hebben, thema's die ook in het Parlement al aan bod zijn gekomen.

Wat de sociale maatregelen betreft, is er sprake van een uitbreiding van het sociaal tarief met een verdubbeling ervan. Twee miljoen energieklanten hebben recht op dat sociaal tarief. Er werd ook besloten om een korting van 80 euro toe te kennen. Gemiddeld gaat het over een verlaging van de energiefactuur met 720 euro voor 2 miljoen energieklanten. Dat komt neer op een pakket van 554 miljoen euro. Dat noem ik concrete steun!

Het gaat over meer dan een half miljard euro aan steun die wij verlenen om de energiefactuur te verlichten. Wij hebben niet gewacht om die maatregelen te nemen. Die maatregelen hebben wij reeds in oktober genomen.

Vervolgens heeft de regering beslist om de structuur van de factuur te hervormen teneinde meer grip te krijgen op prijsstijgingen en te voorkomen dat de heffingen tot een dubbele prijsverhoging zouden leiden.

Die hervorming is doorgevoerd. Hoe dan ook moeten we absoluut nagaan hoe we het mechanisme van de accijnzen kunnen gebruiken om de prijsstijgingen en de schommelingen beter onder controle te krijgen. Dat element ligt op tafel.

Over de energienorm wordt al tien jaar in het Parlement gediscussieerd. De huidige regering heeft de energienorm ingevoerd. Een bedrag van 156 miljoen euro is uitgetrokken voor kleine bedrijven en gezinnen om ervoor te zorgen dat verdere prijsverhogingen onder controle kunnen worden gehouden.

Een derde element zijn de initiatieven om de consument beter te beschermen. Ik hoef u niet te herinneren aan de verhalen over voorschotfacturen die soms tot twee of drie keer hoger worden. We moeten daarover zeer duidelijk zijn. De consument heeft het recht om een voorstel van voorschotfactuur te weigeren en een andere keuze te maken. We moeten vermijden dat leveranciers de voorschotfactuur gebruiken als een vorm van voorfinanciering die men aan de consumenten oplegt voor kosten die de leveranciers zouden maken.

De minister van Energie heeft een zeer duidelijke opdracht om er met instanties zoals de ombudsdienst voor te zorgen dat de consumenten voldoende geïnformeerd zijn over de rechten in verband met hun facturen.

Het pakket aan federale maatregelen bedraagt in totaal 760 miljoen euro. Op die manier willen wij ervoor zorgen dat de prijsverhogingen voor degenen die het zwaarst geïmpacteerd worden, zo goed mogelijk onder controle worden gehouden.

De andere voorstellen worden besproken in de regering teneinde de impact ervan te evalueren.

Ik wil echter wel duidelijk zijn over wat in mijn ogen de kenmerken moeten zijn van eventuele bijkomende maatregelen.

Ten eerste, het moet gaan over tijdelijke maatregelen. Ten tweede, het moet gaan over doelgerichte maatregelen die een impact hebben op de juiste groep mensen. Laat het duidelijk zijn dat wij ook over de middenklasse spreken. Men kan niet zeggen dat de middenklasse vandaag niet getroffen wordt. Ten derde, de maatregelen moeten ook duurzaam zijn voor de overheidsfinanciën. Ik ben blij dat sommigen dat hebben vermeld. Volgens anderen is het eenvoudig en kunnen wij maatregelen invoeren, maar over de impact op de overheidsfinanciën spreken zij niet. Ik wil dus zeer duidelijk zeggen dat deze drie criteria belangrijk zijn: de tijdelijkheid van de maatregelen, de doelgerichtheid van de maatregelen en de impact ervan op de overheidsfinanciën.

Tot slot, laat dit toch ook een moment zijn om energiebeleid te voeren. Wij moeten niet enkel kijken naar een maatregel om te helpen bij een internationaal fenomeen. Wij zien vandaag immers dat mensen die de kans hadden om te investeren in duurzame energie minder worden getroffen. Wie zonnepanelen heeft en een stuk voor zichzelf produceert, wordt minder getroffen door de verhoging van de prijzen van fossiele brandstof. Wie zijn woning heeft kunnen isoleren, verbruikt minder en wie minder verbruikt, wordt minder geraakt door stijgende prijzen.

Om deze problematiek aan te pakken nodig ik de verschillende regeringen van ons land uit om naar samenhangende pakketten te kijken, naar maatregelen waarmee wij elkaar ondersteunen. Het federale niveau heeft een aantal instrumenten in handen en er zitten bepaalde federale heffingen in de factuur, maar andere heffingen zijn geen federale heffingen.

Men kan ook bepaalde maatregelen nemen die mensen op een duurzame manier vooruithelpen. Mensen die in een geïsoleerde woning wonen, verbruiken minder en dat is een goede zaak in het algemeen, niet alleen wanneer de prijzen hoog zijn. Mensen die een investering kunnen doen in duurzame energie zijn sowieso beter beschermd tegen de schommelingen op de internationale markt.

Laten wij dit moment dus gebruiken om de mensen in deze crisis te helpen, maar laten wij het ook gebruiken om met de verschillende regeringen inzake de gedeelde bevoegdheid Energie zoveel mogelijk een samenhangend beleid te voeren. Laten wij van dit moment gebruikmaken om beleidskeuzes te maken die niet alleen dit jaar helpen, maar die de mensen voor de komende tien of vijftien jaar vooruithelpen.

Kurt Ravyts: Mevrouw Depraetere van Vooruit, u bent een Hyacinth in het kwadraat. Als u toch voor 6 % btw op energie bent, waarom hebt u ons wetsvoorstel niet alleen weggestemd, maar hebt u zelfs tegen artikel 1 gestemd, waardoor dat niet eens is besproken? Ook de PVDA deed dat trouwens.

Mijnheer de eerste minister, het gaat inderdaad om 760 miljoen euro. Gaat u hier echter ontkennen dat uw pakket van 760 miljoen voor 82 % van de bevolking al weggevaagd is door de recente stijging? Als u een klein beetje eerlijk bent, gaat u dat toch niet doen?

Beste vivaldiregering, verlaag de btw op energie naar 6 %. Verlaag de bijzondere accijnzen en werk samen met de Vlaamse regering aan een factuur waarbij de mensen enkel de productie en het vervoer van hun energie betalen.

Melissa Depraetere: Ik ken Hyacinth niet, ik ben daar te jong voor. Dat is niet van mijn generatie, mijn excuses.

Mijnheer de eerste minister, er worden voorstellen besproken en dat is goed. Er is dan ook geen tijd te verliezen want de mensen staan letterlijk in de kou. Het is tijd voor daden.

Het standpunt van Vooruit is duidelijk. U hebt gelijk, op Vlaams niveau kunnen er heel veel stappen worden ondernomen. Dat is zo. Wij zijn echter in elk geval bereid onze nek uit te steken, ook hier, in de federale regering en in het federale Parlement.

Het is positief dat u de btw-verlaging niet uitsluit. Ik wil aan uw lijstje wel een vierde criterium toevoegen, namelijk een snelle oplossing. Het voorstel van de btw-verlaging heeft precies dat voordeel. Het is een snelle oplossing, het kan makkelijk. Als het echter per se op zijn Belgisch moet en er komt een ander voorstel, dan zult u in Vooruit ook een partner vinden, zolang de factuur maar snel naar beneden kan.

Peter Mertens: Mijnheer de eerste minister, ik heb gehoord dat men voor een snelle oplossing pleit. Als men in september, oktober, november of december was ingegaan op onze voorstellen, hadden wij vandaag verder gestaan.

Het goede nieuws vandaag hier in het Parlement is het volgende. Wij kunnen allemaal tellen, wij zijn met 150. Als men alle partijen die vandaag in dit Parlement zeggen dat ze voor een btw-verlaging naar 6 % zijn, bij mekaar optelt, heeft men 76 zetels op 150. Men heeft jarenlang gezegd dat er geen meerderheid was voor dat voorstel. Wij wisten dat die meerderheid er was onder de bevolking. Men zei dat er geen meerderheid was in het Parlement. Wel, vandaag is in dit Parlement een meerderheid aanwezig om de btw te verlagen naar 6 %.

Het goede nieuws is dat straks een voorstel hier ter stemming ligt om die btw ook effectief te verlagen. (…)

François De Smet: De maatregelen moeten doelgericht zijn en de Staat moet ze kunnen financieren. We zouden onze afhankelijkheid van internationale factoren kunnen verkleinen door beter te isoleren en voor hernieuwbare energiebronnen te kiezen in de context van de energietransitie. Uw keuze voor gas zal ons net afhankelijker maken. Dat is zeer betreurenswaardig.

Kim Buyst: Mijnheer de eerste minister, het klopt dat de federale regering al verschillende doortastende maatregelen nam. De tijd is rijp dat ook de Vlaamse regering nu haar duit in het zakje doet voor propere en goedkope energie.

Wij moeten ervoor zorgen dat iedereen zijn energiefactuur kan betalen, ook de middenklasse. Ik wil duidelijk stellen dat iedereen het moeilijk heeft. Anders dan andere partijen wil ik geen concurrentie organiseren tussen verschillende groepen van mensen. Iedereen heeft het moeilijk, iedereen moet meegaan en wij moeten zoeken naar gerichte oplossingen. De tijdelijke verlaging van de btw kan een piste zijn, maar we moeten alle mogelijkheden bekijken. Ik ben blij dat u die benoemd hebt in uw antwoord, zoals een energiecheque of een goedkoper basispakket voor energie.

Voor onze fractie moeten de maatregelen snel genomen worden, aangezien de facturen nu voor druk zorgen. De meest kwestbaren moeten voor ons ook blijvend beschermd worden.

Malik Ben Achour: Er moeten duidelijke en ambitieuze maatregelen genomen worden die de overgrote meerderheid van de burgers ten goede komen zonder de rijksten te bevoordelen. We pleiten voor een energiecheque en de verlenging van het sociaal tarief.

Florence Reuter: De gezinnen moeten dringend met duurzame en structurele maatregelen geholpen worden. We willen een mechanisme dat het bijvoorbeeld mogelijk maakt de heffingen op de energiefacturen zowel op federaal als op gewestelijk niveau te verlagen wanneer dat nodig blijkt.

U hebt geen cijfers over de btw-verlaging verstrekt. Ik heb begrepen dat er hierover nog grondig nagedacht moet worden.

Steven Matheï: Mijnheer de eerste minister, het is goed dat u een oproep doet aan de andere regeringen. Laten we vooral hier focussen op onze bevoegdheden, wat we hier, nu en ook snel kunnen doen. U schuift inderdaad een aantal criteria naar voren, zoals de tijdelijkheid. Een tijdelijke verlaging van de btw is tijdelijk. Dat voldoet aan dat criterium. De duurzaamheid voor de overheidsfinanciën is ook verbonden met die tijdelijkheid en de doelgerichtheid. We gaan naar een doelgroep van niet enkel mensen die onder het sociaal tarief vallen of daar net buiten. Dit moet een brede groep zijn, van de brede groep van de middenklasse. Naast de bestaande maatregelen is er absoluut nood aan bijkomende actie met impact die snel komt. Daar zit een tijdelijke en voorwaardelijke btw-verlaging bij. We rekenen op uw regering om snel zulke maatregelen te nemen. (…)

Christian Leysen: Mijnheer de eerste minister, bedankt voor uw duidelijke boodschap.

De energiemarkt is een markt met hoogtes en laagtes en die schommelingen zullen er altijd zijn. In uitzonderlijke omstandigheden kunnen specifieke, tijdelijke, maar liefst geen generieke maatregelen genomen worden. Een btw-verlaging is wellicht niet de beste maatregel. We moeten het debat ook breder zien en de lange termijn in beschouwing nemen. De liberalen zien liever een verlaging van de lasten op arbeid dan een op consumptie. We moeten burgers helpen om ook op lange termijn hun factuur onder controle te houden en schokken op te vangen. We moeten ze niet alleen aansporen hun energieverbruik te temperen door thuis een paar graden minder te verwarmen, maar zeker ook door te investeren in energie-efficiëntie, zoals zonnepanelen. (…)

Maxime Prévot: Ook al is het voor u niet gemakkelijk om het kluwen van de verschillende benaderingen in de vivaldicoalitie te ontwarren, toch moet u spoedig met een doeltreffende maatregel komen. De Belgen, ook de Belgen die werken, hebben hun inkomsten zien terugvallen. Het is hoog tijd dat er rekening gehouden wordt met de werknemers met de laagste lonen en niet alleen met de personen die het sociaal tarief genieten.

Bert Wollants: Mijnheer de eerste minister, als ik uw antwoord van tien minuten samenvat, luidt het: we weten het nog niet. Er is geen akkoord en iedereen stelt hier iets anders voor. Ik vind het wel een beetje vreemd dat u hier verwijst naar een aantal maatregelen die de federale overheid heeft genomen en die een verpletterende indruk maken op de energiefactuur. Alle maatregelen die u heeft opgesomd, zorgen er namelijk voor dat de mensen die in die 82 % zitten, dit jaar 6 euro per gezin minder betalen. U krijgt daar geen applaus voor, merk ik. Dat wil vooral zeggen dat u nu dringend maatregelen moet nemen, op korte termijn, met impact voor de middenklasse. Ik heb een beetje de vrees dat u dezelfde toer opgaat als met de kernuitstap: uitstel, uitstel, uitstel.

Samuel Cogolati: We zijn het ermee eens dat men op zeer korte termijn alle Belgen moet beschermen tegen de exponentiële stijging van de gas- en elektriciteitsprijzen. Eén van de oorzaken van de stijging van de elektriciteitsprijzen waarmee we thans op de hele Europese markt geconfronteerd worden, is het onderhoud van drie Franse reactoren, waardoor praktisch het hele nucleaire park van dat land stilgelegd werd. Om ons te beschermen moeten we dus investeren in hernieuwbare energiebronnen, die steeds goedkoper worden.