Het verslag van het Rekenhof van 4 oktober 2019

Kurt Ravyts: Mijnheer de minister, deze vraag valt binnen het eengemaakte btw-systeem.

Grensoverschrijdende elektronische dienstverlening, bijvoorbeeld een online sportkanaal, is door zijn aard moeilijk zichtbaar. Dat vergroot het risico dat bedrijven aan belastingheffingen kunnen ontsnappen door geen of te weinig btw af te dragen. Sinds 2010 worden diensten aan particulieren belast op basis van de plaats waar de dienstverlener is gevestigd. Voor telecommunicatiediensten, radio- en televisiediensten en elektronische diensten is dat in 2015 echter gewijzigd, meer bepaald naar de plaats van de consument. Dat betekent dat een dienstverlener die deze diensten verricht voor particulieren in andere landen van de EU, zich ook in die landen moet registreren. Voor veel kleine dienstverleners is dat een zware administratieve last. Om de administratieve last te verlichten, werd, aanvankelijk bij wijze van testcase, het optionele systeem Mini One Stop Shop, het MOSS-systeem, ingevoerd.

Het Rekenhof heeft onderzocht of de FOD Financiën dat vernieuwde btw-systeem voor grensoverschrijdende elektronische dienstverrichtingen goed aanpakt. Het Rekenhof stelt vast dat de organisatorische aspecten afdoende werden uitgewerkt, maar het controlebeleid niet. Het ontbreekt blijkbaar aan een gedegen controlebeleid.

Dit dossier is niet onbelangrijk, aangezien de regeling vanaf 2021 uitgebreid wordt tot alle grensoverschrijdende e-commerce. Vanaf dan nemen de financiële risico's en de handhavingsverantwoordelijkheid van de fiscus dus exponentieel toe.

Mijnheer de minister, waarom voerde de FOD Financiën tot nu toe geen gedegen controlebeleid ter zake? Waarom bestaat nog geen centrale risicoanalyse om dossiers voor controle te selecteren?

Welke aanbevelingen van het Rekenhof zal de FOD Financiën prioritair ter harte nemen?

Welke systematische internationale samenwerking kunt en wilt u ter zake bespoedigen?

Kunt u meer toelichting geven bij de recent ingevoerde toezichtmatrix om fiscale risico’s bij grensoverschrijdende elektronische dienstverrichtingen te identificeren en om de controleactiviteiten op te starten? Kunt u ook het initiatief toelichten binnen het Europees antifraudenetwerk Eurofisc?

Minister Alexander De Croo: Mijheer Ravyts, de Belgische belastingplichtigen die MOSS-diensten verlenen, glippen niet door de mazen van het net. Er blijft immers een nationale periodieke btw-aangifte die de meest risicovolle belastingplichtigen aan een gecentraliseerde risicoanalyse onderwerpt om de omzet, met inbegrip van de MOSS-diensten, te controleren.

De administratie bestudeert hoe zij de verhoogde werklast voor de behandeling van de nieuwe MOSS-aangiften, de selectie, de controle en de screening van de commerciële internetactiviteiten kan ondervangen. Er zijn noden op vier vlakken.

Ten eerste, de centrale diensten zullen de verwerking van de nieuwe MOSS-aangiften en -betalingen via de vernieuwde MOSS-toepassing in Intervat en de risicoanalyse moeten versterken.

Ten tweede, het controlecentrum voor het buitenland zal instaan voor de identificatie en de contacten met de buitenlandse internetoperatoren.

Ten derde, controleteams van de centra kmo, die zowel voor de controle op het vlak van de intracommunautaire handelstransacties met particulieren als voor de controle op zendingen naar particulieren vanuit derde landen instaan, zullen moeten worden opgeleid om de nieuwe regeling te kunnen controleren.

Ten vierde, de e-auditdiensten zullen de transacties op het internet naar ons land screenen, en zo exact mogelijk in kaart brengen.

In antwoord op uw derde vraag, de FOD Financiën hecht veel belang aan samenwerking met zijn internationale partners. Een goede samenwerking is namelijk van cruciaal belang om grensoverschrijdende transacties te controleren, handelaars die hun fiscale verplichtingen niet nakomen op te sporen, en fraude te bestrijden.

De inwerkingtreding van het MOSS-systeem in 2015 heeft de samenwerking tussen de lidstaten versterkt. Dankzij het robuuste en geautomatiseerde MOSS-systeem wisselt België immers voortdurend een grote hoeveelheid gegevens uit met andere Europese landen over de registratie van belastingplichtigen, btw-aangiften en betalingen.

Internationale samenwerking inzake e-commerce, en meer bepaald de MOSS, is gebaseerd op Europese wettelijke bepalingen, die België correct en loyaal toepast. De Europese regelgeving ter zake werd onlangs versterkt om verbeteringen en een optimale toepassing van de samenwerkingsinstrumenten mogelijk te maken. Deze wetswijzigingen zullen geïmplementeerd worden in het komende éénloketsysteem en slaan op procedures voor het aanvragen van inlichtingen en administratieve onderzoeken, de toezending van de gegevens van belastingplichtigen, de coördinatie van administratieve onderzoeken of de uitvoering van administratieve onderzoeken die gezamenlijk door de verschillende lidstaten worden verricht.

De FOD Financiën heeft een actieve rol gespeeld bij de goedkeuring van deze maatregelen op Europees niveau en zal ervoor zorgen dat deze op nationaal niveau strikt worden toegepast.

In antwoord op uw vierde vraag, de Belgische administratie maakt gebruik van de MOSS-matrix, ontwikkeld na Benelux-overleg om bepaalde risico's rechtstreeks aan te pakken in de nieuwe MOSStoepassing, die nu in ontwikkeling is.

De Algemene Administratie van de BBI neemt actief deel aan working field 5 van Eurofisc inzake elektronische handel. In dat kader worden operationele gegevens uitgewisseld om fraude te identificeren, meer bepaald met betrekking tot verkopen op afstand. Dezelfde administratie werkt ook aan de uitrol van de TNA, de Transactional Network Analysis. Met deze tool wordt mogelijke btw-fraude bij grensoverschrijdende transacties opgespoord en bestreden. Het systeem vergemakkelijkt ook een nauwere samenwerking tussen de EU-lidstaten en Eurofisc.

Een de van de Europese projecten waarover wordt onderhandeld, is de invoering van een systeem voor de uitwisseling van informatie over financiële transacties. Dit systeem zal de ambtenaren van Eurofisc in staat stellen om de betalingsgegevens te vergelijken met de btw-gegevens waarover zij beschikken en om gerichte controles uit te voeren.

Kurt Ravyts: Mijnheer de minister, ik zal uw antwoord zeker nog eens goed nalezen, gezien de techniciteit ervan. Ik volg deze zaak verder op. Het wint in elk geval aan belang, want met de uitbreiding van het systeem zal ook het financiële belang exponentieel toenemen, net zoals de taken van de fiscus op het vlak van handhaving.