Vrijstelling om reden van uitvoer.- Formaliteiten.- Bewijs van de uitvoer

Vr. en Antw., Kamer, 1995-1996, nr. 40, blz. 5355-5357

BTW-Revue nr. 122, blz. 578

Vrijstelling om reden van uitvoer.- Formaliteiten.- Bewijs van de uitvoer.

VRAAG

Goederen die bestemd zijn voor uitvoer naar niet-Europese landen worden vrijgesteld van BTW en accijnzen. Fraudeurs veinzen echter een transport naar bij voorkeur vreemde en oncontroleerbare markten en maken onder andere gebruik van valse of gestolen documenten en exportstempels. Deze fraude duikt telkens weer op.

1. Welke wettelijke middelen zijn er ter bestrijding van die fraude?

2. Hoe gebeuren de controles?

3. Hoe en in welke mate wordt de bestrijding verhinderd?

4. Hoe verloopt de Europese samenwerking?

5. Hoe verloopt de niet-Europese samenwerking?

6. Welke maatregelen dringen zich op?

ANTWOORD

1 en 2. Inzake BTW

De levering onder bezwarende titel in België van goederen door een als zodanig handelende belastingplichtige, maakt de BTW in principe opeisbaar.

Wanneer die goederen evenwel buiten de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd, door of voor rekening van de verkoper of niet in België gevestigde koper, is de levering ervan vrijgesteld van de BTW (wetboek, art. 39, § 1).

De verkoper is de schuldenaar van deze BTW. Hij zal bijgevolg moeten kunnen aantonen dat er een recht op vrijstelling van de BTW is omdat de goederen de Europese Gemeenschap hebben verlaten.

Dit moet gebeuren aan de hand van een geheel van overeenstemmende documenten. Het belangrijkste document daarbij is de voor uitvoer geviseerde aangifte ten uitvoer, omdat de communautaire douanereglementering precies voorschrijft dat de uit te voeren goederen samen met een aangifte ten uitvoer moeten worden aangeboden bij de douane aan de buitengrens van de Europese Gemeenschap. Eén exemplaar van deze aangifte, voor uitvoer geviseerd door de bevoegde douane, moet door de verkoper worden bewaard ter staving van de uitvoer.

Ter gelegenheid van een BTW-controle bij een belastingplichtige verkoper, zal worden nagekeken of de toegepaste vrijstelling van BTW wegens uitvoer terecht is, door de voorgelegde documenten te beoordelen die de echtheid van deze uitvoer moeten aantonen.

Bij ontstentenis van afdoend bewijs van uitvoer, zal de verkoper de BTW moeten afdragen. De BTW-controleur kan daarbij steeds het advies vragen van de Belgische administratie der douane en accijnzen wanneer hij twijfels zou hebben omtrent de echtheid van een communautaire douanestempel.

Inzake accijnzen

Accijnsgoederen, die vrijgemaakt zijn inzake douane, worden uitgevoerd onder het stelsel van schorsing van accijnzen, met een accijnsgeleidedocument. Het principe hierbij is, dat het op het Belgisch uitvoerkantoor opgestelde uitvoerdocument wordt vervangen door het administratief geleidedocument dat de goederen vergezelt tot op het kantoor van uitgang van de EG.

Op het kantoor van uitgang van de goederen wordt na verificatie ervan het exemplaar 3 van het administratief geleidedocument ingevuld en teruggezonden aan de afzender. De afzender gaat met zijn ingevuld exemplaar 3 naar het kantoor der accijnzen en pas nadat het document op zijn juistheid is geverifieerd kan de afzender vrijstelling van accijnzen genieten voor de op het document vermelde hoeveelheid uitgevoerde goederen.

3. De bestrijding van de fraude wordt vooral bemoeilijkt doordat het gebruik van valse of gestolen documenten en stempels over het algemeen slechts na verloop van tijd aan het licht komt, op het ogenblik dat het reeds te laat is om de ontdoken belastingen nog te kunnen recupereren.

4. Binnen de Europese Unie onderhoudt de Belgische administratie der douane en accijnzen een zeer intensieve samenwerking met de zusteradministraties, ook op het vlak van accijnzen.

5. Met landen die geen lid zijn van de Europese Unie en vooral met de voormalige Oostbloklanden is er een vrij geregelde samenwerking tot stand gekomen inzake accijnzen.

6. Aangezien in de Europese Unie, ingevolge het afschaffen van de binnengrenzen een nagenoeg absoluut vrij verkeer van goederen bestaat, moeten maatregelen met het oog op het voorkomen van dergelijke fraude niet op nationaal maar op EG-vlak worden getroffen. De fraudebestrijding wordt op het communautair niveau behartigd door de UCLAF, de fraudedienst van de Commissie.