Invoering van een Europese belasting

Parlementaire vraag nr. 380 van de heer Hugues Bayet d.d. 26.05.2020

Kamer, Vragen en Antwoorden, 2019-2020, QRVA 55/022, d.d. 02.07.2020, blz. 161

Invoering van een Europese belasting.

VRAAG

In april 2020 werd er een door 13 professoren fiscaal recht van de Europese Unie onderschreven opiniestuk gepubliceerd, waarin er voor de invoering van een Europese belasting gepleit wordt. Voor die specialisten staat het immers buiten kijf dat de broodnodige versterking van de Europese solidariteit op die manier gestalte zal moeten krijgen.

Gezien de moeilijkheden binnen de Europese gremia om die solidariteit te bewerkstelligen in het licht van de door de pandemie aangericht schade kan men hun geen ongelijk geven. Hoe kunnen de hefbomen van de EU, met een begroting ten belope van 1% van het bruto nationale inkomen, immers toereikend zijn om aan de coronapandemie het hoofd bieden? Bovendien wordt er in het opiniestuk op gewezen dat het meerjarig financieel kader voor 80 % uit directe bijdragen van de EU-lidstaten bestaat, wat niet bevorderlijk is voor het sluiten van compromissen tijdens de onderhandelingen.

Zo komt het dat deze crisis niet meer dan de afspiegeling is van de onenigheid die altijd weer de kop opsteekt wanneer het over de financiële middelen van de EU gaat. De invoering van één of meer Europese belastingen zou dus een mogelijke oplossing kunnen zijn voor de problemen op het stuk van de financiën van de EU. Op die manier zou de EU een eigen financiële capaciteit verwerven, die onafhankelijk is van de goodwill van de EU-lidstaten. Zo kan de EU zowel in een "normale" situatie als in een crisissituatie zoals die van vandaag haar speelruimte vergroten.

Er liggen echter al talrijke voorstellen met betrekking tot zo een eventuele Europese belasting op de tafel: een belasting op financiële transacties (FTT), een belasting van de internetreuzen, een Europese vennootschapsbelasting (uitgaande van een CCCTB), enz. Men moet echter vaststellen dat die voorstellen in de Raad van de Europese Unie steevast tegengehouden worden.

1. Welk standpunt neemt België in betreffende de invoering van Europese belastingen, waarmee de Europese begroting gespekt en de Europese solidariteit bestendigd kan worden? Kan men niet voortbouwen op initiatieven die nu al overwogen worden, zoals een FTT, een belasting van de internetreuzen of een Europese vennootschapsbelasting via een CCCTB?

2. Zou dat geen goede manier zijn om de Europese Unie te voorzien van de middelen die nodig zijn voor de economische relance na de crisis? Wordt die piste op het Europese niveau besproken?

ANTWOORD

In haar voorstel voor het nieuwe meerjarig financieel kader (MFK) en het herstelplan heeft de Commissie inderdaad aangegeven dat nieuwe eigen inkomsten kunnen worden aangeboord om de financiering van het MFK en het herstelplan te ondersteunen.

Concreet denkt de Commissie aan vier nieuwe bronnen van eigen inkomsten, die de bestaande voorstellen in de MFK-onderhandelingen (onder meer een taks op plastic) aanvullen. De vier nieuwe bronnen zijn (1) het uitbreiden van het ETS waarbij ook sectoren als de luchtvaart en de scheepvaart zouden worden belast, (2) importheffingen op goederen uit landen waar de uitstootregels minder streng zijn, (3) een digitaks voor bedrijven met een omzet groter dan 750 miljoen euro en (4) het belasten van bedrijven die grote voordelen halen uit de eengemaakte markt. De Commissie heeft nog geen duidelijke omschrijving van deze maatregelen gegeven. Ze heeft enkel aangegeven dat dit mogelijke inkomstenbronnen zijn waarover kan worden nagedacht.

Een financiële transactietaks (FTT) en een gemeenschappelijke vennootschapsbelasting (CCTB) worden hier niet vernoemd. Een belangrijke reden om deze taksen niet te expliciteren zou het gebrek aan consensus en overeenstemming tussen de lidstaten kunnen zijn. De divergentie tussen de lidstaten is op deze dossiers groot. Een snelle invoering van deze twee maatregelen lijkt onwaarschijnlijk.

Voor een mogelijke belasting op multinationale digitale ondernemingen verwijs ik naar het lopende project bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) voor de hervorming van de internationale fiscaliteit. Tegen eind 2020 wordt een wereldwijde oplossing verwacht voor een meer faire belastingbijdrage van digitale bedrijven wat het startschot kan zijn voor een Europese vertaling van die nieuwe belastingregels.

In hoeverre de vier voorgestelde nieuwe bronnen van inkomsten zullen kunnen worden aangeboord is onduidelijk. Ook over deze elementen is er onenigheid tussen lidstaten (zowel over het principe als over de modaliteiten, die nog moeten worden uitgewerkt). Daarnaast is het onduidelijk hoeveel deze maatregelen zouden kunnen opbrengen. De Commissie heeft ruwe indicatieve berekeningen gemaakt over opbrengsten, maar geeft aan dat de uitkomst van deze berekeningen zeer afhankelijk is van de gehanteerde hypothesen.

In principe staat België achter het idee van nieuwe inkomstenbronnen voor de EU, aangezien dit de integratie verhoogt en de EU-begroting minder afhankelijk maakt van de bijdragen van de lidstaten. De concrete positie van België met betrekking tot specifieke nieuwe bronnen van eigen inkomsten hangt evenwel ook af van de modaliteiten van de verschillende voorstellen.

Qua timing geeft de Commissie aan dat deze nieuwe eigeninkomstenbronnen in een later stadium van de 2021-2027-periode zouden kunnen worden opgestart. Ze geeft ook aan dat deze kunnen helpen bij de terugbetaling van de leningen die aangegaan worden in het kader van het herstelplan Next Generation EU. De terugbetaling van deze leningen zou gebeuren in de periode 2028-2058. Indien er onvoldoende nieuwe eigen middelen worden gevonden, zal deze terugbetaling moeten gebeuren met bijdragen van de lidstaten.

Het herstelplan van de Commissie wordt door de Lidstaten op de Europese Raad van 18 juni 2020 besproken.