Btw-vrijstelling voor beroepsopleiding of -herscholing

Kamer, Vragen en Antwoorden, 2012 - 2013, QRVA 53/109 d.d. 19.04.2013, blz. 266

Btw-vrijstelling voor beroepsopleiding of -herscholing

VRAAG

Artikel 44, § 2, 4e lid, van het Btw-Wetboek bepaalt dat van de btw worden vrijgesteld "het verstrekken van school of universitair onderwijs, beroepsopleiding en -herscholing, en het verrichten van de nauw daarmee samenhangende diensten en leveringen van goederen, zoals het verschaffen van logies, spijzen en dranken en van voor het vrijgestelde onderwijs gebruikte handboeken, door instellingen die daartoe door de bevoegde overheid zijn erkend of die aan dergelijke instellingen zijn toegevoegd of ervan afhangen; het geven door leerkrachten van lessen met betrekking tot school- of universitair onderwijs, beroepsopleiding of -herscholing".

De vraag is wat we in het kader van die vrijstelling onder beroepsopleiding of -herscholing moeten verstaan.

In rubriek 321 van de door de btw-administratie gepubliceerde Btw-handleiding worden drie voorwaarden opgesomd waaraan moet worden voldaan om de vrijstelling te kunnen genieten: de beroepsopleiding of -herscholing moet in de regel worden georganiseerd gedurende een periode die overeenstemt met een school- of academiejaar, met inachtneming van een pedagogisch programma, en moet worden afgerond met "de organisatie van examens met het oog op het afleveren van een geschrift (diploma, getuigschrift, brevet, attest)".

De administratie verduidelijkt onder punt B van rubriek 321 dat beroepsopleiding en -herscholing het onderricht is dat direct tot doel heeft een vak of een beroep aan te leren, of rechtstreeks betrekking heeft op bijscholing, herscholing of voortdurende scholing (permanente educatie).

Onder punt C (draagwijdte van de vrijstelling), alinea 3 van die rubriek (321) wordt vermeld: "Ten aanzien van

beroepsopleiding en -herscholing die op grond van artikel 44, § 2, 4e lid, van het Wetboek van de belasting zijn vrijgesteld, stelt de administratie niet als strikte voorwaarde dat bedoeld onderricht wordt verstrekt gedurende een periode die overeenkomt met een school- of academiejaar ."

Wanneer de instellingen die dat onderricht verstrekken geen winstoogmerk hebben, geldt bijgevolg de vrijstelling, "ongeacht de duur van de beroepsopleiding of herscholing, voor zover bedoelde opleiding wordt gegeven gedurende een periode die noodzakelijk is om tijdens de duur ervan effectief een beroep aan te leren of de bedoelde opleiding of herscholing te verwerven". De administratie zwijgt evenwel in alle talen over haar derde vereiste, met betrekking tot "de organisatie van examens met het oog op het afleveren van een geschrift (diploma, getuigschrift, brevet of attest)".

Van een examenvereiste is er evenmin sprake in richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde. In hoofdstuk 2 (Vrijstellingen voor bepaalde activiteiten van algemeen belang), artikel 132, punt 1 wordt bepaald: "De lidstaten verlenen vrijstelling voor de volgende handelingen:

[...] [...]

i) onderwijs aan kinderen of jongeren, school- of universitair onderwijs, beroepsopleiding of -herscholing, met inbegrip van de diensten en goederenleveringen welke hiermede nauw samenhangen, door publiekrechtelijke lichamen die daartoe zijn ingesteld of door andere organisaties die door de betrokken lidstaat als lichamen met

soortgelijke doeleinden worden erkend; " (de tekst is gelijkluidend met artikel 13, titel A, § 1, i, van richtlijn 77/388/ EEG).

1. a) Kunt u verduidelijken of de btw-vrijstelling voor beroepsopleiding of -herscholing al dan niet afhankelijk is van "de organisatie van examens met het oog op het afleveren van een geschrift"?

b) Zo ja, op welke wettelijke of regelgevende bepaling berust die eis van de administratie?

2. a) Welke instantie is de in artikel 44, § 2, vierde lid van het Btw-Wetboek bedoelde overheid die bevoegd is om de instellingen voor beroepsopleiding of -herscholing te erkennen?

b) Betreft het een openbaar bestuur?

c) Betreft het een overheidsinstelling?

d) Welke procedure hanteren de eventueel betrokken instellingen?

3. a) Mag men ervan uitgaan dat de vereisten voor de btw-vrijstelling zijn vervuld indien de beroepsopleiding of

-herscholing een pedagogisch programma en/of schriftelijke hand-outs omvat, dan wel aanleiding geeft tot de uitreiking van een bewijs van deelname waaruit blijkt dat de persoon in kwestie de opleiding effectief heeft doorlopen?

b) Zo ja, kunt u uw administratie vragen haar instructies aan de betrokken partijen te verduidelijken en hun mee te delen hoe zij de toepasselijke btw-regels correct moeten interpreteren?

ANTWOORD

(van de minister van Financiën, belast met Ambtenarenzaken)

De beroepsopleiding en -herscholing, in de zin van de vrijstelling beoogd in artikel 44, § 2, 4°, van het Btw-Wetboek, omvatten elke vorm van onderwijs dat het aanleren van een vak of beroep, de vervolmaking, herscholing of permanente vorming beoogt en wordt verstrekt door de bevoegde overheid. De FOD Financiën beoordeelt of de toepassingsvoorwaarden al dan niet vervuld zijn.

Meestal omvat een dergelijke onderwijsvorm een pedagogisch programma, met inbegrip van de organisatie van testen of examens, om zo een getuigschrift te kunnen afleveren. Hiermee kan dan worden aangetoond dat de vorming of herscholing effectief heeft plaatsgevonden.

Bij ontstentenis van dergelijke examens of uitgereikte geschriften, is de administratie er toe gehouden na te gaan of de personen die ervoor zijn ingeschreven daadwerkelijk onderwijs genoten dat beantwoordt aan de voorschriften van de betreffende vrijstelling. Zij kan dit slechts beoordelen in functie van de haar voorgelegde concrete feitelijke gegevens.

Indien het geachte lid een welbepaald geval voor ogen heeft, nodig ik hem uit om de concrete elementen hieromtrent mee te delen, opdat mijn Administratie kan onderzoeken of er al dan niet voldaan is aan de modaliteiten van de vrijstelling.