Afbraak/heropbouw, Autonome gemeentebedrijven

Parlementaire vraag nr. 1857 van de heer Wouter Beke d.d. 16.01.2024

Kamer, Vragen en Antwoorden, 2023-2024, QRVA 55/131 d.d. 20.03.2024, blz. 191

Vraag nr. 1857 van De heer volksvertegenwoordiger Wouter Beke van 16 januari 2024 (N.) aan de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding:

Afbraak/heropbouw. - Autonome gemeentebedrijven.

VRAAG

U behoudt de meeste voorwaarden uit de tijdelijke regeling, zoals de oppervlaktebeperking en de beperking tot de eigen woning, in de permanente btw-verlaging. De gelijkvormigheid van de tijdelijke met de permanente regeling is goed voor de rechtszekerheid. De permanente regeling blijft open staan voor woningen die worden gebouwd in het kader van sociaal huisvestingsbeleid. Dit is een goede zaak. Echter, sociaal woonbeleid neemt vandaag de dag vele vormen aan die niet allemaal gevat zijn in de nieuwe bepaling. Sociale projecten van autonome gemeentebedrijven (AGB's) lijken niet in aanmerking te komen.

Klopt het dat AGB's niet in aanmerking komen?

ANTWOORD

van de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding van 12.03.2024:

Op 1 januari 2024 is een nieuwe definitieve regeling inzake afbraak en heropbouw van woningen in werking getreden (gewijzigde rubriek XXXVII, van tabel A, van de bijlage bij het koninklijk besluit nr. 20). Deze regeling bestaat uit twee verschillende gevallen:

1. de afbraak van een gebouw en heropbouw van een woning door een bouwheer natuurlijke persoon die zelf de nieuwe woning zal bewonen (in dit geval gelden sociale criteria inzake oppervlakte, eigen woning, enige woning en domicilievereiste (te voldoen gedurende minstens vijf jaar)).

2. de afbraak van een gebouw en heropbouw van een woning door een bouwheer rechtspersoon of natuurlijke persoon die de nieuwe woning zal verhuren in het kader van het sociaal beleid gedurende minstens 15 jaar.

Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat voor bepaalde projecten die onder de uitgedoofde tijdelijke maatregel vielen, of onder de oude regeling inzake afbraak en heropbouw in 32 stadsgebieden, overgangsmaatregelen zijn voorzien (deze zijn raadpleegbaar op de website van de FOD Financiën en binnenkort worden ook een FAQ en een circulaire gepubliceerd).

Autonome gemeentebedrijven (AGB's) kunnen, mits alle voorwaarden voldaan zijn, het btw-tarief van 6 % genieten in het geval ze voor de afbraak en de heropbouw als bouwheer optreden en ze de heropgebouwde woning bestemmen voor verhuur in het kader van het sociaal beleid gedurende minstens 15 jaar.

Op grond van de gewijzigde rubriek XXXVII, § 2, tweede lid, 1°, dient het AGB de heropgebouwde woning evenwel te verhuren aan:

- een sociaal verhuurkantoor dan wel aan een door de bevoegde overheid inzake sociaal huisvestingsbeleid erkende maatschappij voor sociale huisvesting

of

- rechtstreeks aan een particulier maar in het kader van een door de bouwheer aan een sociaal verhuurkantoor dan wel aan een door de bevoegde overheid inzake sociaal huisvestingsbeleid erkende maatschappij voor sociale huisvesting toegekend beheersmandaat.

De verhuur aan of via een andere (overheids)instelling, is in de gewijzigde rubriek XXXVII niet beoogd.

Bovendien is een AGB, in principe, geen sociaal verhuurkantoor noch een erkende maatschappij voor sociale huisvesting. De afbraak en heropbouw van een woning door een bouwheer, natuurlijk persoon of rechtspersoon, met de bedoeling die woning te verhuren aan of via een AGB valt bijgevolg niet binnen de werkingssfeer van de op 1 januari 2024 in werking getreden rubriek XXXVII.

Niettemin dient het volgende te worden opgemerkt.

Onder de voorwaarden van de overgangsregeling kan nog tot en met 31 december 2024 toepassing worden gemaakt van de voorwaarden van de oude afbraak en heropbouwregeling voor de 32 stadsgebieden (rubriek XXXVII, zoals van toepassing tot en met 31 december 2023). Onder de voorwaarden van die oude regeling en van de overgangsmaatregel, kan de afbraak en heropbouw van privéwoningen om deze aan een AGB ter beschikking te stellen of te verkopen, wel beoogd zijn.

Tot slot, een AGB dat een sociale woonproject heeft, kan ook nagaan of de beoogde handelingen met betrekking tot de woning niet reeds voorzien zijn in een andere bepaling van het koninklijk besluit nr. 20 en zodoende alsnog onderworpen zijn aan het verlaagd btw-tarief van 6 % of 12 % (bijv. rubriek XI, van tabel B, van het koninklijk besluit nr. 20 met betrekking tot de privé-initiatieven die betrekking hebben op de huisvesting in het kader van het sociaal beleid).