Diensten verricht door beoefenaars van medische en paramedische beroepen zonder wettelijk

Btw-Commentaar. Diensten verricht door beoefenaars van medische en paramedische beroepen zonder wettelijk of reglementair kader (artikel 44, § 1, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek) (tweede categorie) (01.09.2025)

BOEKWERK II: Bepaling van de belastbare basis en het toepasselijke tarief

Hoofdstuk 9. Vrijstellingen beoogd door artikel 44 van het Btw-Wetboek

Afdeling 5 - Diensten verricht door beoefenaars van medische en paramedische beroepen zonder wettelijk of reglementair kader (artikel 44, § 1, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek) (tweede categorie)

Bijwerking: 15.08.2026 - Vorige versies: [01.07.2018] [01.06.2020] [01.05.2022] [01.10.2023] [15.08.2024] [01.09.2025]*

*zelfde inhoud als versie 15.08.2026

Inleiding

De tweede categorie beoefenaars die de vrijstelling van artikel 44, § 1, van het Btw-Wetboek genieten, zijn de beoefenaars van de andere medische en paramedische beroepen zonder wettelijk of reglementair kader. Overeenkomstig het arrest van het Grondwettelijk Hof van 05.12.2019 en het arrest van het Hof van Justitie van 27.06.2019, moet die vrijstelling immers ook worden toegekend aan medische diensten die verstrekt worden door beoefenaars van andere beroepen in de mate waarin ze over de noodzakelijke kwalificaties beschikken om medische verzorging te verlenen waarvan het kwaliteitsniveau voldoende hoog is om soortgelijk te zijn aan de verzorging verstrekt door de leden van een gereglementeerd beroep, met name wanneer ze een relevante en voldoende opleiding met vrucht hebben voltooid aan een erkende onderwijsinstelling (Hof van Justitie van de Europese Unie, arrest Belgisch Syndicaat van Chiropraxie e.a., zaak C-597/17, van 27.06.2019, punt 29).

Artikel 44, § 1, eerste lid, 2°, (nieuw), van het Btw-Wetboek preciseert dat de vrijstelling van toepassing is op medische verzorging verstrekt door andere beroepsbeoefenaars dan die bedoeld in de eerste categorie, wanneer de twee volgende cumulatieve voorwaarden vervuld zijn:

•ze zijn houder van een certificaat afgeleverd door een instelling erkend door een bevoegde overheid van het land waar die instelling gevestigd is

•ze beschikken op basis van dit certificaat over de noodzakelijke kwalificaties om medische verzorging te verlenen waarvan het kwaliteitsniveau voldoende hoog is om soortgelijk te zijn aan die aangeboden door de beoefenaars van gereglementeerde medische en paramedische beroepen.

Wat de beroepen of praktijken betreft waarvoor geen specifiek wettelijk kader bestaat, zullen hun beoefenaars, overeenkomstig artikel 44, § 1, tweede lid, (nieuw), van het Btw-Wetboek ertoe gehouden zijn een aan de toepassing van die vrijstelling voorafgaande kennisgeving te doen aan de administratie belast met de belasting over de toegevoegde waarde. Die verplichting tot kennisgeving zal de administratie toelaten, in het kader van haar opdracht om toe te zien op de juiste toepassing van de btw-reglementering en overeenkomstig de Europese rechtspraak, een overzicht aan te leggen van de verschillende opleidingen en certificeringen op basis waarvan die beoefenaars over de noodzakelijke kwalificaties beschikken om medische verzorging te verlenen waarvan het kwaliteitsniveau soortgelijk is aan die aangeboden door de beoefenaars van gereglementeerde beroepen of praktijken.

Die verplichting tot kennisgeving zal het voorwerp uitmaken van een specifieke procedure waarvan de modaliteiten via koninklijk besluit zullen worden bepaald. Artikel 44, § 1, tweede lid, (nieuw), van het Btw-Wetboek, voorziet daartoe een machtiging aan de koning.

1. Eerste voorwaarde: een certificaat afgeleverd door een instelling erkend door een bevoegde overheid van het land waar die instelling gevestigd is

Het is uiteraard van belang de kwaliteit van de verstrekte medische verzorging te waarborgen. De vrijstelling mag dus enkel kunnen worden toegepast voor prestaties binnen een kader waarin die kwaliteit van de medische verzorging wordt erkend op basis van een bijzondere beroepstitel of een specifieke beroepskwalificatie, ongeacht het wettelijk of reglementair kader.

De toepassing van de vrijstelling voor deze tweede categorie van beoefenaars is dus afhankelijk van het bestaan van een certificaat afgeleverd door een instelling erkend door een bevoegde overheid van het land waar die instelling gevestigd is. Het certificaat biedt de garantie dat de beoefenaar een opleiding heeft gevolgd en geslaagd is voor de examens.

A. De behaalde certificaten in België

a. Het begrip certificaat

Worden aangemerkt als certificaten voor de toepassing van deze circulaire, de volgende graden, ongeacht of ze overeenkomen met de titel afgeleverd door het voltijds hoger onderwijs of specifiek zijn voor het hoger secundair onderwijs voor sociale promotie:

•voor het hoger onderwijs:

•getuigschrift van hoger onderwijs

•bachelor of bachelor-na-bachelor

•master of master-na-master

•voor het secundair onderwijs:

•diploma.

Er moet derhalve worden opgemerkt dat de deelcertificaten die in het onderwijs voor sociale promotie (volwassenenonderwijs) worden afgeleverd naar aanleiding van het slagen voor een leermodule, niet worden aangemerkt als certificaten in de zin van artikel 44, § 1, eerste lid, 2°, van het Btw-Wetboek. Wat eventueel andere niet hiervoor genoemde types van certificaten betreft, zal een verzoek kunnen worden ingediend bij de centrale diensten van de btw.

b. Het begrip instelling erkend door een bevoegde overheid van het land waar die instelling gevestigd is

Het certificaat moet worden afgeleverd door een instelling erkend door een bevoegde overheid van het land waar die instelling gevestigd is.

In België hebben de Gemeenschappen, die de bevoegde overheid zijn, de erkende onderwijsinstellingen in een lijst opgenomen. Bedoeld zijn derhalve verschillende universiteiten, hogescholen, kunsthogescholen en onderwijsinstellingen voor sociale promotie (centra voor volwassenenonderwijs) die op het niveau van het hoger onderwijs een afdeling organiseren:

•voor de Franse Gemeenschap werd zo een lijst van instellingen voor hoger onderwijs opgesteld in de artikelen 10 tot 13 van het decreet van 07.11.2013 tot bepaling van het hogeronderwijslandschap en de academische organisatie van de studies (het zogenaamde 'landschaps'-decreet): http://www.enseignement.be/index.php?page=28260&navi=4596

•voor de Vlaamse Gemeenschap kan een lijst van erkende universiteiten en hogescholen en centra voor volwassenenonderwijs worden geraadpleegd via de volgende link:

•https://data-onderwijs.vlaanderen.be/onderwijsaanbod/

•voor de Duitstalige Gemeenschap is een lijst van erkende instellingen te vinden via hun website: https://ostbelgienbildung.be/desktopdefault.aspx/tabid-5987/

c. Welke beroepen vallen onder de tweede categorie?

Rekening houdend met de hiervoor vermelde voorwaarden, komen uit het thans aanwezige opleidingsaanbod in België drie beroepen naar voor die onder deze tweede categorie vallen:

•de psychomotorisch therapeut

•de medische of gespecialiseerde voetzorg

•de psychologisch consulent.

Indien andere beroepen voldoen aan de voormelde voorwaarden, zal ieder belanghebbend persoon een update van deze lijst aan de administratie kunnen voorstellen, via een verzoek aan de centrale diensten van de btw.

B. De in het buitenland behaalde certificaten

De buitenlandse certificaten moeten worden afgeleverd door een instelling erkend door een bevoegde overheid van het land waar die instelling gevestigd is en betrekking hebben op het beroep van psychomotorisch therapeut, medische voetzorg, psychologisch consulent of enig ander beroep dat volgens de eerder vermelde procedure aan die lijst zou worden toegevoegd.

2. Tweede voorwaarde: de aard van de handelingen

De beoefenaars van de praktijken zonder een wettelijk of reglementair kader kunnen de vrijstelling genieten op voorwaarde dat ze op basis van het hierboven vermelde certificaat over de noodzakelijke kwalificaties beschikken om medische verzorging te verlenen waarvan het kwaliteitsniveau voldoende hoog is om soortgelijk te zijn aan die aangeboden door de beoefenaars van de beroepen van de eerste categorie.

A. De beoefenaars die hun certificaat binnen een erkende Belgische instelling hebben behaald

Deze beoefenaars worden, behoudens tegenbewijs, verondersteld over een certificaat te beschikken dat hun de noodzakelijke kwalificaties verleent om medische verzorging te verlenen waarvan het kwaliteitsniveau voldoende hoog is om soortgelijk te zijn aan die aangeboden door de beoefenaars van de beroepen van de eerste categorie.

B. De beoefenaars die hun certificaat hebben behaald binnen een instelling erkend door een bevoegde overheid van het land waar die instelling gevestigd is

Het behalen van een certificaat is een garantie van de kwaliteit van de opleiding van de beoefenaar en dus, onrechtstreeks, van de kwaliteit van de door hem verrichte prestaties. Omwille van de neutraliteit moet dus, in deze context, worden aangenomen dat enkel de buitenlandse certificaten die als gelijkwaardig worden beschouwd met de overeenstemmende Belgische certificaten, een voldoende garantie bieden voor de kwaliteit van de prestatie die door de beoefenaar zal worden verricht.

Het buitenlandse certificaat wordt als gelijkwaardig beschouwd met het certificaat dat in België wordt afgeleverd indien een van de volgende voorwaarden is vervuld:

•het buitenlands certificaat moet van gelijkwaardig niveau zijn als dat van corresponderende opleidingen afgeleverd door in België erkende instellingen

•de opleiding die geleid heeft tot het bekomen van het certificaat in kwestie moet gelijkwaardig zijn aan de overeenkomstige opleiding in België. Die gelijkwaardigheid wordt bepaald in functie van verschillende criteria zoals de inhoud van de opleiding, de duur ervan, de vereiste om voor een examen te slagen, het indienen van een eindwerk … .

Welke certificaten vallen onder deze tweede categorie?

De administratie zal, naarmate van de informatie die zij ontvangt, een lijst aanleggen van de certificaten die een garantie voor voldoende kwaliteit bieden.

Opmerking

De aandacht wordt erop gevestigd dat de vrijstelling alleen van toepassing is indien de door voornoemde beroepsbeoefenaars verrichte diensten met therapeutisch oogmerk worden gesteld.

Zowel voor de beoefenaars van gereglementeerde (para)medische beroepen of praktijken waarvoor een wettelijk en/of reglementair kader bestaat als die van andere medische en paramedische beroepen of praktijken die niet als dusdanig gereglementeerd zijn, is de vrijstelling bedoeld in artikel 44, § 1, eerste lid, van het Btw-Wetboek maar van toepassing op de medische verzorging waarvoor de beoefenaars optreden binnen het kader van hun beroep of praktijk, ongeacht hoe die juridisch of reglementair zijn omkaderd. Hieruit volgt dat de beroepsbeoefenaar de vrijstelling kan toepassen op de verrichte diensten die behoren tot zijn deskundigheid en die een onderdeel vormen van de gevolgde opleiding.