Lastgeving

Beslissing Btw nr. E.T.36.236 dd. 15.07.1980

BTW-Revue, nr. 49, blz. 474

Lastgeving - Gebouwen.

De koop met aanwijzing van lastgever, of commandverklaring, is die waarbij de koper zich, in het contract, de mogelijkheid voorbehoudt zich te laten vervangen door een andere persoon die hij later zal aanwijzen en die de werkelijke koper zal zijn. Alleen tegenover deze laatste zal de koop gevolgen hebben.

De schijnbare koper wordt de gecommandeerde genoemd, de echte koper, de command (z. De Page, d. IV, nr. 279, blz. 302).

Op burgerrechtelijk gebied zijn er vier voorwaarden vereist opdat de aanwijzing van lastgever geldig kan zijn:

1° het voorbehoud tot het aanwijzen van een lastgever moet uitdrukkelijk in het koopcontract worden vermeld;

2° de aanwijzing van de lastgever moet gebeuren binnen de termijn vastgesteld in de overeenkomst;

3° de verklaring die de aanwijzing van de lastgever inhoudt moet worden gedaan bij authentieke akte;

4° de verklaring moet zuiver en eenvoudig zijn (in die zin dat zij geen enkele wijziging in de voorwaarden van de koop mag inhouden).

Wanneer die vier voorwaarden zijn vervuld, verdwijnt de schijnbare koper (de gecommandeerde) en komt de werkelijke koper (de command) in zijn plaats, zodat één enkele verkoop tot stand komt tussen de verkoper en de command, tegenover wie de overeenkomst vanaf het begin effect sorteert.

Wanneer een belastingplichtige bedoeld in artikel 8 van het BTW-Wetboek (beroepsoprichter, toevallige oprichter of wederverkoper die heeft geopteerd overeenkomstig artikel 1, § 1 of § 2 van het kon. besl. nr. 14, van 3 juni 1970) een nieuw gebouw als bedoeld in artikel 9, § 3 van het BTW-Wetboek verkoopt met aanwijzing van lastgever, dan vindt er, van zodra de bovengenoemde voorwaarden zijn vervuld en inzonderheid wanneer de aanwijzing van de lastgever gebeurt binnen de in de overeenkomst bepaalde termijn, slechts één levering plaats die onderworpen is aan de BTW van 16 pct., namelijk tussen de verkoper en de command.

Wanneer daarentegen de voorwaarden die op burgerrechtelijk gebied zijn vereist voor de geldigheid van de aanwijzing van lastgever niet in acht zijn genomen, en inzonderheid wanneer de aanwijzing van de lastgever niet is gebeurd binnen de in de overeenkomst vastgestelde termijn, dan is de gecommandeerde, tegenover de verkoper, de koper, en tegenover de command, de verkoper van het gebouw. In de relatie van de verkoper tot de gecommandeerde is de verkoop van het gebouw onderworpen aan de BTW van 16 pct. In de relatie van de gecommandeerde tot de command is de verkoop in de regel onderworpen aan het evenredig registratierecht. Wanneer evenwel de gecommandeerde de in artikel 8, § 3 van het BTW-Wetboek bedoelde optie uitoefent, dan heeft de overdracht van het gebouw plaats met toepassing van de BTW en kan, in dat geval, de gecommandeerde de belasting aftrekken die de verkoper hem heeft aangerekend (z. het bovengenoemd kon. besl. nr. 14, art. 4).

Inzake registratierechten bepaalt artikel 159, 1° van het Wetboek der registratierechten dat de aanwijzingen van lastgever vrijgesteld zijn van het evenredig recht en aan het algemeen vast recht worden onderworpen op voorwaarde:

a) dat het vermogen om een lastgever aan te wijzen in de akte van toewijzing of koop voorbehouden is;

b) dat de aanwijzing bij authentieke akte geschied is;

c) dat zij bij exploot van gerechtsdeurwaarder aan de ontvanger der registratie betekend wordt of dat de akte ter formaliteit aangeboden wordt uiterlijk de eerste werkdag na de dag van de toewijzing of van het contract.

Bij niet-voldoening aan deze voorwaarden wordt de aanwijzing van de lastgever voor de toepassing van het Wetboek der registratierechten als wederverkoop beschouwd.

Deze bepaling, die een specifieke termijn vaststelt voor de aanwijzing van lastgever, is eigen aan het registratierecht; zij is dus slechts van toepassing op de verkoop van goederen onderworpen aan het registratierecht (gronden, oude gebouwen) met uitsluiting van de verkoop van nieuwe gebouwen die plaatsvinden met toepassing van de BTW.