--- title: "Artikel 36 van het Belgische Btw-Wetboek · maatstaf van heffing" description: "In België mag het totaal van de heffingsmaatstaven bij meerdere bouwcontracten niet lager zijn dan de gezamenlijke normale waarde." url: "https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36" lang: "nl" fr: "https://juriel.be/fr/codes/tva/article-36" --- Van kracht versie van 25.05.2019 # Artikel 36 van het Belgische Btw-Wetboek · Maatstaf van heffing ## Tekst 3 paragrafen ## § 1 [71 documenten](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/documenten?point=art36-p1) De maatstaf van heffing mag niet lager zijn dan de normale waarde zoals die is bepaald door [artikel 32, eerste lid](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-32), ten aanzien van: a) de met voldoening van de belasting vervreemde goederen bedoeld in [artikel 1, § 9, eerste lid](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-1); b) werk in onroerende staat, wanneer het betrekking heeft op te richten gebouwen. ## § 2 [15 documenten](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/documenten?point=art36-p2) lid 1Wanneer de opdrachtgever meer dan één contract sluit voor de oprichting van een gebouw, mag het totaal van de maatstaven van heffing betreffende die contracten, niet lager zijn dan de normale waarde van de gezamenlijke werken. lid 2Wanneer werken in onroerende staat betrekking hebben op de voltooiing van een gebouw dat met betaling van de belasting werd verkregen, mag het totaal van de maatstaven van heffing niet lager zijn dan het minimum dat in het vorige lid is aangegeven. ## § 3 In afwijking van [artikel 32, eerste lid](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-32), kan de Koning ten aanzien van goederen en diensten bedoeld in de §§ 1 en 2, het tijdstip bepalen dat in aanmerking dient te worden genomen voor de vaststelling van de normale waarde. ## Aangehaalde teksten 2 [WBTW art. 32](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-32) 2 voorkomens [WBTW art. 1](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-1) 1 voorkomen ## Rechtspraak 6 ### België 4 Grondwettelijk Hof 12.11.2009 #### [Personenbelasting, geregistreerde aannemer, divers inkomen](https://juriel.be/nl/rechtspraak/personenbelasting-geregistreerde-aannemer-divers-inkomen-grondwettelijk-hof-all-2009-11-12-a08f) § 1 Hof van beroep te Gent 22.11.2022 #### [Begrip nieuwbouw, herziening, herzieningstijdvak van vijftien jaar, onroerend goed](https://juriel.be/nl/rechtspraak/begrip-nieuwbouw-herziening-herzieningstijdvak-vijftien-hof-van-beroep-gent-2022-11-22-71fc) art. 36 Hof van beroep te Luik 20.04.2020 #### [Nieuw gebouw, Maatstaf van heffing, Normale waarde, Deskundige schatting](https://juriel.be/nl/rechtspraak/nieuw-gebouw-maatstaf-heffing-normale-hof-van-beroep-luik-2020-04-20-6c18) art. 36§ 2 ### Europese Unie 2 Het Hof legt de richtlijn uit die dit artikel omzet. Hof van Justitie C-516/14 15.09.2016 #### [Recht op aftrek, wijze van uitoefening](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-516-14-arrest) Gerecht T-356/25 08.07.2026 #### [Gemeenschappelijk stelsel voor de belasting over de toegevoegde waarde (btw)](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/t-356-25-arrest) ## Administratieve doctrine 97 [Voorafgaande beslissingen 39](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/documenten?type=voorafgaande-beslissingen) [Parlementaire vragen 30](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/documenten?type=parlementaire-vragen) [Fiches van de administratieve commentaar 23](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/documenten?type=commentaar) [Omzendbrieven 3](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/documenten?type=omzendbrieven) [Administratieve beslissingen 2](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/documenten?type=administratieve-beslissingen) ## Wetgeving 2 [Koninklijke besluiten 1](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/documenten?type=koninklijke-besluiten) [Wetboek en wetten 1](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/documenten?type=wetboek) 75 documenten hangen aan een welbepaald punt van het artikel, 29 verwijzen naar geen enkel bijzonder punt, 1 verwijzen naar een punt dat de gepubliceerde tekst niet draagt. De koppeling wordt in de tekst van de documenten gelezen. [Bekijk de 105 documenten](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/documenten) ## Opeenvolgende versies 5 versies eerste op 01.01.1971 | Van kracht | Wijziging | Bron | | --- | --- | --- | | 25.05.2019 van kracht | § 1, a), werd gewijzigd | W 02.05.2019, B.S. 15.05.2019 | | [01.01.2011](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/versie-2011-01-01) | § 1, a), werd vervangen | W 23.12.2009, B.S. 30.12.2009 | | [07.01.2007](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/versie-2007-01-07) | § 3, werd gewijzigd | W 27.04.2007, B.S. 08.05.2007 | | [01.01.1993](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/versie-1993-01-01) | §§ 1 en 3, werd gewijzigd | W 28.12.1992 | | [01.01.1971](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-36/versie-1971-01-01) | het artikel werd ingevoegd | W 03.07.1969 |