---
title: "Artikel 21 van het Belgische Btw-Wetboek, versie van 01.01.2000 tot 30.06.2003"
description: "Tekst van Artikel 21 van het Belgische Btw-Wetboek zoals hij gold van 01.01.2000 tot 30.06.2003. het artikel werd gewijzigd"
url: "https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21/versie-2000-01-01"
lang: "nl"
fr: "https://juriel.be/fr/codes/tva/article-21/version-2000-01-01"
---

Niet meer van kracht

# Artikel 21 van het Belgische Btw-Wetboek · Deze versie is vervangen. De geldende tekst staat op de pagina van het artikel.

**Artikel**

21

**Periode**

01.01.2000 - 30.06.2003

**Wijziging**

het artikel werd gewijzigd

**Bron**

KB 28.12.1999 en art. 4, KB 28.12.1999

## Wat op die datum veranderde

4 gewijzigde passages op 44 26 ingevoegde woorden 39 geschrapte woorden 8 alleen leestekens

Vergeleken met de versie van 01.06.1997

Wat de FOD erover zegt : De tekst van art. 21, werd gewijzigd met ingang van 01.01.2000 (Art. 2, KB 28.12.1999 en art. 4, KB 28.12.1999

Naar de tekst van deze versie

## Tekst

5 paragrafen 15 punten van kracht van 01.01.2000 tot 30.06.2003

## § 1

Een dienst vindt plaats in België als de overeenkomstig de §§ 2 tot 4 aangemerkte plaats zich in België bevindt.

## § 2

Als plaats van een dienst wordt aangemerkt de plaats waar de dienstverrichter de zetel van zijn economische activiteit of een vaste inrichting heeft gevestigd van waaruit hij de dienst verricht geschrapte tekst: of, einde van de schrapping. ingevoegde tekst: of einde van de invoeging. bij gebrek aan een dergelijke zetel of vaste inrichting, zijn woonplaats of zijn gebruikelijke verblijfplaats.

## § 3

In afwijking van § 2 wordt als plaats van de dienst aangemerkt :

1° de plaats waar het onroerend goed is geschrapte tekst: gelegen, einde van de schrapping. ingevoegde tekst: gelegen einde van de invoeging. wanneer het gaat om een dienst die volgens een door de Koning te bepalen lijst verband houdt met een uit zijn aard onroerend goed;

leestekens

2° wanneer het gaat om een materieel werk of een expertise die betrekking hebben op een ander goed dan een uit zijn aard onroerend goed :

a) de plaats waar het goed zich bevindt op het ogenblik dat de dienst materieel wordt verricht;

b) in afwijking van a, op het grondgebied van de Lid-Staat die aan de ontvanger het BTW-identificatienummer heeft toegekend waaronder de dienst aan hem is verleend wanneer de dienst wordt verstrekt aan een ontvanger die voor de BTW is geïdentificeerd in een andere Lid-Staat dan die waarin de dienst materieel wordt verricht. Deze afwijking is niet van toepassing indien de goederen niet zijn verzonden of vervoerd buiten de Lid-Staat waar de dienst materieel is verricht;

3° de plaats waar het vervoer plaatsvindt, zulks naar verhouding van de afgelegde afstanden, wanneer het vervoerdiensten betreft;

3°bis in afwijking van geschrapte tekst: 3, einde van de schrapping. ingevoegde tekst: 3°, einde van de invoeging. wanneer het intracommunautair goederenvervoer betreft :

leestekens

a) de plaats van vertrek van het vervoer;

b) in afwijking van a, het grondgebied van de Lid-Staat die aan de ontvanger het BTW-identificatienummer heeft toegekend waaronder de dienst aan hem is verleend, wanneer deze Lid-Staat een andere is dan die van vertrek van het vervoer;

3°ter wanneer het de tussenkomst bij intracommunautair goederenvervoer betreft van een tussenpersoon die niet handelt als bedoeld in artikel 13, § 2 :

a) de plaats van ingevoegde tekst: het einde van de invoeging. vertrek van het vervoer;

gewijzigd

b) in afwijking van a, het grondgebied van de Lid-Staat die aan de ontvanger het BTW-identificatienummer heeft toegekend waaronder de dienst van de tussenpersoon aan hem is verleend, wanneer deze Lid-Staat een andere is dan die van vertrek van het vervoer;

4° de plaats waar de dienst materieel wordt verricht :

a) in verband met culturele, artistieke, sportieve, wetenschappelijke, onderwijs- en vermakelijkheidsactiviteiten of soortgelijke activiteiten, met inbegrip van die van de organisatoren van zulke activiteiten, alsmede van daarmee samenhangende diensten;

b) in verband met het verschaffen van spijs en drank als bedoeld in artikel 18, § 1, tweede lid, geschrapte tekst: 11; einde van de schrapping. ingevoegde tekst: 11°; einde van de invoeging.

leestekens

c) in verband met een activiteit die met het vervoer samenhangt;

4°bis in afwijking van geschrapte tekst: 4, einde van de schrapping. ingevoegde tekst: 4°, einde van de invoeging. c, in verband met een activiteit die samenhangt met intracommunautair goederenvervoer, het grondgebied van de Lid-Staat die aan de ontvanger het BTW-identificatienummer heeft toegekend waaronder de dienst aan hem is verleend, wanneer deze Lid-Staat een andere is dan die waar de dienst materieel wordt verricht;

leestekens

4°ter wanneer het de tussenkomst betreft van een tussenpersoon die niet handelt als bedoeld in artikel 13, § 2, bij het verrichten van diensten in verband met activiteiten die samenhangen met intracommunautair goederenvervoer :

a) de plaats waar de met het goederenvervoer samenhangende diensten materieel worden verricht;

b) in afwijking van a, het grondgebied van de Lid-Staat die aan de ontvanger het BTW-identificatienummer heeft toegekend waaronder de dienst van de tussenpersoon aan hem is verleend, wanneer deze Lid-Staat een andere is dan die waar de met het goederenvervoer samenhangende diensten materieel worden verricht;

5° (opgeheven);

6° de plaats waar het gebruik plaatsvindt van een vervoermiddel dat is verhuurd :

a) door een verhuurder die in België is gevestigd in de mate waarin dit vervoermiddel buiten de Gemeenschap wordt gebruikt;

b) door een verhuurder die buiten de Gemeenschap is gevestigd;

7° de plaats waar de ontvanger van de dienst de zetel van zijn economische activiteit of een vaste inrichting heeft gevestigd waarvoor de dienst is geschrapte tekst: verricht of, einde van de schrapping. ingevoegde tekst: verricht, of einde van de invoeging. bij gebreke, zijn woonplaats of zijn gebruikelijke verblijfplaats, wanneer de dienst wordt verleend aan een ontvanger die buiten de Gemeenschap is gevestigd of aan een belastingplichtige die in de Gemeenschap doch buiten het land van de dienstverrichter is gevestigd en handelt voor de doeleinden van zijn economische activiteit, en voor zover de dienst tot voorwerp heeft :

leestekens

a) de overdracht van of het verlenen van een auteursrecht, een octrooi, een licentierecht, een fabrieks- of handelsmerk, of een ander soortgelijk recht;

b) de overdracht van of het verlenen van rechten op een cliënteel, een verkoop- of inkoopmonopolie; het recht een beroepswerkzaamheid uit te oefenen; de verbintenis een beroepswerkzaamheid of een onder a bedoeld recht niet uit te oefenen;

c) werkzaamheden op het gebied van de reclame;

d) intellectueel werk in het kader van hun geregelde werkzaamheden verricht door juridische of andere adviseurs, accountants, ingenieurs, adviesbureaus en andere soortgelijke dienstverrichters alsook informatieverwerking en -verschaffing, met uitzondering van de in geschrapte tekst: 1 einde van de schrapping. ingevoegde tekst: 1° einde van de invoeging. bedoelde diensten en de in geschrapte tekst: 2 einde van de schrapping. ingevoegde tekst: 2° einde van de invoeging. bedoelde expertises;

leestekens

e) bank-, financiële en verzekeringsverrichtingen met inbegrip van herverzekeringsverrichtingen en met uitzondering van de verhuur van safeloketten;

f) de terbeschikkingstelling van personeel;

g) diensten van tussenpersonen die niet handelen als bedoeld in artikel 13, § 2, en die tussenkomst verlenen bij diensten bedoeld in dit 7°;

h) de verhuur van lichamelijk roerende goederen, met uitzondering van ieder vervoermiddel;

i) telecommunicatiediensten;

8° wanneer het de tussenkomst betreft van een tussenpersoon die niet handelt als bedoeld in artikel 13, § 2, bij een intracommunautaire verwerving van goederen en, wanneer ze in de Gemeenschap plaatsvinden, bij de levering van goederen of bij een dienst, met uitzondering van de in geschrapte tekst: 3ter, 4ter einde van de schrapping. ingevoegde tekst: 3°ter, 4°ter einde van de invoeging. en geschrapte tekst: 7, einde van de schrapping. ingevoegde tekst: 7°, einde van de invoeging. g, bedoelde geschrapte tekst: diensten, evenals van de einde van de schrapping. diensten geschrapte tekst: van reisbureaus die tussenkomst verlenen als bedoeld in artikel 20, § 2 einde van de schrapping. :

gewijzigd

a) de plaats van de intracommunautaire verwerving, van de levering van goederen of van de dienst waarbij de tussenpersoon tussenkomt;

b) in afwijking van a, het grondgebied van de Lid-Staat die aan de ontvanger het BTW-identificatienummer heeft toegekend waaronder de dienst van de tussenpersoon aan hem is verleend, wanneer deze Lid-Staat een andere is dan die waar de handeling plaatsvindt waarbij de tussenpersoon tussenkomt;

9° in België, indien het gaat om geschrapte tekst: telecommunicatiediensten, verricht door dienstverrichters, einde van de schrapping. ingevoegde tekst: telecommunicatiediensten die feitelijk hier te lande worden gebruikt of geëxploiteerd, welke een dienstverrichter einde van de invoeging. gevestigd buiten de geschrapte tekst: Gemeenschap, en einde van de schrapping. ingevoegde tekst: Gemeenschap einde van de invoeging. verstrekt aan geschrapte tekst: ontvangers einde van de schrapping. ingevoegde tekst: een ontvanger gevestigd in einde van de invoeging. die geschrapte tekst: hun zetel, vaste inrichting, woonplaats of gebruikelijke verblijfplaats in België hebben einde van de schrapping. ingevoegde tekst: Gemeenschap einde van de invoeging. en die niet geschrapte tekst: handelen einde van de schrapping. ingevoegde tekst: handelt einde van de invoeging. in de hoedanigheid van belastingplichtige voor de behoeften van een economische activiteit.

gewijzigd

## § 4

geschrapte tekst: Teneinde einde van de schrapping. ingevoegde tekst: Ten einde einde van de invoeging. dubbele heffing of niet-heffing van belasting alsmede concurrentieverstoring te voorkomen, kan de Koning, voor de diensten als bedoeld in § 3, geschrapte tekst: 7: einde van de schrapping. ingevoegde tekst: 7° : einde van de invoeging.

1° de plaats van de dienst die, krachtens dit artikel, in België is gelegen, aanmerken als buiten de Gemeenschap te zijn gelegen wanneer het werkelijke gebruik en de werkelijke exploitatie buiten die Gemeenschap geschieden;

2° de plaats van de dienst die, krachtens dit artikel, buiten de Gemeenschap is gelegen, aanmerken als in het binnenland te zijn gelegen, wanneer het werkelijke gebruik en de werkelijke exploitatie in geschrapte tekst: België einde van de schrapping. ingevoegde tekst: het binnenland einde van de invoeging. geschieden.

gewijzigd

## § 5

Behoudens tegenbewijs wordt de plaats van een dienst geacht zich in België te bevinden als één van de bij de dienst betrokken partijen er een zetel van economische activiteit of een vaste inrichting heeft gevestigd of, bij gebrek aan een dergelijke zetel of vaste inrichting, een woonplaats of een gebruikelijke verblijfplaats.

## Opeenvolgende versies

11 versies eerste op 01.07.1985

| Van kracht | Wijziging | Bron |
| --- | --- | --- |
| [31.12.2025](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21) van kracht | § 3, 3°, werd vervangen | W 19.12.2025, B.S. 31.12.2025 |
| [01.01.2011](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21/versie-2011-01-01) | § 3, 3°, werd vervangen | W 29.12.2010, B.S. 31.12.2010 |
| [01.01.2010](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21/versie-2010-01-01) | het artikel werd vervangen | W 26.11.2009, B.S. 04.12.2009 |
| [07.01.2007](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21/versie-2007-01-07) | § 3, 8°, is van toepassing | W 27.12.2006, B.S. 28.12.2006 |
| [01.01.2005](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21/versie-2005-01-01) | § 3, 7°, I, is van toepassing | W 05.12.2004, B.S. 22.12.2004 |
| [01.07.2003](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21/versie-2003-07-01) | het artikel werd gewijzigd | W 22.04.2003, B.S. 13.05.2003 |
| 01.01.2000 getoond | het artikel werd gewijzigd | KB 28.12.1999 en art. 4, KB 28.12.1999 |
| [01.06.1997](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21/versie-1997-06-01) | het artikel werd gewijzigd | KB 27.05.1997 |
| [01.01.1996](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21/versie-1996-01-01) | het artikel werd gewijzigd | KB 22.12.1995 |
| [01.01.1993](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21/versie-1993-01-01) | het artikel werd gewijzigd | W 28.12.1992 |
| [01.07.1985](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21/versie-1985-07-01) | het artikel werd gewijzigd | W 27.12.1984 |
