--- title: "Voorafgaande beslissing 2026.0067 · Tarief" description: "Tarief. Belgische voorafgaande beslissing nr. 2026.0067 van 16 juni 2026." url: "https://juriel.be/nl/rulings/2026-0067-tarief-werk-in-onroerende-staat-2ca2" lang: "nl" --- # Tarief · BTW - Tarief - Werk in onroerende staat (renovatie- en omvormingswerken) met betrekking tot een privé woning - Artikelen 37 en 38 W.BTW - Rubriek XXXI van tabel A van de bijlage bij KB nr. 20 **Nummer** 2026.0067 **Datum** 16 juni 2026 ## Over het document **Verzameling** Voorafgaande beslissingen **Taal van de tekst** Nederlands ## Tekst 83 paragrafen Fiche van de FOD Financiën Voorafgaande beslissing nr. 2026.0067 d.d. 16.06.2026 *Btw* · *Tarief* · *Werk in onroerende staat (renovatie- en omvormingswerken) met betrekking tot een privé‑woning* · *Artikelen 37 en 38 W.BTW* · *Rubriek XXXI van tabel A van de bijlage bij KB nr. 20* ## Samenvatting De DVB is van oordeel dat op de vervanging van de huidige gasgestookte verwarmingsketel door de 9 lucht‑lucht warmtepompen in het jeugdverblijf, gelegen te xxx, eigendom van vzw xxx, tevens gevestigd te xxx en geregistreerd in de Kruispuntbank van Ondernemingen met het ondernemingsnummer 0xxx.xxx.xxx, het verlaagd btw‑tarief van 6% van toepassing is overeenkomstig rubriek XXXI van tabel A van de bijlage bij Btw‑KB nr. 20 van 20.07.1970, in uitvoering van [artikel 37 van het Btw‑Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-37). ## I. Voorwerp van de aanvraag **1.** Deze aanvraag wordt ingediend in naam van X, gekend bij de Kruispuntbank van Ondernemingen onder het ondernemingsnummer xxx.xxx.xxx, die is opgericht op xxx en door Toerisme Vlaanderen in xxx is erkend volgens het nieuwe logiesdecreet met de classificaties ‘standaard’ en toegankelijkheid ‘A+. ## II. Vraagstelling **2.** Gelet op de argumentatie en motivering uiteengezet in de aanvraag om een voorafgaande beslissing, strekt deze aanvraag er meer bepaald toe van de rulingdienst de bevestiging te verkrijgen dat voor de plaatsing van de warmtepompen in het jeugdverblijf, gelegen te xxx, toepassing kan worden gemaakt van het verlaagde btw‑tarief van 6% zoals voorzien door rubriek XXXI tabel A van K.B. nr. 20. ## III. Beslissing Uit het door de DVB verrichte onderzoek blijkt wat volgt. **3.** De aanvraag voldoet aan de voorwaarden van de artikelen 21 en 22 van de Wet van 24.12.2002 tot wijziging van de vennootschapsregeling inzake inkomstenbelastingen en tot instelling van een systeem van voorafgaande beslissingen in fiscale zaken. ### *III.A. Toepassingsgebied* **4.** Rubriek XXXI, tabel A, KB nr. 20 van 20 juli 1970 genomen ter uitvoering van [artikel 37 van het btw‑wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-37) voorziet in de toepassing van het btw tarief van 6% voor werk in onroerende staat en luidt als volgt: § 1. Het werk in onroerende staat en de andere handelingen bedoeld in paragraaf 3 worden onderworpen aan het verlaagd tarief, voor zover de volgende voorwaarden zijn vervuld: 1° de handelingen moeten de omvorming, renovatie, rehabilitatie, verbetering, herstelling of het onderhoud, met uitsluiting van de reiniging, geheel of ten dele van een woning tot voorwerp hebben; 2° de handelingen moeten betrekking hebben op een woning die, na de uitvoering ervan, hetzij uitsluitend, hetzij hoofdzakelijk, als privé‑woning wordt gebruikt; 3° de handelingen worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in de loop van een kalenderjaar dat ten minste tien jaar voorafgaat aan de eerste factuur met betrekking tot die handelingen; 4° de handelingen moeten worden verstrekt en gefactureerd aan een eindverbruiker; 5° de door de dienstverrichter uitgereikte factuur en het dubbel dat hij bewaart, maken melding van het voorhanden zijn van de elementen die de toepassing van het verlaagde tarief rechtvaardigen en bevatten de volgende vermelding: > "Btw‑tarief: Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand vanaf de ontvangst van de factuur, wordt de klant geacht te erkennen dat (1) de werken worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in een kalenderjaar dat ten minste tien jaar voorafgaat aan de datum van de eerste factuur met betrekking tot die werken, (2) de woning, na uitvoering van die werken, uitsluitend of hoofdzakelijk als privéwoning wordt gebruikt en (3) de werken worden verstrekt en gefactureerd aan een eindverbruiker. Wanneer minstens één van die voorwaarden niet is voldaan, zal het normale btw‑tarief van 21 pct. van toepassing zijn en is de afnemer ten aanzien van die voorwaarden aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten.". Behoudens samenspanning tussen de partijen, is de dienstverrichter ontslagen van de aansprakelijkheid ten aanzien van de in het eerste lid, 5°, bedoelde voorwaarden betreffende de vaststelling van het tarief, wanneer de afnemer de factuur niet schriftelijk betwist overeenkomstig het eerste lid, 5°. § 2. Worden aangemerkt als eindverbruikers in de zin van deze bepaling, voor het werk in onroerende staat en de andere handelingen omschreven in § 3, met betrekking tot de woningen daadwerkelijk gebruikt voor de huisvesting van bejaarden, leerlingen en studenten, minderjarigen, thuislozen, personen in moeilijkheden, personen met een psychische stoornis, mentaal gehandicapten en psychiatrische patiënten, de publiekrechtelijke of privaatrechtelijke personen die beheren: 1° verblijfsinrichtingen voor bejaarden welke door de bevoegde overheid zijn erkend in het kader van de wetgeving inzake bejaardenzorg; 2° internaten die zijn toegevoegd aan scholen of universiteiten of die ervan afhangen; 3° jeugdbeschermingstehuizen en residentiële voorzieningen die op duurzame wijze, in dagverblijf, nachtverblijf of dag‑ en nachtverblijf, minderjarigen huisvesten en die erkend zijn door de bevoegde overheid in het kader van de wetgeving op de jeugdbescherming of de bijzondere jeugdbijstand; 4° opvangtehuizen die in dagverblijf, nachtverblijf of dag‑ en nachtverblijf thuislozen en personen in moeilijkheden huisvesten en die erkend zijn door de bevoegde overheid. 5° psychiatrische verzorgingstehuizen die op een duurzame wijze in dagverblijf, nachtverblijf of dag‑ en nachtverblijf personen met een langdurige en gestabiliseerde psychische stoornis of mentaal gehandicapten huisvesten en die door de bevoegde overheid erkend zijn; 6° gebouwen waar, ten titel van een initiatief van beschut wonen erkend door de bevoegde overheid, het op een duurzame wijze huisvesten in dagverblijf, nachtverblijf of dag‑ en nachtverblijf en het begeleiden van psychiatrische patiënten plaatsheeft. § 3. Worden beoogd: 1° het verbouwen, het afwerken, het inrichten, het herstellen en het onderhouden, met uitsluiting van het reinigen, geheel of ten dele, van een uit zijn aard onroerend goed; 2° prestaties die erin bestaan een roerend goed te leveren en het meteen op zodanige wijze aan te brengen aan een onroerend goed dat het onroerend uit zijn aard wordt; 3° iedere handeling, ook indien niet beoogd in 2° hierboven, die tot voorwerp heeft zowel de levering als de aanhechting aan een gebouw: a) van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een installatie voor centrale verwarming of airconditioning, daaronder begrepen de branders, de reservoirs en de regel‑ en controletoestellen verbonden aan de ketel of aan de radiatoren; b) van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een sanitaire installatie van een gebouw en, meer algemeen, van al de vaste toestellen voor sanitair of hygiënisch gebruik aangesloten op een waterleiding of een riool; c) van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een elektrische installatie van een gebouw, met uitzondering van toestellen voor de verlichting en van lampen; d) van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een elektrische belinstallatie, van brandalarmtoestellen, van alarmtoestellen tegen diefstal en van een huistelefoon; e) van opbergkasten, gootstenen, gootsteenkasten en meubels met ingebouwde gootsteen, wastafels en meubels met ingebouwde wasbak, zuigkappen, ventilators en luchtverversers waarmee een keuken of een badkamer is uitgerust; f) van luiken, rolluiken en rolgordijnen die aan de buitenkant van het gebouw worden geplaatst; 4° iedere handeling, ook indien niet beoogd in 2° hierboven, die tot voorwerp heeft zowel de levering van wandbekleding of vloerbekleding of ‑bedekking als de plaatsing ervan in een gebouw ongeacht of die bekleding of bedekking aan het gebouw wordt vastgehecht of eenvoudig ter plaatse op maat gesneden volgens de afmetingen van de te bedekken oppervlakte; 5° het aanhechten, het plaatsen, het herstellen en het onderhouden, met uitsluiting van het reinigen, van goederen bedoeld in 3° en 4° hierboven; 6° de terbeschikkingstelling van personeel met het oog op het verrichten van de hierboven bedoelde handelingen. § 4. Het verlaagd tarief is in geen geval van toepassing op: 1° werk in onroerende staat en andere onroerende handelingen die geen betrekking hebben op de eigenlijke woning, zoals bebouwingswerkzaamheden, tuinaanleg en oprichten van afsluitingen; 2° werk in onroerende staat en andere onroerende handelingen die tot voorwerp hebben de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van zwembaden, sauna's, midget‑golfbanen, tennisterreinen en dergelijke installaties. 3° handelingen die tot voorwerp hebben zowel de levering als de aanhechting aan een gebouw van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van het specifieke gedeelte van een installatie voor centrale verwarming die werkt op fossiele brandstoffen, daaronder begrepen de branders en de regel‑ en controletoestellen verbonden aan de ketel. ### *III.B. Toepassing in casu* **5.** In casu zal de huidige gasgestookte verwarmingsketel vervangen worden door 9 lucht-lucht warmtepompen. **III.B.1. De handeling moet de omvorming, renovatie, rehabilitatie, verbetering, herstelling of het onderhoud, met uitsluiting van de reiniging, geheel of ten dele van een woning tot voorwerp hebben (rubriek XXXI, § 1, 1°)** **6.** Het btw‑tarief van 6% beoogd door rubriek XXXI kan slechts van toepassing zijn: •op werk in onroerende staat en andere handelingen bedoeld in § 3 van rubriek XXXI •voor zover deze handelingen de omvorming, renovatie, rehabilitatie, verbetering, herstelling of het onderhoud betreft, met uitsluiting van de reiniging. **7.** Voor iedere handeling die tot voorwerp heeft zowel de levering als de aanhechting aan een gebouw van de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van een installatie voor centrale verwarming of airconditioning, daaronder begrepen de branders, de reservoirs en de regel- en controletoestellen verbonden aan de ketel of aan de radiatoren, is het btw‑tarief van 6% eveneens van toepassing, voor zover aan de andere voorwaarden van rubriek XXXI is voldaan (rubriek XXXI, § 3, 3°, a)). **8.** Er dient geen onderscheid te worden gemaakt naargelang de betreffende woning nog niet was voorzien van een dergelijke installatie of naargelang de handeling daarentegen de vervanging van een gehele of een gedeeltelijke bestaande installatie tot voorwerp heeft. **9.** Onder centrale verwarming wordt verstaan elk verwarmingssysteem dat erin bestaat warmte te verspreiden in één of meerdere lokalen door middel van verschillende toestellen verbonden aan een enige warmtebron, ongeacht de aard van deze laatste: gas, elektriciteit, zonne-energie, windenergie of een andere vernieuwbare bron van energie. **10.** In casu kan gesteld worden dat de vervanging van de gasgestookte verwarmingsketel door 9 lucht‑lucht warmtepompen een handeling betreft die expliciet opgenomen is in rubriek XXXI, §3, 3°. **III.B.2. De handeling moet betrekking hebben op een woning die, na de uitvoering ervan, hetzij uitsluitend, hetzij hoofdzakelijk, als privéwoning wordt gebruikt (rubriek XXXI, § 1, 2°)** **11.** De toepassing van het verlaagde btw‑tarief beoogd door rubriek XXXI is, in principe, beperkt tot de handelingen die betrekking hebben op gebouwen, die in ieder geval na de uitvoering van die handelingen gebouwen zijn aangewend om te worden bewoond, en dit in tegenstelling tot de gebouwen die daarvoor niet worden gebruikt, inzonderheid de gebouwen gebruikt voor beroeps‑ of administratieve doeleinden, aangewend voor de nijverheid, de handel, de landbouw, de uitoefening van vrije beroepen of elke andere beroeps‑ of administratieve werkzaamheid. **12.** De toepassing van het verlaagde btw‑tarief beoogd door rubriek XXXI is, in principe, niet van toepassing op werken in onroerende staat in een jeugdverblijf. Voor de werken in onroerende staat in jeugdverblijven die echter geen onderdak verlenen in het kader van het verschaffen van gemeubeld logies als bedoeld in artikel 18, § 1, tweede lid, 10°, van het BTW‑Wetboek, kan wel toepassing worden gemaakt van het verlaagde btw‑tarief van 6% zoals voorzien door rubriek XXXI tabel A van K.B. nr. 20 (1). --- *\[(1) E.T.96.878 dd. 26 april 2005\]* --- **13.** Het verschaffen van gemeubeld logies als bedoeld in artikel 18, § 1, tweede lid, 10°, van het BTW‑Wetboek omvat het systematisch voor een globale prijs een dienst aanbieden en verstrekken, die zowel bestaat in het ter beschikking stellen van gemeubeld logies, het onthaal ter plaatse gedurende in ieder geval een groot gedeelte van de dag en minstens één van de volgende verplicht af te nemen bijkomende diensten: het regelmatig onderhoud en schoonmaken van gemeubelde kamers tijdens het verblijf, het verschaffen en het verversen van het huishoudlinnen gedurende het verblijf, of het verschaffen van een ontbijt op de kamers of in de eetzaal van de inrichting (2). --- *\[(2) E.T.96.878 dd. 26 april 2005\]* --- **14.** Het jeugdverblijf in casu stelt bedden voor xxx personen binnen het gebouw ter beschikking en voor xxx personen buiten in tenten, het betreft een verblijf in zelfkook. **15.** Er is geen fysiek onthaal ter plaatse gedurende een groot gedeelte van de dag (tussenkomst in principe slechts bij aankomst en vertrek, o.a. in verband met de afgifte van de sleutels en nazicht van de meterstanden, van eventuele schade en van de netheid) en er worden geen bijkomende diensten verstrekt, meer bepaald geen regelmatig onderhoud en schoonmaken van de kamers tijdens het verblijf (de groep is volgens het huishoudelijk reglement zelf verantwoordelijk voor het schoonmaken en netjes houden van het materiaal, het sanitair, de keuken en de rest van het huis), geen verschaffen van huishoudlinnen gedurende het verblijf, geen verschaffen van ontbijt of andere maaltijden. **16.** De verhuur van het jeugdverblijf wordt sedert xxx hoofdzakelijk uitbesteed aan xxx en richt zich naar jeugdgroepen. Een beperkt aantal verhuringen (ca 5% in aantal dagen) verloopt rechtstreeks zonder tussenkomst xxx. **17.** Als het gebouw niet verhuurd is, kan xxx voor haar wekelijkse bijeenkomst op zondagnamiddag gebruik maken van het jeugdverblijf en het achterliggend speelterrein. Dit gebeurt zo’n 30 tot 35 keer per jaar. Wanneer het jeugdverblijf verhuurd is wijken zij voor hun activiteiten uit naar een ander gebouw in de buurt. De afspraak is dat zij na afloop van hun spelnamiddag het gebouw opgeruimd achterlaten klaar voor gebruik voor de aankomende huurders. Deze functie van jeugdlokaal is volledig ondergeschikt aan de verhuurfunctie. **18.** Er kan besloten worden dat het gebouw in casu hoofdzakelijk gebruikt wordt voor verhuur en niet wordt aangewend in het kader van het verschaffen van gemeubeld logies als bedoeld in artikel 18, § 1, tweede lid, 10°, van het BTW‑Wetboek en bijgevolg kwalificeert als ‘privéwoning’ zodat toepassing kan worden gemaakt van het verlaagde btw‑tarief van 6% zoals voorzien door rubriek XXXI voor zover aan de andere voorwaarden van rubriek XXXI is voldaan. #### III.B.3. Ouderdomsvereiste woning (rubriek XXXI, § 1, 3°) **19.** Het btw‑tarief van 6% is van toepassing voor zover de bedoelde handelingen worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in de loop van een kalenderjaar dat ten minste tien jaar voorafgaat aan de eerste factuur met betrekking tot die handelingen. **20.** Om de ouderdom van het gebouw te bepalen dient, principieel, enerzijds het kalenderjaar van de eerste ingebruikneming van dat gebouw te worden nagegaan, en anderzijds de eerste factuur met betrekking tot die handelingen die het voorwerp uitmaken van het contract (en dus van de werf). Indien de periode tussen deze twee data tenminste 10 jaar bedraagt mag, wanneer alle andere voorwaarden vervuld zijn, het btw‑tarief van 6% toegepast worden op de werken. **21.** In casu is voldaan aan de voorwaarde dat de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in de loop van een kalenderjaar dat ten minste 10 jaar voorafgaat aan de eerste factuur met betrekking tot de geplande verrichting. #### III.B.4. Eindverbruiker (rubriek XXXI, § 1, 4°, en § 2) **22.** De handelingen moeten worden verstrekt en gefactureerd aan een eindverbruiker. **23.** Voor de toepassing van rubriek XXXI moet onder ‘eindverbruiker’ worden verstaan de persoon die een zakelijk recht (eigendom, vruchtgebruik, enzovoort) of een recht van genot (inzonderheid als huurder) bezit op de woning die hij geheel of gedeeltelijk als privéwoning gebruikt, zonder van die woning een specifieke exploitatie of een bijhorigheid van een beroepswerkzaamheid te maken. **24.** In de meeste gevallen is dus in de relatie tussen de aannemer, belast met de uitvoering van de werken, en de eigenaar, bouwheer, het verlaagde tarief van toepassing. Het heeft dienaangaande geen belang dat de woning wordt bewoond door de eigenaar of dat ze door hem wordt verhuurd, noch dat het gaat om een eerste woning dan wel om een tweede verblijf. **25.** In casu zal de factuur worden gericht aan de aanvrager, die eigenaar en exploitant is van het gebouw). #### III.B.5. Facturatie (rubriek XXXI, § 1, 5°) **26.** De dienstverrichter moet op de factuur melding maken van de elementen die de toepassing van dit verlaagd btw‑tarief rechtvaardigen. De aanvrager bevestigt dat deze voorwaarde en de vereiste formaliteiten zullen worden nageleefd. De DVB is van oordeel dat: **27.** op de vervanging van de huidige gasgestookte verwarmingsketel door de 9 lucht‑lucht warmtepompen in het jeugdverblijf, gelegen te xxx, eigendom van vzw xxx, tevens gevestigd te xxx en geregistreerd in de Kruispuntbank van Ondernemingen met het ondernemingsnummer 0xxx.xxx.xxx, het verlaagd btw‑tarief van 6% van toepassing is overeenkomstig rubriek XXXI van tabel A van de bijlage bij Btw‑KB nr. 20 van 20.07.1970, in uitvoering van [artikel 37 van het Btw‑Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-37). ## Aangehaalde teksten 1 [WBTW art. 37](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-37) 3 voorkomens