--- title: "Voorafgaande beslissing 2019.1044 · Complexe dienstverrichting" description: "Complexe dienstverrichting. Belgische voorafgaande beslissing nr. 2019.1044 van 17 december 2019." url: "https://juriel.be/nl/rulings/2019-1044-complexe-dienstverrichting-artikel-18-eerste-2384" lang: "nl" --- # Complexe dienstverrichting · Btw - Complexe dienstverrichting - Artikel 18, § 1, eerste lid W. Verschaffen van gemeubelde logies in hotels, motels en inrichtingen waar aan betalende gasten onderdak wordt verleend. - Artikel 18, § 1, tweede lid, 10° W.BTW jo, artikel 44, § 3, 2°, a), derde streepje W.Btw - Terbeschikkingstelling van ruimten voor het opslaan van goederen bedoeld in artikel 44,§3,2°, a) tweede streep onder punt a), tweede streepje W.BTW waarvoor de optie opgenomen in artikel 44,§3,2°, d) W.BTW kan worden uitgeoefend **Nummer** 2019.1044 **Datum** 17 december 2019 ## Over het document **Verzameling** Voorafgaande beslissingen **Taal van de tekst** Nederlands ## Tekst 107 paragrafen Voorafgaande beslissing nr. 2019.1044 d.d. 17.12.2019 Btw Complexe dienstverrichting - Artikel 18, § 1, eerste lid W. Verschaffen van gemeubelde logies in hotels, motels en inrichtingen waar aan betalende gasten onderdak wordt verleend. - Artikel 18, § 1, tweede lid, 10° W.BTW jo, artikel 44, § 3, 2°, a), derde streepje W.Btw Terbeschikkingstelling van ruimten voor het opslaan van goederen bedoeld in artikel 44,§3,2°, a) tweede streep onder punt a), tweede streepje W.BTW waarvoor de optie opgenomen in artikel 44,§3,2°, d) W.BTW kan worden uitgeoefend ## Samenvatting X zal in een nieuw opgerichte constructie omvattende twee bouwdelen tweeërlei belastbare prestaties verstrekken. De bouwdelen zijn uitsluitend afzonderlijk toegankelijk en functioneren elk op zich. Het eerste bouwdeel bestaande uit 2 bouwlagen, is een lege ruimte beschikkend over een poort, deur enkele raamopeningen, terwijl het 1ste verdiep over een platform beschikt teneinde grote voorwerpen via de gevel naar binnen te hijsen. Dit bouwdeel kan enkel als opslagruimte aangewend worden. Daar de gebruiker deze uitsluitend zal aanwenden in het kader van zijn economische activiteit en deze ruimte beantwoord aan de definitie als opgenomen in artikel 44, §3, 2°, a) tweede streep van het btw-wetboek, kunnen partijen opteren voor de toepassing van de in artikel 44, §3, 2°, d van het btw-wetboek voorziene optionele huur. Het tweede bouwdeel, eveneens bestaande uit 2 bouwlagen omvat diverse ingerichte ruimten die voor meerdere doeleinden aangewend en dientengevolge ook ingericht worden door de eigenaar c.q. uitbater. Deze ruimten of delen van ruimten zullen voorzien zijn van persoonlijk onthaal, en ingericht worden om de gebruikers toe te laten hun events te organiseren. De gebruikers zullen daartoe verplicht één van de aangeboden dienst pakketten dienen af te nemen. Dit geheel wordt tegen een forfaitair vastgestelde prijs per dagdeel in rekening gebracht. Voormelde terbeschikkingstelling voor korte perioden aan wisselende gebruikers door X omvattende de verplicht af te nemen dienst pakketten, dient te worden aangemerkt als een complexe dienst beoogd door [artikel 18, § 1, eerste lid, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-18), die onderworpen is aan het standaard btw-tarief van 21%. In zoverre de ruimten niet aangewend worden in het kader van bovenvermelde events, zal X deze inrichten als gemeubeld vakantieverblijf die tegen een forfaitaire prijs aangeboden worden, omvattende bed -en badlinnen, schoonmaak, persoonlijk onthaal, technische bijstand wat het gebruik van de keukeninstallatie en andere installaties betreft. Bovendien zullen de gebruikers mits betaling van een meerprijs over een ontbijt dan wel andere spijzen en dranken kunnen beschikken. De vertegenwoordigers van X of een aangestelde in loondienst zorgen voor een persoonlijk onthaal in combinatie met een permanente telefonische bereikbaarheid tijdens de verblijfperiode. Er is dusdanig een permanentie voorzien voor vragen, bijstand bij problemen, welke ook, met de accommodatie en diens gebruik. Deze dienstverrichting omvattende het aanbieden van gemeubelde logies, beoogd door artikel 44,§3,2° a), derde streep van het btw-wetboek, is belastbaar tegen het verlaagd btw-tarief van 6%, uitgezonderd wat de bijkomend geleverde spijzen en dranken waarvoor een meerprijs betaald dient te worden, die hun eigen btw-tarief zullen ondergaan. ## I. Voorwerp van de aanvraag 1\. Met deze aanvraag wenst X, te vernemen of: 1.1 de terbeschikkingstelling van een gemeubelde en gebruiksklare ingerichte polyvalente zaal, vergaderzaal en gemeenschappelijke ruimtes (sanitaire installatie, gangen, keuken, eetruimte, ...) inclusief dienstverlening aan wisselende gebruikers beoogd wordt door artikel 18 § 1, eerste lid en belastbaar is met 21% btw; 1.2 de terbeschikkingstelling van de opslagruimte, als beoogd door [artikel 18 § 1, 9° BTW-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-18) en die ingevolge de door partijen uit te oefenen optie als opgenomen in artikel 44,§3, 2°, d van het btw-wetboek belastbaar is met 21% btw; 1.3 de terbeschikkingstelling van een volledig ingericht en gemeubeld vakantie- en groepsverblijf en het aanbieden van een uitgebreid dienstenpakket tegen een forfaitaire prijs, als beoogd door [artikel 18 § 1, 10° btw-wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-18) en ingevolge artikel 44, §3, 2°, a) , 3de streep in combinatie met rubriek XXX, tabel A bij KB nr; 20 belastbaar is met 6% btw. ## II. Omschrijving van de verrichtingen 2\. Een gebouw, dat thans nog niet volledig is afgewerkt, bestaat uit twee duidelijk van elkaar gescheiden gedeelten, ieder deel met een gelijkvloers en een verdieping. Er is geen doorgang voorzien van het ene gedeelte naar het andere gedeelte van het gebouw. 3\. Het ene gedeelte van het gebouw zal worden gebruikt in het kader van een terbeschikkingstelling van ruimte voor het opslaan van vaartuigen en is uitgerust om te dienen als opslagruimte. De opslagruimte heeft in totaal een oppervlak van 263 m². Voor andere doeleinden kan dit gedeelte van het gebouwen niet worden gebruikt. Hierna genoemd bouwdeel A 4\. Het ander gedeelte van het gebouw is groter en heeft een hogere afwerkingsgraad en bestaat uit een gelijkvloers en een eerste verdieping. Hierna genoemd bouwdeel B 4.1 Meer in het bijzonder bevindt er zich op het gelijkvloers: \- een inkom \- een uitgeruste keuken met o.a. fornuis, bestek, tassen, borden, pannen en potten,…, \- x aantal toiletten, \- een aantal tafels en stoelen indien de dienst het vergt; \- enkele flipcharts, projectoren indien de dienst het vergt; \- een polyvalente zaal van … m² met ICT-infrastructuur, \- twee afzonderlijke doucheruimten, \- een plaats om het afval te plaatsen, \- een afzonderlijke vergaderruimte van …. m², \- een trap naar de eerste verdieping, \- nutsvoorzieningen, \- een aantal bedden (10-20-30-…) indien de dienst het vergt; 4.2 Op de eerste verdieping bevindt er zich: • een polyvalente zaal van ….. m² met ICT-infrastructuur; • X aantal toiletten, • X aantal afzonderlijke doucheruimten, • een technische ruimte, • een afzonderlijke vergaderruimte van ….. m², • een ruimte voor onderhoudsproducten en dergelijke, • een trap naar het gelijkvloers, • nutsvoorzieningen, • Eventueel een aantal bedden (10-20-30-…) indien de dienst het vergt; 5\. Dit gedeelte van het gebouw zal worden gebruikt om het enerzijds ter beschikking te stellen als polyvalente zaal met bijkomende diensten en anderzijds om het uit te baten als vakantie- en groepsverblijf. ### *II.A. Bouwdeel A - Opslagruimte* 6\. De oprichting en afwerking van het bouwdeel A is grotendeels voltooid. Het is ingericht als een opslagruimte met plaatsen voorzien voor het ordelijk opslaan van de vaartuigen en om als opslagruimte te worden gebruikt. Dit blijkt uit de aanwezige inrichting. Zo is er een hijskraan waarmede de vaartuigen naar boven kunnen worden gehesen om ze vervolgens naar de hun toegewezen ruimte te brengen. Er staat ook een compressor en een tuinslang om de boten te reinigen alvorens ze worden opgeslagen. De vaartuigen kunnen boven elkaar gestapeld worden in daarvoor voorziene vakken maar kunnen ook naast elkaar liggen. Het bouwdeel is enkel toegankelijk via een grote poort en een kleine deur. Er zijn slechts een miniem aantal ramen voorzien verder is deze ruimte geenszins uitgerust met andere functies. 7\. X zal het bouwdeel A ter beschikking stellen van ……. ondernemingsnummer: die de opslagruimte zal gebruiken voor het opslaan van vaartuigen. Het is vooralsnog niet de bedoeling om de opslagruimte aan een andere persoon ter beschikking te stellen. 8\. De opslagruimte grenst aan ……..alwaar de vaartuigen via een aanlegsteiger door de gebruiker van de opslagruimte te water kunnen worden gelaten. Na het gebruik van de vaartuigen worden deze opgeslagen in de opslagruimte. De gebruiker zal noch haar zetel noch haar activiteit uitoefenen in respectievelijk c.q. middels het bouwdeel A of bouwdeel B. Het gebouw is niet gelegen in een havengebied als beoogt door artikel 44,§3,2, a), 5de streep van het btw-wetboek. 9\. De terbeschikkingstelling van de opslagruimte wordt verricht tegen een forfaitaire prijs per jaar te vermeerderen met BTW ingevolge de optie uitgeoefend door beide partijen als beoogd in artikel 44, §3, 2°, d van het btw-wetboek. ## *II.B Bouwdeel B – Polyvalente ruimten – vakantieverblijf* 10\. Het bouwdeel B zal door X worden gebruikt in het kader van twee complexe dienstverrichtingen hierna toegelicht: *II.B.1 Polyvalente zaal met bijkomende dienstverlening* 12\. Enerzijds zal het bouwdeel B gebruikt worden als polyvalente zaal waarbij er bijkomende diensten worden verricht. 12.1 Het beoogde cliënteel is zeer divers (ondernemers, verenigingen, natuurlijke personen, ...).. 12.2 X streeft er naar om middels bouwdeel B de gebruikers van de bedoelde polyvalente zalen met bijkomende diensten een flexibele kant-en-klare oplossing aan te bieden voor hun activiteiten of events. Men voorziet in een bijkomende omkadering waardoor de gebruikers van de bedoelde zalen zich ten volle kunnen focussen op hun activiteiten of events. Om dit te bereiken, stelt de eigenaar dus niet enkel deze zalen ter beschikking van de gebruikers maar verricht zij voor hen in hoofdzaak een geheel van diensten om hen in staat te stellen hun voorgenomen activiteiten of events uit te oefenen 12.3 Deze dienst wordt verricht middels het bouwdeel B, de terbeschikkingstelling van een infrastructuur omvattende de permanent geïnstalleerde toestellen waaronder in het bijzonder de keukeninfrastructuur, het meubilair, het materieel, de lokaalbekleding, een flipchart met stiften en een ICT-infrastructuur (onder meer wifi, bekabeling en internetaansluiting) en een geheel van andere diensten, waaronder het verrichten van schoonmaakdiensten, het verstrekken van spijzen en dranken, het voorzien in verwarming, elektriciteit en gas, de terbeschikkingstelling van stalling voor rijtuigen,... per deel van een dag (dagdeel: voormiddag, namiddag of avond) . 12.4 De vergoeding wordt voorafgaandelijk in zijn totaliteit en forfaitair bepaald per dagdeel (voormiddag, namiddag of avond), en dit heeft tot gevolg dat degenen die de dienst afnemen voorafgaandelijk weten wat het hen kost om de complexe dienst af te nemen. 12.5 Het persoonlijk onthaal wordt in casu concreet gerealiseerd door X, middels de medewerker in loondienst, de zaakvoerder of een afgevaardigde van X. Zij zorgen voor een persoonlijk onthaal op elk moment van de dag of de week en voor een permanentie gedurende het gebruik van de bedoelde zalen in dagdeelverhuur. Men is voor vragen en continue bijstand permanent bereikbaar en beschikbaar ter plaatse in de betreffende locatie. Elke groep wordt ontvangen bij aankomst en krijgt daarbij de nodige uitleg. De gebruikers van de bedoelde zalen mogen op ieder moment van de dag de medewerker of zaakvoerder van de eigenaar persoonlijk contacteren voor enigerlei informatie of bij problemen, welke ook, met hun accommodatie. Men zal ter plaatse beschikbaar zijn voor vragen over het gebruik van de accommodatie of bij problemen, welke ook, met de accommodatie en zal stand-by staan voor technische support bij de werking van de multimediaprojector, het scherm en de nodige IT-voorzieningen (wifi). Wanneer de persoon verantwoordelijk voor het onthaal ten uitzonderlijke titel niet fysisch aanwezig zou zijn tijdens een dagdeel, is hij in ieder geval bereikbaar op GSM (waarvan het nummer wordt medegedeeld bij het onthaal). 12.6 Het afsluiten van een dagdeel gebeurt altijd persoonlijk in het bijzijn van de ontvanger van de prestatie en de dienstverrichter (vertegenwoordigd via een medewerker in loondienst, een vertegenwoordiger of een afgevaardigde van de stichting met uitzondering van een zelfstandige). 12.7 Wanneer bouwdeel B ter beschikking wordt gesteld als een polyvalente zaal met bijkomende diensten is het de bedoeling dat de klanten kunnen kiezen tussen diverse pakketten, waarbij ieder pakket in de regel wordt aangeboden tegen een forfaitaire prijs per dagdeel (’s morgens, ’s middags en ’s avonds). Het is niet uitgesloten dat de inhoud van ieder pakket en het aantal pakketten evolueert maar het is de bedoeling om een ‘basispakket’ aan te bieden naast een ‘comfort’ en een ‘luxepakket’. De prijszetting per pakket hangt af van het aantal aanwezigen die aangekondigd zijn. 12.8 De forfaitair vastgestelde prijzen zijn inclusief de verbruikte dranken, ongeacht de hoeveelheid van geconsumeerde dranken per klant. 13\. De pakketten zullen qua inhoud mogelijkerwijs in de toekomst aangepast worden, maar het is de bedoeling om met deze pakketten te starten, waarbij een forfaitaire prijs wordt aangerekend per aangekondigd persoon, aanwezig of niet. Bij grote groepen kan over de vaste prijs gediscussieerd worden. 14\. Wanneer de klant particuliere behoeften heeft, kan al naar gelang het geval hier ook worden in voorzien. Zo is het bijvoorbeeld niet uitgesloten dat in de toekomst na het gebruik van de polyvalente zaal met de diverse diensten, een boottocht op de oude Leie wordt aangeboden, dit tegen een afzonderlijke meerprijs (met haar eigen BTW-tarief). Dit laatste is een mogelijkheid maar wordt niet als een onderdeel maar wel als een optie bij één van der hogervermelde pakketten aangeboden. Deze dienstverlening wordt uitsluitend door X aan de klanten aangeboden. *II.B.2 Vakantieverblijf* 15\. Anderzijds en in de mate dat het bouwdeel B niet wordt gebruikt als polyvalente zaal zal het aangewend worden in het kader van de uitbating van een vakantie- en groepsverblijf met bijkomende diensten, daaronder begrepen in ieder geval een persoonlijk onthaal en informatieverstrekking als de klant hierom verzoekt. 15.1 De dienst wordt verricht middels een onroerend goed (een deel van het gebouw en het erbij horend terrein, en heeft tot voorwerp de terbeschikkingstelling van (een) ingerichte en gemeubelde slaapkamer(s) met in hoofdzaak stapelbedden (inclusief de ertoe behorende kussens, kussenslopen, bedlinnen en dekens), polyvalente ruimten, vergaderzalen en gemeenschappelijke ruimtes, de terbeschikkingstelling van een aangepaste infrastructuur die eigen is aan gemeubeld logies, de permanent geïnstalleerde toestellen waaronder in het bijzonder keukeninfrastructuur naast de andere roerende goederen en een geheel van andere diensten, waaronder het verrichten van schoonmaakdiensten, het opdienen van spijzen en dranken, het ter beschikking stellen van roerende goederen, het voorzien in verwarming, elektriciteit en gas, het ter beschikking stellen van een gemeubeld logies waarmede onderdak kan worden verleend, de terbeschikkingstelling van stalling voor rijtuigen, de terbeschikkingstelling van een plaats om te kamperen, de terbeschikkingstelling van douches (inclusief badhanddoeken) , de terbeschikkingstelling van een waterfontein, de terbeschikkingstelling van (een) ijskast(en) ... dit alles als accessoir van de dienstverrichting zoals bedoeld in [artikel 18 § 1, tweede lid, 10° van het BTW-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-18) die het enige doel uitmaakt van deze overeenkomst. 15.2 Het aantal bedden dat aanwezig is in de ruimte hangt af van de behoefte. De bedden zijn thans elders aanwezig maar worden overgebracht naar het gebouw wanneer deze daar nodig zijn. 15.3 Wat betreft de keukeninstallatie, deze wordt ter beschikking gesteld aan de dienstontvanger wanneer deze wenst hiervan gebruik te maken (bijvoorbeeld indien hij zelf het ontbijt wenst voor te bereiden), waarbij indien gewenst door X assistentie geboden kan worden. Het gebruik van de installatie zit vervat in het forfait. 15.4 X biedt in het kader van de uitbating van het vakantie-en groepsverblijf aan zijn klanten de mogelijkheid om ’s morgens een ontbijt te nuttigen, evenwel op uitdrukkelijk voorafgaand verzoek van de klanten en dit tegen betaling van een afzonderlijke meerprijs. 15.5 Voor het opdienen van spijzen en dranken dient gesteld dat er de mogelijkheid is tot het nuttigen van opgediende spijzen en dranken, mits er voorafgaandelijk om werd verzocht en tegen betaling van een extra meerprijs. 15.4 Ook hier is het beoogde clienteel zeer divers (jeugdorganisaties, scholen, verenigingen, ...) 15.5 De vergoeding die in rekening wordt gebracht wordt forfaitair per dagdeel vastgesteld, waarbij per dagdeel wordt bedoeld van s’middags 12.00uur tot s’anderdaags 12.00 uur tenzij bij de laatste dag waarbij de dienst eindigt om 10.30 uur. Doch wanneer het aantal personen een bepaald aantal (in casu 30 personen) overschrijdt, dan wordt er per extra persoon een extra vergoeding in rekening gebracht. Uiteraard wordt er voorzien in permanent onthaal tijdens dewelke er op verzoek van de klanten informatieverstrekking wordt gegeven. 16\. In casu wordt er voorzien in een onthaal ter plaatse van gasten gedurende in ieder geval een groot gedeelte van de dag. X of hun afgevaardigden zorgen in ieder geval voor een digitaal onthaal (telefonisch, per e-mail, e.a.) wanneer er geen persoonlijk onthaal is voor de betalende gasten tijdens de kantooruren. Dit zgn. ‘digitaal onthaal’ dient als uitzonderlijk te worden aangemerkt vermits het persoonlijk onthaal in hoofdzaak aanwezig is. 17\. Wat betreft de vergunningen werd door de brandweer een vergunning verleend om er maximaal .. personen te laten logeren. Een verzoek tot vergunning bij Toerisme Vlaanderen worden ingediend. ## III. Beslissing ## *III.A Bouwdelen - optionele verhuur* 18\. De terbeschikkingstelling van een gebouw, hoofdzakelijk gebruikt als opslagruimte, beoogd door artikel 44, §3, 2°, a), tweede streep van het btw-wetboek, is enkel verplicht belast met btw indien de huurder niet handelt in het kader van een economische activiteit die hem de hoedanigheid van belastingplichtige verleent. 19\. Indien de huurder het gebouw uitsluitend voor zijn economische activiteit gebruikt die hem de hoedanigheid van belastingplichtige verleent, kan de huur van het gebouw op basis van de keuze van beide partijen vrijgesteld of belast zijn, als beoogd door [artikel 44,§3,2° d) van het btw-wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44). 20\. De optionele belastingheffing is onderworpen aan twee basisvoorwaarden: 20.1 de huurovereenkomst heeft betrekking op een gebouw of een gedeelte van een gebouw, inclusief het bijhorend terrein indien van toepassing, dat als nieuw dient aangemerkt in het kader van artikel 44,§3,2°,d van het btw-wetboek, behoudens indien het voldoet aan de normen opgenomen in artikel 44,§3,2°, a), tweede streep; 20.2 de huurder is een belastingplichtige die voormeld gebouw of gedeelte van het gebouw, uitsluitend gebruikt in het kader van zijn economische activiteit. 21\. Gebouwen of gedeelten van gebouwen worden voortaan als opslagruimte die aangemerkt zodra zij daartoe voor meer dan 50% worden aangewend. Dit veronderstelt dat de oppervlakte of het volume van het gedeelte van de ruimte dat voor de opslag gebruikt wordt meer dan 50% bedraagt van de totale oppervlakte of volume van de volledige ruimte. Het andere gedeelte van de ruimte mag bovendien niet gebruikt worden als verkoop ruimte, ten belope van meer dan 10% van de ruimte in zijn geheel. 22\. Als gedeelten van gebouwen komen uitsluitend in aanmerking, deze die economisch zelfstandig kunnen worden geëxploiteerd, hetgeen impliceert dat ze zelfstandig verhuurd en gebruikt kunnen worden. Hetgeen onder meer inhoudt dat men zich van buitenaf toegang kan verschaffen tot die gedeelten, zonder zich doorheen ruimten te moeten begeven die uitsluitend voor andere doeleinden dan de economische activiteit worden aangewend door de huurder of andere huurders. 23\. In onderhavige aanvraag heeft de terbeschikkingstelling van de ruimte voor de opslag van vaartuigen betrekking op een gedeelte van het gebouw, als hiervoor omschreven, dat enkel toegankelijk is via een grote poort en een kleine deur die uitsluitend toegang verlenen tot deze ruimte. Waarbij de constructie enkel over een minimum aantal ruiten beschikt, een hijskraan vereist voor de opslag van de vaartuigen en platform en geenszins uitgerust is om voor andere doeleinden dan deze van opslag te worden aangewend. Er is vanuit deze ruimte evenmin een mogelijkheid om zich rechtstreeks toegang te verschaffen tot andere delen van het gebouw. 24\. Vaststellende dat het betreffende deel van het gebouw, economisch zelfstandig kan worden geëxploiteerd, dient geconcludeerd dat het als deel van een gebouw in aanmerking komt voor de optionele verhuur als beoogd in artikel 44,§3,2°, d van het btw-wetboek, mits de andere voorwaarden vervuld worden, met name : 24.1. dat de huurder, in casu Y in haar hoedanigheid van btw-plichtige het gedeelte van het gebouw zal aanwenden voor de opslag van haar vaartuigen ; 24.2. zij het gedeelte van het gebouw uitsluitend zal aanwenden voor de opslag van vaartuigen, dit met uitsluiting van iedere andere aanwending, zodat dit gedeelte van het gebouw aangewend wordt binnen de normen (1) en niettegenstaande de opeisbaarheid van de btw over de oprichting van het gebouw voorafgaat aan 1.10.2018 (2), dit bouwdeel middels optionele verhuur ter beschikking gesteld kan worden aan voormelde huurder. --- \[(1) artikel 44,§3,2°, a), tweede streep van het btw-wetboek\] \[(2) [Artikel 44,§3,2°, d), derde lid, tweede zin van het btw-wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44)\] --- ### *III.B. Bouwdeel B – polyvalente zaal – vakantieverblijf* 25\. Verwijzend naar de hiervoor weergegeven uitbatingswijze, dient vastgesteld te worden dat bouwdeel B voor twee onderscheiden dienstverleningen door X aangewend kunnen worden, waarbij een combinatie van beide niet uitgesloten wordt. Met name enerzijds het uitbaten van polyvalente ruimten die door de gebruikers voor allerlei doeleinden aangewend kunnen worden voor een dagdeel en in combinatie met een dienstenpakket tegen forfaitaire prijs en anderzijds de uitbating als “alternatief” vakantieverblijf voor groepen. *III.B.1 Polyvalente ruimte* 26\. Volgens de Europese rechtspraak (3) dient een handeling verplicht aan btw te worden onderworpen indien het voorwerp van de overeenkomst bestaat in het verrichten van een reeks diensten waarbij de aanwending van het onroerend goed niet de hoofdzaak is maar slechts vereist om de dienst te kunnen verrichten. Met andere woorden de ter beschikkingstelling van het bouwdeel B of zelfs delen ervan vormt niet het voorwerp van de overeenkomst tussen X en de gebruiker maar is vereist om de diensten te kunnen verlenen die aangeboden worden aan de gebruiker die er een evenement wenst te organiseren of opzichtens groepen die er activiteit wensen te houden. --- \[(3) H.v.J., zaak [C-392/11](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-392-11-arrest) dd 27.09.2012, punten 16 en 17\] --- 27 De toegang tot bouwdeel B of zelfs beperkt tot welbepaalde delen zal steeds verricht worden in combinatie met een dienstverlening/uitbating omvattende onthaal, toezicht en bijstand, de terbeschikkingstelling van diverse installaties, dit middels een geheel van diensten aangeboden in de vorm van pakketten tegen een forfaitaire prijs. 28\. Zo voorziet men in het persoonlijk onthaal door een medewerker in loondienst, een vertegenwoordiger of afgevaardigde van X. Ook tijdens het evenement zal de gebruiker beroep kunnen doen op de bijstand van X zowel voor informatie als voor de bediening van diverse installaties. 29\. Middels de divers aangeboden maar verplicht af te nemen pakketten worden diverse diensten aangeboden die ertoe bijdragen dat de gebruiker zich enkel over de inhoud van zijn event dient te bekommeren maar voor alle logistieke ondersteuning terug kan vallen op de eigenaar. De aan te wenden zalen zullen volledig op maat en verzoek van de gebruiker ingericht worden en zelfs tijdens diens gebruik meerdere bestemmingen krijgen, van ontbijt, over congres tot eetzaal in combinatie met nachtelijk verblijf in de zin van logies. Alle mogelijke sanitaire, keuken en technische ruimten zijn aanwezig alsmede vrij kleinere ruimten die op maat van de gebruiker ingericht kunnen worden. 30\. Uit bovenvermelde mag gesteld worden dat de aanwending van bouwdeel B onder dermate specifieke omstandigheden zal gebeuren dat het gebruik van het bouwdeel op zich, niet de overwegende prestatie vormt. (4) --- \[(4) H.v.J., zaak [C-278/18](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-278-18-arrest) dd 28.02.2019, punt 21\] --- 31 Het gebruik van de ingerichte ruimten voor een eerder beperkte periode door de gebruiker in combinatie met de verplicht van de eigenaar/uitbater af te nemen diensten pakket tegen forfaitaire prijs, vormen de bestanddelen van de door de eigenaar/uitbater verstrekte complexe dienstverlening.. *III.B.2. Vakantieverblijf* 32\. Men heeft de intentie om in de mate het gebouw B niet aangewend wordt voor het verlenen van diensten middels de polyvalente ruimten, deze aan te wenden in het kader van de uitbating van een vakantieverblijf omvattende de terbeschikkingstelling van een gemeubeld en ingericht verblijf en dit tegen een forfaitair bedrag, waarin zelfs in assistentie voorzien is mochten de gasten gebruik wensen te maken van de keuken en diens inrichting voor het bereiden van hun eigen ontbijt. 33 De vergoeding wordt per dagdeel, is forfaitair vastgesteld en berekend op .. personen. Bij overschrijding wordt per extra persoon een extra vergoeding in rekening gebracht. Anderzijds kan, op voorafgaandelijk en uitdrukkelijk verzoek van de gasten, er ontbijt en andere spijzen en dranken aangeboden worden mits de betaling van een meerprijs. De aangeboden spijzen en dranken, zullen hun eigen btw-tarief ondergaan daar ze niet in het forfait vervat zitten maar afzonderlijk in rekening worden gebracht. 34 In voormelde dienstverlening is tevens het bed- en badkamerlinnen voorzien, de schoonmaak, een permanent onthaal, assistentie en informatieverstrekking voorzien. 35\. De DVB is van oordeel dat het aangeboden vakantieverblijf voldoende dienstverlening behelst zodat gesteld kan worden dat men gemeubelde logies verschaft al dan niet in combinatie met de ter beschikkingstelling van plaats om te kamperen, waardoor artikel 44, §3, 2, °a), derde streep van het btw-wetboek toepasselijk is en er een verplichte belastingheffing geldt. ## Aangehaalde teksten 4 [WBTW art. 18](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-18) 4 voorkomens [WBTW art. 44](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) 2 voorkomens [C-278/18, arrest van 28 februari 2019](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-278-18-arrest) 1 voorkomen [C-392/11, arrest van 27 september 2012](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-392-11-arrest) 1 voorkomen