Verlaagd btw-tariefVerlaagd btw-tarief - Afbraak en de daarmee gepaard gaande heropbouw van een woning - Overmacht - Rubriek XXXVII van Koninklijk Besluit nr. 20

I. Voorwerp van de aanvraag

De aanvrager wil bevestiging bekomen dat:

1. het genieten van het verlaagd btw-tarief van 6% bij de afbraak en heropbouw van een gebouw gelegen in een stadsgebied niet gebonden is aan het tijdsverloop tussen de afbraak en de heropbouw maar wel aan de intentie van de bouwheer op het ogenblik van de afbraak om tot heropbouw over te gaan en de heropbouw door diezelfde bouwheer gebeurt.

II. Omschrijving van de verrichtingen

2. NV X heeft enkele jaren geleden een stedenbouwkundige vergunning verkregen aangaande de afbraak en heropbouw van een gebouw gelegen in een stadsgebied.

3. Het gebouw werd afgebroken, maar de heropbouw heeft enige vertraging opgelopen en dit omwille van diverse redenen.

4. In de eerste plaats werd het BPA gewijzigd.

5. Daarnaast werd de NV X zwaar getroffen door een brand en de financiële crisis waardoor de activiteiten werden stilgelegd.

6. De afgeleverde bouwvergunning was ondertussen verlopen en er diende een nieuwe bouwvergunning te worden aangevraagd.

7. Het opnieuw indienen van de oorspronkelijke bouwaanvraag was niet meer mogelijk aangezien het BPA de bouwvoorschriften op het pand fundamenteel wijzigde.

8. Uiteindelijk werd een afwijking op het BPA gekomen en wenst de aanvrager over te gaan tot de geplande heropbouw van het gebouw.

III. Motivering van de aanvraag

III.I. Rechtsgrond

9. In uitvoering van artikel 37 van het BTW Wetboek (Wb. BTW) bepaalt het Koninklijk Besluit nr. 20 van 20 juli 1970 tot vaststelling van de tarieven van de belasting over de toegevoegde waarde en tot indeling van de goederen en de diensten bij die tarieven, meer bepaald Bijlage A, hoofdstuk XXXVII. Afbraak en heropbouw van gebouwen in stadsgebied :

«Het verlaagd tarief van 6 pct. is van toepassing op het werk in onroerende staat en de andere handelingen [...], die tot voorwerp hebben de afbraak en de daarmee gepaard gaande heropbouw van een woning.

Het voordeel van het verlaagd tarief is onderworpen aan het vervullen van de navolgende voorwaarden :

1° de handelingen moeten betrekking hebben op een woning die, na de uitvoering van de werken, hetzij uitsluitend, hetzij hoofdzakelijk als privé-woning wordt gebruikt;

2° de handelingen moeten betrekking hebben op een woning die gelegen is in één van de grote steden opgesomd in de koninklijke besluiten van 12 augustus 2000, 26 september 2001 en 28 april 2005 ter uitvoering van artikel 3 van de wet van 17 juli 2000 tot bepaling van de voorwaarden waaronder de plaatselijke overheden een financiële bijstand kunnen genieten van de Staat in het kader van het stedelijk beleid;

3° [...];

4° de bouwheer moet :

a) vooraleer de belasting opeisbaar wordt overeenkomstig artikel 22 van het Wetboek, bij het controlekantoor van de belasting over de toegevoegde waarde van het ambtsgebied waarin het gebouw is gelegen een verklaring indienen. Deze verklaring dient te vermelden dat het gebouw dat hij laat afbreken en heroprichten bedoeld is om hetzij uitsluitend, hetzij hoofdzakelijk, als privé-woning te worden gebruikt en dient vergezeld te zijn van een afschrift van :

- de bouwvergunning;

- het (de) aannemingscontracten;

- [...].

b) aan de dienstverrichter een afschrift van de verklaring bedoeld onder a) overhandigen;

5° het tijdstip waarop de belasting opeisbaar wordt overeenkomstig artikel 22 van het Wetboek, moet zich voordoen uiterlijk op 31 december van het jaar van de eerste ingebruikneming van het gebouw;

6° de door de dienstverrichter uitgereikte factuur en het dubbel dat hij bewaart, moeten, op basis van het afschrift bedoeld onder punt 4°, b), hiervoor, melding maken van het voorhanden zijn van de elementen die de toepassing van het verlaagd tarief rechtvaardigen; behalve in geval van samenspanning tussen de partijen of klaarblijkelijk niet naleven van onderhavige bepaling, ontlast de verklaring van de afnemer de dienstverrichter van de aansprakelijkheid betreffende de vaststelling van het tarief.

[...].».

III.II.Toepassing van de bepalingen

10. NV X meent recht te hebben op het 6 % BTW-tarief daar aan alle gestelde voorwaarden wordt voldaan.

11. Zo is het bestaande gebouw geheel afgebroken met behoud evenwel van de voorgevel daar deze een beschermd stadsgezicht is.

12. Er wordt overgegaan tot de oprichting van een gebouw dat hoofdzakelijk als privé-woning zal worden gebruikt.

13. Het gebouw is gelegen in één van de grote steden opgesomd in de hierboven geciteerde Koninklijke Besluiten.

14. Evenwel is twijfel ontstaan aangaande de interpretatie van de bewoordingen "de afbraak en de daarmee gepaard gaande heropbouw".

15. Wegens redenen van overmacht welke onder punt II hierboven werden geschetst is een geruime tijd overheen gegaan tussen de afbraak van het gebouw en nu de heropbouw van het gebouw.

16. De vraag stelt zich dan ook of er nog sprake is van "de afbraak en de daarmee gepaard gaande heropbouw". Dient deze bepaling zo te worden geïnterpreteerd dat er geen tijdsonderbreking mag plaatsvinden tussen de afbraak en de heropbouw van het gebouw of heeft deze bepaling een andere ratio ?

17. De ratio legis van de maatregel is de verkrotting en leegstand (speculatie) in stadsgebieden te bestrijden door de afbraak en de heropbouw door eenzelfde eigenaar fiscaal te begunstigen.

18. Naar analogie met de toepassing van het verlaagd tarief van 6 % voor werken in onroerende staat voor de gebouwen van meer dan 5 jaar of 15 jaar, bestaat de maatregel erin om ditzelfde verlaagd tarief in eerste instantie toe te passen op de afbraak van met name onbewoonbare woningen met vervolgens het oog op de heropbouw van degelijke woningen (1).

(1)

Memorie van Toelichting, Parl. St., 2006-2007, Doc 51 2773/001, 50

19. Verder wordt toegelicht dat vereist is dat het moet gaan om de heropbouw van een woning en voorzover de bouwheer met het oog op en voorafgaand aan die heroprichting, het gebouw op het betreffend perceel zelf heeft afgebroken. Zo komt niet in aanmerking, de afbraak van een gebouw met het oog op de verkoop van het perceel als bouwgrond en de daaropvolgende oprichting van een woning voor rekening van de koper van het bouwrijpe perceel.

Aangaande de termijn van uitvoering van de beoogde werken wordt gesteld dat de afbraak en de daarmee gepaard gaande heropbouw van een woning en alle onroerende handelingen die de afwerking van het heropgerichte gebouw tot voorwerp hebben, van het verlaagd tarief kunnen genieten voor zover het tijdstip waarop de belasting opeisbaar wordt, zich voordoet uiterlijk op 31 december van het jaar van de eerste ingebruikneming van het nieuwe gebouw (2).

(2)

Informaties en mededelingen A.O.I.F.-BTW d.d. 22.06.2007, E.T.112.400, nrs. 2 en 3.

20. Zo heeft de Minister van Financiën verklaard dat voor de toepassing van het verlaagd tarief vereist is dat dezelfde bouwheer het gebouw afbreekt en opnieuw heropbouwt. In dit opzicht stelt de Minister dat het feit dat de vergunning tot oprichting en afbraak werd verleend aan een ander persoon dan de bouwheer, géén beletsel vormt voor de toepassing van het verlaagd tarief, voor zover de afbraak- en heropbouwwerken gebeuren door de bouwheer of voor diens rekening (3).

Zo ook wordt verduidelijkt dat niettegenstaande een letterlijke interpretatie van de wettekst impliceert dat eerst de afbraak van een gebouw moet plaatsvinden vooraleer dan vervolgens de woning heropgebouwd wordt, de bouwheer toch van het verlaagd BTW-tarief kan genieten wanneer de afbraak van het oude gebouw pas gebeurt ná de oprichting van een nieuwe woning op hetzelfde perceel (4) .

(3)

Parl. Vr. 4.06.2009, Vr. & Antw. 2008-2009, nr. 069, 85-86.

(4)

Parl. Vr. 3.02.2009, Vr. & Antw. 2008-2009, nr. 52, 137-138.

21. NV X is dan ook van mening dat niet zodanig de tijdspanne die verloopt tussen de afbraak van de woning en de heropbouw bepalend is voor de toepasbaarheid van het verlaagd BTW-tarief maar wel van belang is dat de afbraak gebeurd is met de intentie van een heropbouw door één en dezelfde bouwheer - eigenaar.

IV. Beslissing

22. Overeenkomstig rubriek XXXVII van tabel A bij het koninklijk besluit nr. 20 van 20 juli 1970 tot vaststelling van de tarieven van de belasting over de toegevoegde waarde en tot indeling van de goederen en de diensten bij die tarieven is het verlaagde tarief van 6 pct. van toepassing op het werk in onroerende staat en de andere handelingen opgesomd in rubriek XXXI, § 3, 3° tot 6°, die tot voorwerp hebben de afbraak en de daarmee gepaard gaande heropbouw van een woning.

23. Het voordeel van het verlaagd tarief is onderworpen aan het vervullen van de navolgende voorwaarden:

1° de handelingen moeten betrekking hebben op een woning die, na de uitvoering van de werken, hetzij uitsluitend, hetzij hoofdzakelijk als privé-woning wordt gebruikt;

2° de handelingen moeten betrekking hebben op een woning die gelegen is in één van de grote steden opgesomd in de koninklijke besluiten van 12 augustus 2000, 26 september 2001 en 28 april 2005 ter uitvoering van artikel 3 van de wet van 17 juli 2000 tot bepaling van de voorwaarden waaronder de plaatselijke overheden een financiële bijstand kunnen genieten van de Staat in het kader van het stedelijk beleid;

3° opgeheven bij art. 7 van het K.B. van 02.06.2010;

4° de bouwheer moet:

a) vooraleer de belasting opeisbaar wordt overeenkomstig artikel 22 van het Wetboek, bij het controlekantoor van de belasting over de toegevoegde waarde van het ambtsgebied waarin het gebouw is gelegen een verklaring indienen. Deze verklaring dient te vermelden dat het gebouw dat hij laat afbreken en heroprichten bedoeld is om hetzij uitsluitend, hetzij hoofdzakelijk, als privé-woning te worden gebruikt en dient vergezeld te zijn van een afschrift van:

i. de bouwvergunning;

ii. het (de) aannemingscontract(en).

b) aan de dienstverrichter een afschrift van de verklaring bedoeld onder a) overhandigen.

5° het tijdstip waarop de belasting opeisbaar wordt overeenkomstig artikel 22 van het Wetboek, moet zich voordoen uiterlijk op 31 december van het jaar van de eerste ingebruikneming van het gebouw;

6° de door de dienstverrichter uitgereikte factuur en het dubbel dat hij bewaart, moeten, op basis van het afschrift bedoeld onder punt 4°, b), hiervoor, melding maken van het voorhanden zijn van de elementen die de toepassing van het verlaagd tarief rechtvaardigen; behalve in geval van samenspanning tussen de partijen of klaarblijkelijk niet naleven van onderhavige bepaling, ontlast de verklaring van de afnemer de dienstverrichter van de aansprakelijkheid betreffende de vaststelling van het tarief.

24. Het verlaagde tarief is in geen geval van toepassing op:

1° werk in onroerende staat en andere onroerende handelingen die geen betrekking hebben op de eigenlijke woning, zoals bebouwingswerkzaamheden, tuinaanleg en oprichten van afsluitingen;

2° werk in onroerende staat en andere onroerende handelingen die tot voorwerp hebben de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van zwembaden, sauna's, midgetgolfbanen, tennisterreinen en dergelijke installaties;

3° gehele of gedeeltelijke reiniging van een woning.

25. Uit de informatie bezorgd aan de DVB blijkt dat NV X het desbetreffende gebouw heeft afgebroken met de bedoeling het oprichten van woongelegenheden.

26. Door diverse omstandigheden die zich hebben voorgedaan na de afbraak van het gebouw heeft de heropbouw vertraging opgelopen.

27. Deze omstandigheden zijn onafhankelijk van de wil van de aanvrager en duiden dus op een overmacht situatie.

28. Thans wenst de aanvrager de heropbouw uit te voeren en de nieuwe bouwvergunning is een verderzetting van de oorspronkelijke intentie om het oude gebouw af te breken en woongelegenheden op te richten.

29. In deze omstandigheden kan aanvaard worden dat de hierboven beschreven geplande heropbouw verband houdt met de reeds uitgevoerde afbraak van het oude gebouw waardoor deze verrichting als voorwerp heeft "de afbraak en de daarmee gepaard gaande heropbouw van een woning", zoals bedoeld in rubriek XXXVII van Koninklijk Besluit nr. 20.