--- title: "Btw-geldboete, Legaliteitsbeginsel · Hof van Cassatie van België, 14 mei 2020, F.17.0042.N/1" description: "Btw-geldboete, Legaliteitsbeginsel, Gebonden bevoegdheid btw-administratie. Hof van Cassatie van België, 14 mei 2020, F.17.0042.N/1." url: "https://juriel.be/nl/rechtspraak/btw-geldboete-legaliteitsbeginsel-gebonden-bevoegdheid-cassatie-brussel-2020-05-14-f710" lang: "nl" fr: "https://juriel.be/fr/jurisprudence/amende-fiscale-principe-legalite-competence-cassation-bruxelles-2020-05-14-0953" --- # Btw-geldboete, Legaliteitsbeginsel, Gebonden bevoegdheid btw-administratie, Motivering bestuurshandelingen **Rechtscollege** Hof van Cassatie **Zetel** Brussel **Rolnummer** F.17.0042.N/1 **Datum** 14 mei 2020 ## Over het document **Verzameling** Belgische rechtspraak **Taal van de tekst** Nederlands **Strekking volgens de FOD** gunstig voor de Belgische Staat ## Tekst 57 paragrafen ### Fiche van de FOD Financiën Arrest van het Hof van Cassatie d.d. 14.05.2020 (F.17.0042.N/1) WF 713-15-14/033264 \[Gunstig voor de Belgische Staat\] *Belasting over de toegevoegde waarde – Btw-geldboete - Legaliteitsbeginsel – Gebonden bevoegdheid btw-administratie – Motivering bestuurshandelingen - Motivering bijzondere rekening* ## Wettelijke bepalingen Art. 109 van de wet van 4 augustus 1986 houdende fiscale bepalingen (charter van de belastingplichtige) WBTW: artikelen [53, § 1, 3°](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/koninklijke-besluiten/ar-41-januari-vaststelling-bedrag-proportionele-fiscale-d48c), [70](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/koninklijke-besluiten/ar-41-januari-vaststelling-bedrag-proportionele-fiscale-d48c), [72](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/koninklijke-besluiten/ar-41-januari-vaststelling-bedrag-proportionele-fiscale-d48c) en [84](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/koninklijke-besluiten/ar-41-januari-vaststelling-bedrag-proportionele-fiscale-d48c) KB nr. 41 van 30 januari 1987 tot vaststelling van het bedrag van de proportionele fiscale geldboeten op het stuk van de belasting over de toegevoegde waarde ## Samenvatting ## 1. Feiten en voorafgaande De belastingplichtige is een btw-eenheid en heeft wegens niet-betaling van de btw een bericht ontvangen van de opmaak van een bijzondere rekening, waarin de toestand werd weergegeven op 30 juni 2013, en waarbij ook een boete werd opgelegd van 61.000,00 EUR. Deze boete werd door belastingplichtige betwist voor de rechtbank van eerste aanleg. De vordering van belastingplichtige werd door de eerste rechter in zijn vonnis van 23 maart 2015 afgewezen als ongegrond, waarna de procedure voor het hof van beroep te Antwerpen werd verdergezet. Dit hof is van oordeel dat de belastingplichtige terecht een schending van artikel 109 van de wet van 4 augustus 1986 heeft ingeroepen, met als gevolg dat de boete nietig is. Wanneer een geldboete wordt opgelegd naar aanleiding van het opmaken van een bijzondere rekening, moet zij niet alleen de belastingplichtige daarvan kennis geven. Zij moet ook de feiten meedelen, die de overtreding opleveren, verwijzen naar de toegepaste wet- of verordenings-teksten, en de motieven geven, die gediend hebben om het bedrag van de geldboeten vast te stellen. De Belgische Staat stelt cassatieberoep in tegen dit arrest. ## 2. Arrest van het Hof van Cassatie De gebonden bevoegdheid verplicht de belastingadministratie op grond van het fiscale legaliteitsbeginsel een geldboete op te leggen zodra de voorwaarden van de artikelen [53, § 1, 3°](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-53), [70](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-70), [72](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-72) en [84](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-84) WBTW zijn vervuld. Wanneer de belastingadministratie een geldboete oplegt naar aanleiding van het opmaken van een bijzondere rekening, moet zij niet alleen de belastingplichtige daarvan kennis geven. Zij moet ook de feiten meedelen die de overtreding opleveren, verwijzen naar de toegepaste wet- of verordeningsteksten, en de motieven geven, die gediend hebben om het bedrag van de geldboete vast te stellen. De belastingadministratie is evenwel niet verplicht om de afwezigheid van kwade trouw in hoofde van de belastingplichtige te vermelden als motief voor het opleggen van een verminderde administratieve geldboete. De appelrechters stellen vast dat de wettelijke geldboete werd verminderd tot 15 procent onder verwijzing naar artikel 1, eerste lid, sub 1, van het KB nr. 41 van 30 januari 1987 tot vaststelling van het bedrag van de proportionele fiscale geldboeten op het stuk van de belasting over de toegevoegde waarde en naar punt I, 2, A, van Afdeling 1 van tabel G van de bijlage bij dit besluit. Zij oordelen tevens dat uit de verklarende nota bij de bijzondere rekening blijkt dat er een bijzondere rekening werd opgesteld en dat de proportionele geldboete werd opgelegd wegens niet-tijdige betaling van de verschuldigde belasting over de toegevoegde waarde zoals die blijkt uit de ingediende aangiften. De appelrechters die op die gronden oordelen dat door de eiser niet werd voldaan aan de motiveringsplicht van artikel 109 van de wet van 4 augustus 1986, schenden die wetsbepaling. Het Hof vernietigt het bestreden arrest en verwijst de zaak naar het hof van beroep te Brussel. ### Tekst van de beslissing **Hof van Cassatie, arrest nr. F.17.0042.N van 14 mei 2020** **BELGISCHE STAAT**, vertegenwoordigd door de minister van Financiën, met kabinet te 1000 Brussel, Wetstraat 12, voor wie optreedt de adviseur-generaal, Centrumdirecteur van het KMO Centrum Mechelen, met kantoor te 2800 Mechelen, Zwartzustersvest 24, bus 17, eiser, vertegenwoordigd door mr. ..., advocaat bij het Hof van Cassatie, en bijgestaan door mr. ..., advocaat bij de balie te Brussel, beiden met kantoor te ..., **tegen** 1\. **PM U.B. nv**, met zetel te ..., 2. **P.M. B. nv**, met zetel te ..., 3. **O. B-S. nv**, met zetel te ..., verweersters, die samen de **Btw-eenheid BTWE U.B.G**., met zetel te ... vormen. ## I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 18 oktober 2016. Advocaat-generaal Johan Van der Fraenen heeft op 17 april 2020 een schriftelijke conclusie neergelegd. Sectievoorzitter Eric Dirix heeft verslag uitgebracht. Advocaat-generaal Johan Van der Fraenen heeft geconcludeerd. ## II. CASSATIEMIDDEL De eiser voert in zijn verzoekschrift dat aan dit arrest is gehecht, een middel aan. ## III. BESLISSING VAN HET HOF ### Beoordeling ### *Tweede onderdeel* 1\. Artikel 109 van de wet van 4 augustus 1986 houdende fiscale bepalingen bepaalt: "Telkens wanneer een belastingadministratie aan een belastingplichtige een bericht zendt, waarbij hem een administratieve geldboete wordt opgelegd, vermeldt dit bericht de feiten die de overtreding opleveren en de verwijzing naar de toegepaste wet- of verordeningsteksten, en geeft de motieven die gediend hebben om het bedrag van de boete vast te stellen". 2\. Krachtens [artikel 1 van het koninklijk besluit nr. 41](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/koninklijke-besluiten/ar-41-januari-vaststelling-bedrag-proportionele-fiscale-d48c#ar41-art1) van 30 januari 1987 tot vaststelling van het bedrag van de proportionele fiscale geldboeten op het stuk van de belasting over de toegevoegde waarde is de schaal voor de vermindering van de proportionele fiscale geldboeten op het stuk van de belasting over de toegevoegde waarde bepaald voor overtredingen begaan voor 1 november 1993 in tabel A, en voor overtredingen begaan na 31 oktober 1993 in tabel G van de bijlage bij dit besluit ten aanzien van de overtredingen beoogd in [artikel 70, § 1, van het Btw-wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-70). Krachtens punt I, 2, A van Afdeling 1 met als opschrift "Binnenlandse en intracommunautaire verrichtingen" van tabel G van de bijlage bij het voornoemde koninklijk besluit nr. 41 bedraagt de geldboete 15 pct. van de verschuldigde belasting in geval van een overtreding waarvoor de btw-hoofdcontroleur een bericht stuurt betreffende de belasting waarvan de opeisbaarheid blijkt uit de ingediende periodieke aangiften bedoeld in [artikel 53, eerste lid, 3°, Btw-wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-53), of uit het opstellen van de bijzondere rekening. 3\. De gebonden bevoegdheid verplicht de belastingadministratie op grond van het fiscale legaliteitsbeginsel een geldboete op te leggen zodra de voorwaarden van de artikelen [53, § 1, 3°](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-53), [70](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-70), [72](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-72) en [84](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-84) Btw-wetboek zijn vervuld. Wanneer zij een geldboete oplegt naar aanleiding van het opmaken van een bijzondere rekening, moet zij niet alleen de belastingplichtige daarvan kennis geven. Zij moet ook de feiten meedelen, die de overtreding opleveren, verwijzen naar de toegepaste wet- of verordeningsteksten, en de motieven geven, die gediend hebben om het bedrag van de geldboete vast te stellen. De belastingadministratie is evenwel niet verplicht om de afwezigheid van kwade trouw in hoofde van de belastingplichtige te vermelden als motief voor het opleggen van een verminderde administratieve geldboete. 4\. De appelrechters stellen vast dat de wettelijke geldboete werd verminderd tot 15 procent onder verwijzing naar artikel 1, eerste lid, sub 1, van het KB nr. 41 van 30 januari 1987 tot vaststelling van het bedrag van de proportionele fiscale geldboeten op het stuk van de belasting over de toegevoegde waarde en naar punt I, 2, A, van Afdeling 1 van tabel G van de bijlage bij dit besluit. Zij oordelen tevens dat uit de verklarende nota bij de bijzondere rekening blijkt dat er een bijzondere rekening werd opgesteld en dat de proportionele geldboete werd opgelegd wegens niet-tijdige betaling van de verschuldigde belasting over de toegevoegde waarde zoals die blijkt uit de ingediende aangiften. 5\. De appelrechters die op die gronden oordelen dat door de eiser niet werd voldaan aan de motiveringsplicht van artikel 109 van de wet van 4 augustus 1986, schenden die wetsbepaling. Het onderdeel is gegrond. ### *Overige grieven* 6\. De overige grieven kunnen niet tot ruimere cassatie leiden. ### Beschikkend gedeelte ## Dictum **Het Hof,** Vernietigt het bestreden arrest. Beveelt dat van dit arrest melding zal worden gemaakt op de kant van het vernietigde arrest. Houdt de kosten aan en laat de beslissing daaromtrent aan de feitenrechter over. Verwijst de zaak naar het hof van beroep te Brussel. Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer, samengesteld uit sectievoorzitter Eric Dirix, als voorzitter, sectievoorzitter Koen Mestdagh, en de raadsheren Bart Wylleman, Koenraad Moens en Sven Mosselmans, en in openbare rechtszitting van 14 mei 2020 uitgesproken door sectievoorzitter Eric Dirix, in aanwezigheid van advocaat-generaal Johan Van der Fraenen, met bijstand van griffier Vanity Vanden Hende. Ondertekeningen ## Aangehaalde teksten 9 [WBTW art. 53](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-53) 3 voorkomens [WBTW art. 70](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-70) 3 voorkomens [WBTW art. 72](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-72) 2 voorkomens [WBTW art. 84](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-84) 2 voorkomens [KB nr. 41 art. 1](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/koninklijke-besluiten/ar-41-januari-vaststelling-bedrag-proportionele-fiscale-d48c) 1 voorkomen [KB nr. 41 art. 53](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/koninklijke-besluiten/ar-41-januari-vaststelling-bedrag-proportionele-fiscale-d48c) 1 voorkomen [KB nr. 41 art. 70](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/koninklijke-besluiten/ar-41-januari-vaststelling-bedrag-proportionele-fiscale-d48c) 1 voorkomen [KB nr. 41 art. 72](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/koninklijke-besluiten/ar-41-januari-vaststelling-bedrag-proportionele-fiscale-d48c) 1 voorkomen [KB nr. 41 art. 84](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/koninklijke-besluiten/ar-41-januari-vaststelling-bedrag-proportionele-fiscale-d48c) 1 voorkomen ## Rechtspraak 1 ### België 1 Hof van beroep te Antwerpen 21.11.2023 #### [Voldoening van de belasting, Bijzondere rekening](https://juriel.be/nl/rechtspraak/voldoening-belasting-bijzondere-rekening-opnulzetting-hof-van-beroep-antwerpen-2023-11-21-1692) ## Vergelijkbare beslissingen 8 [Fiscale geldboeten, Motivering van bestuurshandelingen, Gebonden bevoegdheid, Legaliteitsbeginsel](https://juriel.be/nl/rechtspraak/fiscale-geldboeten-motivering-bestuurshandelingen-gebonden-cassatie-brussel-2011-04-08-1d66) 4 gemeenschappelijke bepalingen [Levering van nieuwe gebouwen, Geen periodieke betaling, Bijzondere rekening](https://juriel.be/nl/rechtspraak/levering-nieuwe-gebouwen-geen-periodieke-hof-van-beroep-luik-2023-03-17-1a65) 3 gemeenschappelijke bepalingen [Niet-indiening, bankonderzoek, wedersamenstelling van de omzet, wettelijke boete](https://juriel.be/nl/rechtspraak/indiening-bankonderzoek-wedersamenstelling-omzet-wettelijke-rechtbank-gent-2022-06-23-1e9c) 3 gemeenschappelijke bepalingen [Bijzondere rekening, Formele wettigheid van de kennisgeving](https://juriel.be/nl/rechtspraak/bijzondere-rekening-formele-wettigheid-kennisgeving-rechtbank-namen-2020-04-30-3b6e) 3 gemeenschappelijke bepalingen [Verjaringen, Innings- en invorderingsregister, Uitvoerbare titel, Delegatie](https://juriel.be/nl/rechtspraak/verjaringen-innings-invorderingsregister-uitvoerbare-titel-hof-van-beroep-gent-2023-06-13-3f97) 3 gemeenschappelijke bepalingen [Verlaagd tarief, Nieuw gebouw, Werken in onroerende staat, Bouwwerken](https://juriel.be/nl/rechtspraak/verlaagd-tarief-nieuw-gebouw-werken-rechtbank-brussel-2023-05-31-57ac) 3 gemeenschappelijke bepalingen [Bewijs van het recht op aftrek, Fictieve facturen](https://juriel.be/nl/rechtspraak/bewijs-recht-aftrek-fictieve-facturen-rechtbank-bergen-2022-02-15-5e77) 3 gemeenschappelijke bepalingen [Geldboeten, Vermindering van de geldboeten bij wijze van gunst](https://juriel.be/nl/rechtspraak/geldboeten-vermindering-wijze-gunst-uitstel-hof-van-beroep-luik-2021-10-26-7d90) 3 gemeenschappelijke bepalingen