De tekst van dit document is in het Frans. De FOD publiceert er geen Nederlandse versie van.
Fiche van de FOD Financiën
Vonnis van de Rechtbank van eerste aanleg te Brussel d.d. 23.11.2016
[Gunstig voor de administratie]
WF 712-15-09/017444
Belasting over de toegevoegde waarde - bijzondere rekening - tergend en roekeloos geding - Nietigheid - Exceptio obscuri libelli
Wetgeving
Btw-wetboek: art. 53; art. 89, 2de lid;
Koninklijk besluit nr. 1: artikel 18, § 2;
Koninklijk besluit nr. 24: artikel 8;
Gerechtelijk Wetboek: art. 702, 3°;
Samenvatting
I.Relevante feiten en de voorafgaande procedure
Eiseres is een BVBA die onderworpen is aan de BTW voor haar restaurantdiensten. Ingevolge de laattijdige indiening van de aangiften van het derde kwartaal 2007 en de laattijdige betaling van de btw, heeft de administratie een bijzondere rekening opgesteld. Omdat de vennootschap nog steeds niet betaalde, werd jegens haar een dwangbevel uitgereikt. De BVBA heeft vervolgens bij de rechtbank van eerste aanleg een verzoekschrift ingediend tegen het dwangbevel.
In haar verzoekschrift vraagt belastingplichtige om de vermindering van de aan de administratie verschuldigde sommen en de toekenning van een termijn voor de betaling van deze bedragen.
Eiseres heeft nooit conclusies ingediend, noch haar eis toegelicht.
De Belgische Staat vecht de ontvankelijkheid van het verzoekschrift van de belastingplichtige aan en verzoekt, als tegenvordering, de veroordeling van de BVBA tot de betaling van een vergoeding wegens tergend en roekeloos geding alsook tot de betaling van de kosten.
II.Samenvatting van het vonnis
1.Met betrekking tot de ontvankelijkheid van de verzoekschrift schaart de rechter zich achter de administratie. Hij baseert zich op de gebrekkige motivatie van het verzoekschrift tegen het dwangbevel waarin de betwiste btw niet wordt vastgesteld en dat zich beperkt tot de aftrekken in het voordeel van de BVBA die niet werden weerhouden of op zijn minst niet werden opgenomen in de afrekening en dat deze bedragen ten onrechte opgenomen zijn in de bijzondere rekening.
De rechter oordeelde dat de administratie terecht de vordering tot nietigheid (exceptio obscuri libelli) (onduidelijke/duistere vordering) inroept gezien de middelen die aan de grondslag van de vordering van de BVBA liggen ontbreken in het verzoekschrift. Daardoor kan de administratie haar verdediging niet organiseren omdat de BVBA niet heeft geconcludeerd of nadien haar vordering heeft gepreciseerd. Zij maakt melding van fouten met betrekking tot de aftrekken in haar voordeel maar zonder ze nader toe te lichten. Meer nog, de door de BVBA aangevochten btw-schuld komt voort uit haar eigen aangifte en was het voorwerp van een vraag om een afbetalingsplan waaruit de impliciete erkenning van de schuld door de belastingplichtige blijkt.
Bijgevolg, stelt de rechter dat de administratie schade is toegebracht omdat zij heeft moeten concluderen en het dossier in gereedheid brengen zonder dat ze precies wist van wat ze werd beschuldigd. Hij is derhalve van mening dat de vordering onontvankelijk is overeenkomstig artikel 702, 3° van het Gerechtelijk wetboek.
2.Ten aanzien van de tegenvordering van de administratie, die vraagt om de BVBA te veroordelen tot het betalen van een schadevergoeding wegens tergend en roekeloos geding, verwijst de rechter naar de vaste rechtspraak van het Hof van Cassatie volgens dewelke er enkel sprake kan zijn van een tergend en roekeloos geding indien de eisende partij de bedoeling had om een andere partij schade te berokkenen of dat zij haar recht om in rechte op te treden uitoefende op een wijze die de perken van de normale uitoefening van dat recht door een bedachtzaam en zorgvuldig persoon kennelijk te buiten gaat. Hij benadrukt dat het tergend en roekeloos karakter van de vordering moet beoordeeld worden op bij het inleiden van de vordering maar dat het, in bepaalde gevallen, ook kan voortvloeien uit latere gebeurtenissen.
In onderhavig geval, is de rechter van mening dat deze procedure overduidelijk tot doel heeft om de betaling van de verschuldigde btw te vertragen. Hij baseert zijn beoordeling op het feit dat de BVBA nooit een duidelijke grief heeft geformuleerd en nooit heeft meegewerkt aan de in staatstelling van het dossier; bijgevolg heeft zij misbruik gemaakt van deze rechten.
De schade die ontstaan is door de houding van de BVBA bestaat in het onnodig inzetten van belangrijke middelen van de fiscale administratie. De rechter beraamt deze schade op 500 euro.
3.Bijgevolg verklaart de rechtbank van eerste aanleg de vordering van de belastingplichtige onontvankelijk en veroordeelt haar tot het betalen van een schadevergoeding van 500 euro aan de Belgische staat en tot dragen van de gerechtskosten.
Opmerkingen
Het vonnis ging in kracht van gewijsde.
Tekst van het vonnis
Het vonnis wordt enkel gepubliceerd in de oorspronkelijke taal
Tekst van de beslissing
Jugement du Tribunal de première instance de Bruxelles du 23.11.2016
Rôle : 09/2845/A
Jugement définitif Contradictoire TVA
EN CAUSE DE :
La SPRL S., dont le siège social est établi à …, inscrite. à la BCE sous le n° … Demanderesse, ne comparaissant pas, ni personne en son nom,
CONTRE:
L'ÉTAT BELGE.SERVICE PUBLIC FEDERAL FINANCES, Administration de la TVA, de l'enregistrement et des domaines , poursuites et diligences, bureau de la TVA de Bruxelles 2, dont les bureaux sont situés à 1000 Bruxelles, boulevard du Jardin Botanique, 50/3105. Défendeur, représentée par Me …
En cette cause, tenue en délibéré le 15 septembre 2016, le tribunal prononce le jugement suivant.
Vu les pièces de la procédure, et notamment:
la citation du 5 mars 2009 ;
l'ordonnance prononcée le 13 mars 2009, rendue sur pied de l'article 747 C. Jud.;
Les conclusions du défendeur déposées au greffe le 11 mars 2009;
Les conclusions additionnelles et de synthèse déposées au greffe le 08 juin 2009;
les conclusions de synthèse déposées par le défendeur le 29 juillet 2014 ;
Le dossier de pièces du défendeur déposé en 34éme Chambre le 15 septembre 2016;
Entendu les parties ou leur conseil en leurs dires et moyens à l'audience publique du 15 mars 2016;
I. Objet et recevabilité
1, La demande est dirigée contre la contrainte CTRI n°… , décernée le 14 avril 2008 par Mme …, receveur a.i. du bureau de Recette TVA de Bruxelles 2, visée et rendue exécutoire le 24 juin 2008 par Mme … , inspecteur principal, délégué par le directeur régional de la TVA à Bruxelles 1, pour les montants suivants:
- TVA due: 13.275,37 €
- Amendes: 1.320,00 €
- Intérêts: 544,80 €
Dans sa citation introductive, la demanderesse sollicite du tribunal de:
« Entendre recevoir la présente opposition et la déclarer recevable et fondée.
Entendre établir un décompte contradictoire des sommes qui seraient dues à la partie citée.
Entendre donner acte à la partie requérante qu'elle se réserve de solliciter termes et délais pour le solde qui sera établi dans le cadre de l'instance. ».
2.- Le défendeur conclut à l'irrecevabilité de la demande. Il sollicite, à titre reconventionnel, la condamnation de la demanderesse à lui payer une indemnité de 1.500,00 € pour procédure téméraire et vexatoire, ainsi que la condamnation aux dépens, qu'il liquide à une indemnité de procédure, indexée, de 1.210,00 €.
Il. Recevabilité
1. La citation introductive est motivée comme suit :
« Attendu que ma requérante fait opposition à la contrainte décernée par le 2eme bureau de recettes T.V.A. n ° CTRI: … établie en date du 14 avril 2008;
Que la requérante fait grief de ce que la contrainte établit des montants qui seraient dus par la requérante et qui sont entachés d'erreurs;
Que plus particulièrement la requérante souligne que des déductions en sa faveur n'ont pas été retenues ou à tout le moins ne sont pas reprises dans les décomptes et que des montants auraient été retenus à tort;
Que la requérante se réserve donc de faire valoir en cours d'instance tous éléments de fait et de droit pour établir Je montant réel de T.V.A. due;
Que la requérante se réserve de postuler en cours d'instance termes et délais pour Je solde qui serait dégagé suite à l'instance; »
La demanderesse n'a jamais conclu, ni précisé sa demande.
2. C'est à bon droit que le défendeur soulève in limine litis, l'exception de nullité obscuri Jibelli car si l'objet de la demande peut être déduit des termes opposition à contrainte - à savoir une annulation totale ou partielle de la contrainte - les moyens qui sous-tendent celle ci sont défaillants et ne permettent pas au défendeur d'organiser une défense.
La demanderesse évoque des erreurs, relatives à des déductions en sa faveur, sans expliquer en quoi ces erreurs consisteraient. C'est d'autant plus choquant que la dette TVA contestée est fondée sur la propre déclaration de la demanderesse, qui avait déjà sollicité et obtenu de l'administration, en août 2008, un plan d'apurement (pièce 5 du dossier du déf.).
Cela a causé un préjudice au défendeur qui a dû conclure et mettre (seul) en état un dossier, sans savoir ce qui lui était reproché.
Conformément à l'article 702, 3° du Code judiciaire, la citation introductive sera déclarée nulle, et partant, la demande principale irrecevable.
3.- Par contre, la demande reconventionnelle en dommages-intérêts pour procédure téméraire et vexatoire est recevable, en dépit du caractère irrecevable de la demande principale.
Ill. Quant à la demande reconventionnelle
1. Le défendeur sollicite la condamnation de la demanderesse à lui payer une indemnité de 1.500,00 € pour procédure téméraire et vexatoire (article 563, alinéa 3, du Code judiciaire et l'abus de droit / article 1382 du Code civil}, en ce qu'elle aurait exercé son droit d'agir en justice d'une manière qui excède les limites de l'exercice normal de ce droit par une personne prudente et diligente.
Selon lui, le caractère téméraire et vexatoire ressortirait de ce que la procédure a été introduite avec pour seul objectif de suspendre son action en recouvrement.
2. Comme l'a récemment rappelé la Cour de cassation, une procédure peut revêtir un caractère vexatoire « non seulement lorsqu'une partie est animée de l'intention de nuire à une autre mais aussi lorsqu'elle exerce son droit d'agir en justice d'une manière qui excède manifestement les limites de l'exercice normal de ce droit par une personne prudente et diligente» (Cass., 31 octobre 2003, J.T., 2004, p. 135; également Cass., 2 octobre 2008, J.L.M.B, 2009, p. 534).
Le caractère téméraire ou vexatoire d'une demande s'apprécie en principe au moment de son introduction. Cependant, l'abus procédural peut dans certains cas résulter d'évènements postérieurs.
3.- En l'espèce, il est manifeste que la demanderesse ne formule aucun grief précis et que la procédure est utilisée à des fins purement dilatoires. De plus, par la suite, la demanderesse n'a absolument par participé à la mise en état.
Dans ces conditions, il faut bien reconnaître que la demanderesse a abusé de ses droits.
Quant au dommage, le défendeur relève qu'en ayant recours à la procédure judiciaire, procédure particulièrement lourde et de longue durée, la demanderesse mobilise inutilement d'importantes ressources de l'administration fiscale (constitution de dossier, rédaction de conclusions et de courriers, …)
Le préjudice subi peut être évalué, ex aequo et bono, à 500,00 €.
Beschikkend gedeelte
PAR CES MOTIFS, LE TRIBUNAL,
Siégeant en premier ressort, Statuant contradictoirement,
Vu la loi du 15 juin 1935 sur l'emploi des langues en matière judiciaire;
Déclare la demande principale irrecevable.
Déclare la demande reconventionnelle recevable et partiellement fondée ; Condamne la demanderesse à payer au défendeur une somme de 500,00 €.
Condamne la demanderesse aux dépens de l'instance, liquidés dans le chef du défendeur à un indemnité de procédure de base de 1.320,00 €.
Ainsi jugé et prononcé à l'audience publique de la 34ème chambre du tribunal de première instance francophone de Bruxelles le 24 novembre 2016,
Où étaient présents et siégeaient :
Signatures
Aangehaalde referentie
Sneltoetsen
Niet actief tijdens het typen in een veld.
- Zoeken in de tekst
- /Ctrl/⌘ F
- Volgende / vorige treffer
- EnterShift Enter
- Volgende / vorige sectie
- JK
- Leesmodus
- L
- Een paneel sluiten
- Esc
De leesmodus verbergt de inhoudsopgave en de kerncijfers, vergroot de tekst en centreert de kolom.