--- title: "HvJ EU, C-154/08, arrest van 12 november 2009 · Harmonisatie van wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting" description: "Arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 12 november 2009, C-154/08: harmonisatie van wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting." url: "https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-154-08-arrest" lang: "nl" fr: "https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-154-08-arret" --- # Arrest van het Hof van 12 november 2009, C-154/08 · Harmonisatie van wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting, gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde: uniforme grondslag, belastingplichtigen, werkzaamheden of handelingen van "registradores de la propiedad" als met heffing belaste functionarissen van heffingsorganen voor bepaald kadastraal gebied, economische activiteiten, zelfstandig uitgeoefende activiteit, publiekrechtelijke instellingen die activiteiten verrichten in kader van uitoefening van openbare taken, schending van gemeenschapsrecht die kan worden toegerekend aan nationale rechterlijke instantie **Rechtscollege** Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen **Samenstelling** Derde kamer **Zaak** C-154/08 **ECLI** ECLI:EU:C:2009:695 **Datum** 12 november 2009 ## De zaak **Procedure** Beroep wegens niet-nakoming gegrond **Zaak ingediend op** 15 april 2008 **Advocaat-generaal** Sharpston zonder conclusie berecht ## Over het document **Verzameling** Europese rechtspraak **Taal van de tekst** Nederlands **Procestaal** Spaans **Jurisprudentie** Jurispr. 2009, blz. I-187\* **Meer informatie** **Rechter-rapporteur** Ó Caoimh **Repertorium van het Hof** - [Europese Gemeenschap (EEG/EG)](https://juriel.be/nl/zoeken?repertoire=577-B) - [Fiscale bepalingen](https://juriel.be/nl/zoeken?repertoire=577-B-10%2C578-4.10) [Harmonisatie van de belastingwetgevingen](https://juriel.be/nl/zoeken?repertoire=577-B-10.02%2C578-4.10.02) [Belasting over de toegevoegde waarde](https://juriel.be/nl/zoeken?repertoire=577-B-10.02.01%2C578-4.10.02.01) [Toepassingsgebied](https://juriel.be/nl/zoeken?repertoire=577-B-10.02.01.02%2C578-4.10.02.01.02) [Belastingplichtigen](https://juriel.be/nl/zoeken?repertoire=577-B-10.02.01.02.02%2C578-4.10.02.01.02.02) [Economische activiteit](https://juriel.be/nl/zoeken?repertoire=577-B-10.02.01.02.02.01%2C578-4.10.02.01.02.02.01) 67 beslissingen - [Procedures voor het Hof](https://juriel.be/nl/zoeken?repertoire=577-B-19) [Beroep wegens niet-nakoming](https://juriel.be/nl/zoeken?repertoire=577-B-19.01) 152 beslissingen ## Tekst 12 paragrafen Arrest van het Hof (Derde kamer) van 12 november 2009 – Commissie/Spanje (Zaak C‑154/08) „Niet-nakoming – Zesde btw-richtlijn − Artikelen 2 en 4, leden 1, 2 en 5 – Harmonisatie van wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde: uniforme grondslag – Belastingplichtigen – Werkzaamheden of handelingen door ‚registradores de la propiedad’ verricht in hoedanigheid van met heffing belaste functionarissen van heffingsorganen voor bepaald kadastraal gebied – Economische activiteiten – Zelfstandig uitgeoefende activiteit – Publiekrechtelijke instellingen die activiteiten verrichten in kader van openbare taken – Schending van gemeenschapsrecht die kan worden toegerekend aan nationale rechterlijke instantie” 1\. Beroep wegens niet-nakoming – Inleidend verzoekschrift – Uiteenzetting van bezwaren en middelen – Vormvereisten – Ondubbelzinnige formulering van conclusies (Art. 226 EG; Statuut van het Hof van Justitie, art. 21; Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 38, lid 1, sub c) (cf. punten 60, 63, 67) 2\. Fiscale bepalingen – Harmonisatie van wetgevingen – Omzetbelasting – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde –Zelfstandig verrichte economische activiteiten in zin van [artikel 4 van Zesde richtlijn](https://juriel.be/nl/unierecht/zesde-richtlijn-77-388/artikel-4) (Richtlijn 77/388 van de Raad, art. 2 en 4, leden 1 en 2) (cf. punten 90, 93, 97, 103, 107, 109, 118, 127 en dictum) 3\. Lidstaten – Verplichtingen – Niet-nakoming – Verantwoordelijkheid – (Art. 226 EG) (cf. punten 125‑126) Voorwerp Dictum 1) Door zich op het standpunt te stellen dat de diensten die de „registradores de la propiedad” in hun hoedanigheid van met heffing belaste functionarissen van een heffingsorgaan voor een bepaald kadastraal gebied („oficina liquidadora de distrito hipotecario”) ten behoeve van een autonome gemeenschap verrichten, niet aan de belasting over de toegevoegde waarde zijn onderworpen, is het Koninkrijk Spanje de verplichtingen niet nagekomen die op hem rusten krachtens de artikelen [2](https://juriel.be/nl/unierecht/zesde-richtlijn-77-388/artikel-2) en [4, leden 1 en 2](https://juriel.be/nl/unierecht/zesde-richtlijn-77-388/artikel-4), van de Zesde richtlijn (77/388/EEG) van de Raad van 17 mei 1977 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde: uniforme grondslag. 2) Het Koninkrijk Spanje wordt verwezen in de kosten. Hof van Justitie van de Europese Unie · tekst opnieuw opgemaakt ## Aangehaalde teksten 21 EG-Verdrag art. 226 2 voorkomens [Zesde richtlijn 77/388 art. 4](https://juriel.be/nl/unierecht/zesde-richtlijn-77-388/artikel-4) 2 voorkomens [Zesde richtlijn 77/388 art. 2](https://juriel.be/nl/unierecht/zesde-richtlijn-77-388/artikel-2) 1 voorkomen [347/88, arrest van 13 december 1990](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-347-88-arrest) 1 voorkomen [C-52/90, arrest van 31 maart 1992](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-52-90-arrest) 1 voorkomen [C-129/00, arrest van 9 december 2003](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-129-00-arrest) 1 voorkomen [C-296/01, arrest van 20 november 2003](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-296-01-arrest) 1 voorkomen [C-403/03, arrest van 12 juli 2005](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-403-03-arrest) 1 voorkomen [C-255/04, arrest van 15 juni 2006](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-255-04-arrest) 1 voorkomen [107/84, arrest van 11 juli 1985](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-107-84-arrest) 1 voorkomen [235/85, arrest van 26 maart 1987](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-235-85-arrest) 1 voorkomen [102/86, arrest van 8 maart 1988](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-102-86-arrest) 1 voorkomen [C-186/89, arrest van 4 december 1990](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-186-89-arrest) 1 voorkomen [C-202/90, arrest van 25 juli 1991](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-202-90-arrest) 1 voorkomen [C-276/97, arrest van 12 september 2000](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-276-97-arrest) 1 voorkomen [C-359/97, arrest van 12 september 2000](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-359-97-arrest) 1 voorkomen [C-260/98, arrest van 12 september 2000](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-260-98-arrest) 1 voorkomen [C-223/03, arrest van 21 februari 2006](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-223-03-arrest) 1 voorkomen [C-408/06, arrest van 13 december 2007](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-408-06-arrest) 1 voorkomen [C-186/07, beschikking van 16 april 2008](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-186-07-beschikking) 1 voorkomen [C-288/07, arrest van 16 september 2008](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-288-07-arrest) 1 voorkomen ## Rechtspraak 8 ### Europese Unie 8 Hof van Justitie C-449/19 17.12.2020 #### [Vrijstelling van de verpachting en verhuur van onroerende goederen](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-449-19-arrest) Hof van Justitie C-420/18 13.06.2019 #### [Belastingplichtige](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-420-18-arrest) Hof van Justitie C-276/14 29.09.2015 #### [Belastingplichtigen, uitlegging van het begrip ,zelfstandig’](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-276-14-arrest) ## Rechtsleer 7 Aubert, Michel ; Broussy, Emmanuelle ; Donnat, Francis: Chronique de jurisprudence communautaire. Droit institutionnel - Violation du droit communautaire par une juridiction suprême, L'actualité juridique ; droit administratif 2010 p.248 (FR) Do, T.U.: La jurisprudence de la Cour de justice et du Tribunal de première instance. Chronique des arrêts. Arrêt "Commission européenne c. Royaume d’Espagne", Revue du droit de l'Union européenne 2010 nº 1 p. 146-148 (FR) Bobek, Michal: Soudní rozhledy : mesícník ceské, zahranicní a evropské judikatury : nová soudní rozhodnutí vydávaná redakcí casopisu Právní rozhledy ve spoluprác jednotlivymi soudci 2010 p.199 (CS) Martín Jiménez, Adolfo J. ; Carrasco González, Francisco M. ; García Heredia, Alejandro: Jurisprudencia del Tribunal de Justicia de la Unión Europea, Revista española de Derecho Financiero 2010 p.608-614 (ES) Cortés Martín, José Manuel: Jurisprudencia del Tribunal de Justicia de la Uníon Europea, Septiembre - Diciembre 2010, Revista de Derecho Comunitario Europeo 2010 nº35 p.257-322 (ES) **Bekijk de 2 andere verwijzingen** López Escudero, Manuel: Case C-154/08, Commission v. Spain, Judgment of the Court of Justice (Third Chamber) of 12 November 2009, nyr, Common Market Law Review 2011, Volume 48, Issue 1, p. 227-242 (EN) Bertrán Girón, María: A vueltas con la sujeción al IVA de las liquidaciones practicadas por las Oficinas Liquidadoras del Registro Hipotecario - A propósito de la STJCE de 12 de noviembre de 2009, Asunto C-154/08, Noticias de la Unión Europea 2011 nº 318 p.17-24 (ES)