Arrest van het Hof van 9 december 1997, C-143/96, Leonhard Knubben Speditions GmbHEG-Verdrag art. 177

Bij beschikking van 7 maart 1996, ingekomen bij het Hof op 29 april 1996, heeft het Bundesfinanzhof krachtens artikel 177 EG-Verdrag een prejudiciële vraag gesteld over de uitlegging van onderverdeling 090420 van de gecombineerde nomenclatuur, in de versie van verordening (EEG) nr. 3174/88 van de Commissie van 21 september 1988 tot wijziging van bijlage I van verordening (EEG) nr. 2658/87 van de Raad met betrekking tot de tarief-en statistieknomenclatuur en het gemeenschappelijk douanetarief (PB 1988, L 298, blz. 1), alsmede in de versie van verordening (EEG) nr. 2886/89 van de Commissie van 2 augustus 1989 tot wijziging van bijlage I van verordening nr. 2658/87 (PB 1989, L 282, biz. 1).

Deze vraag is gerezen in een geding tussen de Leonhard Knubben Speditions GmbH (hierna: „Leonhard Knubben”) en het Hauptzollamt Mannheim (hierna: „Hauptzollamt”), betreffende de tariefindeling van partijen in stukken van 4 tot 8 mm gesneden, gedroogde niet-scherpsmakende pepers.

Onderverdeling 090420 van de gecombineerde nomenclatuur, in de versie van de verordeningen nrs. 3174/88 en 2886/89 (hierna: „gecombineerde nomenclatuur”), luidt als volgt:

„090420

vruchten van de geslachten ‚Capsicum’ en ‚Pimenta’, gedroogd, fijngemaakt of gemalen:

— — niet fijngemaakt en niet gemalen:

09042010

— — — niet-scherpsmakende pepers

— — — andere:

(...)09042090— — fijngemaakt of gemalen”.

Volgens de toelichting bij onderverdeling 09042010 omvat

„deze onderverdeling (...) alleen gedroogde pepers, geheel of in stukken, maar niet fijngemaakt en niet gemalen”.

Bovendien neemt verordening (EEG) nr. 4161/87 van de Raad van 22 december 1987 tot vaststelling van de basisrechten die in de Gemeenschap in haar samenstelling per 31 december 1985 ingevolge de inwerkingtreding van de gecombineerde nomenclatuur moeten worden aangehouden bij de berekening van de opeenvolgende verlagingen bedoeld in de Akte van Toetreding van Spanje en Portugal (PB 1987, L 395, blz. 1), in onderverdeling 09042010 in tabeli van aanhangsel 2 van de bijlage bij deze verordening de navolgende vermelding over:

„Rode of groene niet scherp smakende pepers, ook indien in stukken gesneden, met een vochtgehalte van ten hoogste 9,5 %.”

Van juni 1989 tot en met november 1990 voerde Leonhard Knubben vanuit Hongarije en Chili partijen in stukken van 4 tot 8 mm gesneden, gedroogde niet-scherpsmakende pepers in, en gaf zij deze aan als „fijngemaakte of gemalen” pepers in de zin van onderverdeling 09042090 van de gecombineerde nomenclatuur. Voor dergelijke pepers geldt een invoerrecht van 5 % ingevolge verordening (EEG) nr. 1672/89 van de Raad van 29 mei 1989 tot wijziging van verordening nr. 2658/87 (PB 1989, L 169, blz. 1), waarbij de schorsing van de invoerrechten voor de desbetreffende producten wordt verlengd.

Na een verificatie van de aard van de waren kwam het Hauptzollamt tot de conclusie, dat het ging om „niet fijngemaakte en niet gemalen” pepers in de zin van onderverdeling 09042010 van de gecombineerde nomenclatuur, waarvoor een invoerrecht van 12 % geldt, en vorderde het bij een rectificatieaanslag van 12 maart 1992 invoerrechten na. Op bezwaarschrift bevestigde het Hauptzollamt zijn beschikking.

Bij verzoekschrift van 5 augustus 1993 stelde Leonhard Knubben vervolgens tegen deze beschikking beroep in bij het Finanzgericht Baden-Württemberg. Bij vonnis van 22 juni 1995 verwierp dit het beroep. Het was van oordeel dat pepers van dergelijke afmetingen slechts als „in stukken gesneden” producten konden worden aangemerkt, die onder onderverdeling 09042010 van de gecombineerde nomenclatuur vallen. Een dergelijke indeling was bovendien in overeenstemming met onderverdeling 09042010 in tabell van aanhangsel2 van de bijlage bij verordening nr. 4161/87.

Tegen dit vonnis stelde Leonhard Knubben „Revision” in bij het Bundesfinanzhof.

Volgens deze rechterlijke instantie kunnen in stukken van 4 tot 8 mm gesneden pepers in elk geval niet als „gemalen” worden beschouwd. Het Bundesfinanzhof neigde er eerder toe om dergelijke pepers als „fijngemaakt” te beschouwen, dat wil zeggen als pepers die onder onderverdeling 09042090 moesten worden ingedeeld op grond van de Duitse tekst van de gecombineerde nomenclatuur, waarin wordt gesproken van pepers „gemahlen oder sonst zerkleinert” (gemalen of op andere wijze fijngemaakt). Zijns inziens kan de uitdrukking „sonst zerkleinert” namelijk duiden op elke willekeurige mate van fijnmaking, waarbij niet noodzakelijkerwijs de fijnheidsgraad van een gemalen product wordt bereikt.

Het Bundesfinanzhof is evenwel van mening, dat twijfel mogelijk is omtrent de vraag of in stukken van 4 tot 8 mm gesneden pepers wel onder onderverdeling 09042090 kunnen worden ingedeeld, gelet op de andere taalversies van deze onderverdeling. Zo kunnen de termen „broyés” en „crushed”, die in de Franse respectievelijk de Engelse versie als synoniem worden gebruikt voor de Duitse uitdrukking „sonst zerkleinert”, op een sterkere mate van fijnmaking duiden, waarbij de fijnheidsgraad van een gemalen product wordt bereikt. Verder stelt het Bundesfinanzhof vast, dat een dergelijke uitlegging is gevolgd in verordening nr. 4161/87, en dat zij ook wordt gevolgd door de Duitse douaneadministratie, die pepers, in stukken gesneden of in vlokken, met een dwarslengte van 1 mm of meer onder onderverdeling 09042010 indeelt.

Van oordeel dat voor de beslissing van het geding het gemeenschapsrecht moest worden uitgelegd, heeft het Bundesfinanzhof het Hof de navolgende vraag gesteld:

„Hoe moet onderverdeling 090420 van het gemeenschappelijk douanetarief — gecombineerde nomenclatuur 1989 en 1990 — worden uitgelegd? Doelt het daar gebruikte begrip ‚sonst zerkleinert’ (‚fijngemaak’) alleen op een product met een vergelijkbare fijnheidsgraad als een gemalen product, of omvat het ook een in stukken gesneden product, zoals een product in stukken van 4 tot 8 mm?”

Met zijn vraag wil de nationale rechter in wezen vernemen, of onderverdeling 090420 van de gecombineerde nomenclatuur aldus moet worden uitgelegd, dat de uitdrukking „sonst zerkleinert” („op andere wijze fijngemaakt”) enkel doelt op een product met een vergelijkbare fijnheidsgraad als een gemalen product, of dat het eveneens doelt op een product dat in stukken van 4 tot 8 mm is gesneden.

Het is vaste rechtspraak, dat omwille van de rechtszekerheid en ter vergemakkelijking van de controles het beslissende criterium voor de tariefindeling van goederen in beginsel moet worden gezocht in de objectieve kenmerken en eigenschappen ervan, zoals deze in de tekst van de posten van het gemeenschappelijk douanetarief en in de aantekeningen op de afdelingen of de hoofdstukken zijn vastgelegd (arrest van 17 juni 1997, zaak C-164/95, Eru Portuguesa, Jurispr. 1997, blz. I-3441, r. o. 13). Ook bestaan er door de Commissie van de Europese Gemeenschappen opgestelde toelichtingen betreffende de gecombineerde nomenclatuur, die een belangrijk hulpmiddel zijn bij de uitlegging van de draagwijdte van de diverse posten, zonder evenwel rechtens bindend te zijn (arresten van 14 december 1995, gevoegde zaken C-106/94 en C-139/94, Colin en Dupré, Jurispr. 1995, blz. I-4759, r. o. 21, en 6 november 1997, zaak C-201/96, LTM, Jurispr. 1997, blz. I-6147, r. o. 17).

Om te beginnen zij opgemerkt dat de Franse en de Engelse versie van de gecombineerde nomenclatuur, waarnaar dient te worden verwezen aangezien de gecombineerde nomenclatuur is opgesteld op basis van het geharmoniseerde systeem inzake de omschrijving en de codering van goederen, waarvan alleen de Engelse en de Franse tekst authentiek zijn, in de tekst van onderverdeling 090420 de termen „broyés” en „crushed” gebruiken naast de termen „pulvérisé” en „ground”.

Uit deze termen blijkt dat pepers anders moeten worden ingedeeld naargelang zij zijn kleingemaakt door „fijnmaking” of door „malen”, dan wel integendeel niet door een van deze beide procédés zijn kleingemaakt.

Het in stukken snijden is een vorm van kleinmaken die zich zowel onderscheidt van „fijnmaken” als van „malen”.

Dienaangaande zij opgemerkt, dat de met de termen „broyés” en „crushed” overeenkomende termen in de andere taalversies, in het bijzonder „tritati” en „triturados” in de Italiaanse, respectievelijk de Spaanse en de Portugese versie, eveneens op een ander kleinmakingsprocédé doelen dan het in stukken snijden.

Vervolgens zij opgemerkt, dat volgens de Franse en de Engelse versie van de toelichtingen op de gecombineerde nomenclatuur onderverdeling 09042010 betreffende niet-scherpsmakende pepers „alleen gedroogde pepers, geheel of in stukken, maar niet fijngemaakt en niet gemalen” omvat,

Ook uit deze toelichtingen blijkt dus, dat in stukken gesneden pepers niet zijn „fijngemaakt” of „gemalen” in de zin van onderverdeling 090420. Dienaangaande dient te worden opgemerkt, dat bij kaneel en kaneelknoppen de toelichtingen op de gecombineerde nomenclatuur op dezelfde wijze preciseren, wat onderverdeling 09061000 „kaneel en kaneelknoppen — niet fijngemaakt en niet gemalen” omvat: „de stukken die ontstaan wanneer de kaneelstokken op een bepaalde lengte gesneden worden (...)”.

In stukken gesneden pepers kunnen dus niet als „fijngemaakt” in de zin van onderverdeling 090420 worden beschouwd.

Deze uitlegging wordt bevestigd door verordening nr. 4161/87, die is vastgesteld na de inwerkingtreding van de gecombineerde nomenclatuur. Daarin worden onder onderverdeling 09042010, „vruchten van de geslachten ‚Capsicu’ en ‚Pimenta’, niet fijngemaakt en niet gemalen”, in tabel I van aanhangsel 2 van de bijlage bij de verordening vermeld: „Rode of groene niet scherp smakende pepers, ook indien in stukken gesneden, met een vochtgehalte van ten hoogste 9,5 %.”

Op de prejudiciële vraag dient derhalve te worden geantwoord, dat onderverdeling 090420 van de gecombineerde nomenclatuur aldus moet worden uitgelegd, dat de uitdrukking „sonst zerkleinert” („op andere wijze fijngemaakt”) niet doelt op een product dat in stukken van 4 tot 8 mm is gesneden.

De kosten door de Commissie van de Europese Gemeenschappen wegens indiening van haar opmerkingen bij het Hof gemaakt, kunnen niet voor vergoeding in aanmerking komen. Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de nationale rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen.