Extra bouwprojecten door lagere belastingen

Mondelinge parlementaire vraag nr. 56018576C van de heer Vincent Van Quickenborne d.d. 24.09.2026

Kamer, Integraal verslag - Commissie voor Financiën en Begroting, 2025-2026, CRIV 56 COM 449 d.d. 24.09.2026, blz. 3

Extra bouwprojecten door lagere belastingen

VRAAG

Mijnheer de minister, de regering is op zoek naar 10 miljard euro, maar wil ook een groeistrategie nastreven.

Een van de groeistrategieën die worden aangereikt, komt vanuit het VBO. De bouwsector stelt namelijk voor om de btw voor de enige en eigen woning met een beperkte oppervlakte bij nieuwbouw – ik heb het niet over sloop en heropbouw, waarvoor u al een inspanning hebt gedaan – te verlagen naar 12 %. Dat zou voor een doorsnee nieuwbouw voor de consument een verschil maken van 30.000 tot 36.000 euro, wat nieuwbouw ook goedkoper zou maken.

Uiteraard zijn er de kosten voor de schatkist. Die worden begroot op een brutoverlies van 650 tot 850 miljoen euro. Dat is natuurlijk een zuiver statistische berekening, want als lagere belastingen ook extra bouwprojecten mogelijk maken, leveren die ook bijkomende btw-inkomsten op, jobs, sociale bijdragen en inkomsten uit personen- en vennootschapsbelasting. Belangrijk is dat men op die manier, met een groter aanbod, ook de druk op de woon-, koop- en huurmarkt kan verminderen.

De sector beweert – men heeft daar waarschijnlijk de heer Arthur Laffer voor geraadpleegd – dat de maatregelen door die terugverdieneffecten op termijn budgetneutraal zouden zijn. Ik heb me ook laten vertellen dat er in het witte kaftje sprake is van terugverdieneffecten, dus misschien past dat in dat geheel. We hoeven dat natuurlijk niet blind te geloven, maar uitsluitend kijken naar bruto minderontvangsten is evenmin ernstig.

U hebt in Het Laatste Nieuws, een veelgelezen krant, laten weten dat u de bouwsector een warm hart toedraagt. Dat is zeer positief. U zegt ook dat verschuivingen binnen de btw mogelijk zijn. Ik moet u wel zeggen dat die uitspraak vrij vaag is, want een belastingverlaging die volledig wordt gecompenseerd door elders de btw te verhogen, is natuurlijk geen echte belastingverlaging.

Ik heb een aantal vragen.

Ten eerste, bent u principieel voorstander van de verlaging van de btw op nieuwbouw? Is een tarief van 12 % voor u een optie tijdens de begrotingsonderhandelingen?

Ten tweede, hoe beoordeelt u de terugverdieneffecten die de sector naar voren schuift?

Ten derde, volgens het artikel in Het Laatste Nieuws komt de maatregel ook voor in het expertenrapport van het Planbureau. Zit die in het witte kaftje, ja of nee? Ziet u dit als een echte lastenverlaging of wilt u die financieren door andere btw-tarieven of belastingen te verhogen?

Dank voor uw antwoorden.

ANTWOORD

(van de vice-eersteminister en minister van Financiën en Pensioenen, belast met de Nationale Loterij en de Federale Culturele Instellingen)

Mijnheer Van Quickenborne, ik zal u een globaal antwoord geven.

Ik deel de bezorgdheid over de betaalbaarheid van woningen en over de huidige economische situatie van de bouwsector. De fiscale behandeling van nieuwbouw vormt daarbij uiteraard een belangrijk aandachtspunt. Een mogelijke aanpassing van de tarieven kan wat mij betreft besproken worden tijdens de begrotingscontrole. U weet al dat ik op de begrotingsopmaak geen voorafnames doe.

U stelt een vraag over de terugverdieneffecten. Mijn administratie beschikt niet over de noodzakelijke gegevens om een dergelijke dynamische raming te maken. Ik heb in het verleden wel contact gehad met de bouwsector en ook met andere groepen die daarin geïnteresseerd zijn. Men heeft mij erop gewezen dat het goed is om een apart btw-tarief te hebben, een verlaging voor nieuwbouw sowieso, maar een iets hoger tarief voor nieuwbouw dan voor sloop en heropbouw. We moeten vooral stimuleren dat bestaande woningen energieneutraal worden gemaakt, maar nieuwbouw moeten we niet in dezelfde mate stimuleren. Dat is iets waar ik zelf nog eens over moet nadenken. Dat is een nieuw gegeven dat mij ter beschikking is gesteld.

Wat het expertenrapport van het Federaal Planbureau betreft, kunt u zowel de maatregelen als het rapport integraal online terugvinden. Afhankelijk van het gekozen tarief en het toepassingsgebied van een maatregel kan door de bevoegde minister een analyse worden gevraagd aan het Federaal Planbureau. Het expertenrapport van het Federaal Planbureau kunt u dus online raadplegen.

Uw vierde vraag heeft ook betrekking op de lopende begrotingsonderhandelingen. U weet dat ik daar op dit moment geen voorafnames op zal doen.

CONCLUSIE

(van Vincent Van Quickenborne)

Dank u wel, mijnheer de minister.

Het is fijn dat u in overleg bent met de sector. De situatie is op dit ogenblik vrij dramatisch. Er is een nulgroei in de economie en de prijzen zijn inflatoir hoog. Zeker de prijzen voor nieuwbouw worden voor jonge mensen steeds moeilijker haalbaar. Verder is er te weinig aanbod. Dat is onder meer te wijten aan een heel moeilijk vergunningsproces. Daar probeert men in de Vlaamse regering ook werk van te maken, heb ik begrepen. Ik denk echter dat er echt nood is aan een shocktherapie om radicaal werk te maken van het bouwen van nieuwe woningen.

U zegt zelf dat bepaalde mensen in de sector zeggen dat het beter is om een iets ander tarief te hanteren voor nieuwbouw dan voor sloop en heropbouw. Ik denk dat dit voorstel daar wel aan beantwoordt, want sloop en heropbouw is, als ik me niet vergis, 6 % en dit voorstel gaat over 12 %. In die zin houdt het dus ook rekening met wat er wordt gezegd.

Aan de andere kant heb ik van andere mensen in de sector gehoord dat men de dynamiek er niet opnieuw in zal krijgen zolang er verschillende tarieven worden gehanteerd. Ik denk dat nieuwbouw met de nieuwe standaarden nog altijd de beste garantie is voor duurzaam en klimaatneutraal bouwen in de toekomst.

U hebt ook gezegd dat dat kan worden besproken tijdens de begrotingsopmaak. Ik hoop dat er inderdaad voor de bouwsector iets in zit en zeker ook voor jonge mensen die willen bouwen. We kijken uit naar uw initiatieven.