De plannen van de minister van Financiën met de energiefactuur

Wouter Vermeersch: Mijnheer de minister, als steunmaatregel verlaagde de regering tijdelijk van november 2022 tot en met maart 2023 de door de ondernemingen te betalen federale accijnzen voor elektriciteit en aardgas, namelijk de bijzondere accijns en de energiebijdrage. Of de accijnshervorming alleen betrekking heeft op residentiële contracten of ook op ondernemingen, is eigenlijk al beantwoord: het is ondertussen duidelijk dat de hervorming alleen slaat op residentiële contracten. Nochtans is de energiecrisis voor heel wat bedrijven nog niet achter de rug. Wilt u de tijdelijke accijnsverlaging voor ondernemingen verlengen na 1 april 2023? Kunt u daarover wat duidelijkheid geven?

Gisteren werden uw plannen met onze energiefactuur in tweede lezing in commissie goedgekeurd. U kent onze kritiek daarop. Het gaat om niets meer of minder dan een platte belastingverhoging. De accijnsverhoging is een platte belastingverhoging. U hanteert daarbij de botte bijl, onder andere omdat de hervorming helemaal geen rekening houdt met de sociale situatie van gezinnen en zelfs groene investeringen zal afstraffen. Wij hebben daarover uitvoerig gediscussieerd.

Wij zijn ook bezorgd over uw plannen met aardgas. In uw fiscale blauwdruk van vorige zomer, die nog steeds te vinden is op uw website, stelt u duidelijk dat de regering van plan is, evenals de toekomstige regeringen, om voor 2030 de btw op aardgas opnieuw op te trekken naar het normale niveau van 21 % of misschien is het tegen dan 22 % btw. Uiteraard zult u ook een pervers cliquetsysteem met betrekking tot de aardgasprijs installeren.

Kortom, wij zien een driedubbele belastingverhoging. Eerst komt er een accijnsverhoging, dan een cliquetsysteem en dan is er nog eens het plan om de btw op aardgas te verhogen.

Mijnheer de minister, u kent onze kritiek. Wij zullen die zeker nog herhalen in de plenaire vergadering. Ik kijk alvast uit naar uw plannen met de energiefactuur van de bedrijven.

Marco Van Hees: Het prijskaartje van de btw-verlaging voor elektriciteit en aardgas voor de periode april-december 2023 was geraamd op 1,3 miljard euro, maar werd bijgesteld naar 893 miljoen euro naar aanleiding van de daling van de prijzen. De kosten voor het eerste kwartaal van 2023 waren al ingeschreven in de begroting.

Op basis van welke prijzen werd de raming voor de periode april-december 2023 bijgesteld? Is er bij de nieuwe raming voor die periode ook rekening gehouden met een daling van het verbruik? Is er een nieuwe kostenraming voor het eerste kwartaal van 2023? Zo ja, hoeveel bedraagt die raming?

Voor 2022 wordt de meeropbrengst uit btw als gevolg van de stijging van de elektriciteits- en gasprijzen op twee miljard euro geraamd. Bij de opmaak van de begroting 2023 was er geen raming van de meeropbrengst uit btw voor 2023 voorhanden. Is dat nu wel het geval? Zo ja, hoeveel bedragen de ramingen? Zo niet, waarom niet? Wat is het respectieve bedrag van de btw-opbrengst uit elektriciteit en uit aardgas voor niet-professioneel gebruik voor de periode 2019- 2023? Hoeveel bedroeg het respectieve verbruik van elektriciteit en aardgas voor niet-professioneel gebruik jaarlijks in de periode 2019-2022 en wat zijn de prognoses voor 2023?

Volgens u is een btw-verlaging die niet gecompenseerd wordt door een accijnsverhoging niet bevorderlijk voor een spaarzaam energiegebruik. Welke conclusies trekt u op basis van de verbruikscijfers voor de periode 2019-2022 met betrekking tot de invloed van het prijsniveau op het verbruik?

De opbrengst van de accijnshervorming voor elektriciteit en gas wordt voor 2023 geraamd op 544 miljoen voor zover de prijzen hoog blijven, zo blijkt uit het antwoord van de staatssecretaris voor Begroting op 15 februari. De accijnsverlaging via het beschermingsmechanisme treedt evenwel pas in werking bij prijzen boven 100 euro/MWh voor gas en 250 euro/MWh voor elektriciteit. Op basis van welke hypothesen worden de accijnsopbrengsten geraamd? Waarom worden die opbrengsten geraamd op basis van prijzen die hoger liggen dan de voormelde bedragen, terwijl men in dat geval de inwerkingtreding van de wet opnieuw moet evalueren?

Minister Vincent Van Peteghem: We hebben de discussie met betrekking tot de hervorming van de accijnzen op gas en elektriciteit al gevoerd. De vragen over de budgettaire impact ervan werden gisteren tijdens de tweede lezing van het ontwerp zeer omstandig behandeld. Ik verwijs dan ook naar de commissieverslagen die aan het wetsontwerp zijn gewijd. Ik vind het vreemd dat u spreekt over een percentage van 22 % btw, want daarover staat niets in mijn blauwdruk. Ik ga ervan uit dat dat een voorstel van het Vlaams Belang is om de btw van 21 % naar 22 % te verhogen. (Protest van de heer Vermeersch) Ik weet niet vanwaar u dat haalt! In onze blauwdruk staat expliciet dat het btw-percentage van 21 % behouden blijft. Het moet dus wel een voorstel van u zijn om die btw te verhogen van 21 % naar 22 %.

Wouter Vermeersch: Nee. U herinnert zich ongetwijfeld een artikel daarover in La Libre Belgique.

Minister Vincent Van Peteghem: Ik verdraai nu op dezelfde manier uw woorden zoals u de hele tijd mijn woorden heeft verdraaid. In het antwoord tijdens de eerste lezing hebben we duidelijk gemaakt dat de voorliggende hervorming van de energiefactuur geen impact zal hebben op de ondernemingen.

Wouter Vermeersch: Dank u, mijnheer de minister.

De bezorgdheid over 22 % btw is geen uitvinding van mezelf of het Vlaams Belang, maar die vloeit voort uit een artikel uit La Libre Belgique. Ik heb u eerder in deze legislatuur daarover een mondelinge vraag gesteld. Ik heb de voorstellen die daarover in gerespecteerde media in dit land circuleerden, aan u voorgelegd. Ik ben daar nog steeds bezorgd over. Ik stel zelfs vast dat de commissievoorzitster ook ongerust is over uw plannen met de btw. Niet alleen bij de oppositie, maar ook in uw meerderheid is men bezorgd over uw plannen.

Mijnheer de minister, we hebben inderdaad uitvoerig het debat over de energiefactuur voor de residentiële contracten gevoerd, maar wat we voor de ondernemingen zullen doen, is onvoldoende aan bod gekomen. Zij hebben tijdelijke steunmaatregelen gekregen van november 2022 tot en met maart 2023. Die steunmaatregelen lopen eind deze maand af. Wij zijn dus ook bijzonder bezorgd over de ondernemingen, zeker de kleinere, zoals bakkers en slagers. Zij worden nog altijd geconfronteerd met de gevolgen van de energiecrisis, laat dat duidelijk zijn. Heel wat contracten, onder andere voor zelfstandigen zijn nog niet aangepast. Wij vinden het noodzakelijk dat u uw beslissing herbekijkt.

Mijnheer de minister, leg uw oor te luisteren bij ondernemingsorganisaties zoals UNIZO. Zij zullen u duidelijk vertellen dat bij heel wat kleine zelfstandigen en ondernemingen de bezorgdheid rond de energiefacturen nog aanwezig is en dat het nodig is om de accijnsverlaging, al dan niet tijdelijk, voor de ondernemingen te verlengen.

Wij willen daarvoor de spreekbuis zijn in het Parlement. Dat is de reden waarom wij u die vraag hebben voorgelegd. Ik begrijp echter zowel uit alle antwoorden die u tijdens de bespreking van het wetsontwerp in eerste lezing hebt gegeven, als uit het non-antwoord dat u nu opnieuw geeft, dat u voor alle ondernemingen geen enkele maatregel meer neemt, zelfs niet voor de kleine ondernemingen. Ze worden dus vanaf 1 april allemaal opnieuw blootgesteld aan de marktwerking, met alle gevolgen van dien.

Heel wat ondernemingen zijn nog niet hersteld van de energiecrisis en werden in januari ook geconfronteerd met de impact van de indexering op hun personeelskosten. De ongerustheid is dus nog niet weggenomen en de problemen zijn dus absoluut nog niet achter de rug. Vandaar onze vragen en onze bezorgdheid.

We zullen u zeker op de hielen blijven zitten.

Marco Van Hees: Ik vermoedde al dat u een non-antwoord zou geven. U zei zelfs dat u niet zou antwoorden, en u verwees naar uw halve antwoorden van gisteren.

Voor het debat in de plenaire vergaderingen hadden we graag over cijfermateriaal beschikt. We zullen deze vragen in de vorm van een schriftelijke vraag indienen.

Uw hervorming is in drieërlei opzicht nadelig voor de gezinnen. Ten eerste betalen ze prijzen, belastingen niet inbegrepen, die al hoger zijn dan vóór de energiecrisis. Ten tweede zijn de prijzen hier hoger dan in het buitenland. En ten derde voegt u er taksen aan toe die in absolute cijfers hoger zijn dan vóór de energiecrisis. Als we de btw van 6 % bij de huidige prijs en de accijnzen tellen, komen we immers uit op een bedrag dat hoger ligt dan dat van de taksen vóór de crisis.