--- title: "Parlementaire vraag 55027345C · De onbetaalbare energieprijzen De betaalbaarheid van de energiefactuur en de wens" description: "De onbetaalbare energieprijzen De betaalbaarheid van de energiefactuur. Parlementaire vraag nr. 55027345C van 18 mei 2022 (Belgisch federaal parlement)." url: "https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/55027345c-onbetaalbare-energieprijzen-betaalbaarheid-energiefactuur-wens-b94f" lang: "nl" fr: "https://juriel.be/fr/questions-parlementaires/55027345c-prix-prohibitifs-energie-abordable-souhait-eaf3" --- # De onbetaalbare energieprijzen De betaalbaarheid van de energiefactuur en de wens **Nummer** 55027345C **Datum** 18 mei 2022 ## Over het document **Verzameling** Parlementaire vragen **Taal van de tekst** Nederlands ## Tekst 60 paragrafen Samengevoegde mondelinge parlementaire vragen nr. 55027345C van de heer Wouter Vermeersch, nr. 55027369C van de heer Raoul Hedebouw, nr. 55027436C van de heer Kris Verduyckt, nr. 55027607C van de heer Joy Donné...d.d. 18.05.2022 **Kamer, Integraal verslag – Commissie voor de Financiën, 2021-2022, CRIV 55 COM 791 d.d. 18.05.2022, blz. 23** *De onbetaalbare energieprijzen* *De betaalbaarheid van de energiefactuur en de wens van de premier om de btw-verlaging te verlengen* *Het btw-tarief dat toegepast wordt op energiecontracten voor collectieve verwarming- Joy Donné De btw-verlaging voor aardgas* *De maatregelen tegen het koopkrachtverlies en de hoge energieprijzen* *De btw op energie* *De belasting op brandstoffen en energieproducten voor huishoudelijk verbruik* **Wouter Vermeersch**: Mijnheer de minister, naast de prijzen aan de pomp blijven ook de energieprijzen onbetaalbaar. De stroom- en gasfactuur voor een gemiddeld Vlaams gezin steeg in april naar een absoluut record. De explosie van de energieprijzen veegt het effect van de verwarmingspremie en de btw-verlaging al na één maand volledig weg. Op jaarbasis komt er ruim 450 euro bij vergeleken met maart voor een gemiddeld Vlaams gezin. Dat blijkt toch uit de cijfers van de VREG. In het kader van het energieakkoord van februari werd afgesproken dat de minister van Energie en u, als minister van Financiën, een voorstel tot slimme btw-verlaging zouden uitwerken tegen de begrotingscontrole. Die begrotingscontrole is ondertussen gepasseerd, maar van uw slimme btw-verlaging is nog altijd geen spoor. Wat is de status van die slimme btw-verlaging? Wanneer moet er hierover een akkoord zijn? Wat zal dat inhouden? Wanneer zal het in werking treden? De prijsverhoging overtreft de btw-verlaging, dat toonde onder andere de VRT aan. De meerinkomsten uit btw zou u teruggeven, mijnheer de minister. Dat hebt u toch verklaard in oktober voor de camera's van de VRT. Vandaar mijn tweede vraag: is het nog steeds uw ambitie als minister van Financiën om alle meerinkomsten terug te geven aan onze gezinnen? Voor alle duidelijkheid, vandaag doet u dat ondanks de genomen maatregelen niet. Een deel van de meerinkomsten verdwijnt nog altijd in de bodemloze putten van de Belgische Staat. Ten derde, bent u als minister van Financiën bereid tot een accijnsverlaging of tot het schrappen, tijdelijk dan wel permanent, van alle accijnzen op de energiefactuur? Ik kom tot mijn vierde vraag. Door de sterk gestegen prijzen maken producenten als ENGIE Electrabel en de windmolens op zee fors meer winst op de geproduceerde energie. Ziet u als minister een mogelijkheid voor het aanpakken van die woekerwinsten ter financiering van de maatregelen voor de energiefactuur? Ten vijfde, Test-Aankoop pleit net als het Vlaams Belang voor een echte energietaxshift, waarbij de factuur van de gezinnen dus herleid wordt tot de essentie, namelijk elektriciteit, gas en het vervoer daarvan. Mijnheer de minister, bent u bereid tot een ware energietaxshift, zoals Test-Aankoop en Vlaams Belang vragen? Dan heb ik een aantal vragen over de maatregelen in verband met de koopkracht en de energieprijzen. Het Nieuwsblad schreef vorige week: "Op de agenda van de federale regering staat momenteel geen vergadering om te werken aan extra maatregelen tegen het koopkrachtverlies en de hoge energieprijzen. De vicepremiers van de PS, CD&V en de Groenen willen dat de federale regering de komende weken al werk maakt van een alternatief pakket aan extra maatregelen om de koopkracht te versterken." Mijnheer de minister, op uw kabinet wordt er gewaarschuwd dat veel mensen nog even kunnen terugvallen op de loonindexering, maar dat de situatie stilaan dreigt te escaleren gezien de aanhoudende inflatie en hoge energieprijzen. Er werd ook nog aangegeven dat er voor de minister van Financiën nu gewerkt moet worden aan nieuwe maatregelen. Ik heb daarover een aantal vragen. Ten eerste, welke nieuwe maatregelen stelt u in uw hoedanigheid van minister van Financiën voor om het koopkrachtverlies en de hoge energieprijzen aan te pakken? Stemmen die trouwens overeen – dit is een actualisering van de vraag – met het koopkrachtplan dat de PS deze week op tafel heeft gelegd? Ten tweede, wanneer moet er over de maatregelen een akkoord zijn? Ten derde, wanneer moeten de nieuwe maatregelen in werking treden? Ik heb nog een laatste reeks vragen over de btw op energie. De Open Vld-voorzitter heeft ondertussen zijn kar gekeerd. Begin mei 2022 heeft hij in VTM Nieuws immers de deur opengezet voor een verlenging van het verlaagde btw-tarief op elektriciteit en gas. De verlaging van 21 % tot 6 % is voorlopig van kracht tot eind september 2022. Op 1 mei 2022 pleitte de Vooruitvoorzitter – hoe kan het ook anders tijdens de meitoespraken – ervoor om de btw op gas en elektriciteit voor eens en voor altijd op 6 % te brengen. Ik moet daarbij opmerken dat ons wetsvoorstel waarover hier twee jaar geleden in de commissie werd gestemd door de Vooruitfractie, toen nog sp.a-fractie, werd weggestemd, hoewel zij er nu voor pleit. De geesten rijpen dus. Wij verwelkomen dat uiteraard. Wat is uw standpunt in uw hoedanigheid van minister van Financiën? Komt er een permanente btw-verlaging op elektriciteit? Komt die er ook op gas? Ik kijk uit naar uw antwoorden. **Kris Verduyckt**: Mijnheer Vermeersch, als het over die btw-verlaging gaat, wil ik even benadrukken dat wij daar steeds een voorstander van waren. Wij maken akkoorden in de regering, voor zover dat mogelijk is. U citeert de VRT natuurlijk omdat u dat goed uitkomt. U zegt dat de winst die door de btw-verlaging werd geboekt reeds is weggevaagd door de gestegen prijzen. Het zijn echter net die gestegen prijzen die aantonen dat die btw-verlaging meer dan ooit noodzakelijk is. Ik vind dat een zeer vreemde kronkel in uw gedachtegang. U verklaart bovendien op VTM te hebben gehoord dat die maatregel verlengd zal worden. Welnu, zelfs tijdens de plenaire vergadering heeft de eerste minister dat verklaard toen hij op een vraag van mij antwoordde. Zelfs de collega die minister Van Peteghem verving omdat die net vader was geworden, zei dat die maatregel wellicht in september verlengd zal worden, wegens de huidige hoge energieprijzen. Ik maak me daar eerlijk gezegd weinig zorgen over, ik maak me meer zorgen over die hoge energieprijzen Mijnheer de minister, die maatregel werd uitgerold voor zeer veel gezinnen, maar ik stel wel een aantal onvolmaaktheden vast. Het is namelijk zo dat appartementsbewoners met een collectief verwarmingssysteem, die vaak gebonden zijn aan een contract van de vereniging van mede-eigenaars, een rechtspersoon, niet kunnen genieten van de verlaging van het btw-tarief. Dat is een onrechtvaardige situatie. Enerzijds hebben deze mensen gekozen voor een systeem met een bijzonder lage ecologische voetafdruk, anderzijds zijn dat burgers zoals iedereen, mensen met een elektriciteitscontract, die met gas verwarmen en niet kunnen genieten van die 6 %. Dat is niet correct. Ik begrijp dat als men een algemene maatregel neemt zoals in maart, er sprake kan zijn van onvolmaaktheden. Indien men echter overgaat tot een verlenging in september, dan zou het aangewezen zijn om dit probleem te verhelpen zodat ook die mensen van deze maatregel kunnen genieten. Ik vraag u dan ook hoe u deze discriminatie zult aanpakken. Joy Donné: Mijnheer de minister, als de regering en de meerderheidspartijen de toelichting bij mijn wetsvoorstel van februari in verband met de belastingverlaging van 500 euro zouden hebben gelezen, dan zouden ze toen reeds hebben geweten dat enkele miljoenen appartementsbewoners in de kou zouden blijven staan en niet zouden kunnen genieten van de btw-verlaging. We hebben daar toen voor gewaarschuwd en dat was een van onze voornaamste argumenten om te kiezen voor onze optie. Uiteindelijk begon het toch te dagen bij iedereen en het kwam zelfs ter sprake tijdens het vragenuurtje in de plenaire vergadering van 28 april. Op 5 mei hebben de Franstalige collega's er bij minister Van der Straeten op aangedrongen om een oplossing te vinden. Toen is er geantwoord dat u samen met de ministers Dermagne, Lalieux en Van der Straeten naarstig naar die oplossing zoekt. Werkt u nog steeds aan een oplossing en waaruit zou die dan bestaan? Op 16 februari zei u me dat u zo'n oplossing niet nodig vond omdat verenigingen van mede-eigenaars door het grotere afnamevolume een betere onderhandelingspositie hebben en daardoor betere contractuele voorwaarden zouden kunnen bedingen. Ik zou willen weten of dat nog steeds uw standpunt is en of u nog steeds werkt aan een oplossing, zoals uw collega-minister liet verstaan. Tegen wanneer mogen wij die eventuele oplossing verwachten? Wat gaat u doen met het tariefverschil dat dreigt te ontstaan in hoofde van vrije beroepen of andere ondernemers die een kantoor hebben binnen een mede-eigendom en zij die een eigen gebouw hebben, in het eerste geval bijvoorbeeld een bank die op de gelijkvloerse verdieping van een appartementsgebouw gevestigd is? Welke tegemoetkoming zal de regering voorzien indien een slimme btw-verlaging niet mogelijk zou zijn voor bewoners van appartementsgebouwen met een collectieve verwarmingsinstallatie? **Marco Van Hees**: Ik zou het debat willen uitbreiden tot brandstoffen en energieproducten voor huishoudelijk verbruik, waarvan de prijzen exponentieel toenemen. De reeds door de regering genomen maatregelen zijn ontoereikend en door de Europese wetgeving kunnen we het btw-tarief niet van 21 % tot 6 % verlagen. Heeft de regering initiatieven genomen ten aanzien van de Europese Unie om de btw en de accijnzen op bepaalde energieproducten op het Belgische niveau te kunnen verlagen? **Catherine Fonck**: De evolutie van de elektriciteitsfactuur is weliswaar aan de internationale context van de oorlog in Oekraïne te wijten, maar als men een vergelijking maakt met Frankrijk en Nederland, bedraagt de stijging in België 100 %, terwijl dat in Frankrijk 8 % en in Nederland 30 % is. We mogen ons dus terecht vragen stellen. Sinds 31 maart stellen we u vragen over de situatie van mede-eigenaars met een collectieve verwarmingsketel op gas of stookolie. Twee weken geleden kreeg ik nog het antwoord dat er oplossingen aan de horizon gloorden. Ongeveer drie miljoen mensen bevinden zich in die situatie, en de meerderheid onder hen kampt met financiële problemen en geniet geen steun voor het betalen van de energiefactuur. Hoe staat het met de steunmaatregelen voor die mensen? Het sociaal tarief is een goede zaak en werd deels uitgebreid door de regering. De meeste mensen die dat tarief genieten, zijn niet aan het werk. Wordt het niet eens tijd om een aangepast tarief in te voeren voor de werkende middenklasse, die ook baat zou hebben bij veel redelijker tarieven? **Christian Leysen:** Ten eerste heb ik alle begrip voor de bezorgdheid van huishoudens, maar ook van ondernemingen, ten aanzien van deze sterk stijgende energieprijzen. Ik denk echter ook dat we altijd terug moeten gaan naar de grond van de zaak. U weet dat de prijs het gevolg is van een spel tussen vraag en aanbod. In normaal functionerende markten bewerkstelligt de prijs een mindere vraag en een versterkt aanbod. Dat vraagt natuurlijk een bepaalde tijd en het feit dat markten transparant en efficiënt kunnen functioneren met een middellange- tot langetermijnvisie. We zitten nu in een situatie waarbij we in Europa, en elders, bewust beslist hebben om het aanbod te beperken. De koolstofvrije kernenergie moest namelijk zo snel mogelijk afgebouwd worden. We hebben daardoor ook subsidiemechanismes ingebouwd die, op zijn minst gezegd, marktverstorend zijn en de geopolitieke keuze gemaakt om van leverancier te veranderen. We zullen ons immers niet meer via Rusland bevoorraden maar schaliegas uit Amerika invoeren. Dat zal de prijs natuurlijk beïnvloeden. Langs de andere kant blijf ik wat de afbouw van de vraag betreft op mijn honger. Het gaat niet alleen over de afbouw van de gehele vraag, maar ook over de spreiding van de pieken. Daaraan moet volgens mij ook meer aandacht gegeven worden. In uitzonderlijke omstandigheden is het verantwoord om uitzonderlijk en tijdelijk tussen te komen door een stuk van de lasten ten koste van de overheid te nemen. We moeten ons echter wel bewust zijn dat de rekening van de tussenkomsten via de overheidsbegroting vroeger of later weer bij de burger terechtkomt. We hopen altijd dat het voor de volgende generatie zal zijn en dat zij dat allemaal zullen kunnen ophoesten via een fantastische groei. Zoals de zaken er echter nu uitzien zal dat waarschijnlijk gebeuren door de huidige generatie. Wat is uw houding ten opzichte van deze visie? In hoeverre zal de regering, mede door uw input, sterker inzetten op een structureel langetermijnbeleid dat de vraag en het aanbod opnieuw in evenwicht zal brengen en dat het kortetermijnaspect van dit fiscaal beleid rond energie overstijgt? **Malik Ben Achour**: Ik zou willen reageren op de uitspraken van mevrouw Fonck met betrekking tot de prijzen in Nederland, dat in vergelijking met al onze andere buurlanden de hoogste prijzen blijft toepassen. **Malik Ben Achour**: In Frankrijk neemt de Staat, die aandeelhouder is van EDF, de prijsstijgingen op zich, maar desondanks blijft de belastingbetaler ervoor opdraaien. **Malik Ben Achour**: De regering heeft haar verantwoordelijkheid opgenomen met de uitbreiding en de verlenging van het sociaal tarief, de verlaging van het btw-tarief voor elektriciteit en gas tot 6 %, de stookoliecheque, enz. Bevestigt u dat het uitgebreide sociaal tarief opnieuw verlengd zal worden? Wat vindt u van de invoering van een specifiek tarief voor de gezinnen met een laag inkomen die geen aanspraak kunnen maken op het sociaal tarief? Die gezinnen lopen thans een zeer groot armoederisico. Het sociaal tarief beschermt 18 % tot 20 % van de bevolking. Hoe staat u tegenover een speciaal tarief, waardoor 30 % of zelfs 50 % van de bevolking beschermd zou worden? Hoe staat u tegenover de bestendiging van het btw-tarief van 6 % voor gas en elektriciteit, aangezien dat basisproducten zijn? Hoe staat u tegenover het belasten van de superwinsten van de energiebedrijven? **Minister Vincent Van Peteghem**: Mevrouw de voorzitster, dames en heren Kamerleden, de regering heeft reeds verschillende maatregelen genomen, ik heb er daarnet ook naar verwezen, om het koopkrachtverlies van onze gezinnen aan te pakken en die hoge energieprijzen en hoge prijzen aan de pomp te temperen. Het is mijns inziens niet nodig om al die maatregelen opnieuw op te sommen. De boodschap is dat wij niet blind zijn voor het feit dat er reeds heel wat inspanningen geleverd werden. Wij zijn natuurlijk ook niet blind voor het feit dat er geroepen wordt om meer. Dit debat zal binnen de regering gevoerd worden. Ik wil hierop niet vooruitlopen. Dan kom ik aan de specifieke vragen. Mijnheer Vermeersch, u verwijst naar het energieakkoord van februari 2020. Intussen werd echter in maart reeds beslist om de btw-verlaging op elektriciteit te verlengen en om de btw op aardgas te verlagen naar 6 %. De btw-verlaging is dus doorgevoerd. Een bijkomende hervorming is momenteel niet aan de orde. De overheid doet hier het maximale om die kostprijs, met betrekking tot ons deel van de factuur, op het laagst mogelijke punt te houden. Ik kan u trouwens ook bevestigen dat met betrekking tot de btw-verlaging op elektriciteit en aardgas een heel duidelijke afspraak is gemaakt. Wij zullen die situatie in september opnieuw bekijken. In de huidige context lijkt het mij echter niet meer dan logisch. Wat mij betreft, is het logisch dat wij die btw-verlaging op elektriciteit en gas van 21 naar 6 % ook na september 2022 aanhouden. Het permanent schrappen van accijnzen op de energiefactuur is niet mogelijk. U weet het uiteraard ook, u hebt er daarnet naar verwezen in het debat over de prijzen aan de pomp. Het Europese minimum moet steeds worden gerespecteerd. Verschillende Kamerleden verwezen naar de woekerwinsten. Daarvoor verwijs ik u graag door naar de minister van Energie, die daarover ook de CREG bevraagd heeft. Verder is het wel zo dat de federale regering reeds een eerste stap heeft gezet om de beleidskosten die niet thuishoren in de energiefactuur, aan te pakken. Het federale aandeel op de elektriciteits- en gasfactuur is op dit moment beperkt tot dat minimum btw-tarief van 6 % en een zeer beperkt bedrag aan accijnzen. Mijnheer Van Hees, een wijziging van de btw-richtlijn of een wijziging van het minimumtarief voor accijnzen op brandstof op Europees niveau worden momenteel niet overwogen. Mijnheer Donné, mijnheer Verduyckt, de regering is zich uiteraard bewust van de problematiek van appartementsbewoners die zich verwarmen met een collectieve gasketel. Daarom is in de regering aan de ministers van Energie en Maatschappelijke Integratie ook gevraagd om hiervoor samen een oplossing uit te werken en voor te stellen aan de regering. **Wouter Vermeersch**: Mijnheer de minister, het is natuurlijk aan u om in onzekere tijden zekerheid te creëren. Dat doet u niet door te zeggen: we zullen in september beslissen. Neen, de mensen maken zich vandaag al zorgen over hun energiefactuur voor de komende winter. Het is belangrijk om in deze tijden vervroegd te beslissen en nu al te zeggen dat die btw-verlaging een permanente verlaging wordt. U verschuilt zich ook achter het Europese niveau, maar dat is natuurlijk een drogreden. U bent als minister vertegenwoordigd op het Europese niveau. U moet daar die accijnzen aankaarten en daar een draagvlak creëren om die minimumaccijnzen verder te verlagen. De stijging van de prijzen is zo groot dat zelfs het derde pakket aan maatregelen van midden maart van deze regering verdampt is. De btw-verlaging op gas werd onmiddellijk tenietgedaan. De lagere accijnzen op benzine en diesel haalden na een week al niets meer uit. Nu is ook het btw-tarief van 6 % op elektriciteit niet meer voelbaar. U moet met grondige maatregelen komen en de burgers niet langer voor de zot houden. Die grondige maatregelen zijn heel eenvoudig. Haal al die fiscale rommel nu eindelijk uit die energiefactuur. Dat zegt niet alleen het Vlaams Belang. Dat zegt ondertussen ook de consumentenorganisatie Test Aankoop, die pleit voor een energietaxshift waarbij de energiefactuur geen tweede belastingbrief is, maar alleen de energie van gas en elektriciteit en de transportkosten bevat. Al de rest moet uit die energiefactuur worden verwijderd. Ook daar moet u op het Europese niveau voor pleiten. **Kris Verduyckt**: Mijnheer de minister, het is goed dat u zich bewust bent van het probleem. Ik hoor dat u werd gevraagd om een oplossing voor te stellen aan de regering, dus ik hoop dat de regering daarmee dan ook iets zal doen. Die btw-verlaging is en blijft een belangrijke maatregel. Ik hoor collega Vermeersch zeggen dat ze niet meer voelbaar is en vraag mij af of hij dus pleit voor een terugkeer naar 21 %. Ik denk het niet. We moeten een beetje ernstig blijven. Samen met het sociaal tarief is en blijft dit de belangrijkste maatregel. Ik hoor mevrouw Fonck hier graag verwijzen naar Spanje en Nederland. Dat ze daar maar eens gaat vragen of ze daar een sociaal tarief hebben. Die belangrijke bescherming bestaat niet in die landen. Die maatregelen beschermen onze gezinnen vandaag tegen de hoge prijzen. Een gemiddeld gezin van vier personen betaalt vandaag ongeveer 3.500 euro aan het commercieel tarief, maar aan het sociaal tarief is dat ongeveer 1.300 euro. Dat is een gigantisch verschil en ik vind het jammer dat dit altijd wordt vergeten in deze discussie. **Joy Donné**: Mijnheer de minister, ik dank u voor uw beknopt antwoord in verband met de enkele miljoenen gezinnen die nog niets voelen van de btw-verlaging voor aardgas. Ik leer uit uw antwoord dat de oplossing niet van u zal komen, dat die niet in de btw zal worden gezocht. Dat sluit aan bij wat wij al lang zeggen, namelijk dat ze daar technisch ook niet kan worden gevonden. U laat het aan de andere ministers over om met een niet-fiscale oplossing te komen. Ik hoop dat die er snel komt. Onder meer PS-voorzitter Magnette stelde op 28 april dat die btw-verlaging binnenkort ook voor collectieve verwarmingsinstallaties zou gelden. Quod non, als ik u vandaag hoor. Er is daarmee dus weer valse hoop gegeven aan een grote groep mensen. **Marco Van Hees**: Ik vroeg u niet of er op Europees niveau een accijnsverlaging werd overwogen. Ik vroeg u wel of dit bediscussieerd werd in de regering. U verschuilt zich achter de Europese regels om zelf de noodzakelijke maatregelen niet te hoeven nemen. Dat is ontoelaatbaar. U hebt de accijnzen niet verlaagd tot het Europese minimum. U weigert maatregelen te nemen, hoewel brandstof deze zomer wel eens 3 euro per liter zou kunnen kosten. De mensen zijn aan het eind van hun Latijn, maar u doet niets. **Marie-Christine Marghem**: De regering wil wel degelijk iets doen, maar de toestand is uiterst complex. Landen als Frankrijk, Spanje en Portugal hebben drastische maatregelen genomen om hun inwoners te beschermen tegen energieprijsstijgingen. Als dit op Europees niveau ter sprake komt, zou België erop kunnen wijzen dat de energieprijzen in België al tot de hoogste van Europa behoren en dat ons land daarom tijdelijke maatregelen wil kunnen nemen, zoals Spanje en Portugal dat voor een periode van twaalf maanden hebben kunnen doen. Ik hoop dat België zich hierover zal kunnen uitspreken en zo de mogelijkheid krijgt een bijkomende beschermende maatregel te nemen.