De verlaging van de btw op fietsen

Maria Vindevoghel: Mijnheer de minister, op 7 april las ik in de krant dat de btw op fietsen niet wordt verlaagd van 21 naar 6 %. Ik viel bijna van mijn fiets, want het was bijna dag op dag drie jaar geleden dat hier een wetsvoorstel van de PS unaniem werd goedgekeurd om die btw te verlagen van 21 naar 6 %.

De Fietsersbond is ondertussen bezig met een petitieactie. Net als wij vindt ook die organisatie het een slecht idee om dat wetsvoorstel niet uit te voeren. Veel mensen hebben gewacht op die verlaging om een fiets te kopen. De impact voor hen is heel groot, zeker gezien de hoge brandstofprijzen en de inflatie.

Het is een pijnlijke beslissing in het licht van het zoveelste alarmerende klimaatrapport, waarin opgeroepen wordt om echt actie te ondernemen. Recent werd beslist om de accijnzen te verlagen voor diesel en benzine en de btw tijdelijk te verlagen. Voor de fiets is dat blijkbaar een probleem. Laten we niet vergeten dat in België transport en mobiliteit een grote verantwoordelijkheid dragen voor de CO2- uitstoot. Waar zijn onze klimaatambities gebleven?

Vindt u zelf dat een fiets een luxeproduct is? Vivaldi stelt voor om het budget dat bespaard wordt door de btw-verlaging niet door te voeren en het te gebruiken voor de uitbetaling van de fietsvergoedingen. Dat betekent dat er geen effect is voor kinderen, studenten, werkzoekenden, gepensioneerden en zieken, want die kunnen niet rekenen op een woon-werkvergoeding.

Kunnen de mensen eigenlijk nog rekenen op de vivaldiregering, met Groen en Ecolo, om die btw-verlaging toch door te voeren? Zo ja, wanneer?

Wouter Vermeersch: De collega's van de PS hebben uit plaatsvervangende schaamte de zaal verlaten. Hun voorstel om de btw op fietsen en elektrische fietsen te verlagen van 21 naar 6 % werd immers met grote eensgezindheid goedgekeurd in de Kamer in 2019. Er moest enkel nog worden gewacht op de toestemming van de Europese Commissie om deze maatregel in werking te laten treden. Die goedkeuring liet lang op zich wachten, zoals gewoonlijk voor het Europese niveau, maar is er nu eindelijk. Paars-groen verbreekt nu dus doodgewoon haar belofte.

Een btw-verlaging zou eigenlijk de logica zelve moeten zijn. Fietsen is goed voor de gezondheid. De minister komt soms zelf met de fiets naar het Parlement. Het helpt het fileprobleem aan te pakken en het is nog eens goed voor het milieu.

Ondanks die Kamerbrede steun en die Kamerbrede meerderheid om de verlaging door te voeren, besliste de regering om deze toch niet door te voeren. Er werd verwezen naar de kostprijs, die wordt geraamd op 80 miljoen euro per jaar. Het Vlaams Belang verwijst in dit kader bijvoorbeeld naar de 178 miljoen euro aan subsidies voor krantenbedeling. Ook op het staatsapparaat kan worden bespaard. We dienden hier een voorstel in om de dotaties aan de politieke partijen te verlagen met zo'n 74 miljoen euro per jaar door die te halveren. Dat werd weggestemd door de meerderheidspartijen. Dat doet ons dus vermoeden dat die kostprijs niet zozeer de reden was. Er kunnen immers alternatieven worden gevonden. Dat geld kan zeker gevonden worden.

Waarom werd de btw-verlaging uiteindelijk niet doorgevoerd? Hoe valt deze beslissing te verdedigen in het kader van uw ambitie tot fiscale vergroening van de mobiliteit, waar u altijd mee uitpakt in dit Parlement en deze commissie. De btw valt binnen uw bevoegdheid en uw beslissing staat compleet haaks op die ambitie.

Minister Vincent Van Peteghem: Mijnheer Vermeersch, mevrouw Vindevoghel, ik ben een grote voorstander van het stimuleren van mensen om meer te kiezen voor de fiets als vervoermiddel, zowel voor korte als middellange verplaatsingen.

Ik ben de mening toegedaan dat de financiële middelen van onze Staat zo efficiënt mogelijk moeten worden ingezet. In het kader van deze bespreking en van de discussie die we daaromtrent hebben gehad, werd de regering erop attent gemaakt dat de fietsproducenten de aanbevolen verkoopprijzen van hun producten meestal over de landsgrenzen heen harmoniseren op basis van de verkoopprijs inclusief btw. De fietsproducenten zorgen er dus eigenlijk voor dat de verkoopprijzen van fietsen in België en in onze buurlanden identiek zijn, ongeacht wat het btw-tarief is. Dat heeft tot gevolg dat een btw-verlaging op fietsen niet zozeer in het voordeel van de klant zou zijn, maar wel in het voordeel van de producent, en dat op die manier het doel niet zou worden bereikt, namelijk de kostprijs van de fietsen naar omlaag halen.

Om die reden heeft de regering dan ook beslist om dat budget, dat bestemd was voor de invoering van de tarifaire gunstregeling van 6 % voor fietsen, elektrische fietsen en speedpedelecs, binnen hetzelfde beleidsdomein te herbestemmen. Dat budget zal worden aangewend voor de vergroening van het mobiliteitsbeleid door het gebruik van de fiets in het kader van het woon-werkverkeer te promoten. Het pakket aan maatregelen dat wordt uitgewerkt, beoogt de bevordering van het gebruik van de fiets in het kader van het woon-werkverkeer, eerder dan het stimuleren van het bezit van een fiets. Op die manier wenden wij de budgettaire ruimte zo efficiënt mogelijk aan, met het oog op het maximaliseren van de positieve maatschappelijke effecten van fietsgebruik.

Om deze maatregel te toetsen op zijn doeltreffendheid wordt er een verslag opgesteld, waarbij we eind deze maand een eerste inventaris van maatregelen zullen krijgen. Daaruit zullen we dan op basis van het beschikbare budget de keuze maken die we effectief zullen toepassen om het woon-werkverkeer met de fiets te stimuleren. Ik werk daarvoor samen met de ministers van Werk, Mobiliteit en Sociale Zaken.

De stelling, die onder andere door mevrouw Vindevoghel naar voren is gebracht, dat de verlaging niet werd doorgevoerd omdat ze te duur is, is niet correct. De middelen waarin werd voorzien zullen we daadwerkelijk besteden, maar wel op een meer doelgerichte manier, zodat het een effectieve en efficiënte bijdrage zal leveren tot de vermindering van het aantal verplaatsingen met de auto ten voordele van meer verplaatsingen met de fiets, wat hopelijk ook zal leiden tot een vergroening van onze mobiliteit. Het gaat dus absoluut niet om het schrappen om budgettaire redenen, maar wel omdat we ervan overtuigd zijn dat we niet het bezit van de fiets moeten stimuleren maar wel het gebruik van de fiets, bijvoorbeeld voor het woon-werkverkeer.

Maria Vindevoghel: Mijnheer de minister, met dit voorstel vergeet u een grote groep mensen. Jongeren en mensen die niet werken kunnen hier geen beroep op doen. Het is natuurlijk goed dat er zal worden geïnvesteerd in een vergroening van het woon-werkverkeer. Een grote groep mensen werkt echter niet en zij kunnen hier geen gebruik van maken.

De btw-verlaging naar 6 % werd hier wel door iedereen goedgekeurd. Nu zegt u plots dat die niet belangrijk is en dat die geen effect heeft. Voor veel mensen, ook jongeren, brengt de aankoop van een fiets wel grote kosten met zich mee. Dat is voor ons geen luxe.

De subsidies voor bedrijfswagens – in België 2,3 miljard euro – staan in schril contrast met het voorstel dat door jullie zelf werd goedgekeurd om de btw naar 6 % te verlagen. Voor ons is de fiets geen luxeartikel. De fiets is goed voor de gezondheid en het klimaat. Gezien de brandstoffencrisis is de fiets voor veel mensen een goedkope manier om zich te verplaatsen.

Wouter Vermeersch: Mijnheer de minister, het is duidelijk. Het Parlement heeft met een grote eensgezindheid beslist om de btw op fietsen en elektrische fietsen te verlagen. Wat het Parlement beslist, moet worden uitgevoerd. De regeringspartijen hebben hun belofte verbroken. Het feit dat de regering de btw-verlaging voor fietsen niet doorvoert, heeft niet zozeer iets met de kostprijs te maken, daarin hebt u gelijk. Het toont wel vooral aan dat deze paars-groene regering niet meer in staat is om ernstige beslissingen te nemen. Goedkoper fietsen past perfect in de vergroening van de mobiliteit, maar dat ontgaat de groene partijen in deze paars-groene regering blijkbaar.

De ergsten in deze regering zijn natuurlijk de liberalen. Die partijen hebben lange tijd de btw-verlagingen op onze energiefactuur tegengehouden. Zij schrappen nu de btw-verlaging op fietsen, maar ondertussen pleitten zij er wel voor – daar komen wij straks nog op terug – om de btw op paarden te verlagen. Zij houden dus de gewone man in de straat voor de gek en dat moet stoppen. Het Vlaams Belang eist fundamentele oplossingen voor deze problemen.

Christian Leysen: Mijnheer de minister, ik denk dat u de juiste keuze hebt gemaakt en ook de juiste motivatie hebt gegeven om de middelen anders te besteden, met dezelfde doelstellingen, in een zinvol fiscaal beleid dat gecoördineerd is op Europees vlak.