De effectieve kwijtschelding van de schulden van de ongelukkige gefailleerde

Olivier Vajda: De faillissementswet voorziet in de verschoonbaarheid van de ongelukkige gefailleerde indien die als natuurlijk persoon actief was. Deze bescherming werd in 2017 versterkt door in het tenietgaan zonder meer van de schulden te voorzien en toe te staan dat er zodra het faillissement uitgesproken is, een nieuwe zelfstandige activiteit opgestart wordt. Sommige administraties houden zich echter niet aan die kwijtschelding van de schulden. De btw-administratie zou zelfs oude en kwijtgescholden schulden verrekenen met terugbetalingen die aan de nieuwe ondernemer ten goede moeten komen.

Kunt u bevestigen dat sommige administraties het recht op een nieuwe start (fresh start) weigeren? Hoe rechtvaardigen ze dat? Zou het niet aangewezen zijn natuurlijke personen na een faillissement een nieuw btw-nummer toe te kennen voor een nieuwe activiteit?

Minister Vincent Van Peteghem: Mijn administratie heeft nauwkeurige richtlijnen inzake het recht op een nieuwe start uitgevaardigd. Zo werd er bepaald dat er geen invorderingsmaatregelen mogen worden genomen voor een belastingschuld die door het gerecht kwijtgescholden werd. In 2020 heeft ze hierover vier klachten ontvangen, die ongegrond bleken te zijn. In 2021 heeft ze er één, eveneens ongegrond, ontvangen. Eenieder die een economische activiteit begint waardoor hij als btw-plichtige kan worden aangemerkt, moet hiervan aangifte doen bij het bevoegde btw-controle-kantoor alvorens met de activiteit te beginnen.

De betrokkene moet van de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) een ondernemings-nummer krijgen, dat geactiveerd zal worden ter identificatie bij de btw-administratie. De KBO verzet zich tegen de toekenning van meer dan één nummer aan een natuurlijke persoon. Het nummer kan een slapend nummer worden als de activiteiten stopgezet worden, maar wordt gereactiveerd wanneer de betrokkene opnieuw een economische activiteit opstart.

Mijn administratie heeft voor de voornoemde situatie de piste van de activering van een nieuw btw-nummer verlaten. De FOD Financiën heeft technische oplossingen gevonden om de behandeling toe te staan, zonder interferentie met de aangiften door de curator van de failliete onderneming en met de btw-aangiften voor de nieuwe activiteit. Daardoor kan de btw-administratie een onderscheid maken tussen de twee activiteiten.

Olivier Vajda: De instructies aan de administratie stellen me gerust. Het onderscheid tussen de schulden uit het verleden en de toekomstige schulden van de gefailleerde begint vóór de kwijtschelding van de schulden en tijdens het faillissement kan de btw geen compensatie vormen voor de oude schulden. De kwestie van een nieuw btw-nummer blijft problematisch.