---
title: "Parlementaire vraag 55002381P · Het akkoord over de aanpak van de hoge energieprijzen Het energiebeleid"
description: "Het akkoord over de aanpak van de hoge energieprijzen Het energiebeleid. Parlementaire vraag nr. 55002381P van 17 maart 2022 (Belgisch federaal parlement)."
url: "https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/55002381p-akkoord-aanpak-hoge-energieprijzen-energiebeleid-dd75"
lang: "nl"
fr: "https://juriel.be/fr/questions-parlementaires/55002381p-accord-energie-sortie-nucleaire-avenir-9627"
---

# Het akkoord over de aanpak van de hoge energieprijzen Het energiebeleid

**Nummer**

55002381P

**Datum**

17 maart 2022

## Over het document

**Verzameling**

Parlementaire vragen

**Taal van de tekst**

Nederlands

## Tekst

105 paragrafen

Samengevoegde mondelinge parlementaire vragen nr. 55002381P van de heer Kris Verduyckt, nr. 55002384P van de heer Wouter De Vriendt, … d.d. 17.03.2022

**Kamer, Integraal verslag – Commissie voor de Financiën, 2021-2022, CRIV 55 PLEN 169 d.d. 17.03.2022, blz. 1**

Vraagstellers:

Kris Verduyckt

Wouter De Vriendt

Egbert Lachaert

Christophe Bombled

Steven Matheï

Daniel Senesael

Gilles Vanden Burre

Numero’s::

55002381P

55002384P

55002387P

55002389P

55002398P

55002395P

55002396P

*Het akkoord over de aanpak van de hoge energieprijzen*

*Het energiebeleid van de regering*

*De energievoorziening van de toekomst*

*De continuïteit van de energievoorziening*

*De energietransitie*

*De energiedeal*

*Het pakket energiemaatregelen*

**Peter Mertens**: Mevrouw de voorzitster, mijnheer de eerste minister, mevrouw de minister, ik heb een mailtje gekregen van iemand die zegt dat het eindelijk zover is. Hij zal vandaag een volledige shift als havenarbeider werken om zijn tank te kunnen vullen om te kunnen gaan werken. Hij gaat dus werken om zijn tank te kunnen vullen om te kunnen gaan werken. En wat zegt de regering? De regering zegt dat ze een inspanning zal doen en een korting zal geven van 17 eurocent per liter. Men zal zich echter met deze korting van amper 17 eurocent nog steeds blauw betalen om te kunnen gaan werken.

Net zoals men zich ook blijft blauw betalen om zijn huis te kunnen verwarmen aangezien de gasrekening van een gemiddeld gezin, dit jaar met 2.100 euro zal toenemen. En wat zegt de regering? De regering zegt dat ze de btw op gas zal verlagen, maar alleen als de zon schijn en als de ramen open kunnen. Enkel op de momenten wanneer de mensen het minst verbruiken, zullen ze een inspanning doen door de btw op gas te verlagen. Deze inspanning zal echter minimaal zijn, namelijk 75 euro op een factuur van 3.300 euro. De regering-De Croo belooft dus 2,2 % korting. Bij Lidl krijgt men doorgaans meer korting dan bij deze regering. Het is dus te weinig en te laat.

Dan zijn er ook nog spelers, mijnheer De Croo, die profiteren van heel deze crisis. Dat is een beetje een taboe hier. Als men echter kijkt naar ENGIE dat in de komende jaren tot 2,6 miljard euro overwinsten zal boeken, dringt de vraag zich op waarom men niet naar daar kijkt. En wat zegt de regering dan? Ze wacht op het Europese initiatief. De regering wacht. U moet helemaal niet wachten aangezien de Europese Commissie vorige week zelf gezegd heeft dat het mogelijk is om de overwinsten – 200 miljard euro op Europees niveau – af te romen. Er is dus geen noodzaak om te wachten op het Europese initiatief want het licht staat al op groen. Vandaar mijn drie vragen aan de regering. Bent u bereid de prijzen voor brandstof te blokkeren op 1,4 euro per liter? Bent u bereid de btw op gas en elektriciteit permanent naar 6 % te verlagen? Bent u bereid ons wetsvoorstel te steunen om de overwinsten af te romen?

**Barbara Pas**: Mijnheer de eerste minister, afgelopen week kwam de regering met een energiedeal en u leek daar zelf tevreden over. Maar de burgers worden er letterlijk en figuurlijk niet warm van. Het zijn zeer beperkte en kortstondige maatregelen. U zult de btw op gas tijdelijk verlagen, wanneer de zon schijnt, tijdens de zomermaanden. In die periode beschouwt de regering energie als een basisbehoefte. Wanneer de koudere herfst- en wintermaanden eraan komen, wilt u dat opnieuw als een luxeproduct belasten. De staatskas verdient 1 euro aan accijnzen per liter brandstof aan de pomp. Met uw deal zult u daar 17 eurocent van teruggeven. Dat is zelfs minder dan het minimum dat de minister van Financiën heeft beloofd. Daarmee lacht u de bevolking uit. Terwijl onze burgers zich arm stoken, rijden ze de regering rijk. Ondertussen kan 84 % van de Vlamingen geen beroep doen op uw stookoliepremie en valt de middenklasse totaal uit de boot. Uit een onderzoek van de KU Leuven van afgelopen week blijkt nochtans dat zij het hardst getroffen worden door de stijging van de energieprijzen. Mijn vragen zijn zeer eenvoudig, mijnheer de eerste minister. Wanneer zult u structurele en duurzame maatregelen, die echt helpen, nemen? Zult u morgen de uitdrukkelijke aanbeveling van het Internationaal Energieagentschap om de levensduur van zoveel mogelijk nucleaire capaciteit te verlengen, ter harte nemen bij het nemen van de beslissing over de kernuitstap? Het zou niet alleen de betrouwbaarheid, maar ook de betaalbaarheid ten goede komen. Ik ben ontzettend benieuwd naar uw antwoord.

**François De Smet**: Het heeft anderhalf jaar geduurd en er waren een energiecrisis en een oorlog in Europa nodig om u – terecht – te doen beslissen om de kerncentrales ook na 2025 open te houden. U zult die beslissing versuikeren met veel hernieuwbare energiebronnen, want om in de toekomst zonder aardgas en stookolie te verwarmen, zijn de twee pijlers nodig: hernieuwbare energie en kernenergie. Het is echter al laat.

Klopt het dat u slechts twee reactoren tien jaar langer open zult houden? In dat geval kunnen we niet zonder gascentrales. De levensduur van de kerncentrales zou met twintig jaar verlengd moeten worden om hernieuwbare energiebronnen en kerncentrales van de nieuwe generatie te kunnen ontwikkelen en onze gebouwen te kunnen isoleren. De renovatie van de kernreactoren en de aankoop van brandstof, die allebei nú moeten gebeuren, zullen de burgers geld kosten. Er is sprake van 1 miljard euro. De meerderheid draagt de verantwoordelijkheid daarvoor. Hoeveel zal uw gebrek aan visie ons kosten?

**Georges Dallemagne**: U hebt eindelijk beslist de levensduur van twee kernreactoren te verlengen.

Wat is de stand van zaken met betrekking tot de onderhandelingen met ENGIE? Hebt u aan het plan B gewerkt? Hoe hoog zullen de kosten oplopen? Welke prijs zal ENGIE vragen om ons te voorzien van zijn kernenergie, die we absoluut nodig hebben?

Is de regering het eens geraakt over het aangekondigde grote structurele plan? Werd er een tijdpad vastgelegd, en werd er onderhandeld over een budget? Zijn wij er klaar voor om structureel van het gas en van aardolie af te komen?

Elke dag koopt Europa voor een miljard euro fossiele brandstoffen van Rusland. Europa kan niet zonder, en financiert op die manier de oorlog die Rusland voert. Zullen we ons hiervan kunnen losmaken door middel van kernenergie en hernieuwbare energiebronnen?

**Kris Verduyckt**: Mijnheer de eerste minister, mevrouw de minister, eindelijk is er de logische beslissing om het btw-tarief voor gas en elektriciteit te verlagen tot 6 %. Als socialisten beslisten wij dat graag mee in deze regering, zoals we dat ook deden in vorige regeringen. Waarom doen wij dat? Omdat heel wat gezinnen vandaag wakker liggen van hun energiefactuur. Ze liggen wakker van het verbruik van hun huishoudtoestellen en van de verwarming die ze nodig hebben in een land als België.

Daarom is het goed dat de regering ingrijpt en de mensen bijstaat in dezen, net zoals ze dat deed bij de aanpak van de coronacrisis en andere beslissingen. Het is goed dat dit energieakkoord er nu is. Het zal u niet verbazen dat wij heel tevreden zijn met die belangrijke beslissing van de btw-verlaging en dat we blij zijn dat alle meerderheidspartijen deze logica hebben gevolgd.

Wat de oppositie betreft, voor de PVDA zal het altijd te weinig zijn maar ik was gisteren in de commissie vooral verbaasd door de kritiek van de N-VA en van het Vlaams Belang dat die premie voor mazout enkel voor de Walen zou zijn. Meer dan één Limburger op drie verwarmt zich vandaag met mazout, dus het is voor de Limburgers goed om weten dat de Antwerpse partijen hen niet zien als deel van hun Vlaanderen.

Veel belangrijker is het volgende punt. Evalueren is goed, maar voor Vooruit is het al duidelijk wat er in september moet gebeuren. Dat verlaagd btw-tarief is volgens ons een heel logische maatregel die absoluut moet blijven. Wij vertrouwen er dan ook op dat de regeringspartijen ons daar op dat moment in zullen volgen.

Vandaag heb ik maar één vraag voor u, welke boodschap hebt u voor de partijen die vandaag van het energieakkoord een politiek spel proberen te maken?

**Wouter De Vriendt**: Mevrouw de voorzitster, mijnheer de eerste minister, mevrouw de minister, collega's, de energiefactuur voor de consumenten is nog altijd te hoog. De maandenlange voortdurende stijging van de energiefactuur met meerdere honderden euro's is zwaar om dragen voor wie een gewoon inkomen van 1.500 euro, 1 600 euro, 1.800 euro heeft. Daarom heeft de regering opnieuw maatregelen genomen, onder andere de btw-verlaging op gas en elektriciteit tot 6 %. De vraag zat allang in het pakket van minister van Energie Van der Straeten. Daarnaast is er de verlenging en de uitbreiding van het sociaal tarief, dat is cruciaal voor de meest kwetsbaren die sowieso al moeilijk rondkomen. Het is een kwestie van leven of dood voor die mensen. Die beslissingen zijn genomen, dat was de opdracht op korte termijn. Maar het werk is niet af.

Hernieuwbare energie is de enige manier om af te geraken van de afhankelijkheid van Russisch gas, petroleum en uranium. Hernieuwbare energie is ook goed voor de portemonnee van de mensen, want het is de goedkoopste energie op het moment. Met andere woorden, mijnheer de premier, wat is uw ambitie? Tot waar reiken uw ambities op het vlak van hernieuwbare energie? Wil u de vivaldiregering zijn van de hervormers, die eindelijk de omslag maakt naar een versnelling en doorstart van hernieuwbare energie? Of blijven we voor een stuk aanmodderen met het energiebeleid, eigenlijk een non-beleid, van de afgelopen twintig jaar?

Het moment van de waarheid is aangebroken. Ga voor de doorstart inzake hernieuwbare energie. Zet alles op alles. Het is goed voor de portemonnee van de mensen, het is goed voor het klimaat en het is goed voor onze energieonafhankelijkheid.

**Egbert Lachaert**: Mevrouw de voorzitster, mijnheer de eerste minister, mevrouw de minister, collega's, voor de derde keer op korte tijd moest de federale regering ingrijpen in onze energiefactuur. Nu is de geopolitieke context daarvoor grotendeels verantwoordelijk, maar oorspronkelijk ging het om covid. Sinds de ontstane spanningen, met voor het eerst sinds decennia een oorlog op ons continent, vonden er bruuske bewegingen op de energiemarkt plaats. Voor de derde keer heeft deze regering ingegrepen en de portefeuille opengetrokken om de gezinnen te helpen die het moeilijk hebben. De lagere en middenklasse, die het tijdelijk het moeilijkst hebben, worden financieel gesteund, waardoor alle groepen voor hun verwarming en het tanken aan de pomp nu worden geholpen.

Dat is echter geen structurele oplossing. Structureel moeten wij op lange termijn naar andere zaken kijken. De huidige crisis wordt gecreëerd door de geopolitieke context en onze afhankelijkheid van gas en petroleumproducten. Het is zaak om ons nu in Europa en België onafhankelijk te maken van die producten. Wij verwachten dat de regering daartoe in de komende dagen stappen vooruitzet, dat zij afspraken maakt over een gezonde energiemix in ons land, die ons zo goed mogelijk onafhankelijk maakt en niet langer de oorlog van Poetin financiert.

Dat betekent dat we met een open blik alle middelen moeten bekijken die we hebben. Het nucleaire vraagstuk zal daarbij terug op tafel komen; dat moeten we doen. Daarnaast deel ik het discours dat we extra moeten pushen voor hernieuwbare energie. Als we onafhankelijk willen zijn van gas- en petroleumproducten, dan ligt de toekomst in een stuk basiszekerheid, in hernieuwbare energie. Extra investeringen zorgen ervoor dat onze toekomstige economie niet langer van gas- en petroleumproducten afhankelijk is.

Mijnheer de eerste minister, mevrouw de minister van Energie, volgens mij hebt u daarvoor ook andere beleidsniveaus nodig. U hebt er de regio's voor nodig. U hebt er ook Europa voor nodig, waar u pleit voor een plafonnering van de gasprijzen.

Welke zijn uw initiatieven om tot een (…)

**Christophe Bombled**: Morgen moeten we beslissen over de levensduurverlenging van de kernreactors. De inwerkingstelling van plan B lijkt voor de hand te liggen. Daartoe moet er een administratief en wetgevend proces op gang gebracht worden en moet er met de exploitant, ENGIE Electrabel, onderhandeld worden.

Kunt u voor dit dossier een stand van zaken geven? Zult u de wet van 2003 wijzigen of intrekken om de continuïteit van de kernenergie te waarborgen? Wat zijn de volgende stappen? Wat is de energiestrategie van de regering en wat zijn onze energiebehoeften tot 2035?

**Steven Matheï**: Mijnheer de eerste minister, mevrouw de minister, de mensen, alleenstaanden en gezinnen, staan onder grote financiële druk. Daarbij komt dan nog de angst wanneer zij hun brievenbus of hun mailbox openen om te kijken of de energieafrekening erin zit. Alsof dat nog niet genoeg is, zijn er ook nog de prijzen aan de pomp. Die doen er nog een schepje bovenop. Vorige week hebben wij hier gevraagd: regering, waar wacht u op om iets te doen aan de stijgende prijzen? Wel, vandaag moeten wij vaststellen dat er al heel wat maatregelen genomen zijn. Maatregelen waarvoor wij van CD&V altijd geijverd hebben. Er zijn maatregelen voor meer dan 1,3 miljard euro extra, om iets te doen aan de prijzen aan de pomp. Het btw-tarief voor gas wordt verlaagd tot en met september en wordt dan geëvalueerd, en er wordt iets gedaan voor de mensen die verwarmen met stookolie. Dat zijn belangrijke maatregelen op korte termijn.

Maar wij moeten ook op lange termijn kijken. Wij moeten de mensen perspectief bieden. Dan gaat het natuurlijk om een energietransitie. Daarbij is het voor ons belangrijk dat die betaalbaar blijft voor de mensen, dat die haalbaar is, en dat er zekerheid is dat de lamp blijft branden. Dat is absoluut belangrijk.

Mensen zijn ook bezig met de vraag hoe ze energie kunnen besparen. Dat betekent immers een reductie van hun factuur. Bij die overwegingen moet de overheid niet op de rem gaan staan, maar integendeel extra energie geven. Natuurlijk hebben de deelstaten daar een belangrijke taak in, maar ook federaal kunnen wij iets doen. Daarom heeft CD&V deze week het voorstel op tafel gelegd het verlaagd tarief van 6 % voor de sloop en heropbouw van bestaande woningen te verlengen voor twee jaar.

Ik kom tot mijn concrete vragen, mijnheer de eerste minister, mevrouw de minister. Wat zal u doen om tegemoet te komen aan de bekommernissen van de mensen, ook op lange termijn?

**Daniel Senesael**: Er moest dringend gehandeld worden om de energieprijsstijgingen te counteren en u hebt dat gedaan, maar zal dat volstaan? Uitzonderlijke situaties vragen om uitzonderlijke maatregelen. Men zal moeten beginnen met een permanente monitoring om de doeltreffendheid van de maatregelen te evalueren.

Ons standpunt over kernenergie is niet veranderd. De kernuitstap is slechts mogelijk als er aan twee voorwaarden voldaan wordt: de continuïteit van de energievoorziening en het beheersbaar houden van de prijzen. De energietransitie moet plaatsvinden, maar dan wel in het belang van iedereen. Zal men controleren of de maatregelen ter vermindering van de energiekosten efficiënt zijn? Hoe staat het met de levensduurverlenging van de kernreactors, met de contacten met ENGIE en met het CRM om de bevoorrading te verzekeren? Hoe zult u ervoor zorgen dat de energietransitie voor alle gezinnen betaalbaar blijft?

**Gilles Vanden Burre**: Maandag heeft de regering met spoed gereageerd op de explosie van de energieprijzen. Morgen gaan de gesprekken over de structurele maatregelen van start. Als we de hernieuwbare energie buiten beschouwing laten, zijn we momenteel volledig afhankelijk van het buitenland, in het bijzonder van Rusland, voor aardolie, uranium en gas.

Om ons los te maken uit die afhankelijke positie moeten we massaal investeren in hernieuwbare energie, eerst en vooral in productiecapaciteit. Ik denk aan windenergie (al dan niet offshore), zonne-energie en geothermische energie. Daarna moeten we investeren om ons verbruik te beperken: gebouwen isoleren, infrastructuur renoveren en werk maken van een modal shift.

**Bert Wollants**: Mijnheer de eerste minister, u bent naar buiten gekomen met een energieakkoord. Er komt een btw-verlaging op gas in de zomer, goed voor minder dan 90 euro. De stookolieverbruikers krijgen met 200 euro dubbel zo veel. Er komt ook nog een accijnsverlaging op brandstoffen. Dat is met andere woorden te laat, te weinig en niet evenwichtig, wat normaal is na een ordinaire koehandel binnen de regering die eigenlijk niemand nog kan uitleggen.

De kernuitstap werd dan weer niet besproken. Daarover wilde u morgen beslissen, maar ondertussen heeft minister Van der Straeten een eisenpakket op tafel gelegd van maar liefst 8 miljard euro als voorwaarde of als tegenprestatie om - hou u vast – te onderzoeken of twee kerncentrales tien jaar langer open kunnen blijven.

Mijnheer de eerste minister, vindt u dat nog ernstig? Uw regering heeft vanaf dag één het openhouden van de kerncentrales als noodplan naar voren geschoven. U hebt er persoonlijk uw hand voor in het vuur gestoken dat dit kon. Meer dan vijfhonderd dagen later zegt uw minister van Energie dat ze dat nu eens zal bestuderen, maar alleen als de regering, als een soort groene droomfabriek met eindeloos diepe zakken, haar dromen gaat betalen en vervullen.

Mijnheer de eerste minister, morgen moet er beslist worden. Mijn vraag is dan ook of u uw belofte zal houden. Gaat u die knoop doorhakken? Zult u daarvoor het hele dossier naar u toe trekken?

**Eerste minister Alexander De Croo**: Mevrouw de voorzitster, wij hebben al meermaals over de energiefactuur gesproken, eigenlijk al van bij het begin van de covidcrisis. De regering heeft van bij het begin van de covidcrisis maatregelen genomen. Voor wie daar het meest door werd geraakt – toen ging het vooral over mensen met een beperkt inkomen – werd een oplossing in een breed sociaal tarief gevonden.

Intussen zitten wij aan het derde pakket en zijn alle maatregelen samen goed voor een bedrag van 3 miljard euro. Die maatregelen zijn nodig en in vergelijking met bijvoorbeeld Nederland en Frankrijk treden zij sneller in werking en zijn zij breder. In Nederland gaat de verlaging van de prijzen aan de pomp in op 1 april, bij ons gaat zij volgend weekend in. In Nederland gaat het om een verlaging van 15 cent, bij ons gaat het over een verlaging van 17,5 cent. Kom nu dus niet vertellen dat de regering geen maatregelen neemt die vergelijkbaar zijn met die in andere landen.

Dat wil echter niet zeggen dat dat het einde van het verhaal is. Niemand in de regering heeft gezegd dat met die maatregelen het probleem structureel wordt opgelost, absoluut niet.

Ten eerste, wij hebben zeer duidelijk gezegd dat wij in september de genomen maatregelen zullen evalueren.

Wij hopen dat die wrede oorlog in Oekraïne dan afgelopen zal zijn.

Dit zijn maatregelen die mensen moeten helpen, die moeten zorgen dat we die stijging van de factuur kunnen tegengaan. Het onderliggende probleem is de huidige situatie waarin Europese energiemarkten helemaal losstaan van de realiteit. Er realiseren zich prijzen die eigenlijk niet overeenstemmen met de realiteit vandaag. Er is vandaag geen schaarste en toch zijn er prijzen die er eigenlijk van uitgaan dat er een schaarste is. Dat lossen we op door met andere landen samen te werken.

Ik heb de voorbije weken heel veel inspanningen gedaan om mijn Europese collega's te overtuigen van een single buyer-systeem, waarin de Europeanen samen aankopen. Prijzen staan los van de realiteit en er wordt dan met plafonds gewerkt om de prijzen te doen dalen. Dit soort maatregelen wordt volgende week op de Europese Raad besproken. Dat zijn maatregelen die de kern van het probleem aanpakken, niet enkel belastingverlagingen die proberen een oplossing te bieden, maar fundamentele oplossingen bieden voor een markt die vandaag niet functioneert.

De energiestrategie van ons land ligt morgen op de tafel van de regering. We zullen die bespreken op basis van rapporten die sinds gisteren beschikbaar zijn, rapporten die we gekregen hebben van Elia bijvoorbeeld met betrekking tot de veiling en tot welke projecten uitvoerbaar zijn en de juiste vergunningen hebben. Er zijn ook andere rapporten, zoals een rapport dat kijkt naar de geopolitieke dimensie van onze energiepolitiek. Deze regering zal op basis van de feiten en de analyse een beslissing nemen die aangepast is aan de situatie waarin we vandaag zitten. De wereld is veranderd. De wereld is sinds een paar maanden fundamenteel veranderd. Alle Europese landen herbekijken hun energiestrategie. Wij waren in feite die oefening al aan het maken.

Onze discussies mogen niet beperkt blijven tot het al dan niet verlengen van bepaalde nucleaire activiteiten. Er moeten alomvattender beslissingen worden genomen.

Als we echt onafhankelijker willen worden van het buitenland, vooral van landen die instabiel zijn en waarmee we problemen hebben, en als we ook onafhankelijker willen worden van fluctuaties in de prijzen van fossiele brandstoffen, dan is er maar één vorm van energie die jaar na jaar goedkoper wordt, namelijk hernieuwbare energie. Hernieuwbare energie wordt goedkoper omdat de technologie stappen vooruit zet. In die technologie kan ons land een zeer belangrijke rol spelen.

Dit is geen discussie die enkel gaat over de komende tien jaar, het is een discussie over keuzes die we vandaag maken en die ook belangrijk zijn voor 2040 en 2050. Ik hoop dat u respect hebt voor het feit dat die brede strategie een deel van de oefening is. Dit is niet alleen een beslissing voor de komende jaren, dit is ook een beslissing die moet leiden tot lagere prijzen, meer onafhankelijkheid, meer innovatie en meer technologische ontwikkeling.

**Minister Tinne Van der Straeten**: Dames en heren, de jongste weken en maanden beleven wij de grootste energiecrisis ooit in Europa en in ons land. De oorlog in Oekraïne legt pijnlijk de harde werkelijkheid bloot, namelijk: de afhankelijkheid van ons land van energie uit het buitenland. Meer dan 90 % van onze energie wordt ingevoerd uit het buitenland, waarbij het vooral gaat over aardolie, gas en uranium. Het gaat om aanzienlijke cijfers, namelijk 30 % aardolie, 25 % uranium en tot 6 % van het gas. Daardoor betalen wij vandaag een hoge prijs voor die afhankelijkheid, zowel via de energiefactuur als aan de pomp.

In de afgelopen zes maanden heeft deze regering 3 miljard euro vrijgemaakt voor noodzakelijke maatregelen om de energiefactuur te dempen en de prijzen aan de pomp betaalbaar te maken. Voor een miljoen gezinnen zorgen wij voor een gemiddelde korting van meer dan 2.200 euro per jaar, voor wie het sociaal tarief geniet, en voor iedereen is er een verlaging met gemiddeld 300 euro per jaar.

Die 3 miljard euro is noodzakelijk, maar we moeten eerlijk toegeven dat die structureel gezien niets oplost. Die 3 miljard heeft er niet voor gezorgd dat we nu minder afhankelijk zijn van Poetin en evenmin dat wij nu minder fossiele energie verbruiken. Die 3 miljard zorgt evenmin voor structureel lagere prijzen. Daarom voeren wij een consequent en integraal beleid.

Daarom pleiten wij op Europees niveau voor een plafonnering van de prijzen. Het gaat trouwens verder dan pleiten, want wij overtuigen onze collega's en leggen voorstellen op tafel die concreet uitgewerkt worden, met name het voorstel van de single buyer gecombineerd met een prijsplafond.

Om diezelfde reden, om structureel te kunnen werken, heb ik ook voogesteld om de energietransitie op korte termijn te versnellen, om onze onafhankelijkheid te verhogen. Het is namelijk door structureel in te zetten op hernieuwbare energie en energiebesparing dat we de energiefacturen ook structureel zullen verlagen.

Dan doen we iets wat Poetin pijn doet. Bovendien zijn de investeringen in hernieuwbare energie investeringen in ons eigen land, in onze economie en in onze gezinnen. Dat is cruciaal.

Ik wil ook graag benadrukken dat we om de groene energietransitie te versnellen er vooral voor moeten zorgen dat de grote meerderheid het kan betalen. Daar knelt vandaag namelijk het schoentje. Gezinnen moeten nu aan hun spaargeld zitten in plaats van het te gebruiken om te investeren in zonnepanelen en isolatie, zaken die nochtans in enkele jaren terugverdiend zijn. Dat is dus een belangrijke taak voor alle regeringen van het land. Het is een gedeelde verantwoordelijkheid.

Ten tweede, ligt ook de bevoorradingszekerheid op de regeringstafel. Door de oorlog op het Europese continent is de wereld veranderd. Energie is een zaak van nationale veiligheid. De oorlog in Oekraïne dwingt alle Europese landen vandaag om hun energiestrategie te herbekijken, wat een impact heeft op de import en export van ons land.

Het is echter niet alleen de oorlog in Oekraïne die vandaag een grote impact heeft, ook situaties in onze buurlanden hebben gevolgen. In Frankrijk is vandaag een zeer grote capaciteit aan nucleaire energie niet beschikbaar. Dat is een beetje een nucleair horrormoment, zoals wij dat in de winter van 2018 ook hebben meegemaakt. Er is een recordaantal kerncentrales defect. Ook dat heeft een impact op ons land.

We moeten die elementen, die een impact hebben op ons land, met een open blik benaderen. We zullen ENGIE geen blanco cheque geven. We willen garanties op het stuk van de veiligheid, de prijs en de energievoorziening. We hebben contacten met ENGIE over de verlenging voor 2 GW, maar er is geen onderhandelingsmandaat. Morgen zal de regering de kwestie bespreken.

Morgen nemen wij een beslissing op basis van feiten, op basis van studies, op basis van de huidige geopolitieke context. Wij zullen de beslissing nemen die het meeste zekerheid biedt voor ons land, voor onze gezinnen en voor onze economie.

**Peter Mertens**: Mijnheer de eerste minister, u zegt interessante dingen: de markt werkt niet, de markt is compleet irrationeel, de markt is hysterisch geworden en de prijzen beantwoorden niet aan de reële situatie. Dat klopt, want er is vandaag sprake van monopolievorming, monopolieprijzen, speculatie en oorlogsprofiteurs. Dat bepaalt allemaal mee de prijzen. Met olie bijvoorbeeld worden er vandaag fenomenale winsten gemaakt en dat bepaalt mee de prijzen. ExxonMobil boekte vorig jaar 23 miljard dollar winst, BP 14 miljard dollar, Shell 21 miljard dollar. De CEO van Shell kreeg vorige week nog een loontje van 6,1 miljoen dollar. Als men de markt niet onder controle kan houden, moet men misschien de vraag stellen om de energievoorziening op Europees niveau in handen te nemen. Dat zal ook een voorwaarde zijn om een energietransitie (…)

**Barbara Pas**: Mijnheer de eerste minister, uw energiedeal is halfslachtig, want u laat mensen in de kou staan. U laat hen in onzekerheid over de komende winter, wanneer alle maatregelen afgelopen zullen zijn. Neem structurele maatregelen, zorg voor een veel lagere maximumprijs aan de pomp voor diesel en benzine, zorg voor een permanente verlaging van de btw op gas en elektriciteit, want zich verwarmen is echt geen luxe.

Zeg aan uw coalitiepartners van Groen dat wij geen energiemix willen zonder betrouwbare kernenergie en dat wij geen maatschappij willen vol autoloze zondagen, douchevrije zaterdagen, elektriciteitsloze vrijdagen en verwarmingsloze donderdagen. Vivaldiloos, daarentegen, zou wel veel beter zijn.

**François De Smet**: De wereld is nu niet helemaal anders dan drie weken geleden. De kernuitstap was al langer een slecht idee. President Poetin was al langer een dictator met een miljardenfortuin uit koolwaterstoffen en gas. Gas was al langer schadelijk voor het milieu. Ik ben vooral bezorgd over het ontbreken van een mandaat om te onderhandelen met ENGIE, waardoor er nog altijd geen beslissing genomen werd over de verlenging van de levensduur van twee kernreactoren. Ik weet niet hoelang die onzekerheid, die typisch is voor de vivaldicoalitie, nog kan blijven duren.

**Georges Dallemagne**: Het gebrek aan vooruitziendheid en de ideologische standpunten hebben tot de huidige benarde situatie geleid. Om de levensduur van die reactoren te verlengen zullen we naar de pijpen van ENGIE moeten dansen: dat is betreurenswaardig!

De gas- en olieprijzen zullen hoog blijven. We hebben structurele oplossingen nodig en geen beslissingen die enkel voor de komende zomer gelden! De 3 miljard die u naar eigen zeggen met de ene hand betaalt, krijgt u deels in de andere hand weer terug via de btw en de accijnzen. De rekeningen moeten kloppen en vandaag is dat niet het geval!

**Kris Verduyckt**: Mevrouw Pas, u spreekt over onzekerheid. Voor mij was het antwoord van de eerste minister heel duidelijk. De btw zal niet stijgen als de facturen hoog zijn in september. Dat lijkt mij zeer duidelijk. Het is alleszins iets dat wij steeds zullen blijven bepleiten. Collega van de PVDA, als u over de energiemaatregelen spreekt, wees dan ook eens correct. Eén miljoen gezinnen in dit land worden beschermd door het sociaal tarief. Daarover zegt u niets. En met de nieuwe maatregelen is er altijd wel iets. Eerst vroeg u waar de btw-verlaging bleef, dan vroeg u waar de btw-verlaging voor het gas bleef, nu is de opmerking dat het slechts tijdelijk is. Ik ben echt benieuwd wat u in september gaat zeggen, want uw argumenten raken stilaan opgedroogd, dat is heel duidelijk. Mijnheer de eerste minister, mevrouw de minister, ik kijk samen met u uit naar het moment in september. U weet alleszins hoe wij naar het dossier kijken.

**Wouter De Vriendt**: Collega's, nagenoeg alle partijen steunen hier vandaag de energietransitie. Dat betekent dat er daarvoor draagvlak is, waarmee de regering aan de slag kan en eigenlijk ook wel moet. Als men 3 miljard euro besteedt aan het verlagen van de energiefacturen, wat absoluut nodig was, kan men ook investeren in hernieuwbare energie, in structurele oplossingen.

Mijnheer de eerste minister, het gaat dan niet over een beetje hernieuwbare energie. Ik heb u gehoord, wij gaan u houden aan uw engagement. Het gaat dan niet over een beetje hernieuwbare energie, maar over een Marshallplan tegen fossiele brandstoffen. Dat is geopolitiek verstandig. Dat is groen en goed voor het klimaat. Dat is financieel voordelig.

**Egbert Lachaert**: Mevrouw de voorzitster, the duty of the opposition is to oppose. Dan hoort men natuurlijk altijd nepoplossingen. Langdurig extra geld uitgeven voor de aankoop van producten waar men probeert van af te raken is geen oplossing voor deze enorme crisis die een grote invloed uitoefent op de energiefactuur van de mensen. Nu moeten we tussenbeide komen in energiefactuur voor gas en olieproducten, maar op de lange termijn financiert men daar alleen Poetins oorlog mee. Als het Vlaams Belang ervoor pleit om dat vaker te doen, dan zeg ik dat we dat niet moeten doen.

Wel nodig is een verstandige energiemix voor de toekomst, met een open blik. Onze fractie rekent op een snelle beslissing ter zake. We kunnen er niet om heen dat nucleaire energie nu nog een rol speelt, maar wel in combinatie met een ambitieus plan voor hernieuwbare energie, waarvan het aandeel kan groeien. In 2025 zal dit plan voor hernieuwbare energie natuurlijk nog niet klaar zijn om ons volledig van groene stroom te voorzien.

Mijnheer de premier, mevrouw de minister, ik wens u veel beslissingsmoed in de komende dagen en we rekenen op een gezonde energiemix om zekerheid te bieden in de toekomst.

**Christophe Bombled**: De tijd dringt voor plan B, namelijk het verlengen van de levensduur van twee kernreactoren tot na 2025. Dat is van wezenlijk belang voor de continuïteit van onze energievoorziening en om black-outs te voorkomen. De bouw van gascentrales blijkt geen sinecure te zijn.

Het is cruciaal dat we streven naar energieonafhankelijkheid, waarbij we onze verplichtingen op het vlak van klimaat en milieu blijven nakomen. Ik wil dan ook appelleren aan het gezond verstand van elkeen!

**Steven Matheï**: Mijnheer de eerste minister, mevrouw de minister, bedankt voor de antwoorden. Het is inderdaad een open deur intrappen. De moed zakt de mensen in de schoenen als ze de prijzen zien. Daarom is het belangrijk dat die maatregelen op korte termijn zijn genomen, ten bedrage van 3 miljard euro en met evaluatie in september. Dat is belangrijk.

Het volgende wat moet worden aangepakt, is het langetermijnperspectief voor de mensen.

Het is goed om horen dat u daarmee bezig bent. Er liggen heel belangrijke uitdagingen op tafel, maar we hebben er vertrouwen in dat dit in orde komt. Wat ons betreft, is er de voortzetting van het verlaagd tarief voor afbraak en heropbouw en dat kan niet ontbreken, want het is goed voor het klimaat, voor de bouwsector en voor de gezinnen.

**Daniel Senesael**: We moesten de werknemers dringend ondersteunen. We hebben vooruitgang geboekt en erop gewezen dat het nodig is de situatie te monitoren. De verlenging van de maatregelen is voor ons geen taboe. Energie moet voor iedereen toegankelijk blijven. Ons motto als socialisten is dat de transitie sociaal zal zijn of niet zal zijn.

De maatregelen moeten álle burgers ten goede komen. Het zou onaanvaardbaar zijn de werknemers te benadelen door hun een transitie op te dringen die zij financieel niet kunnen behappen.

**Gilles Vanden Burre**: Waar wij inzake onze energieonafhankelijkheid en klimaatdoelstellingen moeten landen, is duidelijk: 100 % hernieuwbare energie in 2050. Voor 2035 behoren verschillende energiemixen en opties tot de mogelijkheden. Wat ons betreft, krijgt ENGIE daarvoor echter geen blanco cheque! De regering heeft ook een vinger in de pap. In oktober 2020 hebt u verklaard dat deze regering de milieuvriendelijkste van de geschiedenis van dit land is. We moeten daar samen het bewijs van leveren!

**Bert Wollants**: Mijnheer de eerste minister, zoals collega Lachaert, die net even naar buiten geslopen is, het heeft gezegd, is er een taakverdeling in dit land. Dat wil zeggen dat wij u er nu op moeten wijzen dat u actie moet ondernemen, dat u beslissingen moet nemen en dat u die niet op de lange baan mag schuiven. Dat is net wat er gebeurt als u morgen pas opdracht geeft het dossier verder uit te werken. Als u de opdracht goed hebt begrepen om zo onafhankelijk mogelijk te worden van fossiele energie uit het buitenland, mag u zich niet tevredenstellen met het openhouden van twee kerncentrales voor tien jaar. Dan moet u voor twintig jaar gaan. Dan moet u onderzoeken welke centrales nog kunnen worden opengehouden, zodat we in de toekomst weerbaar zijn. Ik heb echter de indruk dat u vandaag opnieuw in een groen carcan zit, waar u niet uit geraakt.
