--- title: "Parlementaire vraag 5-5133 · Diensten. plaats van de dienst. notaris" description: "Diensten. plaats van de dienst. notaris. Parlementaire vraag nr. 5-5133 van 5 januari 2012 (Belgisch federaal parlement)." url: "https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/5-5133-diensten-plaats-dienst-notaris-bart-f028" lang: "nl" fr: "https://juriel.be/fr/questions-parlementaires/5-5133-prestation-services-localisation-prestations-notaire-af0a" --- # Diensten. plaats van de dienst. notaris **Nummer** 5-5133 **Datum** 5 januari 2012 ## Over het document **Verzameling** Parlementaire vragen **Taal van de tekst** Nederlands ## Tekst 22 paragrafen **Schriftelijke vraag, Senaat 2012** *Diensten* *Plaats van de dienst* *Notaris* ## **VRAAG** Met ingang van 1 januari 2012 zijn de dienstprestaties van notarissen onderworpen aan de btw. België is daarmee de laatste Lidstaat die de notarissen onttrekt aan de btw-vrijstelling. In Nederland, bij wijze van voorbeeld, gaat de btw-plicht reeds terug tot 1991. Voor zover hun dienstprestaties geacht worden in België plaats te vinden, zijn ze onderworpen aan 21% btw. Het is wellicht niet uitzonderlijk dat notarissen bepaalde diensten verrichten voor rekening van in het buitenland gevestigde belastingplichtige opdrachtgevers. Met betrekking tot bepaalde diensten kan twijfel ontstaan rond de toepassing van de plaatsbepalingsregels, zo onder meer voor het verlijden van akten voor. vastgoed gelegen in België. Naar verluidt is, in het verleden, in Nederland deze discussie aan de orde geweest en werd door het Ministerie van Financiën het standpunt ingenomen dat dergelijke diensten niet voldoende verband hielden met een uit zijn aard onroerend goed. Ik heb dan ook volgende vragen voor de bevoegde minister: 1) Kan u mij meedelen in hoeverre deze problematiek reeds besproken werd met het notariaat? Wat was hiervan het resultaat? 2) Kan u mij tevens bevestigen dat, binnen het zogenaamde "B2B"-segment (belastingplichtige afnemers), de dienstprestaties van notarissen allen ressorteren onder de algemene plaatsbepalingsregel zoals bepaald in [artikel 21, §2 van het btw-wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21)? Kan u desgevallend uitvoerig toelichten? ## **ANTWOORD** ( van de heer Vanackere, vice-eersteminister en minister van Financiën en Duurzame Ontwikkeling, belast met Ambtenarenzaken) De door het geachte lid opgeworpen problematiek werd tot op heden niet formeel besproken met de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat. Het toepassingsgebied van [artikel 47 van richtlijn 2006/112/EU](https://juriel.be/nl/unierecht/btw-richtlijn-2006-112/artikel-47), waarvan de artikelen [21, paragraaf 3, 1°](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21), en [21bis, paragraaf 2, 1°](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21bis), van het BTW-Wetboek de omzetting zijn, was wel het voorwerp van een overleg in de schoot van het 93ste BTW-comité van 1 juli 2011. Naar aanleiding daarvan kwam de plaatsbepaling van diensten van notarissen aan bod. Dat overleg mondde evenwel niet uit in een unaniem standpunt van de Lidstaten. In afwachting van een definitief standpunt op Europees niveau is mijn administratie van mening dat de plaats van diensten verricht door een notaris in de uitoefening van zijn geregelde werkzaamheid van openbaar ambtenaar in principe moet worden bepaald overeenkomstig de algemene regels inzake plaats van de dienst (de artikelen [21, paragraaf 2](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21), en [21bis, paragraaf 1](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21bis), van het BTW-Wetboek) in functie van de hoedanigheid van de afnemer van de dienst. Wanneer een notaris echter tussenkomt bij het verlijden van een akte of een overeenkomst die uitsluitend betrekking heeft op de overdracht van een onroerend goed of het vestigen of de overdracht van een zakelijk recht op een onroerend goed wordt de dienst van de notaris geacht plaats te vinden daar waar het onroerend goed is gelegen (artikelen [21, paragraaf 3, 1°](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21) en [21bis, paragraaf 2, 1°](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21bis), van het BTW-Wetboek). De notarissen vervullen traditioneel in het kader van hun beroep eveneens een aantal taken van economische aard die niet opgelegd zijn door hun functie van openbaar ambtenaar, maar daar wel nauw verband mee houden. Met betrekking tot die handelingen dient geval per geval onderzocht te worden welke regel inzake plaatsbepaling van diensten van toepassing is. In het geval bijvoorbeeld waarin een notaris tussenkomt als makelaar of lasthebber bij de verkoop van een onroerend goed vindt de handeling plaats daar waar het onroerend goed is gelegen (Wetboek, artikelen 21, paragraaf 3, 1° of 21bis, paragraaf 2, 1°). Mijn administratie zal in een uitvoerige commentaar met betrekking tot de gevolgen van de wijziging van [artikel 44, paragraaf 1, 1°](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44), van het Wetboek deze problematiek uitgebreid toelichten. ## Aangehaalde teksten 4 [WBTW art. 21](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21) 4 voorkomens [WBTW art. 21bis](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-21bis) 3 voorkomens [WBTW art. 44](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) 1 voorkomen [btw-richtlijn 2006/112 art. 47](https://juriel.be/nl/unierecht/btw-richtlijn-2006-112/artikel-47) 1 voorkomen ## Administratieve doctrine 4 [Fiches van de administratieve commentaar 4](https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/5-5133-diensten-plaats-dienst-notaris-bart-f028/documenten?type=commentaar) « … tot het opstellen van een koop- of verkoopovereenkomst voor onroerend goed, ook als de onderliggende transactie die de juridische wijziging van het goed meebrengt, niet plaatsvindt (zie in dit verband ook beslissing nr. E.T. 121.923 van 03.04.2012, schriftelijke parlementaire vraag nr. 5-5.133 van de heer Senator Bart Tommelein van 05.01.2012 en circulaire AAFisc nr. 47/2013 (E.T. 124.411) van 20.11.2013, randnummer 52). Voorbeelden de diensten van een werfcoördinator die wordt belast met het opzoeken en contacteren van gekwalificeerde aannemers in de voorbereidingsfase van een bepaalde werf … » [Diensten (01.07.2026)](https://juriel.be/nl/btw-commentaar/diensten-3da2) Administratieve commentaar 01.07.2026 [Bekijk de 4 documenten](https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/5-5133-diensten-plaats-dienst-notaris-bart-f028/documenten)