Btw-fraude Aziatische webwinkels

Parlementaire vraag nr. 489 van de heer Steven Matheï d.d. 08.06.2021

Kamer, Vragen en Antwoorden, 2021-2022, QRVA 55/068 d.d. 04.11.2021, blz. 108

Vraag nr. 489 van De heer volksvertegenwoordiger Steven Matheï van 08 juni 2021 (N.) aan de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding:

Btw-fraude Aziatische webwinkels.

VRAAG

De media berichtten over onderzoeken van het parket Halle-Vilvoorde naar btw-fraude bij door Aziatische webwinkels. De webwinkels zouden op grote schaal consumentengoederen naar Europa verzenden met frauduleuze douaneaangiften. Naar verluidt zouden ze de waarde van de goederen veel lager aangeven dan de werkelijke waarde en zouden ze bovendien gebruik maken van gestolen identiteiten van eerlijke Belgische bedrijven en factureren op naam van slapende vennootschappen die geen btw meer betalen. Het zou vooral gaan om brievenbus-vennootschappen uit Hongkong. Men zou bijgevolg btw en importrechten ontduiken om producten veel goedkoper te kunnen aanbieden dan webwinkels die wel de regels naleven. Naar verluidt zou er reeds 30 ton aan goederen geblokkeerd zijn op de goederenluchthaven Brucargo.

1. Hoeveel Aziatische webwinkels werden in respectievelijk 2018, 2019 en 2020 gecontroleerd op het overtreden van regels inzake btw bij de invoer van producten in ons land? Hoe verhoudt dit zich tot het aantal gecontroleerde webwinkels uit andere werelddelen?

2. Hoeveel van de gecontroleerde Aziatische webwinkels overtraden de regels inzake btw in respectievelijk 2018, 2019, 2020 en 2021? Hoe verhoudt zich dit tot het aantal webwinkels uit andere werelddelen dat de regels inzake btw overtrad?

3. Welke regels inzake btw werden voornamelijk overtreden door Aziatische webwinkels in respectievelijk 2018, 2019, 2020 en 2021? Hoe verhoudt zich dit tot de overtreden regels inzake btw door webwinkels uit andere werelddelen?

4. Hoeveel ton aan geïmporteerde goederen door Aziatische webwinkels werd er geblokkeerd in respectievelijk 2018, 2019, 2020 en 2021? Hoe verhoudt zich dit tot het aantal ton geblokkeerde goederen uit andere werelddelen?

5. Hoeveel boetes werden er opgelegd aan Aziatische webwinkels naar aanleiding van het overtreden van regels inzake btw bij de invoer van producten in ons land in respectievelijk 2018, 2019, 2020 en 2021? Hoe verhoudt zich dit tot het aantal boetes opgelegd aan webwinkels uit andere werelddelen?

6. Hoeveel bedroeg de gemiddelde boete voor Aziatische webwinkels in respectievelijk 2018, 2019, 2020 en 2021? Hoe verhoudt zich dit tot de gemiddelde boete opgelegd aan webwinkels uit andere werelddelen?

7. Wat was het totale bedrag van de boetes voor Aziatische webwinkels in respectievelijk 2018, 2019, 2020 en 2021? Hoe verhoudt zich dit tot het totale bedrag van boetes opgelegd aan webwinkels uit andere werelddelen?

8. Hoeveel van die boetes voor Aziatische webwinkels werden reeds geïnd in respectievelijk 2018, 2019, 2020 en 2021? Hoe verhoudt zich dit de het aantal geïnde boetes opgelegd aan webwinkels uit andere werelddelen?

9. Acht u het opportuun om bijkomende controles te organiseren of bijkomende maatregelen te nemen? Zo ja, wanneer zullen welke maatregelen genomen worden? Zo nee, waarom niet?

ANTWOORD

van de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding van 29.10.2021:

1. Wat het onderzoek betreft dat het voorwerp uitmaakt van het persbericht van het Parket Halle-Vilvoorde, is dit de eerste keer dat de Algemene Administratie van de Douane en Accijnzen (AAD en A) een modus operandi van die aard vaststelt, die berust op een dergelijke massale en systematische identiteitsfraude van legitieme ondernemingen door de verkopers van een bepaalde online verkoopsite (e-commerce).

Aangezien het criterium "online verkoop" (of eender welke NACEBEL-activiteitencode) op zich niet opgenomen wordt in een douaneaangifte, kan de AAD en A de gevraagde gegevens over e-commerce echter niet extraheren uit de invoerdata. Bovendien kan uit de douaneaangifte bij invoer niet worden nagegaan of de goederen het resultaat zijn van een onlineverkoop (behalve voor invoer die wordt aangegeven via de applicatie BE-GATE, die echter nog in ontwikkeling is). Anders gesteld is het op dit moment dus nog niet mogelijk om in ons aangiftesysteem opzoekingen te verrichten op dit criterium van online verkoop (e-commerce).

Bovendien zijn deze vragen niet eenduidig te beantwoorden door de AAD en A, aangezien de douane geen specifieke statistieken bijhoudt met betrekking tot online verkoopsites. Om de hierboven aangehaalde redenen is het voor de AAD en A dus niet mogelijk om een overzicht te geven, noch een vergelijkende studie te maken, over e-commerce-fraude tussen online verkoopsites op basis van het land waarin zij gevestigd zouden zijn.

De AAD en A beschikt immers alleen over de verplichte invoergegevens die in de douaneaangiften worden opgenomen, deze zijn in het bijzonder maar niet exhaustief: de goederencode, de douanewaarde, de invoerrechten, de oorsprong, de hoeveelheid, het gewicht, de identiteit van de afzender en de ontvanger (naam, adres en btw-nummer), enz.

In een ruimer perspectief kan eraan worden herinnerd dat de Nederlandse Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) op 27 november 2019 een huiszoeking heeft verricht in de magazijnen van de Chinese onlineshop "Superaankoop", en dit in het kader van een vermoeden van btw-fraude (zie vraag nr. 180 van 29 januari 2020 gesteld door de heer Vanbesien, Vragen en Antwoorden, Kamer, 2019- 2020, nr. 13).

2 en 3. De douane is slechts bevoegd voor de inning van de btw bij invoer. Het is daarom voor de douane niet mogelijk om deze vraag verder te beantwoorden, afgezien van de reeds genoemde beperkingen in het antwoord op vraag nr. 1.

4. Als gevolg van de beperkingen inzake statistische onderzoekscriteria, zoals uiteengezet in het antwoord op vraag nr. 1, is het voor de douane niet mogelijk deze vraag precies te beantwoorden.

Inbeslagnemingen die in voorgaande jaren zijn verricht worden door de douane geregistreerd op basis van het type overtreding dat werd vastgesteld, niet op basis van het type transactie. De AAD en A is derhalve niet in staat een in beslag genomen hoeveelheid systematisch te kunnen koppelen aan een welbepaalde online verkoopsite.

In dit opzicht moet nog worden benadrukt dat de elektronische handel een betrekkelijk recent en groeiend fenomeen is. De douanegegevensbanken worden geleidelijk aan aangepast om rekening te houden met dit nieuwe verschijnsel.

5 tot 8. Om de hierboven aangehaalde redenen kan de AAD en A geen verband leggen tussen de btw-boetes bij invoer en de inbreuken die door een bepaalde onlineverkoopsite zijn begaan.

9. Wat betreft de specifiek op e-commerce gerichte onderzoeken, blijkt uit de raadpleging van de databanken van de Administratie Opsporing van de AAD en A dat er in 2020 9 en in 2021 20 onderzoeksdossiers werden geopend. Er dient op gewezen te worden dat er in deze cijfers geen rekening werd gehouden met de oorsprong van de producten, hoewel het in werkelijkheid bij regel om producten van Chinese oorsprong gaat (dit gegeven staat los van de online verkoopsite waarop zij werden verkocht).

Om misbruik van elektronische handel (onderwaardering en btw-fraude) tegen te gaan, voert de AAD en A momenteel in nauwe samenwerking met OLAF een grootscheepse operatie uit op de luchthaven van Bierset (Operatie Easter), gericht op de meest verdachte handelsbewegingen. Deze onderzoeksdossiers worden momenteel geëvalueerd met het oog op een eventuele toezending aan het Europees Openbaar Ministerie (EPPO) met het oog op een overkoepelende coördinatie van deze onderzoeken op Europese schaal.

Volgend op deze operatie in Bierset heeft de douane haar criteria uitgebreid en een landelijke Hit en Run-operatie op touw gezet om jacht te maken op frauduleuze importeurs.

Ten slotte werd naast deze operationele acties nog het aangiftesysteem H-7 ontwikkeld voor kleine e-commercezendingen bestemd voor particulieren in België in B2C, zonder limiet op de invoerwaarde en met inning van btw bij invoer, of in B2B voor de in België gevestigde bedrijven voor pakketten met een intrinsieke waarde van maximaal 150 euro. Anderzijds wordt nog de toepassing BE-GATE gebruikt, die specifiek bedoeld is voor B2B e-commerce met een vergunning uitgereikt door de douane die een vereenvoudigde aangifteomgeving aanbiedt aan bedrijven die gespecialiseerd zijn in e-commerce, en dit voorafgaand aan de indiening van de aangifte ten invoer.