Btw-controles naar aanleiding van een verzoek om teruggave van een btw-krediet

Parlementaire vraag nr. 482 van de heer Denis Ducarme d.d. 02.06.2021

Kamer, Vragen en Antwoorden, 2020-2021, QRVA 55/059 d.d. 15.07.2021, blz. 210

Vraag nr. 482 van de heer volksvertegenwoordiger Denis Ducarme van 02 juni 2021 (Fr.) aan de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding:

Btw-controles naar aanleiding van een verzoek om teruggave van een btw-krediet.

VRAAG

Om over liquiditeiten te kunnen beschikken en hun bedrijfskas te spijzen hebben onze ondernemers verzoeken ingediend om een teruggave van het btw-krediet te krijgen. Ik verneem echter dat wie teruggave zegt, ook controle zegt. Kennelijk komen de ondernemers die om een teruggave van het btw-krediet verzoeken op de 'prioriteitenlijst van de fiscus' te staan: het betreft een jaarlijks meegedeeld overzicht waarop de fiscus vermeldt wie er zich het komende jaar aan een controle mag verwachten.

Bovendien heeft de btw-administratie aan een zelfstandige uitgelegd dat iedereen of vrijwel iedereen die om een teruggave van het btw-krediet verzoekt, op een lijst terechtkomt (lijst 678) en dat in principe 40 % van de bedrijven op die lijst aan een controle onderworpen moet worden. Die lijst wordt opgemaakt door de dienst TACM van de AAFisc en vermeldt de te controleren dossiers. Laatste punt: na bekrachtiging door de AAFisc en na een eventuele controle wordt het verzoek om teruggave bezorgd aan de Algemene Administratie van de Inning en de Invordering (AAII), die de terugbetaling afhandelt, maar daarbij bovenal toeziet op de 'fiscale balans'.

De AAII gebruikt dat instrument om na te gaan of de btw-plichtige aan wie een btw-krediet terugbetaald moet worden, bij de btw geen openstaande schulden heeft, geen andere belastingsschulden heeft, of er geen onderzoek tegen hem loopt, of hij geen fraude gepleegd heeft of ervan verdacht wordt, of er geen beslag gelegd werd op zijn bezittingen, enz.

De AAII beslist vervolgens om geen terugbetaling of een volledige of gedeeltelijke terugbetaling uit te voeren, of om ten bewarende titel een (gedeeltelijke) inhouding op de terugbetaling toe te passen.

1. Denkt u dat het mogelijk zou zijn om ten minste tijdelijk de door de AAII toegepaste procedure tot 'wettelijke schuldvergelijking' op te schorten (die procedure strekt ertoe het btw-belastingskrediet te gebruiken om een niet-betwiste schuld bij een andere afdeling van de FOD Financiën of een schuld bij de RSZ af te lossen)?

2. Kunt u bevestigen dat de ondernemers die een terugbetaling van een btw-belastingskrediet eisen, automatisch op de 'prioriteitenlijst van de fiscus' terechtkomen, evenals op de lijst 678?

3. Wat zijn de objectieve criteria bij de selectie van de zelfstandigen en de kmo's die op de de door de dienst TACM van de AAFisc opgemaakte lijst 678 geplaatst worden?

4. Hoeveel controles van zelfstandigen die om een terugbetaling van het btw-krediet verzocht hadden, werden er in 2020 uitgevoerd? Hoeveel controles werden er in 2021 uitgevoerd?

5. Hebt u in 2020 en 2021 vastgesteld dat er in vergelijking met 2019 een stijging van het aantal ondernemers was die om een vervroegde terugbetaling van het belastingskrediet verzochten?

ANTWOORD

van de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding van 14.07.2021:

1. De toepassing van de schuldcompensatie (artikel 334 programmawet van 27 december 2004) is aan een aantal basisvoorwaarden verbonden. Zodra deze voorwaarden vervuld zijn, kan de AAII overgaan tot de compensatie van een teruggave op de nog openstaande schulden. Elke afwijking die ten voordele van een bepaald type krediet (bijv. een BTW-teruggave) of van bepaalde categorieën van belastingplichtigen, zelfs tijdelijk, zou worden verleend, zou een inbreuk impliceren op de gelijke behandeling van burgers en ondernemingen en indruisen tegen de ratio legis van de voormelde wetgeving.

Bij de toepassing van de compensatie wordt door de FOD Financiën inderdaad ook rekening gehouden met welbepaalde opeisbare schulden in sectoren buiten de FOD Financiën. Het gaat dan in hoofdzaak om de volgende types van schulden:

- schulden bij de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid. Alvorens tot de compensatie van een teruggave op een schuld RSZ wordt overgegaan, zal deze dienst altijd vooraf worden geconsulteerd. De eindbeslissing tot compensatie ligt m.a.w. bij de RSZ. De FOD Financiën is niet gerechtigd hierop afwijkingen toe te staan;

- een overdracht van schuldvordering ten voordele van een privé-schuldeiser van de begunstigde of een pand op schuldvordering, die aan de FOD Financiën ter kennis werd gebracht. Vanaf de kennisgeving van de overdracht of het pand, is de FOD Financiën gehouden om het (beschikbare) krediet ter beschikking te stellen van de cessionaris of de pandhouder; - een uitvoerend beslag onder derden dat lastens de begunstigde, via deurwaardersexploot, aan de FOD Financiën werd betekend.

Om dezelfde evidente redenen zijn we in dit geval gehouden tot de inhouding.

2. De controle van de BTW-teruggaven is een permanente taak van AAFisc. Alle btw-kredieten waarvoor in een periodieke btw-aangifte om teruggaaf is verzocht, worden in aanmerking genomen op basis van objectieve selectiecriteria, maar slechts een zeer beperkt percentage wordt daadwerkelijk door de administratie gecontroleerd.

3. De objectieve selectiecriteria zijn een combinatie van business rules en een dataminingmodel, waarvan de details om redenen van vertrouwelijkheid niet kunnen worden bekendgemaakt.

4. Het aantal controles van zelfstandigen en vennootschappen die om teruggaaf van btw verzoeken, ziet er voor 2021 als volgt uit.

Hierbij het aantal uitgevoerde controles bij zelfstandigen en vennootschappen.

* Merk op dat het jaar 2021 niet representatief is omdat de controleperiode 2021 in december 2021 afloopt.

5. Hieronder het aantal ondernemers dat in de jaren 2019 tot en met 2021 ten minste één btw-teruggaaf heeft gevraagd (onvolledig).