Ontvangstenderving. FraudeOntvangstenderving. Fraude.

Parlementaire vraag nr. 41 van de heer Philippe Goffin d.d. 25.09.2019

Kamer, Vragen en Antwoorden, 2019, QRVA 55/004 d.d. 25.10.2019, blz. 91

Vraag nr.41 van de heer volksvertegenwoordiger Philippe Goffin van 25 september 2019 (Fr.) aan de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met Bestrijding van de fiscale fraude, en minister van Ontwikkelingszaken:

Ontvangstenderving. - Fraude.

VRAAG

De EU-lidstaten zijn in 2017 in totaal 137 miljard euro aan btw-ontvangsten misgelopen. Dat blijkt uit een verslag van de Europese Commissie.

Voor België bedraagt de btw-derving 4 miljard euro en hiervoor worden er verschillende redenen aangedragen: faillissementen, belastingontwijking, maar vooral ook fraude.

1. Zijn er precieze cijfers beschikbaar in verband met de btw-fraude in ons land?

2. Welke tendensen stelt men vast in vergelijking met de voorgaande jaren?

3. Welke middelen worden er ingezet om die fraude te bestrijden?

4. Hoe kan men het btw-stelsel fraudebestendiger maken?

ANTWOORD

van de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met Bestrijding van de fiscale fraude, en minister van Ontwikkelingszaken van 23.10.2019:

1. en 2. De studie waarnaar verwezen wordt, is de jaarlijkse studie uitgevoerd door het Poolse onderzoeksinstituut Case in opdracht van de Europese Commissie en waaraan de FOD Financiën haar medewerking verleent. Het gaat om macro-economische ramingen op basis van de nationale rekeningen. De top-down benadering heeft als nadeel dat geen opdeling naar bijvoorbeeld bedrijfstakken of specifieke belastingregimes mogelijk is. Bovendien leidt elke herziening van de nationale rekeningen of van de bijkomende hypotheses tot een aanpassing van de raming van de theoretisch verschuldigde btw en bijgevolg van de btw kloof, hoewel aan de btw-ontvangsten van het betrokken jaar niets wijzigde. Voor 2017 raamt de studie de btw-kloof inderdaad op 12% of zowat 4 miljard euro. Case stelt dat de theoretisch verschuldigde btw in 2017 met 2,9 % steeg, terwijl de ontvangsten met 4,1 % toenamen en de btw-kloof bijgevolg met ruim 1 procentpunt afnam ten opzichte van 2016.

De tabel geeft echter duidelijk aan dat Case in de voorbije jaren haar ramingen van de theoretische verschuldigde belasting en de btw-kloof herhaaldelijk en aanzienlijk heeft aangepast. Gezien de ruwe aard van de macro-economische ramingen moet niet zozeer op de jaar op jaar wijziging maar eerder op de lange termijntrend te worden gefocust. Bovendien is de btw-kloof aanzienlijk lager dan het Europees gemiddelde. Volgens de jongste Case studie bedroeg de gemiddelde btw-kloof voor de 28 EU-landen 12% à 13% in 2015 en 2016.

Opeenvolgende ramingen van de btw-kloof door Case:

3. België past momenteel een nationaal btw-stelsel toe dat in overeenstemming is met de wettelijke vereisten van de Europese regelgeving. Bovendien doen de verschillende betrokken administraties hun uiterste best om een doeltreffende controle te waarborgen, waarbij zij gebruik maken van moderne technologieën (zoals bijvoorbeeld de transaction network analysis), methoden voor risicoanalyse en instrumenten voor een betere en snellere samenwerking op Europees niveau (zoals bijvoorbeeld het Eurofisc-netwerk). Ten slotte neemt België actief en constructief deel aan de lopende onderhandelingen op Europees niveau over de door de diensten van de Europese Commissie voorgestelde btw-hervorming.

Ik onderschrijf de onderliggende doelstellingen van de voorgestelde hervormingen, met name het btw-systeem fraudebestendiger maken en tegelijk de beheerskost voor de ondernemingen en de administraties proberen terug te dringen. De verschillende aspecten van de hervorming moeten evenwel in detail worden doorgesproken zodat er zoveel mogelijk zekerheid kan worden geboden omtrent de effectiviteit en de efficiëntie van de hervorming. Ik stel op dat punt vast dat de besprekingen in de Raad al hebben aangetoond dat bij heel wat lidstaten een begrijpelijke terughoudendheid bestaat ten aanzien van de fundamentele omslag die wordt voorgesteld. Er zullen dan ook nog technisch complexe besprekingen nodig zijn op EU-niveau om deze onzekerheden bij de lidstaten weg te nemen

4. De belangrijkste wijziging die door de diensten van de Europese Commissie wordt voorgesteld, betreft de btw-regeling die van toepassing is op leveringen tussen belastingplichtigen van goederen die van de ene lidstaat van de Europese Unie naar een andere lidstaat worden vervoerd.

Het huidige btw-stelsel splitst deze leveringen van goederen voor btw-doeleinden op in twee soorten handelingen: een vrijgestelde levering van goederen in de lidstaat van vertrek en een intracommunautaire verwerving die in de lidstaat van bestemming wordt belast. Deze regeling biedt gewetenloze bedrijven de mogelijkheid om via fictieve transacties de btw terug te vorderen door aftrek van de btw en vervolgens te verdwijnen zonder belasting te betalen over hun verkopen aan de belastingdiensten.

In het voorstel van de Europese Commissie maken dergelijke leveringen voor btw-doeleinden één enkele handeling uit, de zogenaamde "intra-EU-levering". De btw op deze handeling zou in de lidstaat van aankomst verschuldigd zijn door de leverancier die de btw zou moeten betalen in zijn lidstaat van vestiging via het bestaande één-loket-systeem (waarvan het toepassingsgebied dus zou worden uitgebreid). Zoals reeds het geval is voor elektronische diensten, zou deze lidstaat opgedragen worden de btw door te storten aan de rechthebbende lidstaten.

De diensten van de Europese Commissie gaan ervan uit dat een dergelijke systeemhervorming de intracommunautaire carrouselfraude ten gronde zou aanpakken door het belastingkrediet te elimineren in hoofde van de persoon die momenteel een vrijgestelde levering verricht in de lidstaat van vertrek. Daardoor zou het nieuwe systeem beter bestand moeten zijn tegen deze specifieke vorm van fraude, die een aanzienlijk verlies aan btw-inkomsten in de Europese Unie veroorzaakt