Diensten aangeboden aan leden van beroepsorganisaties

Vr. en Antw., Senaat, 2005-2006, nr. 3-74, blz. 7907

Diensten aangeboden aan leden van beroepsorganisaties

VRAAG

Een groot aantal beroepsorganisaties biedt alle leden « gratis » diensten aan in de vorm van advies, alsook producten in de vorm van tijdschriften en boeken. Sommige beroepsorganisaties zouden op een deel van de bijdragen BTW aanrekenen en andere niet.

Hoe wordt het deel van de bijdrage waarop BTW moet worden berekend, bepaald ? Is het niet toepassen van de BTW een optie of een eenvoudige administratieve tolerantie ?

ANTWOORD

(vice-eerste minister en minister van Financiën)

Het geachte lid verwijst duidelijk naar de vrijstelling beoogd door artikel 44, § 2, 11°, van het BTW-Wetboek en naar de aanschrijving nr. 12 van 29 december 1986 die deze bepaling becommentarieert en in de punten 12 tot 18 een eventuele uitsplitsing van de globale bijdrage voorziet.

De uiteengezette principes in deze aanschrijving en inzonderheid de tolerantie met betrekking tot het uitsplitsen van de bijdrage moeten echter worden aangepast om rekening te houden met de Europese rechtspraak en in het bijzonder met het arrest gewezen op 12 november 1998 door het Hof van justitie van de Europese Gemeenschappen in de zaak C-149/97, The Institute of the Motor Industry.

In dit arrest heeft het Hof immers voor recht verklaard dat met « een instelling van syndicale aard » in de zin van artikel 13, A, lid 1, sub l), van de zesde richtlijn (omgezet in Belgisch recht in voornoemd artikel 44, § 2, 11°) wordt bedoeld, een organisatie die primair tot doel heeft de collectieve belangen van haar leden - ongeacht of het gaat om werknemers, werkgevers, beoefenaars van vrije beroepen dan wel ondernemers die een bepaalde economische activiteit uitoefenen - te behartigen en hen te vertegenwoordigen tegenover derden, daaronder begrepen overheidsinstanties.

Wanneer derhalve een vereniging een syndicaal doel nastreeft in de zin van hetgeen voorafgaat, zijn de bijdragen die haar leden betalen in principe de tegenprestatie van volledig vrijgestelde handelingen. Wanneer bijgevolg een vereniging ten behoeve van haar leden diensten verricht die kaderen in haar syndicaal doel, zelfs indien het individuele adviezen betreft of een internetsite die wordt gecreëerd of de uitgifte van een tijdschrift bestemd om haar leden in te lichten over haar activiteiten, worden deze laatste genoemde activiteiten beschouwd als behorende tot haar normale syndicale activiteit en zijn ze niet van aard om de voornoemde vrijstelling van de bijdragen die deze activiteiten dekken ter discussie te stellen.

Het is enkel in het geval de handelingen duidelijk buiten het kader van het syndicaal doel vallen, dat het deel van de bijdrage die de tegenprestatie is van deze diensten, aan de belasting moet onderworpen worden.

Een nieuwe commentaar van deze bepaling die rekening houdt met de evolutie van de Europese rechtspraak op dit vlak, zal eerlang worden gepubliceerd.