Verhoogde btw-inkomsten door hogere energieprijzen (MV 24552C)

Schriftelijke vraag en antwoord nr : 184 - Zittingsperiode : 55

Auteur : Sander Loones, N-VA (06985)

Departement : Staatssecretaris voor Begroting en Consumentenbescherming, toegevoegd aan de Minister van Justitie, belast met de Noordzee

Titel : Verhoogde btw-inkomsten door hogere energieprijzen (MV 24552C).

Datum indiening : 15/02/2022

Vraag

In Terzake op 21 januari 2022 stelde de federale minister van Financiën dat er 500 miljoen extra inkomsten zijn door de btw op de hogere energieprijzen.

Echter, in een opiniestuk in Knack op 16 januari 2022 schreef u het volgende: "Door de hogere energieprijzen ontvangt de overheid immers ook hogere btw op energie.

Ik hoor veel collega's dan zeggen: "Het kan toch niet dat de overheid hier rijker van zou worden". Dat kan inderdaad niet, want dat doet ze ook niet. Het klopt dat de overheid door de hogere energieprijzen ook hogere btw-inkomsten kan hebben. Maar die hogere energieprijzen leiden voor de overheid ook wel tot hogere uitgaven. De hogere energieprijzen zullen ervoor zorgen dat de spilindex wordt overschreden en dat de overheid hogere lonen aan ambtenaren en hogere uitkeringen aan steuntrekkers zal moeten betalen.

Ook smelt de winstmarge van bedrijven, wat resulteert in minder inkomsten via de vennootschapsbelasting. Volgens modellen van de Nationale Bank leidt dit ertoe dat de overheid net zoals burgers en bedrijven verliest aan de hogere energieprijzen".

1. Wint of verliest de overheid nu aan de btw door de hogere energieprijzen? Hoeveel bedraagt dit precies?

2. Welke dossiers werden u precies voorgelegd om de stijgende energiefacturen te compenseren? En kunnen de uitgaven voor die voorstellen gefinancierd worden met de inkomsten door de verhoogde btw-ontvangsten?

Antwoord

Publicatie antwoord : B080 · Publicatiedatum : 18/03/2022

De schriftelijke vragen nr. 184, 187 en 189 van 15 februari 2022 worden gezamenlijk beantwoord.

Als gevolg van de gestegen energieprijzen heeft de regering beslist enkele koopkrachtverhogende maatregelen te nemen:

- Een verwarmingspremie ten belope van 100 euro, die verrekend zal worden op alle residentiële elektriciteitscontracten. De kostprijs van deze maatregel wordt geschat op 520 miljoen euro, rekening houdend met het aantal residentiële elektriciteitscontracten.

- Een tijdelijke btw-verlaging van 21 % naar 6 % op elektriciteit voor vier maanden. De kostprijs van deze btw-verlaging wordt ingeschat op 320 miljoen euro.

- De verlenging van het uitgebreide sociaal tarief in het tweede kwartaal van 2022. De kostprijs daarvan wordt ingeschat op 94 miljoen euro.

- Daarnaast leiden de sterk verhoogde elektriciteits- en gasprijzen ertoe dat de kostprijs voor de toepassing van het sociaal tarief gas en elektriciteit in het eerste kwartaal van 2022 toegenomen is tot 393 miljoen euro, dat wil zeggen 185 miljoen euro meer dan initieel geraamd in september 2021.

Tezamen hebben deze maatregelen een budgettaire impact van 1,12 miljard euro.

Daarnaast is, zoals reeds toegelicht bij de besprekingen in het kader van de begrotingsopmaak 2022, bij de omvorming van de federale heffingen naar een accijns, de hoogte van deze accijns bevroren op het niveau van de hoogte van de federale heffingen in 2021.

Wat betreft de meerinkomsten en minderuitgaven heeft de Regering rekening gehouden met volgende zaken:

- De opbrengst als gevolg van de hogere elektriciteits- en gasprijzen op de btw-ontvangsten werd voor het jaar 2022 door de FOD Financiën ingeschat op 2.173 miljoen euro.De FOD Financiën heeft bij deze schatting gebruik gemaakt van de relevante prijsindices, waarbij alle residentiële contracten in rekening worden gebracht. Bij de begrotingsopmaak werd rekening gehouden met een opbrengst van 1.652 miljoen euro. Dit betekent een meeropbrengst van 521 miljoen euro.

- De FOD Financiën schat hogere inkomsten uit de btw op stookolie ten belope van 83 miljoen euro.

- De Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (CREG) schat de hogere inkomsten uit de repartitiebijdrage 2022 op 32 miljoen euro.

- De CREG schat de voorziene uitgaven inzake de aankopen van afgeleverde groenestroomcertificaten aan offshore windparken 177 miljoen euro lager in tegenover de situatie bij de begrotingsopmaak 2022.

Tezamen zou dit een impact van 813 miljoen euro betekenen. Het was de bedoeling van de regering deze meerinkomsten terug te laten vloeien naar de burgers van dit land, die uiteraard getroffen worden door aanhoudend hoge energieprijzen.

Indien we rekening houden met een budgettaire impact van de genomen maatregelen ten belope van 1,12 miljard euro en de meerinkomsten ten belope van 813 miljoen euro betekent dit netto een budgettaire impact voor de federale overheid van ongeveer 300 miljoen euro.

Uiteraard hebben hoge energieprijzen ook negatieve effecten op de overheidsfinanciën, zowel directe als indirecte. Hogere energieprijzen hebben hogere werkingsuitgaven tot gevolg, en hogere uitgaven in het kader van sociaal beleid, zoals het sociaal tarief. Daarnaast hebben stijgende energieprijzen hogere inflatie en een snellere indexering tot gevolg, wat hogere uitgaven voor de ambtenarenlonen en uitkeringen betekent, en sneller stijgende dotaties aan de gefedereerde entiteiten. Ten slotte hebben sterk stijgende energieprijzen een negatieve impact op de groei, wat een impact heeft op de fiscale ontvangsten. Anderzijds is er geen rekening gehouden met de macro-economische gevolgen van het energie-akkoord.

Op 17 februari 2022 publiceerde het Federaal Planbureau haar nieuwe economische vooruitzichten, waarin onder andere aangepaste inflatieverwachtingen en het energieakkoord verwerkt zullen zijn. Op 17 maart 2022 is het nieuw rapport van het Monitoringcomité gepubliceerd, gebaseerd op de nieuwe economische vooruitzichten. Dit alles zal meegenomen worden in de begrotingsdoelstellingen die worden vastgelegd in het stabiliteitsprogramma dat eind april zal worden neergelegd bij de Europese Commissie.

Voor verdere vragen inzake de energieprijzen en de federale maatregelen die genomen zijn verwijs ik u graag door naar de minister van Financiën wat betreft het fiscale luik en naar de minister van Energie wat betreft het luik energie.