--- title: "Parlementaire vraag 16 · De btw-kloof" description: "De btw-kloof, VAT theoretical tax liability, top-down methodologie. Parlementaire vraag nr. 16 van 29 oktober 2020 (Belgisch federaal parlement)." url: "https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/16-btw-kloof-steven-mathei-vat-ce29" lang: "nl" fr: "https://juriel.be/fr/questions-parlementaires/16-ecart-tva-steven-mathei-methodologie-d88d" --- # De btw-kloof **Nummer** 16 **Datum** 29 oktober 2020 ## Over het document **Verzameling** Parlementaire vragen **Taal van de tekst** Nederlands ## Tekst 87 paragrafen Parlementaire vraag nr. 16 van de heer Steven Matheï d.d. 29.10.2020 **Kamer, Vragen en Antwoorden, 2019-2020, QRVA 55/029 d.d. 02.12.2020, blz. 148** Vraag nr. 16 van de heer volksvertegenwoordiger Steven Matheï van 29 oktober 2020 (N.) aan de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding: *De btw-kloof.* ## **VRAAG** Op 10 september 2020 publiceerde de Europese Commissie het jaarlijks rapport met betrekking tot de btw-kloof in de Europese lidstaten in 2018. In totaal liepen de Europese lidstaten in 2018 140 miljard aan btw mis. In België bedroeg de btw-kloof - het verschil tussen de geschatte btw-inkomsten en het uiteindelijk geïnde bedrag - in 2018 3,617 miljard. Met deze kloof van iet meer dan 10 % situeert België zich in de Europese middenmoot. In uw antwoord op een mondelinge vraag van 15 juli gaf u aan dat een bijzonder team van de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) bij de screening van aanvragen van terugbetaling van btw al meer 80 miljoen euro blokkeerde zonder noemenswaardige bezwaren van de aanvragers van terugbetaling. **1.** Kunt u verklaren wat de oorzaak is van deze btw-kloof van 3,617 miljard in 2018? **2.** a) Kunt u verduidelijken hoe deze btw-kloof van 3,617 miljard zich verhoudt ten opzichte van de btw-kloof in respectievelijk 2015, 2016 en 2017? b) Zijn er volgens u stappen gezet in België de afgelopen jaren die de btw-kloof hebben verkleind, en zo ja, welke en met welk resultaat? c) Welke maatregelen zouden volgens u nog genomen moeten worden om de kloof verder te verkleinen? **3.** Kunt u meedelen wanneer de cijfers met betrekking tot 2019 bekend zullen zijn? **4.** a) Kunt u verduidelijken voor hoeveel euro het bijzonder team van de BBI momenteel al geblokkeerd heeft bij de screening van aanvragen van terugbetaling van btw? b) Over hoeveel dossiers gaat dit? c) Welk gevolg werd er tot nu toe gegeven aan deze blokkeringen? ## **ANTWOORD** **van de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding van 24.11.2020:** **1.** De raming die het onderzoeksbureau CASE maakt in opdracht van de Europese Commissie is gebaseerd op een top-down methodologie waarin de cijfers van de nationale rekeningen vergeleken worden met de btw-inkomsten. Op basis van de nationale rekeningen berekent men een "VAT theoretical tax liability" (VTTL). De btw-kloof wordt gedefinieerd als het verschil tussen de VTTL en de btw-inkomsten. De top-down methodologie laat niet toe om de btw-kloof op te splitsen naar economische sector, regio, soort fraude, etc. Het is derhalve niet mogelijk om de oorzaak van de btw-kloof nader toe te lichten. **2.** a) Onderstaande tabel geeft de evolutie van de door CASE geraamde Belgische btw-kloof weer tussen 2011 en 2019. De horizontale lezing van de tabel geeft weer hoe de geraamde btw-kloof evolueert doorheen de jaren. De verticale lezing geeft weer hoe de geraamde btw-kloof van één specifiek jaar evolueert doorheen de verschillende studies. De raming wordt immers elk jaar opnieuw gemaakt op basis van de meest recente cijfers van de nationale rekeningen. Wijzigingen van de nationale rekeningen hebben een impact op de VTTL, en derhalve ook op de geraamde btw-kloof. De tabel geeft aan dat de ramingen van de btw-kloof vaak substantieel veranderen in latere studies. | Resultaten VAT GAP België volgens CASE | | | | | | | | | | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Aanpassingen van de ramingen naargelang de jaargang van de studie | | | | | | | | | | | | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019\* | | Edition 2020 | | | | 9,10% | 12,20% | 10,90% | 11,50% | 10,40% | 9,40% | | Edition 2019 | | | 12,70% | 9,10% | 11,90% | 11,90% | 11,80% | 10,20% | | | Edition 2018 | | 14,40% | 12,70% | 8,70% | 10,80% | 9,70% | | | | | Edition 2017 | 12,20% | 14,00% | 12,30% | 9,80% | 10,80% | | | | | | Edition 2016 | 12,30% | 14,30% | 11,90% | 8,40% | | | | | | | Edition 2015 | 11,10% | 11,20% | 10,50% | | | | | | | | Edition 2014 | 12,30% | 10,00% | | | | | | | | | Edition 2013 | 16,00% | | | | | | | | | | \* Voorlopige gegevens voor 2019. | | | | | | | | | | b) en c) Op nationaal vlak zijn inspanningen geleverd die zullen worden voortgezet om de operationele instrumenten waarover de controlediensten beschikken, te versterken, uit te breiden, te optimaliseren en te moderniseren. Op dit gebied kan ik vermelden de ontwikkeling van het Eurofiscnetwerk, de datamining en de implementatie van efficiënte risicoanalysetools, zoals Transaction Network Analysis. Dit zijn trouwens in grote mate nationale initiatieven geweest in België die vervolgens in alle lidstaten zijn ingevoerd in het kader van een nauwere samenwerking. De Algemene Administratie van de Fiscaliteit organiseert zich zo goed mogelijk om de vergissingen van de belastingplichtigen zoveel mogelijk te beperken en te corrigeren. Zij doet dit door een aantal maatregelen te nemen, waaronder beheers- en controlemaatregelen over verschillende onderwerpen, om de risico's zo veel mogelijk af te dekken. Bovendien voert de administratie ook controleacties uit om misbruiken met betrekking tot de toepassing van de btw tegen te gaan en te stoppen. Zo organiseert de administratie acties die een zeer snelle tussenkomst, een grootschalige rechtzetting van eenvoudige anomalieën en complexere controles vereisen. Naast de nultolerantie voor het niet-indienen van btw-aangiftes en -listings, controleert zij elk kwartaal de geldigheid van de btw-kredieten waarvoor een terugbetaling is gevraagd of die aangewend zullen worden om bestaande btw-schulden terug te betalen. Sinds 2018 zijn er verschillende nieuwe initiatieven genomen om de strijd tegen misbruiken, zoals inzake de verleggingsregeling, het gebruik van doorgehaalde btw-nummers, alsook misbruik in verband met regelingen inzake niet-indiening of activiteiten die niet voor de btw zijn geregistreerd, te versterken. Als gevolg van wijzigingen in de wetgeving is sinds eind 2019 een nieuwe controleactie georganiseerd om de geldigheid te verifiëren van de btw-kredieten waarvoor de belastingplichtigen gedurende de eerste 24 maanden van hun activiteit maandelijks om teruggaaf hebben verzocht. Naast deze zeer reactieve acties organiseert de Algemene Administratie van de Fiscaliteit eveneens controles bij andere belastingplichtigen met of zonder btw-krediet door middel van specifieke of meer algemene acties. Om de gecentraliseerde selecties te optimaliseren, combineert de Algemene Administratie van de Fiscaliteit business rules met technieken van datamining die zij voortdurend probeert te verbeteren, onder andere met de medewerking van experts op het terrein. Op Europees vlak zijn de Europese Commissie en de lidstaten er zich van bewust dat er vooruitgang kan worden geboekt bij het optimaliseren van de doeltreffendheid van de controlemaatregelen en door structurele veranderingen die het btw-stelsel minder fraudegevoelig zouden maken. Het is binnen dit kader dat een aantal fundamentele hervormingen inzake btw zijn goedgekeurd, of het nu gaat om intracommunautaire handelingen dan wel een efficiëntere belastingheffing op de elektronische handel in goederen of de ontwikkeling van de administratieve samenwerking tussen de lidstaten door het regelgevend kader op Europees niveau aan te passen. Inzake de elektronische handel, zal een fundamentele wijziging van het btw-stelsel het mogelijk maken de inning van de btw te verbeteren en de fraude op dit gebied terug te dringen, mede door de belastingdiensten, logistieke bedrijven, internetplatforms, betalingsdienstaanbieders en beroepsverenigingen op een doorslaggevende manier te betrekken in het kader van deze hervormingen. In het kader van haar voorstel van richtlijn betreffende de elektronische handel, heeft de Europese Commissie geschat dat de verliezen bij grensoverschrijdende e-commerce als gevolg van gederfde btw-inkomsten en niet-naleving momenteel worden geschat op niet minder dan 5 miljard euro per jaar over de hele Europese Unie. In een meer algemeen kader bevat de recente mededeling van de Europese Commissie over het actieplan voor rechtvaardige en vereenvoudigde belastingheffing ter ondersteuning van de herstelstrategie bovendien vele nieuwe initiatieven op dit gebied, zowel op conceptueel als op operationeel niveau, die zullen bijdragen tot het verkleinen van de btw-kloof. Ik hoop in ieder geval dat het mogelijk zal zijn om binnen een redelijke termijn een consensus te bereiken tussen alle lidstaten over deze belangrijke hervormingen. Voor de grote, georganiseerde btw-fraude, met inbegrip van de carrousels, heeft de Bijzondere Belastinginspectie sedert meer dan tien jaar een systeem van vroegtijdige detectie uitgewerkt dat ons toelaat de verliezen te beperken. In 2019 kon dergelijk verlies worden beperkt tot 42,5 miljoen euro. Ter herinnering, in 2001, vóór deze nieuwe aanpak, had België 1,1 miljard euro verloren. Dergelijke fraude kan dus de cijfers van de btw-kloof niet verklaren. **3.** Het rapport van de Europese Commissie bevat reeds voorlopige cijfers voor 2019. De btw-kloof zou 9,4 % bedragen. Definitieve cijfers worden echter pas bekend gemaakt in de volgende editie van de studie, die verwacht wordt in september 2021. **4.** a) In 2020 heeft de Bijzondere Belastinginspectie tot dusver 77.375.243,86 euro fictieve aanvragen tot terugbetaling geblokkeerd, te beschouwen als pogingen tot oplichting ten nadele van de Schatkist. b) Het gaat over 45 aanvragen op naam van 44 verschillende vennootschappen. c) De kredieten werden verworpen en de betrokken vennootschappen werden onderworpen aan een taxatie. De kredieten werden in rekening gebracht bij die schulden en overigens niet betwist. Voor het overgroot gedeelte van de gevallen werd Justitie in kennis gesteld van de malversaties. ## Administratieve doctrine 1 [Parlementaire vragen 1](https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/16-btw-kloof-steven-mathei-vat-ce29/documenten?type=parlementaire-vragen) « … van de heer volksvertegenwoordiger Steven Matheï van 25 januari 2021 (N.) aan de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding: Fictieve aanvragen terugbetaling btw VRAAG In uw antwoord op schriftelijke vraag nr. 16 van 29 oktober 2020 (Vragen en Antwoorden, Kamer, 2020- 2021, nr. 29) gaf u aan dat de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) in 2020 tot dan toe 77.375.243,86 euro fictieve aanvragen tot terugbetaling van btw had geblokkeerd, te beschouwen als pogingen tot oplichting ten nadele … » [Fictieve aanvragen terugbetaling btw](https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/190-fictieve-aanvragen-terugbetaling-btw-steven-96e5) Parlementaire vraag 25.01.2021 [Bekijk het document](https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/16-btw-kloof-steven-mathei-vat-ce29/documenten)