--- title: "Parlementaire vraag 1523 · Foto's. Kunstvoorwerp. Tarief" description: "Foto's. Kunstvoorwerp. Tarief. Parlementaire vraag nr. 1523 van 26 oktober 1998 (Belgisch federaal parlement)." url: "https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/1523-foto-kunstvoorwerp-tarief-clerck-9b68" lang: "nl" fr: "https://juriel.be/fr/questions-parlementaires/1523-taux-reduit-tableau-rubrique-xxi-8012" --- # Foto's. Kunstvoorwerp. Tarief **Nummer** 1523 **Datum** 26 oktober 1998 ## Over het document **Verzameling** Parlementaire vragen **Taal van de tekst** Nederlands ## Tekst 35 paragrafen **BTW-Revue nr. 140, blz. 48** **Bull. nr. 797, blz. 3105** **Vr. en Antw., Kamer, nr. 158, 1998-1999, blz. 21369** *Foto's - Kunstvoorwerp - Tarief* ## **VRAAG** De invoer van fotografische kunstwerken vanuit een staat buiten de Europese Unie naar België lijkt tot verschillende aarzelingen vanwege de douanediensten aanleiding te geven. Hoewel niet wordt betwist dat de fotografie een kunst op zich is, is het nodig voor de taxatie op objectieve wijze de grens tussen een kunstwerk en een industrieel fotografisch drukwerk te bepalen. Er wordt zelfs door de douanediensten geaarzeld, wanneer foto's afkomstig zijn van galerijen, musea of koopzalen, waar ze tegen een hoge prijs werden gekocht, een hoge prijs die gegrond is, precies omdat het om kunstwerken in de gemene zin gaat. Het probleem doet zich voor zowel voor de BTW als voor de invoerrechten. Het zou spijtig zijn mocht ons land wegens een misverstand, omtrent de draagwijdte van reglementaire teksten, het vrij verkeer van fotografische kunstwerken hinderen. Voor de toepassing van de BTW worden foto's als kunstwerken beschouwd als het gaat om foto's die genomen zijn door de kunstenaar, door hem of onder zijn toezicht zijn afgedrukt, gesigneerd en genummerd, met een oplage van maximaal dertig exemplaren voor alle formaten en dragers samen (koninklijk besluit nr. 20 van 20 juli 1970, bijlage, tabel A, XXI, 5 2, 1-, g)). Kunstwerken worden onderworpen aan een tarief van 6 %. Ter gelegenheid van de invoer vanuit een staat buiten de Europese Unie naar België van fotografische kunstwerken, is bijgevolg de BTW aan een tarief van 6 % verschuldigd. Het probleem doet zich ook voor bij de bepaling van de invoerrechten. Hoofdstuk 97 van de gecombineerde nomenclatuur (verordening nr. 2658/87 van 23 juli 1987, Publicatieblad, 1987, nr. L 256, 1) heeft betrekking op kunstwerken, voorwerpen voor verzamelingen en antiquiteiten, welke van invoerrechten vrijgesteld zijn. In tegenstelling tot de BTW-reglementering die uit een latere richtlijn (daterend van 14 februari 1994) voortkomt, worden de foto's niet uitdrukkelijk opgenomen onder de kunstwerken. Bijgevolg passen de douanediensten een BTW van 6 % én een invoerrecht toe, dat op hoofdstuk 49, code nr. 49.11.91.80.00 van de nomenclatuur wordt gebaseerd. Het lijkt mij nochtans niet gerechtvaardigd om een verschillende definitie van fotografisch kunstwerk te hanteren voor de toepassing van de BTW en van de invoerrechten. Hoofdstuk 49 van de terminologie heeft betrekking op artikelen van de uitgeverij, van de pers of van een andere grafische industrie; geschreven of getypte teksten en plannen. De foto's die door een kunstenaar worden gemaakt, zijn geen artikelen van een industrie en kunnen dus niet gelijkgesteld worden met de onder dit hoofdstuk bedoelde foto's. Bovendien wordt in de preambule van hoofdstuk 49 bepaald dat het de originele gravures, etsen en litho's ( ... ) en andere artikelen bedoeld bij hoofdstuk 97 niet betreft. Het woord schilderijen uit hoofdstuk 97 heeft dus duidelijk ook betrekking op de fotografische kunstwerken. Volgens de definitie in het woordenboek, heeft dit begrip immers betrekking op ingelijste prenten, zoals foto's. Bovendien sluit de verordening nr. 1657/87 de foto's van het type schilderijen niet uitdrukkelijk uit. Dit heeft tot gevolg dat deze laatste categorie, al dan niet ingelijst, onder de vrijstelling van invoerrechten moet vallen. Het begrip met de hand vervaardigd staat de vrijstelling van de foto's niet in de weg. Voor deze foto's wordt het criterium vervuld, aangezien de kunstenaar de foto's zelf ontwikkelt, volgens de voorwaarden bepaald onder bovengenoemd artikel XXI, 5 2, 10, g), inzake BTW. Dit artikel beoogt precies de oplossing van dit probleem en bepaalt duidelijk wanneer een kunstenaar zijn hand aan het kunstwerk heeft gezet. 1\. De foto's dienen door een kunstenaar te worden afgedrukt, gesigneerd en genummerd". Deze laatste voorwaarde is mijns inziens niet toepasselijk op unieke kunstwerken die door de kunstenaar uiteraard niet genummerd zullen worden. Bovendien gaan de kunstenaars niet noodzakelijk over tot een handgeschreven ondertekening in de gewone betekenis van het woord. Gewoonlijk neemt de ondertekening de vorm van een identificatieteken aan, dat ook een "ondertekening" is, daar zij tot teken van de toe-eigening van de foto door de kunstenaar dient. Ik veronderstel dat in dit geval, (a) het unieke karakter van het kunstwerk door alle rechtsmiddelen (factuur van een kunstgalerij, document uitgaande van een museum of van een veilinghuis, een uittreksel uit een catalogus, enz.) kan worden aangetoond en dat (b) de ondertekening in de brede zin van het woord als elk teken dat erop wijst dat het kunstwerk wel dat van een bepaalde kunstenaar is, kan worden verstaan. Deelt u hieromtrent mijn mening? 2\. In vele gevallen komen de ondertekening en het nummer van de foto's, die in verschillende exemplaren gereproduceerd worden, op de achterzijde van de foto's voor, maar ze bevinden zich onder de lijst en kunnen niet getoond worden zonder de lijst of het kunstwerk te beschadigen. Ik veronderstel opnieuw dat (a) het bewijs van de beperkte oplage door alle rechtsmiddelen, zoals hierboven aangewezen, kan worden geleverd en dat (b) de ondertekening in de hierboven aangewezen zin kan worden verstaan. Deelt u hieromtrent mijn mening? 3\. Gaat u akkoord met mijn hierboven aangegeven analyse in verband met de toepassing van invoerrechten? ## **ANTWOORD** 1\. Het verlaagd BTW-tarief van 6 % is inderdaad van toepassing op de invoer van foto's die kunnen worden aangemerkt als kunstvoorwerpen in de zin van het koninklijk besluit nr. 20, inzake BTW-tarieven, bijlage, tabel A, rubriek XXI, 5 2, 10, g), namelijk foto's die genomen zijn door de kunstenaar, door hem of door zijn toezicht zijn afgedrukt, gesigneerd en genummerd, met een oplage van maximaal dertig exemplaren voor alle formaten en dragers samen. Voor de toepassing van het BTW-tarief van 6 % bij de invoer van foto's die beantwoorden aan die omschrijving, is de indeling in het gebruikstarief overigens van geen belang. Foto's zijn gesigneerd in de zin van voornoemde bepaling van het koninklijk besluit nr. 20 wanneer de kunstenaar die de foto's heeft genomen, ze met zijn naam heeft getekend, hetzij op handgeschreven wijze, hetzij door middel van zijn naamstempel, de stempel~ afdruk van zijn handtekening of een dergelijke identificatieteken. Een unieke foto kan slechts worden beschouwd als genummerd in de zin van voornoemde bepaling van het koninklijk besluit nr. 20, voor zover ze door of onder toezicht van de kunstenaar die de foto heeft genomen, werd voorzien van een vermelding waaruit blijkt dat het om een enig exemplaar gaat. 2\. Indien bij de invoer van een foto die niet ouder is dan honderd jaar niet de visu kan worden nagegaan of die foto gesigneerd en genummerd is in de zin van voornoemde bepaling van het koninklijk besluit nr. 20, is in principe het normale BTW-tarief, dat thans 21 % bedraagt, van toepassing op de invoer. Slechts in zeer uitzonderlijke gevallen kan hiervan worden afgeweken voor zover de feitelijke omstandigheden dat vereisen. Uiteraard moet dan voor de toepassing van het verlaagd BTW-tarief van 6 % door een geheel van eensluidende bewijsmiddelen afdoend aangetoond worden dat de foto volledig beantwoordt aan de hiervoor weergegeven bepaling van het koninklijk besluit nr. 20, inzake BTW-tarieven, bijlage, tabel A, rubriek XXI, 5 2, 10, g). 3\. Voor de indeling van goederen in de gecombineerde nomenclatuur gelden de algemene indelingsregels, vastgelegd in het Internationaal Verdrag betreffende het geharmoniseerd systeem inzake de omschrijving en de codering van goederen, het zogenaamd Geharmoniseerd systeem. Algemene indelingsregel 1 luidt als volgt: De tekst van de opschriften van de afdelingen, van de hoofdstukken en van de onderdelen van hoofdstukken wordt geacht slechts als aanwijzing te gelden; voor de indeling zijn wettelijk bepalend de bewoordingen van de posten en de aantekeningen op de afdelingen of op de hoofdstukken en -voor zover dit niet in strijd is met de bewoordingen van bedoelde posten en aantekeningen - de navolgende regels. Het woord kunstvoorwerpen in het opschrift van hoofdstuk 97 geldt dus slechts als aanwijzing en heeft geen invloed op de indeling. Wettelijk bepalend zijn de bewoordingen van de posten en de aantekeningen op de afdelingen of op de hoofdstukken. Hoofdstuk 97 bevat een aantal limitatief opgesomde goederen. Post 97.01 luidt als volgt: Schilderijen, schilderingen en tekeningen, geheel met de hand vervaardigd, met uitzondering van de tekeningen bedoeld bij post 49.06 en van met de hand versierde voorwerpen; collages en dergelijke decoratieve platen. Post 97.02 bevat: Originele gravures, originele etsen en originele litho's. De andere posten van hoofdstuk 97 komen in onderhavig geval niet in aanmerking. Aantekening 2 bij hoofdstuk 97 luidt als volgt: Als originele gravures, originele etsen en originele litho's, in de zin van post 97.02, worden aangemerkt, die, welke rechtstreeks in het zwart of in kleuren zijn afgedrukt van één of meer door de kunstenaar geheel met de hand vervaardigde platen, ongeacht het materiaal waarop dit afdrukken is geschied en ongeacht de gevolgde techniek, met uitzondering van de mechanische en van de fotomechanische reproductietechniek. De toelichtingen bij het geharmoniseerd systeem inzake de omschrijving en de codering van goederen omschrijven het begrip geheel met de hand vervaardigd bij post 97.01 als volgt: Om hier ingedeeld te kunnen worden moeten de werken geheel met de hand vervaardigd zijn. Dit sluit de toepassing uit van alle procédés die de hand van de kunstenaar geheel of gedeeltelijk vervangen. Van deze groep zijn derhalve uitgesloten: schilderijen die met de hand zijn bijgeschilderd of een gegraveerde of gedrukte schets of tekening (namaakschilderijen); zogenaamde authentieke kopieën, die zijn verkregen met behulp van een aantal maskers (of sjablonen), ook indien zij door de kunstenaar voor echt zijn verklaard, enz. Kopieën van schilderingen, die geheel met de hand zijn vervaardigd, worden daarentegen, ongeacht hun artistieke waarde, onder deze post ingedeeld. De toelichtingen bij het geharmoniseerd systeem zijn niet wettelijk bepalend, maar worden wel aanzien als waardevolle hulpmiddelen bij de uitlegging van de tariefposten (Arrest van het Hof van justitie Zaak 14/70 Publicatieblad C9 van 2 februari 1971). Artikelen van de uitgeverij, van de pers of van een andere grafische industrie; geschreven of getypte teksten en plannen in het opschrift van hoofdstuk 49 geldt ook slechts als aanwijzing. Wettelijk bepalend zijn de bewoordingen van post 49.11: Ander drukwerk, prenten, gravures en foto's daaronder begrepen. Foto's aangeboden als kunstwerken kunnen niet worden ingedeeld onder hoofdstuk 97 maar moeten onder post 49.11 worden ingedeeld waar foto's specifiek zijn genoemd. Kunst of als kunstvoorwerpen wordt in de gecombineerde nomenclatuur niet gedefinieerd. Voor de toepassing van de BTW is dit wel gedaan. Verder is er ook geen volstrekte overeenstemming tussen de aanwijzingen van koopwaren, zoals die voorkomen enerzijds in de gecombineerde nomenclatuur en het daarvan afgeleide gebruikstarief en anderzijds in de teksten van het koninklijk besluit nr. 20 van 20 juli 1970 tot vaststelling van de tarieven van de belasting over de toegevoegde waarde en tot indeling van de goederen en de diensten bij die tarieven. ## Administratieve doctrine 4 [Fiches van de administratieve commentaar 4](https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/1523-foto-kunstvoorwerp-tarief-clerck-9b68/documenten?type=commentaar) « … unieke foto kan slechts worden beschouwd als genummerd in de zin rubriek XXI, voor zover ze door of onder toezicht van de kunstenaar die de foto heeft genomen, werd voorzien van een vermelding waaruit blijkt dat het om een enig exemplaar gaat (zie schriftelijke parlementaire vraag nr. 1.523 van de heer Volksvertegenwoordiger Stefaan De Clerck van 26.10.1998 ). Er wordt ten informatieve titel ook verwezen naar Hof van Justitie van de Europese Unie, Arrest Regards Photographiques, zaak C-145/18, van 05.09.2018. de andere rubrieken van tabel A van de bijlage bij het koninklijk besluit nr. 20, voornoemd, primeren … » [Tarieven van de belasting (01.11.2025)](https://juriel.be/nl/btw-commentaar/tarieven-belasting-51bf) Administratieve commentaar 12.11.2025 [Bekijk de 4 documenten](https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/1523-foto-kunstvoorwerp-tarief-clerck-9b68/documenten)