--- title: "Parlementaire vraag 1008 · Heffing op dominiale concessies. Hof van Justitie. Arrest Temco" description: "Heffing op dominiale concessies. Hof van Justitie. Arrest Temco. Parlementaire vraag nr. 1008 van 24 november 2005 (Belgisch federaal parlement)." url: "https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/1008-heffing-dominiale-concessies-hof-justitie-83b9" lang: "nl" fr: "https://juriel.be/fr/questions-parlementaires/1008-assujettissement-concessions-domaniales-cjce-arret-49af" --- # Heffing op dominiale concessies. Hof van Justitie. Arrest Temco **Nummer** 1008 **Datum** 24 november 2005 ## Over het document **Verzameling** Parlementaire vragen **Taal van de tekst** Nederlands ## Tekst 23 paragrafen **Vr. en Antw., Kamer, 2005-2006, nr. 112, blz. 21097-21099** *Heffing op dominiale concessies - Hof van Justitie - Arrest Temco* ## **VRAAG** Op mijn schriftelijke [vraag nr. 713 van 1 april 2005](https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/713-btw-plicht-gemeenten-verlenen-rechten-2513) over de BTW-plicht van gemeenten met betrekking tot de concessie voor het exploiteren van een kampeerterrein antwoordde u dat de administratieve rechtspraak er tot op heden altijd van is uitgegaan dat het ter beschikking stellen van gebouwen van het openbaar domein geen onroerende verhuur vormde die vrijgesteld is bij [artikel 44, § 3, 2°, eerste lid van het BTW-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44), maar beschouwd moest worden als een dienst zoals bedoeld in [artikel 18, § 1, tweede lid, 6° van het BTW-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-18). Voormelde diensten zijn aan de BTW onderworpen en verlenen de openbare instellingen bijgevolg de hoedanigheid van belastingplichtige met recht op aftrek ( *Vragen en Antwoorden*, Kamer, 2004-2005, nr. 85, blz. 14738). U voegt eraan toe dat dit standpunt echter herzien moet worden in het licht van de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (HJEG). Het Hof van Justitie heeft inderdaad herhaaldelijk in herinnering gebracht dat de vrijstellingen zoals bedoeld in [artikel 13 van de zesde richtlijn](https://juriel.be/nl/unierecht/zesde-richtlijn-77-388/artikel-13) (omgezet in Belgisch recht in [artikel 44 van het BTW-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44)) autonome communautaire rechtsbegrippen zijn, die tot doel hebben discrepanties te voorkomen op het stuk van de BTW-regelgeving tengevolge van de toepassing van de eigen burgerlijke rechtsregels van iedere lidstaat. In deze arresten stelt het Hof dat het begrip "verhuur van onroerende goederen" zoals bedoeld in [artikel 13, B, sub b) van de zesde richtlijn](https://juriel.be/nl/unierecht/zesde-richtlijn-77-388/artikel-13) inhoudt dat de eigenaar van een onroerend goed de huurder tegen betaling van huur en voor een overeengekomen tijdsduur het recht verleent zijn goed te gebruiken en andere personen daarvan uit te sluiten. In uw antwoord onderstreept u bovendien dat het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen in zijn arrest van 18 november 2004 in de zaak [C-284/03](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-284-03-arrest), Belgische Staat tegen Temco Europe NV, verduidelijkt dat het begrip "onroerende verhuur" eveneens van toepassing is op een overeenkomst die het verlenen van een precair gebruiksrecht onder bezwarende titel tot doel heeft, wanneer deze overeenkomst in hoofdzaak de terbeschikkingstelling van ruimtes of oppervlakten in gebouwen beoogt. Wat dat betreft bepaalt [artikel 13, B, b) van de zesde richtlijn 77/388/EEG](https://juriel.be/nl/unierecht/zesde-richtlijn-77-388/artikel-13) van de Raad van 17 mei 1977, de zogenaamde zesde BTW-richtlijn, dat vrijstelling van de belasting verleend wordt voor verpachting en verhuur van onroerende goederen, evenwel met uitzondering van onder meer het verstrekken van accommodatie, bijvoorbeeld in het hotelbedrijf, met inbegrip van de verhuuraccomodatie in vakantiekampen of op kampeerterreinen, en van de verhuur van parkeerruimte voor voertuigen. Voor die uitzonderingen is de BTW dus wel verschuldigd. Overeenkomstig de zesde BTW-richtlijn kunnen de EU-lidstaten bovendien nog andere handelingen van de toepassing van deze vrijstelling voor de verhuur van onroerende goederen uitsluiten. België heeft de Koning er indertijd toe gemachtigd in dergelijke uitzonderingen te voorzien. Kennelijk heeft de Koning evenwel nooit gebruik gemaakt van die machtiging, en ze werd vervolgens weer ingetrokken. Volgens de toenmalige minister van Financiën stond het budgettaire kostenplaatje van de BTW-heffing op alle vormen van verhuur van onroerende goederen een dergelijk besluit in de weg. Daarnaast voorziet de zesde BTW-richtlijn in een keuzerecht: krachtens [artikel 13, C, a)](https://juriel.be/nl/unierecht/zesde-richtlijn-77-388/artikel-13) van de richtlijn kunnen de lidstaten de belastingplichtigen het recht verlenen om voor belastingheffing te kiezen ingeval van verhuur en verpachting van onroerende goederen. 1\. Uw kabinet heeft de desbetreffende jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese gemeenschappen geanalyseerd. Welke conclusies werden er getrokken? 2\. Zal u het BTW-Wetboek wijzigen teneinde de verhuur van onroerende goederen, met inbegrip van de domaniale concessies, geheel of gedeeltelijk aan de BTW te onderwerpen? 3\. Zo neen, waarom niet? 4\. Zo ja, denkt u niet dat die oplossing, mits ze beperkt blijft tot de domaniale concessies, een budgettair neutrale operatie zou zijn voor de federale Staat, omdat een en ander in feite zou neerkomen op een bekrachtiging van de regeling die nu al door de BTW-administratie wordt toegepast? 5\. Binnen welke termijn zou u eventueel maatregelen treffen in dat verband? ## **ANTWOORD** (vice-eerste minister en minister van Financiën, 09.03.2006) Uit de analyse van de Europese rechtspraak die mij werd voorgelegd, blijkt duidelijk dat de administratie de vrijstelling met betrekking tot de onroerende verhuur te beperkend heeft ge ı¨nterpreteerd, omdat haar standpunt ter zake uitsluitend steunde op het begrip huur in de zin van het Belgisch Burgerlijk Wetboek. Hieruit volgt dat de domaniale concessies moeten worden beschouwd als onroerende verhuren vrijgesteld van de belasting krachtens [artikel 44, § 3, 2°, van het BTW-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) vanaf het ogenblik dat de voorwaarden, die door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen in diverse arresten worden vermeld, zijn vervuld. In hoofde van de openbare instellingen die een concessie verlenen, brengt de toepassing van bovenbedoelde vrijstelling, in principe, de herziening met zich mee van de aftrek met betrekking tot de onroerende goederen die in concessie werden gegeven, tot beloop van de nog niet verstreken jaren van het herzieningstijdvak. Rekening houdend evenwel met het feit dat het stelsel dat tot op heden op de domaniale concessies werd toegepast voortvloeide uit het standpunt van de administratie zelf en ten einde de belangen van de openbare instellingen, tegen hun gewettigde verwachtingen in, niet te schaden door hun financiële toestand bruusk te bezwaren met het bedrag van de te verrichten herzieningen van de aftrek, heb ik beslist deze instellingen te ontheffen van de herziening van de aftrek met betrekking tot de investeringen die voorafgaan aan de datum van de inwerkingtreding van de wijziging van het stelsel, zijnde 1 januari 2006. 2 tot 5. Het BTW-stelsel dat tot op heden werd toegepast op de domaniale concessies gaf aanleiding tot een paradoxale situatie omdat de terbeschikkingstelling van een goed dat onroerend is uit zijn aard door een privaatrechtelijk persoon, belastingplichtige op grond van [artikel 4](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-4) van het Wetboek, was vrijgesteld van de belasting en geen recht op aftrek verschafte, terwijl dezelfde handeling verricht op het openbaar domein door een openbaar bestuur, niet-belastingplichtige op grond van [artikel 6](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-6) van het Wetboek, in sommige gevallen kon onderworpen zijn aan de belasting en recht op aftrek van de voorbelasting verschafte. Aangezien de wijziging van het BTW-stelsel dat op de domaniale concessies van toepassing is uiteindelijk opnieuw een zekere gelijkheid van behandeling toelaat tussen een openbaar en privaat organisme, lijkt het mij niet gepast het BTW-Wetboek te wijzigen met het oog op het belasten met BTW van uitsluitend de domaniale concessies. ## Aangehaalde teksten 6 [Zesde richtlijn 77/388 art. 13](https://juriel.be/nl/unierecht/zesde-richtlijn-77-388/artikel-13) 4 voorkomens [WBTW art. 44](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) 3 voorkomens [WBTW art. 18](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-18) 1 voorkomen [WBTW art. 4](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-4) 1 voorkomen [WBTW art. 6](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-6) 1 voorkomen [C-284/03, arrest van 18 november 2004](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-284-03-arrest) 1 voorkomen ## Administratieve doctrine 3 [Parlementaire vragen 2](https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/1008-heffing-dominiale-concessies-hof-justitie-83b9/documenten?type=parlementaire-vragen) [Administratieve beslissingen 1](https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/1008-heffing-dominiale-concessies-hof-justitie-83b9/documenten?type=administratieve-beslissingen) « … ET110771 Beslissing nr. E.T.110.771 dd. 22.11.2006 Vrijstellingen - Verhuur van onroerende goederen - Domaniale concessies - Domaniale haven- en luchthavenconcessies - Arrest Temco Europe In de antwoorden die werden verstrekt op de vragen nr. 1008 van 24 november 2005 van de heer Volksvertegenwoordiger Joseph Arens en nr. 1259 van 2 mei 2006, van de heer Volksvertegenwoordiger Melchior Wathelet, heeft de heer Minister van Financiën het gewijzigde BTW-regime dat van toepassing is op domaniale concessies uiteengezet, rekening houdend met de verduidelijkingen, aangebracht … » [Vrijstellingen, Verhuur van onroerende goederen, Domaniale concessies](https://juriel.be/nl/administratieve-beslissingen/e-t-110-771-vrijstellingen-verhuur-onroerende-goederen-domaniale-d331) Administratieve beslissing 22.11.2006 [Bekijk de 3 documenten](https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/1008-heffing-dominiale-concessies-hof-justitie-83b9/documenten)